II SA/Bd 746/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-03-06
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia może zostać wydana, jeśli zarzuty dotyczą wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko, a nie rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Takie wady mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, która musi być dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzorczy i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych. Skarżący zarzucił wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko, twierdząc, że zawierał on nieprawdziwe dane i fałszował rzeczywistość, co miało prowadzić do nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Skarżący podnosił również kwestie związane z nieuwzględnieniem stanowisk archeologicznych, ochrony rzeki oraz odległości od zabudowy chronionej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
II SA/Bd 746/17
UZASADNIENIE
R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], utrzymującą w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy swoją własną decyzję z dnia [...] marca 2017 r., znak [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 2 elektrowni wiatrowych o mocy znamionowej do 3 MW, zlokalizowanych w miejscowości K. na działkach nr [...],[...],[...], [...],[...],[...] i [...] w gminie C.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie następujących okoliczności sprawy:
W. K. wraz z innymi osobami we wniosku z [...] lipca 2016 r. wystąpił o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z [...] października 2011 r. nr [...] (znak [...]). Wnioskodawca uzasadnił prezentowane stanowisko nierzetelnym, niedokładnym sporządzeniem raportu o oddziaływaniu na środowisko, posiadającym nieprawdziwe oraz fałszujące rzeczywistość dane, co jest wadą. Decyzja oparta na wadliwym raporcie jest w przekonaniu wnioskodawcy wadliwa, co powoduje jej nieważność z mocy art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
Na wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wnioskodawca przesłał w dniu [...] sierpnia 2016 r. pismo z dnia [...] lipca 2016 r., w którym wyjaśnił, że jest właścicielem działki nr [...] w K. i nie wyraża zgody na wydanie pozwolenia na budowę wiatraków w pobliżu jego działki.
Następnie, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego, uzasadniającego uznanie za stronę w niniejszej sprawie, w szczególności do wykazania, że przysługuje jemu prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania inwestycji.
W piśmie z [...] września 2016 r. W. K. odpowiedział na wezwanie wyjaśniając, że jest właścicielem działki nr [...] w bliskim sąsiedztwie od planowanych elektrowni (500 m) i mieszka z rodziną w domu – K. na działce [...], która jest usytuowana w bliskim sąsiedztwie z planowanymi wiatrakami (około 360 m), działka jest własnością syna i została przekazana w drodze darowizny.
W piśmie z [...] sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zawiadomiło o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. obwieszczeniem z [...] stycznia 2017 r. zawiadomiło strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami i dowodami, a także wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Uprzednio, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. strony uczestniczące w postępowaniu poinformowano o możliwości dokonywania w sprawie doręczeń przez obwieszczenie.
Organ powołując się na przepis art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z [...] października 2011 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Działając w oparciu o art. 28 k.p.a., organ wskazał, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczy m.in. R. K. i doręczył jemu, jako stronie postępowania decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umożliwiło stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (pismo Kolegium z [...] stycznia 2017 r.- wywieszone na tablicy ogłoszeń w K. [...] stycznia 2017 r. zdjęto [...] lutego 2017 r. – łącznie 21 dni). Organ uwzględnił to, że materialną podstawą dla wydania decyzji nr [...] były przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227; dalej jako "u.o.o.ś.", obecnie tj. z dnia 9 lutego 2016 r. Dz.U. z 2016 r. poz. 353). Stosownie do art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w brzmieniu przed 1 stycznia 2017 r., jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Z dniem [...] stycznia 2017 r., przepis ten otrzymał brzmienie następujące: Jeżeli liczba stron postępowania 1) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 2) w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Przepis art. 49 k.p.a. stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Organ zastosował w sprawie tryb doręczenia przez obwieszczenie.
Kolegium wyjaśniło, że wobec konieczności zbadania legitymacji wnioskodawcy do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, zawiadomiło o wszczęciu postępowania i w jego toku weryfikowało okoliczności stanowiące podstawę dla uznania wnioskodawców za strony postępowania. Postępowanie zostało przeprowadzone z udziałem wnioskodawców, a także osób będących stronami postępowania głównego i aktualnych właścicieli nieruchomości w ustalonym obszarze oddziaływania inwestycji. Do akt sprawy załączono stosowne wykazy podmiotów oraz dokumenty źródłowe, potwierdzające ich prawa do nieruchomości w postaci kopii aktów notarialnych i wydruków ksiąg wieczystych, opierając się na oddziaływaniu inwestycji w zakresie emisji hałasu, przy uwzględnieniu wartości normatywnych emisji hałasu dla terenów zabudowy zagrodowej (45 dB) oraz mieszkalnej (40 dB). Wynika to z regulacji rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826 ze zm.) - załącznik do tego rozporządzenia, tabela 1, wiersze 2 i 3. Charakter zabudowy przedstawiają wycinki map Systemu Informacji Przestrzennej Województwa [...] i z geoportalu Powiatu T., obejmujące klasyfikację gruntów, wskazującą na sposób zewidencjonowania terenów. Powyższe potwierdza również treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy C., w zakresie nim objętym, gdzie tereny wokół miejsca inwestycji określono jako tereny zabudowy zagrodowej (RM), tereny rolnictwa (R), tereny wód śródlądowych i rowów melioracyjnych (WS) oraz dróg wewnętrznych (KDW), zgodnie z załącznikiem nr 1 do tej uchwały). Powyższe dane wskazują, że liczba stron postępowania przekroczyła 20.
Organ wyjaśnił, że istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się w tym, że celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzorczy i polega na weryfikacji decyzji w świetle stanu prawnego obowiązującego w momencie jej wydania. Z tego względu, odwołania do poszczególnych przepisów prawa dotyczą ich brzmienia w dacie wydania kwestionowanej decyzji, chyba, że wskazano odmiennie.
W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ dokonał oceny wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Odnośnie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania nadzorowanej decyzji, organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach był Wójt Gminy C. Obszar inwestycji położony jest w Gminie C. Odnośnie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczącej wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, organ stwierdził, że nadzorowana decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej. Przepisy u.o.o.ś. przewidywały bowiem uprawnienie do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71-87 u.o.o.ś.), zaś w ramach tej decyzji, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, właściwy organ 1) określał: a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, b) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko; 2) w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba: a) wykonania kompensacji przyrodniczej - stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji, b) zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań; 3) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania; 4) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b; 4a) nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; 4b) może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prace przygotowawcze wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; 5) może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia (art. 82 ust. 1 u.o.o.ś.). Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia (art. 82 ust. 3 u.o.o.ś.). Wójt Gminy C. był zatem uprawniony do orzekania w powyższej sprawie w drodze decyzji.
W ocenie Kolegium, nadzorowana decyzja nie została również wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuty wnioskodawców, wskazujące na wadliwość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dotyczą głównie wad raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest szczególnego rodzaju dowodem, sporządzanym w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odmienna ocena dowodów nie może uzasadniać stanowiska, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Tego rodzaju wadliwość może być skutecznie podnoszona w trybie odwoławczym lub w skardze na decyzję organu odwoławczego, a nie w trybie nieważnościowym.
Organ podkreślił, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji i przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną są rozłączne. Uchybienie stanowiące podstawę dla wznowienia postępowania nie może zatem stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji.
Jeśli w ocenie wnioskodawców raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem zafałszowanym, podającym dane w sposób nierzetelny i pomijającym niektóre okoliczności faktyczne sprawy, niekorzystne dla inwestora - jak podają wnioskodawcy w odniesieniu do nieuwzględnienia istniejących w sąsiedztwie terenu inwestycji zabytków, to zarzuty powinny być ocenione w ramach postępowania wznowieniowego. Wydanie decyzji w oparciu o taki dowód nie stanowi rażącego naruszenia prawa, lecz może być rozważane w ramach trybu wznowienia postępowania, celem umożliwienia ponownego, merytorycznego zbadania sprawy (art. 149 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 i 2 k.p.a.).
Jeśli chodzi o nieuwzględnienie okoliczności związanych z fauną i florą okolic rzeki F., to taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę dla żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podobnie, brak uwzględnienia okoliczności związanych z istnieniem stanowisk archeologicznych i obiektów zabytkowych.
Organ nie podzielił również zarzutów wnioskodawców co do wadliwości rozstrzygnięcia z uwagi na usytuowanie rzeki. Rozstrzygnięcie wskazane powyżej jest adresowane do stron i opiera się na istniejącym w dacie wydania decyzji stanie faktycznym, zatem uwzględniającym istnienie rzeki F.
Poza tym, organ wskazał, że warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w B. (postanowienie z dnia [...] września 2011 r. znak [...]), zatem organem wyspecjalizowanym w zakresie ochrony przyrody i środowiska. Nie można zatem przyjąć, że ewentualne błędne rozstrzygnięcie w tym zakresie mogło mieć charakter rażący, skoro organ wyspecjalizowany pozytywnie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.
Organ wyjaśnił, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest szczególnego rodzaju dowodem, zaś podważenie jego ustaleń winno polegać na przedstawieniu kontrraportu, którego sporządzenie nie jest obowiązkiem organu. Nie można zatem uznać, że - nawet w przypadku wadliwości raportu - oparcie decyzji na takim raporcie, w sytuacji braku przedstawienia kontrraportu, mogło być ocenione jako rażące naruszenie prawa.
Wbrew zarzutom wnioskodawców, znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji nr [...] nie ma miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dacie wydawania nadzorowanej decyzji, teren inwestycji nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uchwała nr [...] Rady Gminy C. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w rejonie m. K. pochodzi z [...] sierpnia 2013 r. i został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] września 2013 r. poz. [...] . Ten miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji [...].11.2011 r. nr [...], zatem jego ustalenia nie mogą mieć znaczenia dla oceny prawidłowości tej decyzji. Z tych samych względów, ustalenia tego planu miejscowego nie mogły być uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Nie można uznać za zasadne zarzutów wnioskodawców co do trafności wprowadzenia poszczególnych rozwiązań planistycznych w powyższym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację decyzji administracyjnej, a nie trafność wprowadzenia aktu prawa miejscowego, którym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Kolegium stwierdziło, że nie ma kompetencji do oceny trafności czy legalności wprowadzenia takich postanowień we wskazanej uchwale, jakie gmina przyjęła w ramach władztwa planistycznego. Zdaniem organu, nawet wskazanie przez autora raportu, że niektóre aspekty oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie mogą być przewidziane w sposób jednoznaczny, nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Uwzględniając brak możliwości antycypowania określonych skutków przedsięwzięcia lub niedoskonałość jego oceny na etapie oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca przewidział możliwość nałożenia obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej. Celem jego wykonania jest weryfikacja wpływu inwestycji na środowisko. W decyzji nr [...] taki obowiązek nałożono w punkcie 1.9) sentencji decyzji. Brak pewności w przewidywaniach co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zatem zostać poddany ocenie w ramach analizy porealizacyjnej. Podnoszona przez wnioskodawców kwestia, iż warianty alternatywne przedsięwzięcia są fikcyjne nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji nr [...] stanowił, że opis analizowanych wariantów, w tym a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Raport zawierał takie elementy i zostały one ocenione w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. Ich odmienna ocena nie może uzasadniać zarzutu rażącego naruszenia prawa. Ponadto, opis wariantów przedstawia ich słabe i mocne strony, co jest celem ich sporządzenia i możliwości wyboru wariantu alternatywnego planowanej inwestycji.
Zarzucane przez wnioskodawców sprzeczności w treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa ani jakąkolwiek inną podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, na s. 25 raportu odwołano się do terenów w pobliżu terenu inwestycji, a na stronie opisanej jako załącznik 3h do wniosku wszczynającego postępowanie odwoływano się do terenu samej inwestycji. Nie można zatem mówić o sprzeczności raportu w tym zakresie. Podobnie, nie można uznać za rażące naruszenie prawa rozbieżności we wskazaniach co do odległości inwestycji od zabudowy chronionej. Należy wskazać, że odległości od zabudowy chronionej normami dotyczącymi emisji hałasu są podawane różnie, bowiem rozważane były różne warianty lokalizacyjne dla planowanego przedsięwzięcia. W procesie planowania przedsięwzięcia niezbędne jest wyważenie interesów spornych. Wariant alternatywny ma być racjonalny, a tego rozważeniu odmiennej lokalizacji elektrowni wiatrowych i analizie wpływu poszczególnych lokalizacji na otoczenie trudno odmówić. Jest to powszechnie stosowane rozwiązanie, które ma na celu ocenę, jakie umiejscowienie elektrowni wiatrowej jest optymalne z punktu widzenia interesów chronionych, występujących w pobliżu miejsca inwestycji.
Organ odniósł się również do kwestii analizy konfliktów społecznych i wskazał, że raport zawiera wskazany element, zaś brak akceptacji lokalnej społeczności dla inwestycji nie jest samoistną podstawą dla wydania decyzji odmownej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, zatem organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Zgoda lokalnej społeczności nie jest wymagana dla wydania decyzji pozytywnej. Brak jest również podstaw dla przyjęcia, że rażącym naruszeniem prawa był brak konsultacji społecznych, skoro ich przeprowadzenie nie było wymagane przepisami u.o.o.ś., a Wójt Gminy C. zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu (obwieszczenie z [...] września 2011 r.). Nieskorzystanie z tego prawa przez członków lokalnej społeczności nie świadczy o wadliwości decyzji. Przeciwnie, świadomość niektórych członków lokalnej społecznego co do planów budowy elektrowni wiatrowych w miejscowości K. występowała w maju 2011 r. Mogli oni zatem obserwować obwieszczenia dokonywane przez Wójta Gminy C., aby zapewnić ochronę swoich interesów. Zaniechanie podjęcia takich działań przez wnioskodawcę nie świadczy o wadliwości wydanych rozstrzygnięć organów administracji.
Organ wyjaśnił również, że uzasadnienie uchwały Rady Gminy C. nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inicjuje proces tworzenia tego planu. Uchwała ta sama w sobie nie jest aktem prawa miejscowego i nie tworzy praw i obowiązków o charakterze powszechnie obowiązującym. Uchwała ta nie jest nadzorowaną decyzją ani elementem postępowania w sprawie wydania tej decyzji. Uchwała ta nie podlega weryfikacji w niniejszym postępowaniu, stąd nie można poddać ocenie zarzutów wnioskodawców w tym zakresie.
Ewentualne pominięcie stron w postępowaniu, co sugeruje wskazanie na to, że nie zostały uwzględnione działki położone w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowej, mogłoby ewentualnie stanowić podstawę dla wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka przesłanka nie może zatem stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], bowiem - jak już wspomniano - przesłanki wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności są rozłączne.
W oparciu o powyższe Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw dla przyjęcia, że nadzorowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ustalony w sprawie stan faktyczny nie uzasadnia wniosku, że sprawa dotycząca tożsamej inwestycji, dotycząca tego samego wnioskodawcy i tego samego terenu, została załatwiona ostateczną decyzją administracyjną. Brak jest zatem podstaw dla przyjęcia, że ta przesłanka stwierdzenia nieważności zaistniała w odniesieniu do decyzji nr [...].
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Powyższa przesłanka dotyczy wadliwego podmiotowo ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby przesłanka ta zaistniała w sprawie, to jest aby nadzorowaną decyzję skierowano do osoby niebędącej stroną. Przeciwnie, krąg stron ustalony w postępowaniu był zakreślony wąsko. Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem badania w sprawie. Pominięcie strony jest bowiem podstawą dla wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie podstawą dla stwierdzenia nieważności decyzji.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie należy do decyzji wykonalnych (postanowienie NSA z 14 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 715/09). Nawet gdyby przyjąć, że taka decyzja może być uznana za decyzję wykonalną (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 851/13), to brak jest podstaw dla przyjęcia, że ta podstawa dla stwierdzenia nieważności zaistniała w tej sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z 18 października 2011 r. wydanym w sprawie II GSK 1089/10: "Przesłankę niewykonalności decyzji należy rozumieć szeroko, obejmuje ona zarówno niewykonalność prawną, jak i faktyczną. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Ten nieusuwalny charakter niemożności wykonania decyzji ma niezwykle istotne znaczenie przy ocenie istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie stanowią bowiem o faktycznej niewykonalności decyzji różnego rodzaju trudności w wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją".
Redakcja sentencji decyzji nadzorowanej nie wskazuje, aby cechowała się ona takimi wadami. Decyzja ta była podstawą dla prowadzenia dalszych etapów procesu inwestycyjnego, a jej sposób jej sformułowania jest wystarczający dla odczytania ustaleń w zakresie praw i obowiązków jej adresata.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Brak jest podstaw dla przyjęcia, że realizowanie procesu inwestycyjnego w oparciu o kwestionowaną decyzję prowadziłoby do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary. Okoliczności takie nie ujawniły się w toku postępowania wyjaśniającego, jak również nie są one podnoszone przez strony postępowania.
Stosownie do przepisu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis ten dotyczy tzw. klauzuli nieważności, to jest sytuacji, gdy przepis szczególny przewiduje nieważności decyzji administracyjnej wydanej z określonym naruszeniem prawa.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. R. K. oraz W. K. zwrócili się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W podaniu zakwestionowali umorzenie postępowania w decyzji dotyczącej W. K., z uwagi na nieuznanie go za stronę postępowania (pkt 1 wniosku). Nie wzięto pod uwagę pisma R. K. z [...] sierpnia 2016 r. wraz z załączonym pismem do Starostwa z dnia [...] lipca 2016 r., w którym były opisane pewne zobowiązania właścicieli działek, stanowiące ograniczenia, na które nikt z właścicieli działek nie wyraził zgody, a są to zakazy ujęte w decyzji Wójta z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (punkt 2 wniosku).
Wnioskodawca podważa przyjętą przez organ liczbę stron postępowania powyżej 20. Na posiadanej przez strony postępowania liście stron pozyskanej z Urzędu Gminy C. figuruje 16 stron postępowania. Wnioskujący uważa, że Wójt nie dysponował listą stron z liczbą 20, co oznacza, że przebieg postępowania i doręczanie pism przez obwieszczenie było łamaniem prawa (pkt 3 wniosku).
Brak na mapie z raportu o środowiskowych uwarunkowaniach stanowisk archeologicznych wnioskodawca uważa za spełnienie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Kolegium powinno stwierdzić nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Zdaniem wnioskodawcy wszelkie nieprawidłowości, błędy i łamanie prawa przez Wójta, kwalifikują się do zgłoszenia Prokuraturze, celem wyjaśnienia działań Wójta i sfałszowanego raportu środowiskowego – art. 183 § 2 k.p.a. (pkt 4 wniosku).
Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączono pismo T. K. z [...] sierpnia 2016 r. wraz z załącznikiem 1a, listę stron postępowania z Urzędu Gminy C. oraz wydruk - stanowiska archeologiczne.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej uznając je jako własne.
W skardze do Sądu skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uważa, że w raporcie zostały sfałszowane fragmenty, w szczególności dotyczące ukrycia stanowisk archeologicznych.
Skarżący podniósł również problem związany z rzeką F., przy której zaplanowany jest drugi wiatrak w odległości 50 m od brzegu rzeki, co stanowi naruszenie przepisów o ochronie środowiska, ponieważ odległość inwestycji od rzeki powinna wynosić nie mniej niż 200 m.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w szczególnym trybie postępowania – w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucił decyzji objętej wnioskiem rażące naruszenie prawa. Postępowanie takie, prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem w nowej sprawie, w której zadaniem organu nadzoru jest wyłącznie wyjaśnienie kwestii, czy wystąpiły – określone enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. – przesłanki nieważności. Organ nie jest natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Oznacza to, że działanie organu w trybie art. 156 k.p.a. wymaga innego podejścia do sprawy niż w pierwszej instancji lub przed organem odwoławczym. Organ administracyjny ocenia bowiem kwestie czysto prawne, które – jak przyjmuje się w orzecznictwie - winny być rozstrzygane według zasad stosowanych przy kasacji. Z tego względu organ nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego, organ nie może co do zasady dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z 7 marca 1996 r., III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258, wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r. II GSK 1617/12). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck 2012, s. 623). Nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. służy do eliminowania z obrotu decyzji wydanych bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona wtedy, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (postanowienia). Chodzi więc tu o sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne.
Rażące naruszenie prawa zachodzi natomiast wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią obowiązującego prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty. Nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, gdy istnieje wątpliwość co do naruszenia prawa, wyrażająca się odmiennymi poglądami orzekających organów, szczególnie, jeżeli poglądy organów obu instancji na daną sprawę kształtuje rozbieżne orzecznictwo sądowe (por. wyroki NSA: z 20 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1056/10; z 8 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1566/10).
W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zakończone decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 2 elektrowni wiatrowych o mocy znamionowej do 3 MW, zlokalizowanych w miejscowości K. na działkach nr [...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...] w gminie C.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Należy stwierdzić, że słusznie organ uznał skarżącego za stronę postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227; dalej jako "u.o.o.ś.", obecnie tj. z 9 lutego 2016 r. Dz. U. z 2016 r., poz. 353).
Organ potwierdził w trakcie prowadzonego postępowania, że skarżący jest właścicielem działki nr [...] w K., która usytuowana jest w bliskim sąsiedztwie z planowanymi wiatrakami (około 360 m).
Za pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (k-95 akt administracyjnych) Wójt Gminy C. przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. akta sprawy [...] z informacją, że decyzja z dnia [...] października 2011 r. stała się ostateczna [...] listopada 2011 r. Pośród przekazanych dokumentów znajdują się treści księgi wieczystej, stan na dzień [...] sierpnia 2016 r. dotyczące działki nr [...] stanowiącej własność skarżącego (k- 182 do 185 akt administracyjnych). Na wezwanie organu ojciec skarżącego przekazał umowę darowizny, dokument darowizny sporządzony w formie aktu notarialnego (k- 213 akt administracyjnych).
