I SA/Gd 1526/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu za 2008 rok postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 18 października 2016 r. skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że na chwilę obecną nie posiada środków umożliwiających wykonanie ustalonego zobowiązania podatkowego. Podała, że ma dwoje dzieci w wieku 12 lat i 8 lat, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budowy budynków (działalność deweloperska), a posiadane środki na bieżąco wydatkowane są na aktualnie prowadzone inwestycje budowlane związane z realizacją wcześniejszych umów z kontrahentami oraz na utrzymanie rodziny. W zakresie działalności deweloperskiej obecnie są realizowane dwie inwestycje: domy jednorodzinne w M., bliźniak oraz domy jednorodzinne w B. W ocenie skarżącej, brak płynności finansowej na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałby wstrzymanie płatności należności wykonawców - firm budowlanych, co z kolei przeniosłoby się na opóźnienia w realizacji inwestycji, opóźnienia w zgłoszeniach odbioru obiektów, naliczanie kar umownych i wypowiadanie umów czy występowanie z roszczeniami na drodze sądowej przez kupujących, kontrahentów czy też banki. Taka zaś sytuacja skutkowałaby wyrządzeniem znacznej szkody i praktycznie spowodowałaby nieodwracalne skutki, mogące doprowadzić do zaprzestania faktycznego i następnie formalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, według skarżącej, skutki te rozciągnęłyby się na klientów - nabywców nieruchomości, którzy z racji zawieranych umów zaciągali również zobowiązania kredytowe w związku z zawieraniem umów deweloperskich. Pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. skarżąca przedłożyła odpisy skróconych aktów urodzenia dzieci, kopie pozwoleń na budowę dotyczących prowadzonych inwestycji oraz wydruk z CEDIG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w orzecznictwie, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Ustalając pojęcie "znacznej szkody" w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl., postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zatem twierdzenia strony skarżącej winny być poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie przychylenie się do zgłoszonego żądania. Na tle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wniosek strony skarżącej, w ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia. Skarżąca, formułując w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budowy budynków, a posiadane środki na bieżąco są wydatkowane na aktualnie prowadzone inwestycje budowlane związane z realizacją wcześniejszych umów z kontrahentami oraz na utrzymanie rodziny. W ocenie skarżącej, brak płynności finansowej na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałby wstrzymanie płatności należności wykonawców- firm budowlanych, co z kolei przeniosłoby się na opóźnienia w realizacji inwestycji, opóźnienia w zgłoszeniach odbioru obiektów, naliczanie kar umownych i wypowiadanie umów czy występowanie z roszczeniami na drodze sądowej przez kupujących, kontrahentów czy też banki. Taka zaś sytuacja skutkowałaby wyrządzeniem znacznej szkody i praktycznie spowodowałaby nieodwracalne skutki mogące doprowadzić do zaprzestania faktycznego i następnie formalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, według skarżącej, skutki te rozciągnęłyby się na klientów- nabywców nieruchomości, którzy z racji zawieranych umów zaciągali również zobowiązania kredytowe w związku z zawieraniem umów deweloperskich. Podnieść należy, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne - zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Jednakże strona skarżąca oprócz odpisów skróconych aktów urodzenia dzieci, wydruku z CEDIG oraz decyzji dotyczących pozwoleń na budowę nie przedstawiła żadnych argumentów ani dokumentacji, mogących stanowić potwierdzenie dla podniesionych przez nią w tym zakresie okoliczności. Jest bezspornym, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 322/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Należy zaakcentować, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09, CBOSA). Zdaniem Sądu, nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie kwestionowanej decyzji, tj. egzekucja kwoty 57.341 zł wraz z odsetkami, spowoduje w omawianym stanie sprawy automatycznie skutki wskazane we wniosku, tj. utratę płynności finansowej oraz zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej. Jak już wskazano, do akt sprawy nie złożono żadnych dowodów, obrazujących stan finansowy i majątkowy skarżącej oraz przedsiębiorstwa prowadzonego przez nią, które uprawdopodabniały wskazywane okoliczności. W orzecznictwie podkreśla się, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym. Konieczne jednocześnie jest wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1243/08, zbiór LEX 575350, postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn.akt. II GZ 537/11- publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Końcowo, powtórzyć należy, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie dokonuje oceny merytorycznej skargi. Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy a udzielenie ochrony tymczasowej, wynikającej z art. 61 p.p.s.a. to dwie odrębne kwestie (por. B. Dauter, Komentarz do art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 8, LEX, 2013 r.). Konkludując, w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła spójnej argumentacji, popartej faktami oraz odnoszącymi się do nich konkretnymi dowodami, która uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.