II SA/Bd 92/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-03-29
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady przyznawania stypendiów sportowych może przekazywać kompetencje do ustalania ich wysokości organowi wykonawczemu i wprowadzać dodatkowe kryteria, takie jak członkostwo w klubie sportowym czy wiek, które nie są przewidziane w ustawie?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca zasady przyznawania stypendiów sportowych, która przekazuje kompetencje do ustalania ich wysokości organowi wykonawczemu (burmistrzowi) oraz wprowadza dodatkowe kryteria (np. członkostwo w klubie, wiek), nieprzewidziane w ustawie o sporcie, narusza delegację ustawową i konstytucyjną zasadę równości, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności w całości.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy dotyczącą stypendiów sportowych oraz uchwałę zmieniającą ją. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o sporcie i ustawy o samorządzie gminnym, w tym niewypełnienie delegacji ustawowej poprzez ustalenie jedynie minimalnej wysokości stypendium, przekazanie kompetencji do przyznawania stypendiów organowi wykonawczemu (Burmistrzowi) w formie zarządzenia zamiast decyzji, wprowadzenie umów cywilnoprawnych jako formy przyznania stypendium oraz ograniczenie kręgu uprawnionych poprzez wymóg członkostwa w klubie sportowym i ustalenie górnej granicy wieku.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 16 grudnia 2011 r. nr XV/142/2011 w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania, pozbawiania oraz wysokości okresowych stypendiów sportowych oraz nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe i nagród dla trenerów stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
P. N. na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 8 § 1, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania, pozbawiania oraz wysokości okresowych stypendiów sportowych oraz nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe oraz nagród dla trenerów i uchwałę XLIV.383.2014 Rady Miejskiej w M. z dnia [...] stycznia 2014 r. zmieniającą ww. uchwalę.
Skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa:
1) art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie oraz art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej i przyjęcie jedynie minimalnej wysokości stypendium sportowego lub nagrody, podczas gdy Rada zobowiązana była do precyzyjnego określenia wysokości tego stypendium poprzez wskazanie konkretnej kwoty lub sposobu jej wyliczenia,
2) art. 15, art. 61 § 1 i art. 104§ 1 Kodeksu postępowa administracyjnego (zwanego dalej jako k.p.a.) poprzez wskazanie, że stypendium przyznaje lub cofa B. M. w formie zarządzenia na wniosek klubów, stowarzyszeń lub innych podmiotów prowadzących działalność na terenie Gminy M., podczas gdy sprawa zainicjowana wnioskiem o przyznanie stypendium stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej i do której wszczęcia, jako strona postępowania, uprawniony jest sam zawodnik,
3) art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie oraz art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i przyjęcie, że podstawą wypłaty stypendium sportowego jest umowa zawarta ze stypendystą, określająca prawa i obowiązki stron, w tym warunki wstrzymania lub cofnięcia przyznanego stypendium, podczas gdy art. 31 ust. 3 ustaw o sporcie nie daje radzie miasta upoważnienia do wprowadzania umów cywilnoprawnych jako formy przyznania stypendium sportowego,
4) art. 32 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej [...], art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia [...] czerwca 2010 r. o sporcie oraz art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uzależnienie możliwości otrzymania stypendium sportowego od warunku członkostwa w klubie sportowym, stowarzyszeniu lub innym podmiocie prowadzących działalność na terenie Gminy M., pozbawiając mieszkańców nie zrzeszonych oraz tych, którzy ukończyli 24 rok życia prawa do ubiegania się o stypendium, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne,
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że ustawodawca nie sprecyzował w art. 31 (zawierającym delegację ustawową do wydania zaskarżonej uchwały) szczegółowo kryteriów jakie powinny być zachowane przez jednostkę samorządu terytorialnego przy wypełnianiu delegacji ustawowej tego przepisu. Obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli chce skorzystać z uprawnienia do ustanawiania i finansowania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, jest zgodnie z art. 31 ust. 3 tej ustawy określenie w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2 biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca nie przewidział dodatkowych, poza wyraźnie wyartykułowanymi, kryteriów jakie winny być spełnione przez jednostki samorządu terytorialnego, aby finansować nagrody czy wyróżnienia za wyniki sportowe.
