II SAB/Bd 266/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Leszek Tyliński(spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Spółki A w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Spółki A w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie, 3. zasądza od Spółki A w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 8 listopada 2012 r. skarżący A. K. wystąpił do Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w B. Sp. z o.o. (PKS) o udostępnienie mu informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów prowadzonej w komunikacji autobusowej realizowanej przez spółkę. Pismem z dnia 15 grudnia 2012 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność PKS przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, wnosząc o: zobowiązanie PKS do udzielenia informacji publicznej, uznanie że strona przeciwna pozostawała w bezczynności oraz o zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SO/Bd 1/13 wymierzył Zarządowi PKS grzywnę w wysokości 1.000 zł tytułem nieprzekazania skargi zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej jako "p.p.s.a." W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13 oddalił zażalenie. W odpowiedzi na skargę z dnia 15 grudnia 2012 r. PKS wniosło o jej oddalenie. Zdaniem przedsiębiorstwa nie jest ono podmiotem zobligowanym do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. PKS jako podmiot prywatny, prowadzi działalność gospodarczą, ukierunkowaną na osiągnięcie zysku, nie wykonuje zadań publicznych (władzy publicznej), zaś usługi przewozu osób świadczy na podstawie zawartych umów cywilno-prawnych. W piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. przedsiębiorstwo wniosło o umorzenie postępowania, ponieważ podało, że udzieliło wnioskodawcy informacji, o którą ten wnosił. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący w piśmie z dnia 14 lutego 2014 r. oświadczył, iż przedsiębiorstwo udzieliło mu satysfakcjonującej odpowiedzi i że również wnosi o umorzenie postępowania oraz zasądzenie od przedsiębiorstwa na jego rzecz kosztów postępowania. Jednocześnie złożył wniosek o rozważenie przez Sąd zasadności wymierzenia grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, bowiem postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy: skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Umorzenie postępowania przed sądem następuje zatem, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności, ewentualnie zobowiązanie do wyeliminowania bezczynności, staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. W szczególnej kategorii spraw, jakimi są sprawy ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 (z innych przyczyn) będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć - w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd (vide uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). Powyższe wynika również pośrednio z treści art. 149 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 a) tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem w sytuacji, gdy strona uzyskała spełnienie swego żądania, zobowiązywanie organu do dokonania żądanej czynności stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bo dublujące to, co zostało już zrealizowane. W sprawach toczących się na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p.", w orzecznictwie przyjmuje się, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest aktualny do momentu jego wykonania przez podmiot, do którego żądanie skierowano, ewentualnie do chwili jej uzyskania przez podmiot zainteresowany także w inny sposób, niekoniecznie bezpośrednio od adresata wniosku (vide postanowienie NSA z 7 stycznia 2009 r., I OSK 1331/08 oraz wyroki: NSA z 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03 oraz WSA we Wrocławiu z 7 grudnia 2004 r., IV SAB/Wr 25/04 - wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov. pl). Składy orzekające w powyżej wskazanych sprawach zajęły stanowisko, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. Podmiot zobowiązany zostaje, zatem zwolniony z obowiązku merytorycznego załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdy żądający tej informacji znajdzie się w jej posiadaniu w inny sposób. W niniejszej sprawie PKS po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, zakończył postępowanie w postaci udzielania skarżącemu pisemnej odpowiedzi na wniosek z dnia 8 listopada 2012 r. Okoliczność ta została potwierdzona przez skarżącego w piśmie z dnia 14 lutego 2014 r. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało, że postępowanie w sprawie w rozpatrywanej odnośnie wniosku stało się bezprzedmiotowe. Wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art.149 § 1 p.p.s.a Sąd ma obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności. Sąd stwierdził, że bezczynność PKS nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przedsiębiorstwo uczyniło zadość żądaniu już po wniesieniu skargi, po upływie ponad roku od chwili złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przedsiębiorstwo bez wątpienia naruszyło zasadę udzielenia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki pozostając w bezczynności przez wiele miesięcy, co uzasadniało Sąd do stwierdzenia w pkt. 1 wyroku stosownie do treści art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a Sąd umorzył postępowanie w sprawie bezczynności (pkt. 2 sentencji). Skarżący domagał się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, który to wniosek mógł być uwzględniony z uwagi na regulację ustawy p.p.s.a. Przepis art. 201 § 1 tej ustawy stanowi bowiem, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zatem o kosztach postępowania orzeczono jak w pkt. 3 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 201 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, że Sąd nie mógł pozytywnie rozpoznać wniosku skarżącego z dnia 14 lutego 2014 r. o wymierzeniu PKS grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., ponieważ po pierwsze na przedsiębiorstwo została nałożona grzywna wcześniej wydanym przez tut. Sąd postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SO/Bd 1/13, zaś po drugie skarżący uzyskał przed datą niniejszego rozstrzygnięcia jak to sam określił satysfakcjonującą odpowiedź.