I SA/Gd 1344/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek, skarżąca podniosła, że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Jedyny majątek, jaki posiada to nieruchomość, w której zamieszkuje. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego prawdopodobnie spowoduje wszczęcie egzekucji z nieruchomości i pozbawienie jej miejsca zamieszkania. Ponadto organ zabezpieczył się, ustanawiając na niej hipotekę, co powoduje, iż brak jest obaw o wyzbycie się tego składnika majątku w przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Co ważne, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06 oraz z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II FZ 781/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06 - niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl., postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tle rozpoznawanej sprawy wniosek strony skarżącej, w ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia. Skarżąca, formułując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazała jedynie, że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Skarżąca podniosła, że jedyny majątek, jaki posiada to nieruchomość, w której zamieszkuje. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego prawdopodobnie spowoduje wszczęcie egzekucji z nieruchomości i pozbawienie jej miejsca zamieszkania. Ponadto organ zabezpieczył się, ustanawiając na niej hipotekę, co powoduje, iż brak jest obaw o wyzbycie się tego składnika majątku w przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku. Wyjaśnić należy, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne - zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Jednakże strona skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów ani dokumentacji, mogących stanowić potwierdzenie dla podniesionych przez nią w tym zakresie okoliczności. Jest bezspornym, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 322/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podkreśla, że sama konieczność uregulowania należności nie jest przesłanką udzielenia ochrony tymczasowej. Regulowanie należności podatkowych zwykle polega na zmniejszaniu ilości środków pieniężnych pozostających w dyspozycji dłużnika, zatem kierując się taką przesłanką ochrony tymczasowej przed płaceniem podatków można udzielić każdemu, na kim ciąży dług, co sparaliżowałoby politykę fiskalną państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1045/14 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentować trzeba, iż przedmiot świadczenia w niniejszej sprawie stanowi zaległość podatkowa, czyli świadczenie pieniężne. Nie jest to zatem przedmiot, który wskutek swych właściwości nie może być następnie zastąpiony innym przedmiotem. Nie istnieje więc ryzyko bezpowrotnej utraty przedmiotu świadczenia w przypadku wykonania decyzji. Natomiast podnoszona we wniosku okoliczność wpisu hipoteki przymusowej ma na celu jedynie zabezpieczenie roszczeń wierzyciela publicznoprawnego, a nie wykonanie obowiązku i nie stanowi przesłanki, pozwalającej uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Dodać również należy, że jakkolwiek skarżąca w złożonym wniosku nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania w związku z ubieganiem się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek oraz przedłożone przez skarżącą w toku tego postępowania materiały źródłowe, obrazujące jej sytuację materialną. Z analizy tego oświadczenia oraz nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżąca dysponuje środkami pozwalającymi na regulowanie bieżących należności. Powyższe potwierdza również fakt, że skarżąca w wyniku odmowy przyznania prawa pomocy, uiściła wpis sądowy od przedmiotowej skargi. W związku z powyższym skoro skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.