Jednakże nawet przy tak ogólnym określeniu wymogów ustawowych realizacji delegacji zawartej w ww. przepisie, ustalenie wysokości nagród poprzez wskazanie jedynie minimalnej wysokości stypendium do określonej kwoty i uzależnienie wysokości nagrody od zajętego przez zawodnika miejsca wskazuje na niewypełnienie delegacji ustawowej.
Delegacja ustawowa pozwala gminie na różnicowanie wysokości świadczeń tylko wedle kryteriów w niej wskazanych (znaczenie danego sportu i osiągnięty wynik sportowy), a żadną miarą nie uprawnia gminy do zastrzeżenia uznaniowości w ustalaniu wysokości świadczenia w konkretnym przypadku. Do tego zaś sprowadza się zapis, wedle którego dolną granicę stypendium sportowego ustala się do kwoty [...]złotych (podobnie wyrok Wojewódzkiego administracyjnego w Krakowie z 31 maja 2016r., sygn. akt II SA/Kr 383/16).
Z §1 ust. 5 Załącznika wynika, że stypendia i nagrody są przyznawane przez B. M., co w zestawieniu z §2 ust. 3 czyli wskazaniem, że dolną granicą stypendium sportowego ustala się na kwotę [...]złotych, daje się odczytać jako normę uprawniającą Burmistrza zarówno do określenia wysokości danego stypendium, jak i do jego przyznania konkretnej osobie. Jest to de facto przekazanie uprawnień organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jej organowi wykonawczemu, co narusza upoważnienie zawarte w cytowanym na wstępie art. 31 ustawy o sporcie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 30 czerwca 2016r., sygn. akt III SA/Gd 303/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1115/15).
Skarżący podkreślił, że sprawa w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. W myśl zaś art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 kpa).
Skoro zatem rozstrzygnięcie organu w zakresie przyznania lub pozbawienia stypendium sportowego zapada w drodze decyzji, to wskazanie, że rozstrzygnięcie zapada w formie zarządzenia Burmistrza przewidziane w §2 ust. 7 Załącznika do uchwały jest sprzeczne z prawem.
Według skarżącego, naruszeniem dyspozycji art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie jest również §2 ust. 5 zaskarżonej uchwały, uznający, że sposób wypłacania stypendium ustala się po złożeniu pisemnej deklaracji beneficjenta i sporządzonej na tej podstawie umowy, w której określa się wysokość przyznanych środków, tryb i termin wypłat oraz sposób rozliczenia, podczas gdy art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie nie daje Radzie Miejskiej upoważnienia do wprowadzania umów cywilnoprawnych jako formy przyznania stypendium sportowego.
Zdaniem Prokuratora, Rada Miejska w M. wprowadziła niedopuszczalne ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania stypendiów sportowych, przyznawania nagrody i sportowego wyróżnienia poprzez dodatkowe kryteria nieprzewidziane ustawą. W §1 ust. 3 i 5 wprowadzono ograniczenie kręgu uprawnionych do stypendiów jedynie do zawodników będących członkami podmiotów prowadzących działalność na terenie Gminy M. oraz określono górną granicę wieku zawodników (24 lata). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 383/16 taka regulacja, biorąc pod uwagę podustawowy i wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego, jest istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stanowi ona bowiem naruszenie delegacji ustawowej, a także konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Przepis przewidujący, że stypendium może otrzymać jedynie osoba fizyczna będąca członkiem klubu sportowego, pozbawia prawa do stypendiów sportowych osoby niezrzeszone w żadnym klubie sportowym (a będący członkami wspólnoty samorządowej), nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągnęły takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone w klubie.
