II SA/Bd 679/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. wniosku [...] S.A. w [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Papowo Biskupie z dnia 26 stycznia 2015 r. nr IV/19/15 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Papowo Biskupie postanawia odmówić dopuszczenia [...] S.A. w [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. W piśmie z dnia 11 stycznia 2016 r. [...] S.A. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Papowo Biskupie z dnia 26 stycznia 2015 r. nr IV/19/15 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Papowo Biskupie wskazując na swój profili działalności oraz plany inwestycyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, oddalił przedmiotowy wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r., w sprawie II OZ685/16, wskutek rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie, uchylił je, wskazując, że w sprawie nie miała zastosowania ustawa nowelizująca, tj. ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która umożliwiała w sprawach zawisłych od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznanie wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie, na posiedzeniu niejawnym, co oznaczało, że wniosek skarżącej spółki powinien być rozpoznany na posiedzeniu jawnym, w składzie trzyosobowym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a." jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie z kolei do mającego w sprawie zastosowanie art. 33 § 2 P.p.s.a. ( w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji dokonanej powyższą ustawą), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W świetle tej regulacji, dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako "następstwem" postępowania administracyjnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i nawiązuje do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie bowiem postępowania enumeratywnie wymienione w tym przepisie stanowią "postępowanie administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się przepis art. 33 § 2 p.p.s.a., statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarga Wojewody Kujawsko - Pomorskiego została wniesiona na uchwałę Rady Gminy Papowo Biskupie z dnia 26 stycznia 2015 r. nr IV/19/15 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Papowo Biskupie. Zaskarżona uchwała zapadła w trybie, uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Procedura planistyczna jest całkowicie odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia zindywidualizowanej sprawy administracyjnej, podczas gdy takie właśnie postępowanie określa Kodeks postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Należy też zauważyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego w trybie nadzoru określonym w art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Wniesienie przez wojewodę skargi na uchwałę w tym trybie nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem, nie jest uzależnione od wcześniejszego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Należy też zauważyć, że P.p.s.a. nie przyjęło instytucji interwenienta ubocznego. Uwzględniając również charakter i przedmiot zainicjowanego postępowania sądowego, wskazać należy, że nadzór na działalnością gminną sprawowany przez organ nadzoru regulują przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). W ramach tego nadzoru mogą toczyć się określone postępowania, które obejmują także postępowanie nadzorcze nad uchwałami i zarządzaniem organów gminy prowadzone z urzędu przez wojewodę. Postępowanie nadzorcze jest postępowaniem prowadzonym z udziałem organu gminy, w którym nie biorą udziału inne podmioty. W ramach tego postępowania, jeżeli organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, z uwagi na upływ terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ustawy o samorządzie gminnym). Osoba, która nie jest uczestnikiem postępowania nadzorczego nie może być uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym, chyba, że ustawa wyraźnie tak stanowi (taki wyjątek wynika z art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i dotyczy zarządzenia zastępczego). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy reguluje art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, który określa odrębny rodzaj postępowania. Odrębność tych postępowań wyłącza możliwość udziału osoby, która może przecież wnieść skargę na podstawie art. 101, w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez wojewodę, także w przypadku, gdy wojewoda zaskarża uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego. (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 1072/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2010 r., II OZ 623/10; Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2013 r., II OZ 1170/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II OZ 899/10). Wobec powyższego wniosek [...] S.A. nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.