II SA/Bd 875/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi A. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji A. G. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Swój wniosek uzasadnił okolicznością, iż A. G. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, przez co przekroczył liczbę [...] punktów otrzymanych na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. W dniu [...] maja 2015 r. A. G. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o usunięcie [...] punktów karnych z ewidencji kierowców wobec ukończenia przez wnioskodawcę na własny koszt szkolenia, o którym stanowi art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wyjaśnił pełnomocnikowi skarżącego, iż w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. A. G. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, którym łącznie przypisanych jest [...] punktów. Podkreślił także, że zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego – odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczny punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W związku z powyższym Komendant Policji uznał, że brak jest podstaw do zmniejszenia liczby punktów o 6 z uwagi na odbycie szkolenia już po przekroczeniu liczby 24 punktów. W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. wniesionym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] pełnomocnik skarżącego podkreślił, że otrzymana informacja z dnia [...] maja 2015 r. nie została przedstawiona w formie przewidzianej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym organ nie prawnie pozbawia A. G. prawa do instancyjnej weryfikacji stanowiska, co narusza jego prawa w toczącym się postępowaniu. W odpowiedzi na powyższe Komendant Wojewódzki Policji w [...] wyjaśnił pismem z dnia [...] lipca 2015 r., że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują w tym zakresie szczególnej formy (postanowienia, decyzji). Pełnomocnik A. G. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wniósł skargę na czynność z zakresu administracji publicznej polegającą na odmowie usunięcia punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wobec ukończenie przez skarżącego na własny koszt szkolenia, mocą którego stan punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego został zmniejszony o 6 punktów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie podnosząc, że wpisanie oraz usunięcie punktów z ewidencji stanowi czynność materialnotechniczną, która podlega kontroli sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał na przepisy prawa regulujące problematykę przypisywania kierowcom naruszającym przepisy ruchu drogowego punktów w ewidencji i poinformował, że zgłoszone żądanie nie może być uwzględnione, ponieważ szkolenie miało miejsce już po przekroczeniu przez kierowcę dopuszczalnej ustawowo liczby punktów. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2015r. wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, czy złożył do organu pisemne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pod rygorem uznania, że z takim wezwaniem nie występował. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego oświadczył w piśmie z dnia [...] września 2015 r., że pismo z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowane do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] traktował jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana "Ppsa". Stosownie do art. 57 § 1 pkt 1 – 3 Ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Z art. 134 § 1 Ppsa wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd związany jest jednak przedmiotem zaskarżenia, który wyznacza granice sprawy sądowoadministracyjnej. W myśl art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa, nie będąc decyzjami ani postanowieniami cechują się władczym i jednostronnym charakterem, podejmowane są w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07; A. Kisielewicz, Akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] Instytucje Procesu Administracyjnego i sądowo administracyjnego. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ludwikowi Żukowskiemu. Przemyśl-Rzeszów 2009). Warunkiem dopuszczalności skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, jest skierowanie do właściwego organu przed wniesieniem skargi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 Ppsa). W takim przypadku, jak stanowi art. 53 § 2 Ppsa, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wyjaśnienia wymaga, że zagadnienie przypisywania kierowcom naruszającym przepisy ruchu drogowego punktów reguluje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 600) dalej zwana: "Ukr" (zob. art. 98), która zastąpi odpowiednie unormowania zawarte w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) dalej zwana: "Prd" oraz przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie. Niemniej, z uwagi na treść art. 139 pkt 3 Ukr, ustawa ta w zakresie dotyczącym m.in. przepisu art. 98 (określającego zasady punktowania za naruszenie przepisów ruchu drogowego) oraz art. 136 ust. 1 – 3 (określających zasady przenoszenia wpisów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, o której mowa w art. 130 Prd, do centralnej ewidencji kierowców), wejdzie w życie dopiero z dniem 4 stycznia 2016 r. Tak więc w obecnym stanie prawnym nadal pozostają w mocy przepisy Prd dotyczące ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendantów wojewódzkich Policji i dokonywania w niej wpisów punktów za stwierdzone naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wskazać również należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie przyjęto, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, podobnie jak odmowa usunięcia wpisu, ma charakter czynności materialnotechnicznej – czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 września 2014 r. I OSK 1968/14, z dnia 30 sierpnia 2011 r. I OSK 1413/11, z dnia 9 marca 2010 r. I OSK 329/10, wyroki: z dnia 4 kwietnia 2013 r. I OSK 127/13 i z dnia 15 września 2010 r. I OSK 1456/09). W obu bowiem przypadkach organ administracji publicznej w sposób jednostronny i władczy rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu, jako że z wpisem do ewidencji kierowców łączą się określone w ustawie uprawnienia i obowiązki osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami. Z tego też powodu co do zasady dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego zarówno na sam wpis, jak i na odmowę wykreślenia wpisu ("usunięcia" punktów) z ewidencji kierowców; droga sądowa jest zatem dopuszczalna. Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący pismem z dnia [...] maja 2015 r. zwrócił się do organu o usunięcie punktów z ewidencji kierowców, a ten odmówił uwzględnienia tego żądania. Stanowisko organu zostało wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. Po jego otrzymaniu skarżący nie skierował jednak do organu w przepisanym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, lecz wniósł od razu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na czynność materialnotechniczną polegającą na odmowie usunięcia punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Na tę właśnie odmowę skarżący był obowiązany w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. wnieść na piśmie w terminie czternastu dni od dnia otrzymania odpowiedzi, wezwanie do organu o usunięcie naruszenia prawa. Tymczasem skarżący przed wniesieniem skargi nie wystąpił z takim wezwaniem, a więc nie wyczerpał przysługującego mu w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia. W ocenie Sądu pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. nie można uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa bowiem kwestionuje w nim jedynie formę w jakiej została udzielona informacja. W świetle wskazanych okoliczności, skarga jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.