W orzecznictwie podkreśla się, że samo członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07; wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2014 r., III SA/Gl 878/14).
Podobny zarzut należy też postawić przepisowi określającemu górną granicę wieku zawodników, gdyż różnicuje on możliwość ubiegania się o stypendium ze względu na wiek, niezależnie od uprawianej dyscypliny sportu i osiąganych wyników sportowych. Wymieniony zapis uchwały sformułowany został jako warunek ubiegania się o stypendium (§2 ust 2d załącznika nr 1), prowadzący do nieuzasadnionego ograniczenia kręgu uprawnionych.
W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza obowiązujący porządek prawny. Chociaż w skardze jako niezgodne z prawem wskazano tylko niektóre zapisy uchwały, skarżący uznał, że konieczne jest podjęcie określonego środka w stosunku do całości aktu. Bez zakwestionowanych zapisów, w szczególności odnoszących się do wysokości świadczeń, w praktyce uchwała byłaby aktem ułomnym i nie mogłaby być wykonywana. Przedmiotowa uchwała jest wadliwa pod względem przedmiotowym i podmiotowym, co rzutuje na całość jej uregulowań.
Wobec faktu, że uchylenie uchwały wywiera skutek ex nunc, od daty uchylenia, natomiast stwierdzenie nieważności oddziałuje wstecz, ex tunc, od chwili jej podjęcia, nie było możliwe zwrócenie się do Rady Miejskiej w M. w trybie art. 70 ustawy z dnia [...] stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze o rozważenie zasadności wydania lub zmiany wskazanych przepisów zaskarżonej uchwały.
Mając na uwadze podniesione wyżej argumenty, za jedyne właściwe stanowisko skarżący uznał wniosek o stwierdzenie nieważności w całości uchwał nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Rady Miejskiej w M.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w M. podzieliła zarzuty skargi i wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Organ zaznaczył, że organ nadzoru w stosunku do wymienionych uchwał nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, a uchwały zostały opublikowane, odpowiednio, w Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z dnia [...].02.2012r. poz. 335 (weszła w życie z dniem [...].03.2012r.) i w Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z dnia [...].02.2014r. poz.506 (weszła w życie z dniem 27. 02.2014r ).
W ocenie organu skarga zasługuje jednak na uwzględnienie, gdyż argumenty skarżącego są odzwierciedleniem aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, ponieważ na sesji Rady Miejskiej w dniu [...] stycznia 2017 r., uwzględniając stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym oraz uwagi prokuratora przedmiotową uchwałę organ uchylił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Do istotnych naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał czy przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (Z.Kmieciak, M.Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Zgodnie z art. 31 ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1). Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3).
W myśl art. 35 ust. 5 i 6 ww. ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (ust. 5). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych, o których mowa w ust. 5, oraz rodzaje wyróżnień i wysokość nagród pieniężnych, biorąc pod uwagę znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej.
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r. Rada Miejska w M. określiła szczegółowe zasady, tryb przyznawania, pozbawiania oraz wysokości okresowych stypendiów sportowych oraz nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe. Następnie uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. częściowo zmieniono uchwałę [...]. Przedmiotem kontroli jest uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r.
W ocenie Sądu, bez wpływu na możliwość dokonania sądowej kontroli legalności zaskarżonego aktu prawa miejscowego pozostaje wyeliminowanie jego z obrotu prawnego w toku postępowania sądowoadministracyjnego (13 stycznia 2017 r.). Utrata mocy zaskarżonej uchwały, wywołuje bowiem skutek wyłącznie ex nunc (od momentu jej uchylenia) co oznacza, że derogowana w takim trybie uchwała, może mieć jednak zastosowanie do sytuacji sprzed tego okresu, a w konsekwencji zasadne jest poddanie jej sądowej ocenie.
Celem ustawy o sporcie było przekazanie organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do ukształtowania w drodze uchwały konkretnych, szczegółowych i jasnych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla, będących członkami lokalnej społeczności, osób fizycznych - za osiągnięte wyniki sportowe. Możliwe na podstawie cytowanych przepisów jest także przyznanie przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowanie z budżetu tych jednostek stypendiów lub nagród dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie, co do których również szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość określić winien organ stanowiący. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że przy kształtowaniu tychże zasad i trybu właściwy organ winien wziąć pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 5 i 6 jednostki samorządu terytorialnego mogą również ustanowić wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej, bez względu na osiągane przez osoby trenowane wyniki sportowe oraz ich ewentualny status zawodniczy. Także i w tym przypadku kompetencję do określenia warunków i trybu przyznawania takich wyróżnień i nagród pieniężnych, oraz rodzajów wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych, ustawodawca powierzył organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku biorąc jednak pod uwagę inaczej określone kryterium -znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej.
Mając na uwadze cechy aktu prawa miejscowego oraz fakt, że uchwała, o której mowa w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, jest aktem o charakterze wykonawczym, należy stwierdzić, iż postanowienia takiej uchwały w szczególności nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia do jej wydania, ani być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Naruszenie powyższych wymogów musi, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego postanowienia uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., w sprawie II OSK 1077/09, CBOSA).
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że nawet przy ogólnym określeniu wymogów ustawowych realizacji delegacji zawartej w ww. przepisie, ustalenie wysokości nagród poprzez wskazanie jedynie minimalnej wysokości stypendium do określonej kwoty i uzależnienie wysokości nagrody od zajętego przez zawodnika miejsca wskazuje na niewypełnienie delegacji ustawowej. Celowym byłoby, by wysokość stypendiów i nagród była w uchwałach określona precyzyjnie poprzez wskazanie konkretnej kwoty, jaką otrzyma osoba uprawniona za swoje osiągnięcia lub przez określenie sposobu jej wyliczenia, tak aby możliwe było ustalenie przez każdego adresata uchwały wysokości przysługującego mu stypendium/nagrody.
Słusznie skarżący zauważa, że z §1 ust. 5 Załącznika wynika, że stypendia i nagrody są przyznawane przez B. M., co w zestawieniu z §2 ust. 3 czyli wskazaniem, że dolną granicę stypendium sportowego ustala się na kwotę [...]złotych, daje się odczytać jako normę uprawniającą Burmistrza zarówno do określenia wysokości danego stypendium, jak i do jego przyznania konkretnej osobie. Jest to zatem de facto przekazanie uprawnień organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jej organowi wykonawczemu, co narusza upoważnienie zawarte w cytowanym na wstępie art. 31 ustawy o sporcie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 30 czerwca 2016r., sygn. akt III SA/Gd 303/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1115/15).
W ocenie Sądu, zaskarżoną uchwałą, wbrew dyspozycji art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie, Rada faktycznie scedowała uprawnienie i zobowiązanie do określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień na Burmistrza, na co wskazuje jedynie ogólne określenie podstawy ustalania wysokości stypendium na poziomie minimalnym, w następstwie zawartej umowy. Rada nie określiła jakichkolwiek kryteriów, rodzajów stypendiów, pozostawiając określenie ich wysokości Burmistrzowi.
Tymczasem tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów i nagród, które są przyznawane na podstawie art. 31 oraz nagród z art. 35 ustawy o sporcie. Słusznie Prokurator w skardze kwestionuje zapisy wymienionych paragrafów uchwały, jako sprzeczne z treścią art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. W przypadku przedstawionym w uchwale, to organ wykonawczy gminy, a nie Rada, faktycznie decyduje o wysokości przyznanego stypendium.
Skoro z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wynika, że do określenia wysokości stypendium upoważniona jest rada, jako organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, bez wątpienia to naruszenie prawa ma charakter istotny, gdyż doszło do naruszenia kompetencji organu, który na mocy przepisu upoważniającego określał organ uprawniony do ustalenia wysokości stypendium.
Niewątpliwie sprawa w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe w oparciu o przepis aktu prawa miejscowego, wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej ale nie upoważnia to organu stanowiącego do delegowania kompetencji w sposób nieograniczony, a taki skutek powstaje przy określeniu tylko minimalnej wysokości świadczenia. Ponadto rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego przybiera postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej, bez względu na to, jak ten akt zostanie formalnie nazwany (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu ilustracyjnego w Lublinie z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 579/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 170/16).
Skoro zatem rozstrzygnięcie organu w zakresie przyznania lub pozbawiania stypendium sportowego zapada w drodze decyzji, to wskazanie, że rozstrzygnięcie zapada w formie zarządzenia Burmistrza przewidziane w §2 ust. 7 Załącznika do uchwały jest sprzeczne z prawem.
Niezależnie od tego musi być zagwarantowana w myśl art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego a więc możliwość odwołania się od decyzji wydanej w pierwszej instancji (art. 127 § 1 kpa).
Słusznie też skarżący zarzucił naruszenie dyspozycji art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie w §2 ust. 5 zaskarżonej uchwały, przez uznanie, że sposób wypłacania stypendium ustala się po złożeniu pisemnej deklaracji beneficjenta i sporządzonej na tej podstawie umowy, w której określa się wysokość przyznanych środków, tryb i termin wypłat oraz sposób rozliczenia. Art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie nie daje Radzie Miejskiej upoważnienia do wprowadzania umów cywilnoprawnych jako formy przyznania stypendium sportowego.
Sąd podziela stanowisko Prokuratora, że Rada Miejska w M. wprowadziła niedopuszczalne ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania stypendiów sportowych, przyznawania nagrody i sportowego wyróżnienia poprzez dodatkowe kryteria nieprzewidziane ustawą. W § 1 ust. 3 i 5 wprowadzono ograniczenie kręgu uprawnionych do stypendiów jedynie do zawodników będących członkami podmiotów prowadzących działalność na terenie Gminy M. oraz określono górną granicę wieku zawodników (24 lata). Taki zapis stanowi naruszenie delegacji ustawowej, a także konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Przepis przewidujący, że stypendium może otrzymać jedynie osoba fizyczna będąca członkiem klubu sportowego, stowarzyszenia lub innego podmiotu prowadzącego działalność na terenie gminy pozbawia prawa do stypendiów sportowych osoby niezrzeszone w żadnym z takich podmiotów (a będący członkami wspólnoty samorządowej), nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągnęły takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone.
W orzecznictwie podkreśla się, że samo członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07; wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2014 r., III SA/Gl 878/14).
Jak słusznie podkreślił skarżący, podobny zarzut należy postawić przepisowi określającemu górną granicę wieku zawodników, gdyż różnicuje on możliwość ubiegania się o stypendium ze względu na wiek, niezależnie od uprawianej dyscypliny sportu i osiąganych wyników sportowych. Wymieniony zapis uchwały sformułowany został jako warunek ubiegania się o stypendium (§ 2 ust 2d załącznika nr 1), prowadzący do nieuzasadnionego ograniczenia kręgu uprawnionych.
Sąd podziela co do zasady stanowisko skarżącego prokuratora, co do tego, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, skutkującym jej nieważnością. Zakres przekroczenia delegacji ustawowej i w istocie przekazanie Burmistrzowi kompetencji do dowolnego kształtowania zarówno przyznania, jak i wysokości świadczeń, w ramach określonej wyłącznie minimalnej wysokości świadczeń, z naruszeniem formalnych kompetencji a także ukształtowanie treści uchwały w sposób sprzeczny z celem ustawy o sporcie, skutkować musi stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Zasadnicze bowiem przepisy przedmiotowego aktu prawa miejscowego dotknięte są wadami skutkującymi ich nieważnością, a pozostałe regulacje, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego tych kształtujących zasady, tryb i formy przyznawania gratyfikacji, staną się bezprzedmiotowe.
W tej sytuacji, wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżona uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa, czego konsekwencją jest jej nieważność (art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło