I SA/Gd 1428/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę. W toku kontroli podatkowej prowadzonej wobec pana M. O., Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie na podstawie art. 286 § 1 pkt 5 oraz art. 82 § 1, art 155, art 274c § 1 w związku z art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.),wezwał pana J. S. do przedłożenia dokumentów dotyczących transakcji z A S.A. Sp. z o.o. ujętej w fakturze nr [...] z dnia 24 listopada 2012r. W związku z nieprzedłożeniem żądanych dokumentów Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 23 maja 2017r., nałożył na pana J. S. (będącego prezesem zarządu Spółki A) karę porządkową w wysokości 1.000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Za nieuzasadnioną uznał organ odwoławczy argumentację dotyczącą nieprowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej. Z danych Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Spółka jest podmiotem zarejestrowanym, nie znajduje się w stanie likwidacji, zawieszenia ani w upadłości. Fakt, że Spółka nie prowadzi działalności, tj. nie podejmuje czynności mających znamiona prowadzenia działalności gospodarczej nie ma wpływu na jej obowiązki względem organów podatkowych. Z informacji dostępnych organowi z urzędu wynika ponadto, że Spółka ostatnią deklarację VAT-7K złożyła za IV kwartał 2012 r. Organ zauważył jednocześnie, że w powyższej deklaracji wskazano sprzedaż opodatkowaną w kwocie 15.697 zł, podczas gdy kwota sprzedaży wynikająca ze spornej faktury z dnia 24 listopada 2012 r. wynosi 45.000 zł. Za nieuzasadnioną uznał również Dyrektor argumentację strony zmierzającą do wykazania, że sprawa podlega przedawnieniu. Wskazując na treść przepisu art. 70 § 1 oraz art. 88 Ordynacji podatkowej organ wyjaśnił, że sporna faktura została wystawiona w dniu 24 listopada 2012 r. Spółka w podatku od towarów i usług rozliczała się kwartalnie, w związku z czym termin rozliczenia płatności podatku wynikającego z przedmiotowej faktury upłynął 25 stycznia 2013 r. Tym samym zobowiązanie podatkowe wynikające z wskazanej faktury przedawni się dopiero z końcem 2018 r. Dyrektor wskazał ponadto, że z informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego wynika, że wbrew twierdzeniom podniesionym w zażaleniu, pan J.S. nie przesłał do organu podatkowego kserokopii żądanej faktury. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wezwanie z dnia 28 listopada 2016 r. do przedłożenia dokumentów (m. in. faktury VAT i rejestrów VAT) doręczono stronie w dniu 12 grudnia 2016 r. Pomimo wskazania przez organ podatkowy alternatywnych możliwości wypełnienia nałożonego obowiązku (przesłanie na adres Urzędu, złożenie w godzinach pracy Urzędu, wykorzystanie elektronicznych środków komunikacji), wezwany nie przedłożył żadnych dokumentów, jak również nie usprawiedliwił swojej bezczynności. Organ zauważył jednocześnie, że również ponowne wezwanie do przedłożenia żądanych dokumentów z dnia 15 maja 2017 r. zostało pozostawione przez stronę bez odpowiedzi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan J.S., zarzucając wydanie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach, niekorzystną nadinterpretację prawa oraz okoliczności towarzyszących, wniósł o: cofnięcie lub anulowanie albo unieważnienie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dodatkowo wniósł o przyjęcie dowodu z okoliczności powołanych w uzasadnieniu skargi, przyjęcie dowodu z dokumentów związanych z powołanymi okolicznościami dowodowymi. W ocenie skarżącego organy podatkowe wydały rozstrzygnięcie w oparciu o niewłaściwą ocenę stanu faktycznego, gdyż Spółka A nie prowadzi działalności z uwagi na jej zawieszenie z dniem 30 listopada 2016 r. Wskazał ponadto, że pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. dostarczył do Urzędu Skarbowego żądaną fakturę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co na następuje: Sądy administracyjne w granicach swojej właściwości sprawują kontrolę wydanych postanowień z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zasadność nałożenia na pana J. S. kary porządkowej w związku z nieprzedłożeniem bez uzasadnionej przyczyny dokumentów wskazanych w wezwaniu z dnia 18 listopada 2016 r. Zgodnie z treścią art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł. Organ podatkowy nakłada karę porządkową w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5). W orzecznictwie podkreśla się, że nałożenie kary porządkowej, o której mowa we wskazanym powyżej przepisie ma na celu zdyscyplinowanie uczestników tego postępowania w dbałości o to, aby postępowanie przebiegało sprawnie i kończyło się w przewidzianym prawem terminie konkretnym rozstrzygnięciem (por. m. in. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2017 r. I SA/Gl 1577/16, WSA w Poznaniu z dnia 30 maja 2017 r., I SA/Po 1706/16). Kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę, przy czym chodzi tu o odmowę nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie ma zatem znaczenia to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Znamiona "bezzasadnej odmowy", o jakiej mowa w powołanym wyżej przepisie, nosi postępowanie strony, która bez uzasadnionej przyczyny nie stawia się na wezwanie organu podatkowego, tj. jeżeli z okoliczności sprawy nie wynika, że jest to uzasadnione obiektywnymi okolicznościami (por. wyroki NSA z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 1695/16, z dnia 16 marca 2017 r. I FSK 1735/15). W razie spełnienia przesłanek zastosowania kary porządkowej z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dysponuje swobodą w określeniu jej wysokości, jednakże okoliczności uzasadniające wysokość nałożonej kary porządkowej powinny zostać podane w pisemnym uzasadnieniu postanowienia (wyrok NSA z 16 marca 2017 r., I FSK 1734/15). W ustalonego niniejszej sprawie stanu faktycznego bezspornie wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, w toku prowadzonego postępowania kontrolnego wobec pana M. O. w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług, pismami z dnia 24 listopada 2016 r. i 15 maja 2017 r. wezwał skarżącego, jako prezesa Spółki A S.A., z którą podmiot kontrolowany zawarł transakcję nabycia towaru, do przedłożenia (osobiście, przez pełnomocnika lub za pośrednictwem poczty), w terminie 7 dni od otrzymania wezwania dokumentów dotyczących transakcji ujętej w fakturze z dnia 24 listopada 2012 r., w tym między innymi: 1. wskazanej faktury VAT oraz rejestru VAT, w którym tę fakturę zaewidencjonowano; 2. kserokopii deklaracji VAT-7, w rozliczeniu której ujęto przedmiotową fakturę wraz z potwierdzeniem złożenia jej w urzędzie skarbowym. Pomimo skutecznego doręczenia w dniu 12 grudnia 2016 r. oraz w dniu 31 maja 2017 r. powyższych wezwań, skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów. Wobec niewykonania przez skarżącego wezwania organu podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego był uprawniony zastosować wobec pana J. S. karę porządkową, mającą na celu zdyscyplinowanie do podjęcia określonego zachowania, podyktowanego obowiązkami organu administracji publicznej. Uchylanie się bowiem przez stronę od wykonywania obowiązków w takim postępowaniu, w niniejszej sprawie podatkowym, powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy uniemożliwia jego zakończenie. Pismo organu, kierowane do skarżącego na podstawie art. 151a § 1 Ordynacji podatkowej, spełniało wymogi przewidziane w art. 159 Ordynacji podatkowej, w tym zawierało pouczenie o skutkach prawnych w przypadku niezastosowania się do wezwania. W związku z powyższym uznać należy, że został spełniony istotny warunek konieczny do wymierzenia kary porządkowej w kwocie 1.000 zł, która mieści się w granicach określonych przez ustawodawcę. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego kary porządkowej prowadzone było zgodnie z przepisami prawa. Organ podatkowy dokonał ustaleń na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie ocenił, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia kary porządkowej, co znalazło swój wyraz uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sporządzonego zgodnie z wymogami art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku art. 219 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia organ przedstawił ustalony stan faktyczny oraz wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 maja 2017 r., skarżący zaś nie podważył ani ustaleń organu, ani też nie wykazał by zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że bez znaczenia dla wykonania nałożonego obowiązku pozostaje okoliczność nieprowadzenia przez Spółkę A S.A. działalności gospodarczej z uwagi na jej zawieszenie z dniem 30 listopada 2016 r. Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że zawieszenie działalności gospodarczej nie wpływa na obowiązki strony wynikające z przepisów prawa podatkowego. Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest bowiem czasowym jej zaprzestaniem, ale jej ograniczeniem (por. wyrok SN z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II UK 377/10). W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14a ust. 3 ustawy z dnia 22 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2015 poz. 584 ze zm.)). Może natomiast, zgodnie z art. 14 a ust. 4 wskazanej ustawy, wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, przyjmować należności i regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, zbywać własne środki trwałe i wyposażenia, uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, wykonywać wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa, osiągać przychody finansowe (także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej), może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r. II FSK 3333/14). Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie zwalnia skarżącego z obowiązku przechowywania kopii faktur, które zgodnie z treścią art. 88 Ordynacji podatkowej winny być przechowywane do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem w niniejszej sprawie do końca 2018 r. Wprawdzie zarówno w zażaleniu, jak i skardze pan J. S. wskazuje, że przesłał kserokopię żądanej faktury, jednakże poza wskazaniem w skardze daty pisma, przy którym czynności tej dokonał, nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie tej okoliczności. Na marginesie zauważyć należy, że wezwanie organu podatkowego z dnia 28 listopada 2016 r. nie dotyczyło wyłącznie przedstawienia przedmiotowej faktury ale również szeregu innych dowodów związanych z transakcją dokonaną opisaną fakturą. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369ze zm.), orzekł jak w sentencji.