II SA/Bd 685/14

Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 7 października 2014 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), orzekł o skierowaniu M. G., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badanie psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu organ podał, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o skierowanie M. G. na badanie psychologiczne z powodu przekroczenia liczby [...] punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi podstawę do wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne. Organ podał, że w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wskazując, że w dniu [...] stycznia 2014 r. odbył szkolenie zmniejszające liczbę punktów karnych. W związku z tym organ w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyjaśnienie sprawy. W dniu [...] marca 2014 r. do organu wpłynęło pismo informujące, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego wskazują na bezskuteczność udziału w szkoleniu zmniejszającym liczbę punktów - po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych i wobec tego wniosek o sprawdzenie kwalifikacji oraz wniosek o skierowanie na badania psychologiczne jest zasadny. Stosownie więc do art. 99 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o kierujących pojazdami zasadne było skierowanie skarżącego na badanie. Jednocześnie, organ pouczył skarżącego o konieczności zgłoszenia się na badanie w terminie miesiąca od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji. Badanie psychologiczne wykonywane jest na koszt osoby badanej (art. 83 ust. 2 powołanej ustawy), zaś oryginał orzeczenia psychologicznego należy przekazać właściwemu staroście. Organ wskazał nadto, że nie przedstawienie orzeczenia w wymaganym terminie, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, spowoduje wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Uzyskanie zaś orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami spowoduje, zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, podjęcie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem M. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego błędną wykładnię; § 8 ust 6 rozporządzenia MSWiA, poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 6, 8 i 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2014 r. odbył szkolenie organizowane przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego, co zostało potwierdzone zaświadczeniem nr [...] wydanym [...] stycznia 2014 r. Podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, odbycie szkolenia uprawnia do zmniejszenia liczby punktów posiadanych przez kierowców w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego o sześć. Zaświadczenie o odbytym szkoleniu zostało przesłane do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Następnie, w dniu [...] lutego 2014 r. M. G. uzyskał potwierdzenie od funkcjonariusza policji, że w dniu odbytego szkolenia w ewidencji kierowców naruszających punkty miał przypisane [...] pkt, jednakże mandat z dnia [...] stycznia 2014 r. nie został dopisany. W związku z tym, w dniu odbycia szkolenia M. G. był przekonany, że przypisane są mu [...] punkty. Skarżący podkreślił, że fakt, iż mandat z dnia [...] stycznia 2014 r. nie został dopisany do ewidencji punktów nie może rodzić dla niego negatywnych konsekwencji. Wskazał, że § 9 rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego stanowi, że osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach w ewidencji dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji takiej udziela lub wydaje zaświadczenie organ prowadzący ewidencję. Skarżący podkreślił, że przed udaniem się na szkolenie powziął właśnie taką informację i uzyskał zaświadczenie, że posiada na swoim koncie [...] punkty karne, zatem skarżący przypuszczał, że nie przekroczył [...] punktów i może brać udział w szkoleniu o zmniejszenie liczby punktów karnych. Brak wpisu o przypisanych punktach z mandatu z dnia [...] stycznia 2014 r. wynika z niedopatrzenia Policji, która nie wprowadziła ich do ewidencji punktów. Skarżący podniósł, że art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym określa, że odbycie określonego szkolenia powoduje zmniejszenie ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, z wyjątkiem dotyczącym kierowcy o stażu liczonym od daty uzyskania prawa jazdy krótszym niż rok. Wprowadzanie zaś kolejnych wyjątków wymaga istnienia przepisu rangi ustawowej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczy liczbę punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z kolei art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 oraz wpisuje do ewidencji. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Starosta wydając na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych, do kierowania pojazdem, nie ma uprawnienia do badania prawidłowości postępowania, w związku z którym naliczone zostały określonemu kierowcy punkty karne. Organ wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta B. o skierowaniu M. G. na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego została wydana na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Akta sprawy potwierdzają więc, że skarżący otrzymał łącznie [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czego nie kwestionuje. Organ w związku z tym podkreślił, że dla konsekwencji prawnych wynikających z naruszeń przepisów ruchu drogowego których dopuścił się kierowca, decydujące znaczenie ma data popełnienia czynu stwierdzonego prawomocnym mandatem karnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję organu II instancji złożył M. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, bądź o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 8 ust 6 rozporządzenia MSWiA, poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 6, art. 7 i art. 8, art. 9 oraz art. 77 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie wywodząc, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał ponadto, że trudno zgodzić się z twierdzeniem, że strona w odwołaniu nie kwestionowała wysokości punktów. Samo odwoływanie się od decyzji jest kwestionowaniem ilości przypisanych punktów. Ponownie wskazał, że na dzień odbywania szkolenia skarżący wiedział, że ma przypisane jedynie [...] punkty. O tym, że na jego koncie znajduje się [...] punktów dowiedział się w momencie, kiedy otrzymał skierowanie na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga nie podlega uwzględnieniu. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 2014, poz.600), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną, o skierowaniu na badanie psychologiczne z urzędu na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez komendanta. Ustawowe sformułowanie: " Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy " wyraźnie wskazuje, iż organ kierujący nie ma uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Z chwilą zatem gdy kierujący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, starosta na wniosek organu policji jest zobowiązany skierować takiego kierowcę na badania psychologiczne. Kierowca nie może już wtedy skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Udział w szkoleniu nie może bowiem stanowić mechanizmu umożliwiającego obejście bezwzględnie wiążącego przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b i uniknięcia w ten sposób przewidzianej tam sankcji. Co najistotniejsze dla przedmiotu niniejszego postępowania – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12 (Lex nr 1363638): żaden z organów – starosta czy samorządowe kolegium odwoławcze prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno- technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby czynność materialno -techniczna przypisania skarżącemu punktów karnych była przedmiotem odrębnego postępowania. Zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 p.r.d. liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Stanowi on, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Zwrócić należy jedynie uwagę za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1552/11, Lex nr 1234015), iż ocena tego przepisu musi uwzględniać nie tylko wykładnię językową, ale też systemową i funkcjonalną. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym zawiera nakaz poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, w razie przekroczenia 24 punktów karnych wpisanych do ewidencji. Przepis art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć zatem tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. W ocenie Sądu za takim rozumieniem przemawia § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia. Przepis ten odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając organ naczelny zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na sposób redakcji delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia wykonawczego, która odpowiada wymogom określonym w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Konstytucja wymaga, m. in., aby w upoważnieniu ustawowym określić "wytyczne dotyczące treści" przepisów wykonawczych. Takie wytyczne zawiera art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym .Przepisy wykonawcze mają służyć dyscyplinowaniu i wdrażaniu kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. W tym też duchu konstytucyjność § 8 rozporządzenia ocenia sąd administracyjny. Warto przytoczyć tytułem przykładu jedną, powtarzaną często tezę: "przepis wykonawczy (chodzi o § 8 rozporządzenia) odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b i art. 130 ust. 3 P.r.d, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4." (w wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 15/2012 LEX nr 1328347, podobnie w wyrokach: z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10; z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1373/12; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 63/12, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1552/11, z dnia 4 września 2014r. I OSK 184/13 - wszystkie dostępne: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.