II SA/Bd 679/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-06-01
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli jego interes prawny dotyczy uchwały w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zaskarżonej przez wojewodę w trybie nadzoru?Ratio decidendi
Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, nie może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli jego interes prawny dotyczy uchwały w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zaskarżonej przez wojewodę w trybie nadzoru. Procedura planistyczna jest odrębna od postępowania administracyjnego w rozumieniu k.p.a., a postępowanie nadzorcze wojewody nad uchwałami gminnymi nie jest postępowaniem, w którym mogą brać udział inne podmioty niż organ gminy, chyba że ustawa stanowi inaczej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Spółka wskazała, że posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym uchwały w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, na którym ma zamiar zlokalizować swoją inwestycję. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia [...] sp. z o.o. w [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. wniosku [...] sp. z o.o. w [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] postanawia odmówić dopuszczenia [...] sp. z o.o. w [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.
W piśmie z dnia 28 października 2016 r sp. B. w W. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazując na swój profil działalności oraz plany inwestycyjne.
W piśmie z dnia 31 maja 2017 r. sp. B w W. uzupełniła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazując, że jest podmiotem, który ma interes prawny w uczestniczeniu w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym uchwały określającej studium dla obszaru, na którym ma zostać zlokalizowana jego inwestycja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a." jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie z kolei do mającego w sprawie zastosowanie art. 33 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
W świetle tej regulacji, dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako "następstwem" postępowania administracyjnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i nawiązuje do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie bowiem postępowania enumeratywnie wymienione w tym przepisie stanowią "postępowanie administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się art. 33 § 2 p.p.s.a., statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie skarga Wojewody [...] została wniesiona na uchwałę Wójt Gminy z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy P. . Zaskarżona uchwała zapadła w trybie, uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Procedura planistyczna jest całkowicie odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia zindywidualizowanej sprawy administracyjnej, podczas gdy takie właśnie postępowanie określa Kodeks postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.).
Należy też zauważyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane przez Wojewodę w trybie nadzoru określonym w art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Wniesienie przez wojewodę skargi na uchwałę w tym trybie nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem, nie jest uzależnione od wcześniejszego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Należy też zauważyć, że P.p.s.a. nie przyjęło instytucji interwenienta ubocznego. Uwzględniając również charakter i przedmiot zainicjowanego postępowania sądowego, wskazać należy, że nadzór na działalnością gminną sprawowany przez organ nadzoru regulują przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W ramach tego nadzoru mogą toczyć się określone postępowania, które obejmują także postępowanie nadzorcze nad uchwałami i zarządzaniem organów gminy prowadzone z urzędu przez wojewodę. Postępowanie nadzorcze jest postępowaniem prowadzonym z udziałem organu gminy, w którym nie biorą udziału inne podmioty. W ramach tego postępowania, jeżeli organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, z uwagi na upływ terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ustawy o samorządzie gminnym). Osoba, która nie jest uczestnikiem postępowania nadzorczego nie może być uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym, chyba, że ustawa wyraźnie tak stanowi (taki wyjątek wynika z art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i dotyczy zarządzenia zastępczego). Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy reguluje art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, który określa odrębny rodzaj postępowania. Odrębność tych postępowań wyłącza możliwość udziału osoby, która może przecież wnieść skargę na podstawie art. 101, w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez wojewodę, także w przypadku, gdy wojewoda zaskarża uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego. (patrz: postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1072/09; postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2010 r., II OZ 623/10; Postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., II OZ 1170/12; postanowienie NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II OZ 899/10).
Wobec powyższego wniosek sp. B.. w W. nie mógł zostać uwzględniony.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło