I SA/Gd 1569/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 19 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 19 września 2016 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego M. K. zawarł wniosek o wstrzymanie egzekucji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że zajęcie rachunku bankowego, jakiego dokonano w toku postępowania egzekucyjnego wyrządzi mu szkodę w prowadzonej działalność gospodarczej, gdyż "nie będzie mógł funkcjonować". Nadto skarżący wskazał, że wydane w sprawie postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów narusza prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samem sprawy. Z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem orzekania sądu w ramach instytucji wstrzymania wykonania mogą być objęte jedynie akty lub czynności objęte skargą, które zapadły w granicach sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia. Chodzi zatem o zakres aktów lub czynności przewidzianych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., w szczególności decyzje i postanowienia, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych skutkujących koniecznością odrzucenia skargi w ramach art. 58 p.p.s.a. W oparciu o przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku przez stronę skarżącą, wstrzymać wykonanie (w całości lub w części) wskazanych wyżej aktów lub czynności albo odmówić takiego wstrzymania. Przy czym w doktrynie podkreśla się, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 186). Złożony skarżącego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek ten został złożony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 września 2016 r. wydanego wskutek wniesionego zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 5 sierpnia 2016 r. w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast skarżący wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, że Sąd nie ma kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 p.p.s.a. Z treści tych przepisów wynika, że wstrzymanie prowadzenia egzekucji wykracza poza właściwość sądów administracyjnych, w związku z czym Sąd nie jest uprawniony do wstrzymania prowadzonej egzekucji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności na podstawie art. 3 p.p.s.a. Wskazany pogląd należy uznać za utrwalony w judykaturze (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2010 r. II GZ 178/10; z dnia 8 listopada 2011 r. II OZ 1065/11 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r. II GZ 593/11). Sąd zważył, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie poglądem, wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie wszczyna odrębnego postępowania w sprawie i rozpatrywany jest jako kwestia incydentalna. A zatem nie można takiego wniosku odrzucić. Jedynie w przypadku ewentualnego nieuzupełnienia braków formalnych pozostawia się go bez rozpoznania. Jeżeli wniosek spełnia wszelkie wymogi formalne podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zakamycze 2005, str. 168). Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że zakwalifikowanie zamieszczonego w skardze wniosku, jako wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wbrew jego literalnemu brzmieniu, również skutkowałoby jego oddaleniem. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. (vide: postanowienie NSA z dnia 5 maja 2005 r. I OZ 371/05, LexPolonica nr 402363). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r. II FZ 882/05, niepubl.). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (vide: T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186). Postanowienie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest aktem, który ze swej istoty nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, jaki został wydany w przedmiotowej sprawie, w nie określa powinnego, nakazanego lub zakazanego zachowania, a tym samym nie może stanowić podstawy do podejmowania przez organy podatkowe czynności zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem. Zaskarżone postanowienie zawiera jedynie negatywną ocenę zgłoszonych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzutów. Nie nakłada ono na zobowiązanego jakichkolwiek nowych obowiązków, ani nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw, czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym stwierdzić należało, że wniosek skarżącego nie mógł podlegać pozytywnemu rozpoznaniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., oddalił wniosek.