II SA/Bd 674/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-03-11
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Katarzyna Korycka, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przekroczenia 24 punktów karnych jest prawidłowa, gdy przepisy odsyłające do ewidencji punktów uległy zmianie, a organ nie ustalił jednoznacznie miejsca zamieszkania strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przekroczenia 24 punktów karnych jest prawidłowa, nawet w obliczu zmian przepisów dotyczących ewidencji punktów, ponieważ obowiązujące przepisy (w tym ustawa zmieniająca z 2021 r.) zapewniają ciągłość systemu punktacji i podstawę prawną do wydania takiej decyzji. Sąd stwierdził również, że organ właściwie ustalił swoją właściwość miejscową, opierając się na dostępnych dowodach i odmowie strony podania jednoznacznego miejsca zamieszkania.Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji wezwał do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy A. G. z powodu uzyskania 29 punktów karnych. Prezydent Miasta B. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący A. G. wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy, kwestionując m.in. właściwość miejscową organu, podstawę prawną decyzji oraz sposób ustalenia liczby punktów karnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] października 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. zwrócił się do Prezydenta M. B. ("organ I instancji") o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy – skarżącego A. G.. Powyższy wniosek organ Policji uzasadnił tym, że skarżący w okresie od [...] sierpnia 2022 r. do [...] maja 2023 r. kilkukrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, a za stwierdzone naruszenia przypisano stronie punkty (łącznie 29 punktów). Do przekroczenia limitu punktów karnych doszło [...] października 2022 r. W ww. wniosku wskazano na B. jako miejsce zamieszkania skarżącego (ul. [...]
Pismem z dnia [...] października 2023 r. organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania - przebywania. Pismo zostało skierowane na adres zameldowania w T. (ul. [...]). W reakcji na to wezwanie skarżący skierował do organu I instancji pismo z dnia [...] października 2023 r., w którym nie ujawnił aktualnego miejsca zamieszkania. W kolejnym piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. wskazał zaś na ww. adres toruński jako adres jedynie do doręczania korespondencji, zanegował jednocześnie by jego miejscem zamieszkania była B. ul. [...]. Skarżący także w tym piśmie nie wskazał na swoje miejsce zamieszkania.
Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] Prezydent M. B., na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustawa (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm., dalej: "ustawa zmieniająca z 2015 r."), orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, B1, B Nr [...], wydane w dniu [...] września 2019 r. przez Starostę B. , oraz na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("kpa") nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na okoliczność wpłynięcia w dniu [...] października 2023 r. do organu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2023 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z powodu uzyskania przez skarżącego 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podniósł również, że popełnione przez skarżącego naruszenia nasuwają uzasadnione przypuszczenie, że kierowca nie zna zasad i przepisów ruchu drogowego, a zatem kierując pojazdem stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, co uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto organ I instancji wskazał na kierowaną bezskutecznie przez organ do skarżącego korespondencję wzywającą go do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucił organowi:
1. wydanie zaskarżonej decyzji pomimo nieustalenia przez organ swojej miejscowej właściwości do działania, czym naruszono art. 19 oraz art. 23 kpa w zw. z art. 6 i art. 7 kpa;
2. naruszenie art. 9 kpa poprzez nienależyte prowadzenie sprawy, tj. nieudzielanie odpowiednich wyjaśnień tak w samej decyzji, jak i w związku z kierowaną uprzednio do Prezydenta Miasta B. korespondencją;
3. wydanie zaskarżonej decyzji pomimo nieustalenia czy doszło do przekroczenia dopuszczalnej liczby 24 punktów i to w sytuacji, w której w systemie informatycznym prowadzonym przez odpowiednie organy nie widnieje informacja, aby stronie postępowania zostały przypisane jakiekolwiek punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ani tym bardziej żeby został przekroczony limit 24 punktów;
4. wydanie zaskarżonej decyzji bez należytej podstawy prawnej, tj. na podstawie przepisów, które mają charakter norm odsyłających do innych regulacji prawnych, w tym do art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc w legislacyjną próżnię, jako że przepis ten został uchylony i nie posiada mocy obowiązującej;
5. wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy zmieniającej z 2015 r., która nie powinna stanowić podstawy rozstrzygnięcia, jako regulacja wadliwie wprowadzono do polskiego systemu prawnego, a ponadto naruszająca podstawowe prawa i wolności gwarantowane przez akty wyższego rzędu, w tym zakaz ingerowania w istotę praw i wolności obywateli przy pomocy aktów innych aniżeli ustawa.
Decyzją z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało w szczególności na przesłany do organu I instancji wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2023 r., w którym zawarto informację, że skarżący w okresie od dnia [...] sierpnia 2022 r. do dnia [...] maja 2023 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zaznaczyło, że tym samym Komendant Wojewódzki Policji poinformował Prezydenta Miasta B. o zaistnieniu okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej 2015 r. Powzięte zaś informacje obligowały organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, skoro informacje zawarte we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazywały na przekroczenie przez skarżącego 24 punktów. W takiej sytuacji, jak zaznaczyło SKO, organ nie miał żadnej dowolności i uznaniowości, lecz zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. SKO argumentowało, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany i że organ nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów ruchu drogowego, lecz opiera się na informacjach zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wyrażone w sprawie stanowisko, SKO poparło licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych. Ponadto w uzasadnieniu SKO odniosło się do zarzutów odwołania, stwierdzając ich bezzasadność. Wskazało także na zmiany relewantnego w sprawie stanu prawnego.
Na powyższą decyzję SKO skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zarzucił SKO:
1. wadliwe przyjęcie, że organ I instancji ustalił swą właściwość miejscową – czym naruszono art. 19 oraz art. 23 w zw. z art. 6 i art. 7 kpa;
2. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i zaniechanie jej uchylenia, pomimo stwierdzenia, że miało miejsce nienależyte prowadzenie sprawy przez organ I instancji, tj. nieudzielenie odpowiednich wyjaśnień stronie i zredagowanie lakonicznego uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji, które nie czyniło zadość wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa w zw. z art. 9 kpa – czym de facto naruszono zasadę dwuinstancyjności (art. 15 kpa);
3. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo iż została ona wydana bez należytej podstawy materialnej, tj. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r., odsyłającego do art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc w legislacyjną próżnię, jako że przepis ten z dniem 17 września 2022 r. utracił moc obowiązującą i w związku z tym nie było możliwe jego zastosowanie do wykroczeń popełnionych po tej dacie;
4. błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo nieustalenia ani przez organ I, jak i II instancji spełnienia jednej z przesłanek hipotezy przepisu, tj. czy doszło do przekroczenia dopuszczalnej liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawa o ruchu drogowym i to w sytuacji, w której w systemie informatycznym prowadzonym przez odpowiednie organy nie widnieje informacja, aby stronie postępowania zostały przypisane jakiekolwiek punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego (ani tym bardziej żeby został przekroczony limit 24 punktów), a wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2023 r., wskazując na przekroczone przez skarżącego punkty, w żaden sposób nie określał które z nich przypisane zostały na podstawie wspomnianego art. 130 ust. 1 ustawy Prawa o ruchu drogowym, a które na podstawie innych przepisów, nie znajdujących pokrycia w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r.;
5. wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy ustawy zmieniającej z 2015 r., który to akt prawny nie powinien stanowić podstawy rozstrzygnięcia, jako regulacja wadliwie wprowadzona do polskiego porządku prawnego i naruszająca podstawowe prawa i wolności gwarantowane przez akty wyższego rzędu, w tym zakaz ingerowania w istotę praw i wolności obywateli przy pomocy aktów innych aniżeli wymienione w katalogu źródeł obowiązującego prawa (zasadniczo ustaw), a więc błędne niezastosowanie dyrektywy wykładni lex superior derogat legi inferiori, która zobowiązywała organ do odmowy zastosowania normy niższego rzędu sprzecznej z norma wyższego rzędu (skarżący powołał się w uzasadnieniu skargi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., o sygn. SK 81/19 i wskazaną w nim niedopuszczalność kształtowania sfery praw jednostki przez akty niewymienione w katalogi źródeł obowiązującego powszechnie prawa; skarżący wskazał na odesłanie w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. do "komunikatu"),
6. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego niezasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie powinno polegać na zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa i w rezultacie na uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta B. oraz umorzeniu postępowania I instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r., przewidujący wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wskazany przepis stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, dalej też: "ukp"), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, dalej "prd").
Przepis art. 130 ust. 1 prd, do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego; określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 prd z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca z 2018 r."), zgodnie z którym przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (prd), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (prd). W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Następnie w ustawie z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca z 2021 r."), w art. 14 pkt 2 i 3 przewidziano, że w ustawie zmieniającej z 2018 r. wprowadza się następujące zmiany:
2) uchyla się art. 16.
3) art. 16a otrzymuje brzmienie: "Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio".
Z kolei art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi, że: Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 (ustawy zmieniającej z 2018 r.), Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji (ust. 1); Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 (prd), w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 5).
Podkreślić należy, że w dacie wydania zarówno przez Przydatna Miasta B. decyzji z dnia [...] marca 2024 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, jak i przez SKO decyzji z dnia [...] maja 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Dlatego też organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. Również Policja posiadała kompetencję do prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego na podstawie art. 17 ust. 1 zdanie 1 ustawy zmieniającej z 2021 r. Natomiast fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego stanowił w świetle art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja taka ma charakter związany, a organom nie przysługuje w tym zakresie uznanie. Jeżeli zatem wystąpi przesłanka wskazana w tym przepisie (przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek wydać na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślić przy tym należy, że - jak wykazano wyżej – ustawodawca na mocy rozwiązań przyjętych w ustawie zmieniającej z 2021 r. zastąpił uchyloną regulację art. 130 prd przepisem art. 17 ustawie zmieniającej z 2021 r., zastrzegając jednak, że prowadzona przez Policję ewidencja kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami i tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 prd, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem [...] września 2022 r. i, że do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji oznacza to, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. ma zastosowanie do naruszeń przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 prd, popełnionych przed dniem [...] września 2022 r., jak też – wbrew zarzutom sformułowanym w punkcie 3 i 4 skargi - do naruszeń przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2021 r., jako że ta regulacja "zastąpiła" uchylony art. 130 ust. 1 prd (a zatem nie zachodzi w tym zakresie legislacyjna próżnia), i tylko taki wniosek zapewnia racjonalność, logiczność oraz przede wszystkim spójność systemu prawnego w zakresie rozwiązań prawnych dotyczących kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, którzy za popełnione naruszenia otrzymali ponad 24 punkty. Z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. w zw. z art. 14 pkt 2 i art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. i w zw. z art. 130 prd w brzemieniu dotychczasowym wynika spójna norma prawna stanowiąca podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w wypadku przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W rozpatrywanym przypadku o zaistnieniu istotnych okoliczności z punktu widzenia art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. poinformował Prezydenta Miasta B. - Komendant Wojewódzki Policji w B. przesyłając mu wniosek z dnia [...] października 2023 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Z zawartej w przesłanym wniosku informacji wynika jednoznacznie, że skarżący w okresie od [...] sierpnia 2022 r. do [...] maja 2023 r. otrzymał łącznie 29 punków karnych, które zostały mu przypisane w związku z kilkukrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Wniosek Komendanta i powzięta zatem wiedza przez organ I instancji odnośnie popełnionych przez skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczby otrzymanych za nie punktów obligowały organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Przesłanką bowiem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a taka informacja wynikała bezpośrednio z przesłanego do organu I instancji wniosku Komendant Wojewódzki Policji w B. z dnia [...] października 2023 r. Podkreślić należy, że organ administracji nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1658/19). To Policja, jako podmiot uprawniony do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, jest władna do korygowania tych punktów. Organy administracji, wydające decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Są one związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3495/18). Ilość punktów karnych może być natomiast kwestionowana w odrębnym postępowania. Dlatego też w kontrolowanej sprawie organ nie jest uprawniony do ustalania, czy liczba punktów podana w zawiadomieniu przez komendanta Policji została ustalona prawidłowo, a tym bardziej do obniżania liczby punktów (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 3853/18; wyrok WSA w Opolu z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 214/24).
W świetle poczynionych wyżej uwag oraz okoliczności zastąpienia uchylonej regulacji art. 130 prd przepisem art. 17 ustawy zmieniającej z 2021 r., stwierdzić należy, że w sprawie orzekające organy prawidłowo ustaliły, że z informacji zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzki Policji w B. z dnia [...] października 2023 r. wynika przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, i że ustalenie to było wystarczające do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Jak wyjaśniono to powyżej, a czego zdaje się nie dostrzega skarżący formułując zastrzeżenia zawarte w punkcie 3 i 4 skargi, w stanie prawnym ukształtowanym ustawą zmieniającą z 2021 r., stosownie do art. 17 ust. 1 i 5 tej ustawy, prowadzona przez Policję ewidencja kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego obejmuje naruszenia, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2021 r. oraz także naruszenia, o których mowa w art. 130 ust. 1 prd popełnione przed dniem [...] września 2022 r. Tymże naruszeniom przypisuje się w ewidencji odpowiednią liczbę punktów karnych. W przesłanym do organu I instancji wniosku z dnia [...] października 2023 r. wymieniono poszczególne naruszenia wraz z ilością przypinanych im punktów. Informacje zawarte we wniosku jednoznacznie wskazywały na przekroczenie przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Informacja ta była wiążąca i jednocześnie wystraczająca dla Prezydenta Miasta B. do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Orzekające w sprawie organy były więc zobligowane do uwzględnienia wniosku Komendanta Wojewódzki Policji w B. z dnia [...] października 2023 r., a następnie po wszczęciu postępowania, do orzeczenia na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Przesłanką zastosowania przepisu jest wynikająca z wniosku Komendanta informacja o przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Informacja ta ma walor dokumentu urzędowego.
Nietrafny jest przy tym zarzut sformułowany w punkcie 5 skargi. Tożsamy zarzut (wyrażony na tle art. 18 ustawy zmieniającej z 2021 r.), jak też zarzut określony w punkcie 1 skargi dotyczący braku ustalenia właściwości miejscowej przez organ I instancji, skarżący podniósł na gruncie sprawy o sygn. akt II SA/Bd 673/24 dotyczącej sądowej kontroli decyzji w przedmiocie skierowania A. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Sąd w całości podziela odnośnie wskazanych zrzutów stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 10 grudnia 2024 r. w ww. sprawie o sygn. akt II SA/Bd 673/24 i przyjmuje jako swoje. Z argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu skargi wynika, że skarżący kwestionuje dopuszczalność uwarunkowania wydania decyzji administracyjnej kształtującej jego obowiązki od kwestii wydania komunikatu określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w rozdziale 15 ukp. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 81/19. Podkreślić należy, że powołany wyrok odnosi się do zupełnie innych regulacji prawnych, a mianowicie do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ponadto zakwestionowano w nim zgodność z Konstytucją RP rozwiązań prawnych, zgodnie z którymi ustawodawca dopuścił możliwość wywierania skutków w sferze kształtowania praw i obowiązków jednostki w oparciu o akt (komunikat GIS) niemieszczący się w katalogu obowiązujących w Polsce źródeł prawa. Tymczasem regulacja stanowiąca podstawę wydania zaskarżonej decyzji (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r.) ma rangę co należy podkreślić regulacji ustawowej i określa termin obowiązywania przyjętych w nim rozwiązań prawnych - do dnia wskazanego w przedmiotowym komunikacie. Regulacja ta jest zatem całkowicie odmienna od poddanej kontroli konstytucyjnej w ww. wyroku. Nie odsyła bowiem do treści komunikatu, nie stanowi subdelegacji kompetencji, a jedynie określa maksymalny termin obowiązywania przepisów określających uprawnienia do wydawania określonych w niej decyzji administracyjnych – tj. do dnia wskazanego w komunikacie. Należy także wskazać, że sama okoliczność zamieszczenia podstawy materialnoprawnej decyzji w ustawie zmieniającej, jak też dokonania licznych zmian określonych przepisów prawnych, nie może być wystarczającym argumentem dla uznania wadliwości wprowadzenia do porządku prawnego i funkcjonowania danej regulacji prawnej.
Z poczynionych przez Sąd rozważań wynika, że w sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw do formułowania skutecznego zarzutu o naruszeniu przez organy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. w związku z okolicznością jego zastosowania, jak też nieprawidłowego zastosowania w sprawie. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 2015 r. stanowi cześć obowiązującego porządku prawnego, ma rangę regulacji ustawowej i nie został zanegowany przez Trybunał Konstytucyjny, w związku z czym orzekające organy zobowiązane były do jego zastosowania. Dokonana zaś przez SKO wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości co do jej prawidłowości.
Zdaniem Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez SKO przepisów procesowych – tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 15 kpa (zasady dwuinstancyjności). Naruszenia tych przepisów skarżący upatruje w utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo dostrzeżenia przez organ odwoławczy niedostatków uzasadnienia tej decyzji. Sąd podziela stanowisko SKO, że za uchyleniem decyzji organu I instancji nie mogło przemawiać samo stwierdzenie lakoniczności uzasadnienia kontrolowanej decyzji (jak oczekiwałby skarżący). Uchybienie tego typu, w ocenie Sądu, nie miało bowiem wpływu na wynik sprawy. Zauważyć należy, że także skarżący nie wykazał aby niedostatki uzasadnienia decyzji organu I instancji istotnie wpłynęły na wynik postępowania w sprawie.
W kwestii natomiast zarzutu naruszenia art. 19 kpa w zw. z art. 7 i 6 kpa należy podnieść, że skarżący nie sformułował zarzutu wydania decyzji przez organ niewłaściwy miejscowo (co rodziłoby skutki w konieczności stwierdzenia nieważności aktu wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości - art. 156 § 1 pkt 1 kpa), nie wnioskował o stwierdzenie nieważności zaskarżonych rozstrzygnięć w oparciu o art. 145 § 1 ust. 2 ppsa. Zarzucił on, że organ I instancji nie poczynił jednoznacznych ustaleń co do kryteriów określających właściwość miejscową organów. Tak sformułowany zarzut w świetle okoliczności sprawy nie mógł być uwzględniony. Podnieść należy, że kryteria ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej określone zostały w art. 21 § 1 i 2 kpa dla trzech kategorii spraw administracyjnych, a mianowicie: spraw dotyczących nieruchomości (pkt 1), spraw dotyczących prowadzenia zakładu pracy (pkt 2), "innych spraw" (pkt 3). W niniejszej sprawie stanowiącej "inną sprawę" w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 3 kpa kryterium mającym zastosowanie powinno być miejsce zamieszkania w kraju. Przy czym miejsce zamieszkania strony będącej osobą fizyczną należy oceniać na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ("kc"). Według art. 25 kc miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wymagane jest zatem przebywanie w danej miejscowości (element obiektywny) oraz zamiar stałego pobytu w tej miejscowości (element subiektywny). Można tu powołać się na wyrok NSA z 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 896/08, w którym stwierdzono, że: "Zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, ponieważ sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości, i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów". Nadto wyjaśnić należy, że stosownie do art. 28 kc można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W razie, gdy dana osoba przebywa w kilku miejscowościach z zamiarem stałego pobytu w każdej z nich, organ administracji publicznej jest uprawniony dokonać wyboru jednej z tych miejscowości jako miejsca zamieszkania.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ I instancji podjął prawidłowe działania oraz poczynił wystarczające ustalenia dla ustalenia swojej właściwości miejscowej. Z akt sprawy wynika, że organ po wpłynięciu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., skierował korespondencję do skarżącego na adres zameldowania w T. (pismo wzywające do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania z dnia [...] października 2023 r. – k. 3 akt administracyjnych organu I instancji). Pismo odebrane przez domownika zostało doręczone skarżącemu skutecznie. Skarżący potwierdził zapoznanie się z jego treścią w swoim piśmie datowanym na dzień [...] października 2023 r. (k. 8 akt administracyjnych organu I instancji). Skarżący ani w odpowiedzi na wezwanie organu, ani w toku całego postępowania administracyjnego nie złożył oświadczenia o aktualnym miejscu zamieszkania. Wyjaśnił jedynie w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. (k. 20 akt administracyjnych organu I instancji), że adres wskazany we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (ul. [...] w B.) nie jest jego miejscem zamieszkania. Jednocześnie znany organowi adres zameldowania w T. skarżący określił jedynie jako adres korespondencyjny, nie ujawniając faktycznego miejsca pobytu i zamieszkania. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organ I instancji był uprawniony do ustalenia swojej właściwości miejscowej w oparciu o całokształt okoliczności i dowodów w sprawie – tj. w oparciu o:
- wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., w którym wskazano na B. jako miejsce zamieszkania skarżącego i zawarto informacje, że naruszenia przepisów ruchu drogowego (za które skarżący uzyskiwał kolejne punkty w okresie od [...] sierpnia 2022 r. do [...] maja 2023 r.) miały miejsce na terenie B. i jedno w B. B.,
- pokwitowanie zatrzymania dokumentu, w którym wskazano na B. jako miejsce zamieszkania skarżącego.
Skarżący nie może oczekiwać, że negując prawidłowość ustalenie miejsca jego zamieszkania przez organ I instancji i jednocześnie odmawiając wskazania innego niż B. miejsca zamieszkania będzie mógł skutecznie postawić zarzut naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organu administracji publicznej. Dodatkowo należy zaznaczyć, że w przedłożonej przez samego skarżącego kopii orzeczenia psychologicznego z dnia [...] marca 2024 r., wydanego kilka dni po decyzji organu I instancji o zatrzymaniu prawa jazdy, jako miejsce zamieszkania skarżącego wskazano: [...] B., ul. [...]. Wskazane w ww. orzeczeniu miejsce zamieszkania potwierdza, że w sprawie wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy organ właściwy miejscowo.
W tym stanie rzeczy, uznając zrzuty skargi za nie zasługujące na uwzględnianie, a w konsekwencji zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.
Wszystkie przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło