II SA/Bd 903/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2015 r., P. S. – zwany dalej "skarżącym", na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zwrócił się do Prezydenta Miasta T. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. znak: [...] zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w T. przy ul. S. M., dz. 68/8, obręb 3. Jako podstawę swojego wniosku wskazał na naruszenie art. 28 k.p.a. z uwagi na posiadanie przez wnioskującego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu garażowego znajdującego się na w/w nieruchomości oraz ekspektatywy jego przekształcenia w prawo własności, a związku z tym interes prawny w toczącym się postępowaniu. Wnioskujący wskazał ponadto, że na skutek podziału działki 68/8 członkowie spółdzielni zostali pozbawieni udziału o powierzchni 384 m2. Pismem z dnia 3 lutego 2015 r. stanowisko w niniejszej sprawie przedstawiła również Spółdzielnia Mieszkaniowa K. S. P. w T. W piśmie tym podkreślono przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż wnioskodawca o decyzji dot. podziału nieruchomości wiedział, co najmniej od sierpnia 2012 r., kiedy to doręczono mu odpowiedź na pozew w sprawie pomiędzy wnioskodawcą, a Spółdzielnią. Na skutek pisma organu I instancji, Sąd Okręgowy w T. wskazał, iż odpowiedź na pozew została doręczona skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta T. odmówił wznowienia postępowania w ww. sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a więc wystąpiły przyczyny uniemożliwiające wznowienie postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, zarzucając naruszenie przepisów: art. 148 § 1 i 2 k.p.a., art. 7 i 77 k.p.a., art. 124 § 1 k.p.a. oraz błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących ustalenia daty, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji z dnia 30 sierpnia 2011 r. Ponadto składający zależenie wniósł o przesłuchanie wnioskodawcy na okoliczność dnia, w którym dowiedział się o decyzji oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania zgodnie z żądaniem wniosku. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym miała taką możliwość. Stwierdzono, iż nie dochowanie należytej staranności przez stronę w celu zdobycia wiadomości jest dla zachowania terminu bez znaczenia. Podano, że wnioskodawca dowiedział się o decyzji dopiero w dniu 14 stycznia 2015 r. w związku z prowadzonym postępowaniem przez Prokuraturę Rejonową Centrum Zachód w T. pod sygn. [...]. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ uznał wyjaśnienia wnoszącego wniosek o wznowienie, iż nie dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. za niewiarygodne. Zdaniem SKO w niniejszej sprawie bezspornie ustalono, iż wnioskodawca w dniu 2 sierpnia 2012 r. odebrał odpowiedź na pozew sporządzony przez pozwaną Spółdzielnie Mieszkaniową K. S. P. w T. z dnia 23 lipca 2012 r., w którym wskazano, iż "Postanowieniem z dnia [...] r. ([...] oraz [...]) Prezydent Miasta T. zaopiniował projektowany podział nieruchomości jako zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a decyzją z dnia [...] r. ([...]) zatwierdził podział nieruchomości...". Ponadto do odpowiedzi na pozew został załączony odpis w/w postanowienia. W ocenie SKO już sama informacja zawarta w piśmie procesowym jest wystarczająca do uznania, iż wnioskodawca dowiedział się o decyzji w sposób pozwalający na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Za niewiarygodne i niezgodne z doświadczeniem życiowym SKO uznało wyjaśnienia wnioskodawcy, iż otrzymawszy odpowiedź na pozew od strony pozwanej, jako pierwsze pismo procesowe w postępowaniu wytoczonym przez niego, nie zapoznał się z jego treścią. W związku z tym ustalono, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu 2 sierpnia 2012 r. Na marginesie SKO wskazało, iż żądanie przesłuchania wnioskodawcy na okoliczność dnia, w którym dowiedział się o decyzji nie zostało uwzględnione. Wnioskodawca już w samej treści zażalenia wskazał na inną datę dowiedzenia się o decyzji, a wyjaśnienia te, wobec innych jednoznacznych dowodów uznane zostały za niewiarygodne. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o jego uchylenie, zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 7 i 77 k. p. a w zw. z art. 50 k.p.a. poprzez niewezwanie skarżącego i przesłuchanie go na okoliczność kiedy dowiedział się o decyzji z dnia [...] r. co było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, 2) naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy wnioskujący zachował termin miesięczny albowiem o ww. decyzji dowiedział się w dniu 14 stycznia 2015 r. w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Centrum-Zachód w T. pod sygn. akt [...], a co za tym idzie złożenie wniosku o wznowienie nastąpiło w terminie wskazanym w art. 148 § 1 w związku z art. 148 § 2 k.p.a., 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż wnioskodawca dowiedział się o przedmiotowej decyzji w dniu 2 sierpnia 2012 r. i w ocenie organu od tej daty powinien być liczony termin 1 miesiąca, co skutkuje naruszeniem art. 148 § 2 k.p.a. z którego wynika wprost, że zakreślony termin liczy się od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia; wnioskodawca dowiedział się o przedmiotowej decyzji 14 stycznia 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, wbrew odmiennym wywodom skarżącego, prawa nie narusza. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie z dnia [...] r., nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r., znak: [...], którym odmówił skarżącemu wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. znak: [...] zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w T. przy ul. S. M., dz. 68/8, obręb 3. Organ administracji rozpoznał w I instancji wniosek skarżącego z dnia 22 stycznia 2015 r., w którym domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Na wstępie zauważyć należy, że art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, iż decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Od tej reguły ostateczności załatwienia sprawy ustawodawca dopuścił wyjątki, wyznaczając jednocześnie warunki odstąpienia od niej. Mianowicie, decyzja ostateczna może być wzruszona przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie uchylenia decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadą niekwalifikowaną (art. 154, art. 155, art. 161 k.p.a.); przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), przez stwierdzenie nieważności w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.), przez uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie przepisów szczególnych. Przenosząc, zatem powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zasadnie uznały organy, iż z treści wniosku skarżącego z dnia 22 stycznia 2015 r. wynikało wyraźnie, że żąda on wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości, a przesłanek upatruje w braku udziału w postępowaniu, tj. w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie dostrzec należy także, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. zatwierdzająca podział nieruchomości. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może nastąpić tylko na żądanie strony (art. 147 zd. drugie k.p.a.). Ustawodawca zakreślił jednak w przepisie art. 148 k.p.a. terminy warunkujące skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie do § 2 art. 148 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przedmiotowej sprawie, ze względu na podnoszone przez skarżącego okoliczności w podaniu o wznowienie postępowania, zastosowanie ma właśnie termin z art. 148 § 2 k.p.a. W sprawie stwierdzenia wymaga także i to, że w świetle art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. istotne znaczenie ma odkodowanie zwrotu ,,strona dowiedziała się o decyzji". Zdaniem Sądu, za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi, więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, w tym jej daty, czy numeru. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Z kolei bez znaczenia z punktu widzenia zachowania terminu jest okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08 - Lex nr 574438; z 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1662/97 - Lex nr 48730; z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/09 - Lex nr 746450; z 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 2407/10 - Lex nr 1069058). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. - w dniu 02 sierpnia 2012 r., gdy otrzymał odpowiedź na pozew sporządzony przez pozwaną przez niego Spółdzielnię Mieszkaniową K. S. P. w T. z dnia 23 lipca 2012 r. W powyższym piśmie procesowym wskazano, iż postanowieniem z dnia [...] r. ([...] oraz [...]) Prezydent Miasta T. zaopiniował projektowany podział nieruchomości jako zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a decyzją z dnia [...] r. ([...]) zatwierdził podział nieruchomości polegający na wydzieleniu z dotychczasowej działki nr 68/8 dwóch działek. Ponadto z odpowiedzi na pozew wynika, że zostały dołączone do niego odpisy ww. orzeczeń. W świetle powyższego pisma trudno uznać, że skarżący nie uzyskał informacji, które pozwalałyby mu zidentyfikować decyzję, której mu nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 7/14 (por. Lex nr 1500380), jak i w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 511/14 (por. Lex nr 1519902), że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zauważyć należy nadto, że pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Skoro, zatem skarżący w dniu 2 sierpnia 2012 r. otrzymał odpowiedź na pozew, które nie tylko zawierało minimum informacji pozwalających zidentyfikować wydaną decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, tj. fakt wydania decyzji, organ, datę wydania i jej numer, ale również i samą treść tych decyzji zawartą w odpisie, to tym samym od tej daty biegł termin, o którym stanowi art. 148 § 2 k.p.a. Zgodnie, bowiem z art. 148 § 2 k.p.a. ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. także wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1941/12 - Lex nr 1494710). W świetle powyższego miesięczny termin do wniesienia przez skarżącego podania o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, liczony od dnia 2 sierpnia 2012 r., upływał z dniem 3 września 2012 r. Należy zatem uznać, że organy administracji prawidłowo przyjęły, że skarżący złożył wniosek z dnia 22 stycznia 2015 r. o wznowienie postępowania znacznie po upływie miesięcznego terminu. W tym miejscu stwierdzenia wymaga, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę, czego skarżący w niniejszej sprawie, jak należy przyjąć, nie uczynił. Jednocześnie należało mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a zatem nie jest dopuszczalne prowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z przesłuchania i dlatego też zgłoszony wniosek o przesłuchanie skarżącego, jako niedopuszczalny, podlegał oddaleniu. Z względów wskazanych wyżej, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.