Stosownie do art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w brzmieniu przed 1 stycznia 2017 r., jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. W praktyce stosowania tego przepisu powstały wątpliwości czy przepis ten znajduje zastosowanie w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Z dniem 1 stycznia 2017 r., przepis ten otrzymał brzmienie następujące: Jeżeli liczba stron postępowania 1) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 2) w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Przepis art. 49 k.p.a. stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Wprowadzająca ten przepis ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936) nie zawierała przepisów przejściowych dotyczących stosowania tego przepisu do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, bowiem materii tej nie regulują przepisy art. 6-8 ustawy nowelizacyjnej. W związku z powyższym, zastosować należało przepisy ustawy nowej; na możliwość takiego stosowania przepisów wskazuje również uzasadnienie ustawy nowelizacyjnej, gdzie wskazano, że celem zmiany przepisu art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. było potwierdzenie, że tryb doręczenia przez obwieszczenie może być stosowany również w trybach nadzwyczajnych (druk sejmowy nr 3677), co wskazuje, że było to dopuszczalne również w poprzednim stanie prawnym.
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Kierując się powyższą zasadą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprzedziło o możliwości stosowania doręczeń przez obwieszczenie w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. (k- 339 akt administracyjnych sprawy). Zgodnie z rozdzielnikiem, powyższe pismo zostało skierowane do stron postępowania ujętych w punktach od 1 do 24. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut skarżącego mający na celu podważenie ilość stron postepowania przekraczającą 20 osób. Natomiast jeżeli chodzi o skarżącego, to miał on zapewniony czynny udział w postępowaniu jako strona.
Postępowanie zostało przeprowadzone z udziałem wnioskodawców, a także osób będących stronami postępowania głównego i aktualnych właścicieli nieruchomości w ustalonym obszarze oddziaływania inwestycji. Organ dokonał zestawienia właścicieli nieruchomości w pobliżu inwestycji – według zasięgu oddziaływania zaznaczonego na mapie załączonej do wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r., zestawienia działek ewidencyjnych wnioskodawców w przedmiotowej sprawie, analizę listy właścicieli nieruchomości, (k- 447 do 450 akt administracyjnych sprawy). Do akt sprawy załączono stosowne wykazy podmiotów oraz dokumenty źródłowe, potwierdzające ich prawa do nieruchomości w postaci kopii aktów notarialnych i wydruków ksiąg wieczystych, opierając się na oddziaływaniu inwestycji w zakresie emisji hałasu, przy uwzględnieniu wartości normatywnych emisji hałasu dla terenów zabudowy zagrodowej (45 dB) oraz mieszkalnej (40 dB). Wynika to z regulacji rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826 ze zm.) - załącznik do tego rozporządzenia, tabela 1, wiersze 2 i 3. Charakter zabudowy przedstawiają wycinki map Systemu Informacji Przestrzennej Województwa [...] i z geoportalu Powiatu T., obejmujące klasyfikację gruntów, wskazującą na sposób zewidencjonowania terenów. Powyższe potwierdza również treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy C., w zakresie nim objętym, gdzie tereny wokół miejsca inwestycji określono jako tereny zabudowy zagrodowej (RM), tereny rolnictwa (R), tereny wód śródlądowych i rowów melioracyjnych (WS) oraz dróg wewnętrznych (KDW), zgodnie z załącznikiem nr 1 do tej uchwały). Powyższe dane wskazują, że liczba stron postępowania przekroczyła 20. Kolegium, słusznie uznało za właściwe posługiwanie się oddziaływaniem inwestycji na otoczenie o wartościach normatywnych, a nie jakiegokolwiek oddziaływania oraz, że kwestię przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej należy rozpatrywać przy zastosowaniu art. 28 k.p.a.
Prawidłowo również organ wywiódł, celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest ponowna weryfikacja kręgu stron postępowania w postępowaniu głównym (tj. w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...]). Taka możliwość potencjalnie istniałaby w postępowaniu wznowieniowym, opartym na podstawie określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co jednak nie należy do przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Konsekwencją powyższego jest to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z punktu widzenia wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Tym samym, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się w tym, że celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym. Innymi słowy, istotą tego postępowania jest ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność oraz czy, przeprowadzone postępowanie i dowody w nim zgromadzone dawały podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia, jakie z tej decyzji wynika. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do jej istoty. W postępowaniu nadzorczym, którego celem jest poddanie ocenie decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru nie prowadzi postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważności, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy (por. również wyrok NSA z 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 11/13)". Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzorczy i polega na weryfikacji decyzji administracyjnej w świetle stanu prawnego obowiązującego w momencie jej wydania. Z tego też względu, odwołania do poszczególnych przepisów prawa dotyczą ich brzmienia w dacie wydania kwestionowanej decyzji, chyba, że wskazano odmiennie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu decyzji organ przeprowadził szczegółową analizę pod kątem wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, niezależnie od tych, które podnosi wnioskodawca. Poniżej przedstawiono omówienie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W przedmiotowej zaś sprawie nie można postawić Wójtowi Gminy C. zarzutu naruszenia przepisów o właściwości przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Kompetencje ww. organu wynikały z obowiązującego w dacie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 1999, poz. 1227). Przepis art. 75 ust. 1 ustalał właściwość organów do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzależniając ją od rodzaju przedsięwzięć wymienionych w punktach od 1do 3. W punkcie 4 uregulowano właściwość wójta, burmistrza, prezydenta miasta - w przypadku pozostałych przedsięwzięć. W przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, realizowanego przez gminę decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane (ust. 3). W przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami miast (ust. 4).
Z uwagi na to, że planowana inwestycja nie należała do rodzaju przedsięwzięć określonych w art. 75 ust. 1 pkt 1-3 u.o.o.ś., Wójt Gminy C. był organem właściwym rzeczowo do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] października 2011 r. nr [...].
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w całości akceptuje stanowisko organu poparte orzecznictwem sądów administracyjnych i doktryny, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza wydanie rozstrzygnięcia w sprawie lub w zakresie, który nie jest objęty kompetencjami organu administracji, to jest takiego, w ramach którego nie może zgodnie z prawem powstać stosunek administracyjnoprawny między organem a podmiotem administrowanym. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana bez podstawy prawnej. Przepisy u.o.o.ś. przewidywały bowiem uprawnienie do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71-87 u.o.o.ś.), zaś w ramach tej decyzji, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, właściwy organ 1) określał: a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, b) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko; 2) w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba: a) wykonania kompensacji przyrodniczej - stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji, b) zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań; 3) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania; 4) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b; 4a) nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; 4b) może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prace przygotowawcze wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; 5) może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia (art. 82 ust. 1 u.o.o.ś.). Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia (art. 82 ust. 3 u.o.o.ś.).
Kwestionowana przez skarżącego decyzja spełnia wszystkie wymagania wynikające z ustawy o udostępnianiu informacji w zakresie elementów decyzji i czynności podejmowanych przez organ. Stanowisko Wójta zostało uzasadnione (art. 85 u.o.o.ś.). Proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanych przepisów prawa nie wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa nie można uznać wad raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zarzut o jego wadliwości mógł być podnoszony w postępowaniu zwykłym, w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub w skardze na decyzję organu odwoławczego, a nie w trybie nieważnościowym.
Skarżący zarzut rażącego naruszenia prawa buduje na nierzetelnie ustalonym materiale dowodowym stanowiącym podstawę do sporządzenia raportu, co wiąże się z ustaleniami stanu faktycznego. Do podniesienia zarzutu rażącego naruszenia prawa niezbędne byłoby wskazanie konkretnego przepisu, który został naruszony. Dowody przedstawione przez skarżącego wpisują się w tryb postępowania wznowieniowego, który odmienny jest od trybu nieważnościowego. Słuszne w tym stanie rzeczy jest stanowisko organu, że uchybienie stanowiące podstawę dla wznowienia postępowania nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji. Stanowisko to jest ugruntowanie od wielu lat w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 23 września 2011 r. sygn. akt II FSK 610/11, CBOSA; wyrok NSA z 28 listopada 2013 r. sygn. akt I GSK 1527/12, CBOSA; wyrok NSA z 24 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1748/11, CBOSA; wyrok NSA z 7 maja 2015 r., sygn. akt I FSK 608/14, CBOSA; wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., sygn. akt I GSK 1393/12, CBOSA; wyrok NSA z 21 listopada 2013 r. sygn. akt I GSK 1467/12, CBOSA).
W kontekście zarzutów podnoszonych przez skarżącego organ prawidłowo wyjaśnił, że podstawami dla wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną są m.in. następujące okoliczności: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Strona może skorzystać z uprawnień do żądania wznowienia postępowania z powyższych powodów, składając stosowny wniosek i poddając swoje żądanie ocenie organu administracji. Z tych samych przyczyn nie może ona jednak skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji.
Jeśli w ocenie wnioskodawców raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem zafałszowanym, podającym dane w sposób nierzetelny i pomijający niektóre okoliczności faktyczne sprawy, niekorzystne dla inwestora - jak podają wnioskodawcy w odniesieniu do nieuwzględnienia istniejących w sąsiedztwie terenu inwestycji zabytków, to zarzuty powinny być ocenione w ramach postępowania wznowieniowego. Wydanie decyzji w oparciu o taki dowód nie stanowi rażącego naruszenia prawa, lecz może być rozważana w ramach wznowienia postępowania (art. 149 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 i 2 k.p.a.).
Jeśli chodzi o nieuwzględnienie okoliczności związanych z fauną i florą okolic rzeki F., to taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę dla żądania wznowienia postępowania (przy czym zasadności takiego żądania Kolegium nie rozstrzygało) na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podobnie, brak uwzględnienia okoliczności związanych z istnieniem stanowisk archeologicznych i obiektów zabytkowych.
Brak jest również podstaw dla podzielenia zarzutów wnioskodawców co do wadliwości rozstrzygnięcia o tym, że w odległości 200 m od terenów otaczających elektrownie, które nie daje się, ich zdaniem, pogodzić z istnieniem rzeki F. W ustaleniach stanu faktycznego Raport uwzględniał okoliczność istnienia rzeki F. w odległości około 140 m od planowanego przedsięwzięcia (str. 5 Raportu, k- 52 akt administracyjnych sprawy). Słusznie również organ nadzoru zauważył, że warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (postanowienie z [...] września 2011 r. znak [...]), zatem organem wyspecjalizowanym w zakresie ochrony przyrody i środowiska. Nie można zatem przyjąć, że ewentualne błędne rozstrzygnięcie w tym zakresie mogło mieć charakter rażący, skoro organ wyspecjalizowany pozytywnie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.
Skład Sądu akceptuje również stanowisko organu, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest szczególnego rodzaju dowodem, zaś podważenie jego ustaleń powinno polegać na przedstawieniu kontrraportu, którego sporządzenie nie jest obowiązkiem organu administracji (wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 3064/12, CBOSA; wyrok NSA z 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2564/12).
Zarzuty braku rzetelności i podania nieprawdy przez biegłego należy do sfery kompletności materiału dowodowego, który mógł podlegać ocenie w postępowaniu głównym. Zarzuty skarżącego co do nieujawnienia w raporcie wszystkich stanowisk archeologicznych nie mogą stanowić przesłanki rażącego naruszenia prawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyjaśnić również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nawet w trybach zwykłego postępowania, a nie tak ja w przedmiotowej – nieważnościowego, ugruntowany został pogląd, w zakresie treści raportu, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznej kontroli treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i oczywiście ustalenia zakresu przedmiotowego tego rodzaju merytorycznej treści raportu, jako dowodu, będącego dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd administracyjny tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności oraz biorąc pod uwagę normy z art. 66 ustawy. Organ administracji nie ma obowiązku przeprowadzać takich dowodów, które nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań indywidualnie oznaczonego przedsięwzięcia (tzw. kontrraportu), sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. wyrok NSA z 28 października 2016 r. sygn. II OSK 844/16). Z utrwalonych poglądów przedstawionych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że jeżeli w danej sprawie złożony został raport oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, że jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji, gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny i zupełny.
Słuszne w tym stanie rzeczy jest stanowisko organu, że - nawet w przypadku wadliwości raportu - oparcie decyzji na takim raporcie, w sytuacji braku przedstawienia kontrraportu, nie mogło być ocenione jako rażące naruszenie prawa.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostają zarzuty poparte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ w dacie wydawania nadzorowanej decyzji, teren inwestycji nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uchwała nr [...] Rady Gminy C. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w rejonie miejscowości K. pochodzi z [...] sierpnia 2013 r. i została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa z [...] września 2013 r. pod pozycją [...] . Tak więc akt ten wywołał skutki prawne dopiero po jego wejściu w życie. Nie ma on wpływu na okres sprzed jego uchwalenia, a więc stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Gwarancje w przyszłości prawidłowego funkcjonowania planowanej inwestycji dają obowiązki nałożone w decyzji nr [...] (punkt 1.9 sentencji), z którego wynika, że brak pewności w przewidywaniach co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zostać poddany ocenie w ramach analizy porealizacyjnej.
Ma rację organ, że podnoszona przez wnioskodawców kwestia, iż warianty alternatywne przedsięwzięcia są fikcyjne nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji nr [...] stanowił, że opis analizowanych wariantów, w tym a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Raport zawierał takie elementy i zostały one ocenione w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. Ich odmienna ocena nie może uzasadniać zarzutu rażącego naruszenia prawa. Ponadto, opis wariantów przedstawia ich słabe i mocne strony, co jest celem ich sporządzenia i możliwości wyboru wariantu alternatywnego planowanej inwestycji.
Zarzucana przez wnioskodawców sprzeczności w treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa ani jakąkolwiek inną podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, jak wskazano powyżej w kwestii oceny dowodów. Organ wyjaśnił, że w raporcie odwołano się do terenów w pobliżu terenu inwestycji, a we wniosku o wszczęcie postępowania odwoływano się do terenu samej inwestycji. Nie można zatem mówić o sprzeczności raportu w tym zakresie. Podobnie, nie można uznać za rażące naruszenie prawa rozbieżności we wskazaniach co do odległości inwestycji od zabudowy chronionej. W zakresie emisji hałasu przeprowadzono wariantowanie (k. 52-56 akt administracyjnych).
Odnosząc się do kwestii analizy konfliktów społecznych, należy wskazać, że raport zawiera wskazany element, zaś brak akceptacji lokalnej społeczności dla inwestycji nie jest samoistną podstawą dla wydania decyzji odmownej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, zatem organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Zgoda lokalnej społeczności nie jest wymagana dla wydania decyzji pozytywnej. Brak jest również podstaw dla przyjęcia, że rażącym naruszeniem prawa był brak konsultacji społecznych, skoro ich przeprowadzenie nie było wymagane przepisami u.o.o.ś., a Wójt Gminy C. zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu (obwieszczenie z [...] września 2011 r.). Nieskorzystanie z tego prawa przez członków lokalnej społeczności nie świadczy o wadliwości decyzji. Przeciwnie, świadomość niektórych członków lokalnej społecznego co do planów budowy elektrowni wiatrowych w miejscowości K. występowała w maju 2011 r. Mogli oni zatem obserwować obwieszczenia dokonywane przez Wójta Gminy C., aby zapewnić ochronę swoich interesów. Zaniechanie podjęcia takich działań przez wnioskodawcę nie świadczy o wadliwości wydanych rozstrzygnięć organów administracji.
Słuszne jest również stanowisko organu, że uzasadnienie uchwały Rady Gminy C. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inicjuje proces tworzenia tego planu. Uchwała ta sama w sobie nie jest aktem prawa miejscowego i nie tworzy praw i obowiązków o charakterze powszechnie obowiązującym. Uchwała ta nie jest nadzorowaną decyzją ani nie jest elementem postępowania w sprawie wydania tej decyzji. Uchwała ta nie podlega weryfikacji w niniejszym postępowaniu, stąd nie można poddać ocenie zarzutów wnioskodawców w tym zakresie.
Ewentualne pominięcie stron w postępowaniu, co sugeruje wskazanie na to, że nie zostały uwzględnione działki położone w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowej, mogłoby ewentualnie stanowić podstawę dla wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka przesłanka nie może zatem stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], bowiem - jak już wspomniano - przesłanki wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności są rozłączne.
W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Kolejna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zawarta została w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skarżący nie oparł zarzutów na podstawie powyższej przesłanki. Również ustalony w sprawie stan faktyczny nie uzasadnia wniosku, że sprawa dotycząca tożsamej inwestycji, dotycząca tego samego wnioskodawcy i tego samego terenu, została załatwiona ostateczną decyzją administracyjną. Brak jest zatem podstaw dla przyjęcia, że ta przesłanka stwierdzenia nieważności zaistniała w odniesieniu do decyzji nr [...].
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Sąd w całości zgadza się z organem, że powyższa przesłanka dotyczy wadliwego podmiotowo ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby przesłanka ta zaistniała w sprawie, to jest aby nadzorowaną decyzję skierowano do osoby niebędącej stroną. Przeciwnie, krąg stron ustalony w postępowaniu głównym był zakreślony wąsko. Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem badania w niniejszej sprawie. Pominięcie strony jest bowiem podstawą dla wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie podstawą dla stwierdzenia nieważności decyzji.
Stosownie do przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający m.in. decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 86 u.o.o.ś.). W orzecznictwie wyrażono pogląd, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie należy do decyzji wykonalnych (postanowienie NSA z 14 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 715/09). Nawet gdyby przyjąć, że taka decyzja może być uznana za decyzję wykonalną (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 851/13), to brak jest podstaw dla przyjęcia, że ta podstawa dla stwierdzenia nieważności zaistniała w tej sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z 18 października 2011 r., wydanym w sprawie II GSK 1089/10: "Przesłankę niewykonalności decyzji należy rozumieć szeroko, obejmuje ona zarówno niewykonalność prawną, jak i faktyczną. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Ten nieusuwalny charakter niemożności wykonania decyzji ma niezwykle istotne znaczenie przy ocenie istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie stanowią bowiem o faktycznej niewykonalności decyzji różnego rodzaju trudności w wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją".
Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.
Redakcja sentencji decyzji nadzorowanej nie wskazuje, aby cechowała się ona takimi wadami. Decyzja ta była podstawą dla prowadzenia dalszych etapów procesu inwestycyjnego, a jej sposób jej sformułowania jest wystarczający dla odczytania ustaleń w zakresie praw i obowiązków jej adresata. W orzecznictwie przyjmuje się, że o niewykonalności decyzji przesądzają takie okoliczności uniemożliwiające jej wykonanie, które pojawiły się przed wydaniem decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas (zob. np. tezę drugą wyroku NSA z 8 lipca 1999 r. IV SA 970/97). Pojawienie się tego rodzaju przeszkód po wydaniu decyzji prowadzi do bezprzedmiotowości decyzji w ujęciu art. 162 § 1 pkt 1 (zob. tezę drugą wyroku NSA z 15 czerwca 1999 r. IV SA 505/96).
Decyzją niewykonalną jest m.in. decyzja określająca obowiązek nałożony na stronę w nieprecyzyjny sposób, stwarzający możliwość różnej interpretacji przy jego wykonaniu (zob. wyrok Sądu Antymonopolowego z 10 kwietnia 1996 r., XVII Amr 1/96, "Wokanda" 1997, nr 7, s. 55; wyrok Sądu Antymonopolowego z 11 stycznia 1995 r., XVII Amr 45/94, "Wokanda" 1995, nr 12, s. 54).
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Brak jest podstaw dla przyjęcia, że realizowanie procesu inwestycyjnego w oparciu o kwestionowaną decyzję prowadziłoby do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary. Okoliczności takie nie ujawniły się w toku postępowania wyjaśniającego, jak również nie są one podnoszone przez strony postępowania. Powoływanie się natomiast przez skarżącego na przesłanki sfałszowania dokumentów może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.
W przedmiotowej sprawie oprócz zarzutów skarżącego nakierowanych na posłużenie się przez autora raportu nierzetelnymi i nieprawdziwymi danymi przy jego sporządzeniu skarżący nie przedstawił dowodów, że zgłosił sprawę w jego odczuciu przestępstwa na Policję, czy do Prokuratora. W przedmiotowej sprawie nie toczyło się postępowanie karne. Sąd nie ma wiedzy w tym zakresie. Również Prokurator nie zgłosił udziału w sprawie - przepisy o udziale prokuratora (DZIAŁ IV Kodeksu postępowania administracyjnego). Zgodnie z art. 183 § 1 k.p.a. Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem. Na podstawie § 2 organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny. W sprawie organ nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Podkreślić również należy, że skarżący nie wykazał, że podjął działania w celu zainteresowania Prokuratora udziałem w przedmiotowej sprawie, aby zgłosił on swój udział.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis ten dotyczy tzw. klauzuli nieważności, to jest sytuacji, gdy przepis szczególny przewiduje nieważności decyzji wydanej z określonym naruszeniem prawa. "Przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność". Zob. też wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1988 r., IV SA 941/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 30, zgodnie z którym przepis art. 156 § 1 pkt 7 może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Z taką sytuacją również nie mieliśmy miejsca w przedmiotowej sprawie.
W tym stanie rzeczy prawidłowo w obecnie prowadzonym postępowaniu nadzorczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. własnej decyzji, a następnie to rozstrzygnięcie utrzymało w mocy. Wbrew zarzutom skargi w toku tego postępowania nie naruszono przywołanych w niej przepisów procedury administracyjnej ani przepisów prawa materialnego. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało bowiem przez organ przeprowadzone przy poszanowaniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym ustanowionej w art. 7 k.p.a., a rozwiniętej w art. 77 § 1 k.p.a., zasady prawdy obiektywnej. Kluczowe zaś z punktu widzenia przedmiotu postępowania ustalenia stanu faktycznego znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, przy ocenie którego nie uchybiono zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a podjęte ostateczne rozstrzygnięcie sprawy odpowiada prawu i zostało uzasadnione w sposób odpowiadający standardom wyznaczonym treścią art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło