II SA/Bd 805/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-01-22
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do wydania nakazu wypłaty odprawy byłemu pracownikowi, a także czy trudności finansowe pracodawcy mogą stanowić podstawę do wstrzymania wykonania takiego nakazu?Ratio decidendi
Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do wydania nakazu wypłaty świadczeń należnych pracownikom, w tym byłym pracownikom, jeśli obowiązek ich wypłaty wynika z przepisów prawa pracy i nie budzi wątpliwości. Trudności finansowe pracodawcy, nawet niezawinione, nie stanowią podstawy do stwierdzenia niewykonalności decyzji ani do wstrzymania jej wykonania, ponieważ ryzyko ekonomiczne obciąża pracodawcę, a pracownik objęty jest szczególną ochroną prawną. Nakazy te podlegają rygorowi natychmiastowej wykonalności z mocy prawa.Stan faktyczny
Spółka M. z o.o. została zobowiązana przez Okręgowego Inspektora Pracy do wypłaty byłemu pracownikowi A. W. należnej odprawy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Spółka odwołała się, podnosząc m.in. zarzut wydania nakazu wobec byłego pracownika oraz trudną sytuację finansową uniemożliwiającą natychmiastowe wykonanie decyzji. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał nakaz w mocy, uznając argumenty spółki za bezzasadne. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powtarzając zarzuty z odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty odprawy oddala skargę.
Po przeprowadzeniu kontroli w spółce M. z o.o. w T., Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. Oddział w T. wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w której zawarł 11 nakazów, w tym m.in. nakaz określony w pkt 11 wskazanego rozstrzygnięcia, którym to, na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 404, dalej powoływanej jako "ustawa o PIP"), art. 94 pkt 5 i art. 85 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej powoływanej jako "kp") oraz art. 8 ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa z dnia 13 marca 2003 r."), nakazał ww. spółce wypłacić byłemu pracownikowi A. W. przysługującą mu odprawę, do której nabył on prawo z dniem [...] na skutek rozwiązania z nim stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w kwocie brutto [...] zł, wskazując jednocześni,e że nakaz ten podlega z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia określonego w pkt 11 ww. decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w spółce kontroli ustalono, że pracodawca rozwiązła z A. W. stosunek pracy z dniem [...], że jako przyczynę wypowiedzenia wskazał restrukturyzację firmy poprzez zmniejszenie zatrudnienia – likwidację stanowiska pracy ww. pracownika, że w świadectwie pracy pracownika jako tryb i podstawę prawną ustania stosunku pracy powołał art. 30 § 1 pkt 2 kp w zw. z ustawa z dnia 13 marca 2003 r., że na liście prac naliczył wysokość przysługującej pracownikowi odprawy w kwocie [...] i, że odprawy tej jednak nie wypłacił pracownikowi, choć nabył on do niej prawo w dniu ustania stosunku pracy, tj. [...]. Zdaniem organu takie działanie organu jest niezgodne z art. 8 ustawa z dnia 13 marca 2003 r.
Od powyższej decyzji ww. spółka wniosła odwołanie, w którym wnosząc o jej uchylnie i przykazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła organowi naruszenie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP poprzez wydanie nakazu względem byłego a nie obecnego pracownika – A. W.; art. 77 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") w zw. z art. 12 ustawy o PIP poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nadzwyczajnych okoliczności dotyczących spółki, związanych z powstaniem stanu jej niewypłacalności, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; art. 11 kpa w zw. z art. 12 ustawy o PIP poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia braku możliwości natychmiastowego jej wykonania; oraz art. 159 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 kpa z uwagi na niewstrzymanie z urzędu wykonania decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania.
W uzasadnieniu odwołania strona powołała się na bardzo złą sytuację finansową spółki oraz opisała przyczyny tego stanu rzeczy. Podkreśliła, że jedynym istotnym składnikiem majątkowym spółki jest jej nieruchomość, która jednak obciążona jest hipoteką na kwotę przewyższającą znacznie wartość nieruchomości, a także że cały majątek obrotowy spółki jest przedmiotem egzekucji. Zaznaczyła przy tym, że pomimo tak trudnej sytuacji finansowej stopniowo realizuje świadczenia pieniężne na rzecz pracowników w celu utrzymania miejsc pracy. Odwołująca wywiodła, że choć zaskarżona decyzja uzasadniona jest treścią art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, to jednak organ I instancji wydając ją i określając natychmiastowy termin jej wykonania nie wziął pod uwagę opisanych w odwołaniu znacznych problemy finansowych spółki i sytuacji faktycznej, w jakiej się ona aktualnie znajduje. Wyjaśniając, że z uwagi na tą trudną sytuację finansową nie była w stanie zabezpieczyć we wskazanym w nakazie terminie dostatecznych środków finansowych na jego wykonanie, stwierdziła że w związku z tym zasadnym było i jest określenie tego terminu w sposób możliwy do wykonania przez spółkę. Ponadto odwołująca podkreśliła, że na dzień wniesienia odwołania wysokość zobowiązań pieniężnych objętych nakazem uległa częściowemu obniżeniu na skutek wypłacenia na rzecz pracowników zaliczek na poczet zaległych wynagrodzeń. Zaznaczyła również, że uprawnienia przyznane Państwowej Inspekcji Pracy w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP odnoszą się, nie do byłych, lecz obecnych pracowników, w związku z czym zakwestionowanym nakazem nie mogło być objęte świadczenie przysługujące byłemu pracownikowi – A. W.
Wniesione w sprawie przez spółkę odwołanie Okręgowy Inspektor Pracy w B. rozpatrzył oddzielnie w stosunku do każdego z 11 nakazów objętych zaskarżoną decyzją organu I instancji, i w efekcie w stosunku do nakazu zawartego w pkt 11 rozstrzygnięcia, wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą utrzymał go w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podniesione przez spółkę okoliczności, uzasadniające zdaniem spółki zarzuty odwołania, nie mają wpływu na zgodność z prawem zaskarżonego nakazu. Odnosząc się do zarzutu odwołania wydanie nakazu względem byłego a nie obecnego pracownika organ podkreślił, że użyte w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP wyrażenie "świadczenia należne pracownikom" znaczy to samo co określenie "świadczenia wynikające ze stosunku pracy". Zaznaczył, że zobowiązanie pracodawcy do wypłacenie A. W. odprawy powstawało w wyniku ustania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika oraz, że pozostaje on w związku z tym w ścisłym związku z zatrudnieniem, podczas którego pracownik otrzymał od pracodawcy wypowiedzenie umowy o pracę. Stwierdził, że nie ma żadnych podstaw by świadczenia do których prawo nabywa się w związku z ustaniem zatrudnienia obejmować innym reżimem prawnym, niż świadczenia należne podczas trwania stosunku pracy, także w zakresie uprawnień władczych inspektorów pracy. W kwestii natomiast zawartego w odwołaniu zarzutu wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nadzwyczajnych okoliczności dotyczących spółki związanych z powstaniem stanu jej niewypłacalności, organ wskazał iż z ugruntowanego orzecznictwa sądów oraz poglądów doktryny jednoznacznie wynika, że trudności ekonomiczne, nawet niezawinione przez pracodawcę, nie mają wpływu na legalność decyzji nakazującej wypłatę świadczeń należnych pracownikom, gdyż w stosunkach pracy całe ryzyko ekonomiczne obciąża pracodawcę i, że związku z tym przerzucanie go na pracowników jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem, ci ostatni bowiem odpowiadają jedynie za sumienność i staranność przy wykonywaniu pracy, a nie za ekonomiczne efekty zakładu pracy (umowa o pracę jest tzw. umową starannego działania, a nie umową rezultatu). Ustosunkowując się do zarzutu wydania decyzji bez uwzględnienia braku możliwości natychmiastowego jej wykonania, wyjaśnił iż stanowiący podstawę prawną nakazu przepis art. 11 pkt 7 ustawy o PIP jednoznacznie stanowi, że nakazy w tych sprawach podlegają z mocy prawa natychmiastowemu wykonaniu i, że w związku z tym wydanie decyzji terminowej w sytuacji gdy z mocy prawa obowiązuje rygor natychmiastowej wykonalności stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Co do zaś zarzutu naruszenia art. 159 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt. 5 kpa w związku z niewstrzymaniem z urzędu wykonania decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, organ stwierdził, iż trudności ekonomiczne spółki, a zatem względy ekonomiczne, nie stanowią w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych przeszkody powodującej niewykonalnośc decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 5 kpa. Ponadto organ podkreślił, że spółka nie wystąpiła do Okręgowego Inspektora Pracy, jako organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji, z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, zaś on nie widzi postawa do zastosowania art. 159 § 1 kpa z urzędu. Przytoczone argumenty w ocenie organu II instancji uzasadniają twierdzenie, iż nakaz zawarty pkt 11 rozstrzygnięcia organu I instancji był uzasadniony i zgodny z prawem, jako że świadczenia objęte nakazem były bezsporne, a co za tym idzie należne, dlatego też nie zaistniały przesłanki do przychylenia się do wniosku odwołującej o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem określenia terminu wykonania nakazu możliwego do wykonania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję spółka wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie że nie podlega ona wykonaniu, powtórzyła w całości zarzuty zawarte w odwołaniu oraz ich argumentację. Odnośnie zarzut naruszenie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP poprzez wydanie nakazu względem byłego a nie obecnego pracownika, wyjaśniła iż zarzut ten jest uzasadniony albowiem zaskarżonym nakazem objęty został były pracownik – A. W., tymczasem przepis art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, mówiący o świadczeniach należnych pracownikom, a nie o świadczeniach wynikających ze stosunku pracy, odnosi się wyłącznie do obecnych pracowników tj. jak wynika z art. 2 kp "osób zatrudnionych" na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, i nie obejmuje w związku z tym podmiotów z którymi wygasł stosunek pracy. Skarżąca pokreśliła, że powyższy pogląd podzielił także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Bd 188/10 oraz Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. w sprawie dotyczącej nakazu zapłaty z dnia [...] o nr rej. [...].
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd stwierdził, iż jest ona zgodna z prawem, w związku z czym skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie organu Państwowej Inspekcji Pracy wydane w oparciu o przepis art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Biorąc pod uwagę przedmiot sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy o PIP Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Do zadań więc jej należy także nadzór i kontrola przestrzegana przepisów prawa pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP). W przypadku zatem naruszenia tych przepisów, jaki i innych przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy określonego zachowania lub też powstrzymania się od niedozwolonych praktyk, w tym również nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi (art. 11 pkt 7 ustawy o PIP). Przewidziany na gruncie wskazanego przepisu nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi wydawany jest przez właściwego inspektora pracy celem urzeczywistnienia obowiązku pracodawcy wynikającego z przepisów prawa pracy, a dotyczącego terminowo i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych ze stosunkiem pracy. W sytuacji więc ustalenia, w toku kontroli, naruszenia tegoż obowiązku, właściwy inspektor pracy w myśl art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP wydaje nakaz (decyzję) o którym mowa w art. 11 pkt 7. Zadaniem takiego aktu jest więc wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej z pracownikiem umowy w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych jej elementów, które związane są z wynagrodzeniem. Inspektor pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika, w tym zakresie bowiem kompetencje ma sąd powszechny. Nakaz nie stanowi też podstawy dla pracownika do uruchomienia postępowania egzekucyjnego w ramach egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Istota natomiast nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny (wyrok NSA z 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1400/05, publ. lex nr 275465). Wynagrodzenie lub inne świadczenie objęte nakazem musi być należne, a zatem prawo do nich nie może budzić wątpliwości (np. świadczenie naliczono lecz nie wypłacono, prawo do niego wynika wprost z przepisów prawa). W sytuacji więc gdyby wynagrodzenie lub inne świadczenie wynikające z zawartej z pracownikiem umowy budziło kontrowersje, to jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy byłby sąd powszechny, jako że jak wskazano wyżej inspektor pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika. Wymaga także podkreślenia, iż nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi podlega z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP natychmiastowemu wykonaniu. Wskazany przepis w sposób jednoznaczny i bezwzględny przesądza o nadaniu takiemu nakazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że ustawodawca nie pozostawia organom administracyjnym żadnego luzu decyzyjnego w tym przedmiocie. Organy nie mają możliwości różnicowania terminu wykonania nakazu o którym mowa, nawet gdyby stwierdziły, że zaistniały po temu uzasadnione przesłanki. Ustawodawca nie przewidział bowiem dla decyzji z przepisu art. 11 pkt 7 ustawy o PIP innego - niż natychmiastowy - terminu wykonania (wyrok z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 11/10, publ. lex nr 663848).
W świetle poczynionych uwag nie budzi wątpliwości Sądu dopuszczalność wydania przedmiotowego nakazu wypłaty. Jak wskazano wyżej, stwierdzenie przez inspektora pracy naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, dokonane jest w toku kontroli (art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP). Ustalenia kontroli natomiast w myśl art. 31 ustawy o PIP, co do zasady dokonywane są w formie protokołu. Protokół ten podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany. Dodatkowo podmiotowi kontrolowanemu stosownie do treści art. 31 ust. 4 omawianej ustawy przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia można zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu (art. 31ust. 5 ustawy o PIP). Przy czym zgodnie z regulacją ust. 6 art. 31 ustawy w razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa wyżej, inspektor pracy prowadzący kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń – zmienić odpowiednią część protokołu. Zatem podstawowym sposobem dokumentowania przebiegu kontroli dokonywanej u pracodawcy przez organy inspekcji pracy jest protokół oraz ustalenia w nim zawarte. To na tej podstawie, po przeprowadzeniu kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzję o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP. Jeżeli zatem pracodawca ma umotywowane zastrzeżenia zarówno do ustaleń poczynionych przez inspektora w toku kontroli, jak i do przebiegu samej kontroli wówczas winien złożyć zastrzeżenia do protokołu. W rozpoznawanej sprawie pracodawca zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez inspektora. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu [...] zrezygnował on ze składania zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli, a w dniu [...] podpisał tenże protokół. Tym samym w tym czasie okolicznością bezsporną dla niego była kwestia niewypłacenia A. W. przysługującej mu zgodnie z przepisami prawa pracy odprawy. Okoliczność ta została potwierdzona przez pracodawcę, jako że podpisał on protokół z kontroli, bez zgłoszenia jakichkolwiek umotywowanych zastrzeżeń odnośnie ustaleń w nim zawartych. Obowiązek objęty nakazem był zatem bezsporny i niewątpliwy, a świadczenia w nim wskazane w efekcie należne. Uzasadniona w związku z tym była kompetencja Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. – Oddział w T. do podjęcia działań, o których mowa w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Spółka bowiem nie wywiązała się z obowiązku wypłaty A. W. przysługującej mu zgodnie z przepisami prawa pracy odprawy, przez co wypełniła hipotezę art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, co obligowało organ zgodnie z dyspozycją wskazanego przepisu do wydania przedmiotowego nakazu wypłacenia ww. należnej mu odprawy. Skoro zatem w wyniku ustaleń dokonanych w toku przeprowadzonych kontroli inspektor ustalił w protokole, które ze świadczeń wynikających ze stosunków pracy nie zostały pracownikowi wypłacone i w jakiej wysokości, a pracodawca tych ustaleń nie zakwestionował we właściwym trybie tj. poprzez wniesienie umotywowanych zastrzeżeń do protokołu z kontroli, to tym samym w świetle obowiązujących przepisów prawa istniały podstawy do wydania nakazu z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, albowiem świadczenie nim objęte było należne tj. niewątpliwe i w tym czasie bezsporne. Kwestia zaś stanu niewypłacalności pracodawcy, powstała nawet z przyczyn niezawinionych przez niego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności i konieczności wydania nakazu z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. W przeciwnym bowiem wypadku nastąpiłoby przerzucenie na pracowników ryzyka ekonomicznego, które z woli ustawodawcy obciąża wyłącznie pracodawcę, albowiem ten ostatni jako profesjonalista i w związku z tym podmiot silniejszy od pracownika w ramach stosunku pracy, obciążony jest dodatkowymi obowiązkami jak i dodatkowym ryzykiem w związku z prowadzoną działalnością. Pracownik natomiast, jako jednostka słabsza w stosunku pracy, objęta jest przez ustawodawcę szczególną ochroną, czego wyrazem jest m.in. uregulowanie wyrażone w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, które nie przewiduje okoliczności wyłączających odpowiedzialność pracodawcy za należności pracownicze na zasadzie ryzyka. Mając na względzie tą szczególną ochronę pracownika i należności mu przysługujących w związku ze świadczeniem pracy, ustawodawca w omawianym przepisie przesądził także w sposób bezwzględny i jednoznaczny o nadaniu decyzji z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP rygoru natychmiastowej wykonalności. Ten zakwestionowany przez skarżącą rygor wynika z literalnej treści wskazanego przepisu. Tym samym więc swoboda organu w omawianym zakresie jest całkowicie wyeliminowana i organy nie mają żadnej swobody w zakresie różnicowania terminu wykonania nakazu. Należy wziąć pod uwagę także okoliczność, że ustawodawca w art. 12 ustawy o PIP określił, że w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy przepisy kpa stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych. Tymczasem kwestia terminu wykonania nakazu z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP została wyraźnie uregulowana w tym przepisie, poprzez wskazane że nakazy w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń przysługujących pracownikowi podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W tych okolicznościach kwestionowanie natychmiastowej wykonalności wydanego w sprawie nakazu nie może odnieść zamierzonego skutku. Organ Inspekcji Pracy był bowiem uprawniony do wydania nakazu, który uzyskał natychmiastową wykonalność z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP.
Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 159 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 kpa z uwagi na niewstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji pomimo jej niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa będącej efektem finansowych trudności spółki. Należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 159 § 1 kpa organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zobligowany jest wstrzymać z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, w sytuacji gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa powodujących nieważność decyzji, w tym więc i wadą określoną w pkt 5 wskazanego artykułu, a polegającą na niewykonalności decyzji w dniu jej wydania, mającej charakter trwały. W ocenie Sądu względy ekonomiczne i finansowe utrudniające lub uniemożliwiające wykonanie decyzji, wbrew stanowisku skarżącej, nie mogą być zakwalifikowane jako przesłanki niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 5 kpa. Przyjęcie bowiem przeciwnego poglądu oznaczałoby przerzucenie na pracowników ryzyka ekonomicznego, które - jak wynika z przepisów prawa pracy - obciąża wyłącznie pracodawcę. Tym samym więc niewypłacalność skarżącej, nawet niezawiniona przez nią, nie może stanowić skutecznego argumentu do stwierdzenia niewykonalności zaskarżonej decyzji. Poza tym należy także zauważyć, iż powoływana przez skarżącą przeszkoda finansowa w wykonaniu nakazu wypłaty, nie ma nawet charakteru trwałego, bowiem jak podkreślała to sama skarżąca w odwołaniu i skardze, spółka realizuje stopniowo spłatę świadczeń pieniężnych objętych nakazem wypłaty. Skoro zaś, jak już Sąd wcześniej zaznaczył, niewykonalność decyzji o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 kpa powinna mieć charakter trwały, co oznacza że jej adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku, to tym samym wada decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 5 kpa nawet z tej tyko przyczyny (brak trwałej niewykonalności decyzji) nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo zatem oceniły, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonanie decyzji w oparciu o art. 159 kpa. Należy wyraźnie podkreślić, że podnoszone w skardze argumenty, związane z brakiem środków finansowych na wykonanie nakazu, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawach prowadzonych przed organami Państwowej Inspekcji Pracy.
Bezzasadny w ocenie Sądu jest także zarzut skarżącej naruszenie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP poprzez wydanie nakazu względem byłego a nie obecnego pracownika. Argumentując powyższy zarzut spółka podkreślała, że przepis art. 11 pkt 7 ustawy o PIP mówi o świadczeniach należnych pracownikom, a nie o świadczeniach wynikających ze stosunku pracy, i że w związku z tym odnosi się on wyłącznie do obecnych pracowników, albowiem jak wynika z art. 2 kp status pracownika ma jedynie "osoba zatrudniona" na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, a nie osoba z którą wygasł stosunek pracy. Odnosząc się do przytoczonego stanowiska skarżącej należy podkreślić, że zakwestionowany nakaz wypłaty dotyczył niewypłaconej A. W. odprawy, do której nabył on prawo z dniem [...], w związku z rozwiązaniem z nim stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Zatem podstawą i przyczyną nabycia tego uprawnienia było świadczenie na rzecz spółki przez pracownika pracy w okresie trwania stosunku pracy. Pracodawca miał więc wynikający ze stosunku pracy obowiązek wypłaty na rzecz pracownika odprawy w związku z rozwiązaniem tego stosunku z przyczyn niedotyczących pracownika. Skoro więc tego nie uczynił, i tym samym naruszył przepisy prawa pracy dotyczące wypłaty odprawy tj. świadczenia związanego ze świadczoną pracą, to tym samym zaktualizowały się przesłanki zastosowania dyspozycji art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Należy podkreślić, że przedmiotowe świadczenie miało charakter należny i wymagalny, co potwierdził podpis pracodawcy na sporządzonym protokole kontroli.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdzając, że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem i, że wszystkie zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło