I SA/Gd 192/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-03-11
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądu pracy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, które dotyczy korzyści, jakie podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie zasądzone za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę, które dotyczy korzyści, jakie podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu. Sąd podkreślił, że kwalifikacja świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy zależy od tego, czy jego uzyskanie byłoby możliwe bez stosunku pracy, a także od tego, czy dotyczy ono korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania odszkodowania i odprawy wypłaconych W. W. po rozwiązaniu umowy o pracę. Organ podatkowy uznał te świadczenia za przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. Podatnik kwestionował tę decyzję, argumentując m.in. naruszenie przepisów Konstytucji RP i ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając stanowisko organów podatkowych za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec W. W. w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok, albowiem organ uzyskał informację o dochodach podatnika zawartą w deklaracji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT- 11 za okres od 26 lutego 2010 r. do 28 lutego .2010 r., wystawioną przez płatnika A Spółka Akcyjna, a nieuwzględnioną przez podatnika w rocznym zeznaniu podatkowym.
Mając na uwadze fakt, że zeznanie PIT-37 za 2010 rok zostało złożone wspólnie przez W. i K. W., organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok również w stosunku do K. W..
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego połączył prowadzone postępowania podatkowe w jedno postępowanie w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok W. i K. W..
W toku postępowania organ ustalił, że K. i W. W. w dniu 5 kwietnia 2011 r., dokonując w wyniku wyboru sposobu opodatkowania wspólnego rozliczenia - na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych złożyli w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 na formularzu P1T- 37. Jak wynika ze złożonego zeznania, roczny dochód W. W. z tytułu emerytury-renty wyniósł 35.112,66 zł, zaś małżonka według zeznania w 2010 roku nie uzyskała dochodów. Od dochodu przed opodatkowaniem podatnik odliczył wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet w kwocie 658,80 zł. Podatek obliczony według skali podatkowej na imię obojga małżonków w wysokości 5.089,68 zł pomniejszono o składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne pobrane przez płatnika W. W. w kwocie 2.721,22 zł. Po uwzględnieniu powyższych odliczeń należny według zeznania podatek dochodowy ustalony dla obojga małżonków stanowił kwotę 2.368,00 zł, zaś kwota nadpłaty wyniosła 678,00 zł.
W. W. pismem z dnia 20 października 2011 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie braku zasadności pobrania podatku wraz z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podatnik wskazał, że na podstawie art. 75 § 1 ordynacji podatkowej kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika A S.A. podatku od zasądzonego odszkodowania z tytułu bezprawnego zwolnienia, które to odszkodowanie Spółka potraktowała jako wynagrodzenie ze stosunku pracy w dniach 26-28 lutego 2010 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał zgodnie z właściwością przedmiotowy wniosek do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, który pismem z dnia 16 listopada 2011 r. wezwał W. W. do złożenia korekty zeznania rocznego PIT-37 za 2010 rok wraz z wyjaśnieniami.
W odpowiedzi na powyższe W. W. oświadczył, że nie składał wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku w kwocie 30.006 zł, wyjaśniając jednocześnie, że wniosek z 20 października 2011 r. dotyczy stwierdzenia braku zasadności pobrania podatku wraz z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r. odmówił W. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia braku zasadności pobrania podatku przez płatnika A S.A.
Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu zażalenia W. W. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie spawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, wskazując jednocześnie okoliczności faktyczne, które wymagały wyjaśnienia.
Decyzją z dnia 8 czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego określił W. i K. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok w kwocie 33.205,00 zł.
W. W. oraz K. W. reprezentowana przez W. W. korzystając z przysługującego prawa, wnieśli odwołanie od niniejszej decyzji, kwestionując jej zasadność. W odwołaniu strona żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 ordynaci podatkowej w związku z wydaniem zakwestionowanej decyzji w oparciu o fałszywe dowody. Ponadto w związku z rażącym naruszeniem praworządności, zasady zaufania oraz prawdy obiektywnej, czyli zasad określonych w art. 120-129 ordynacji podatkowej odwołujący zażądali stwierdzenia nieważności wydanej decyzji oraz zwrot kwoty 833,00 zł wraz z odsetkami. Zakwestionowanej decyzji odwołujący zarzucili rażące naruszenie przepisów podatkowych, w tym zwłaszcza art. 10, 12 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 82 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w związku z art. 21 § 1 pkt 1 tej ustawy poprzez niewskazanie na zdarzenie, którego skutkiem było powstanie zobowiązania ze stosunku pracy. W opinii strony organ podatkowy naruszył w ten sposób art. 120, art. 121 § 1 i 122 ordynacji podatkowej nie wyjaśniając stanu faktycznego powstania zobowiązania podatkowego ze stosunku pracy. W ocenie odwołujących organ podatkowy dokonał niedopuszczalnej interpretacji prawa odszkodowawczego, sprzecznie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...) naruszając w ten sposób wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007r. (SK 18/05), postanowienie Sądu Najwyższego II PK 190/10 oraz wyrok Sądu Rejonowego który zasądził odszkodowanie w dniu 28 października 200 8r. w sprawie sygn. akt [...].
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, W. W. w piśmie z dnia 4 lipca 2012 r. złożył uwagi do stanowiska w przedmiotowej sprawie wyrażonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stanowisko swoje uzupełnił w piśmie z dnia 13 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dnia 17 września 2012 r. w odpowiedzi na zawiadomienia organu odwoławczego o możliwości wypowiedzenia się strony co do materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia 19 grudnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 grudnia 2012 r. W. i K. W. zarzucili zaskarżonej decyzji:
1. rażące naruszenie prawa, w tym naruszenie art. 2 Konstytucji RP i wyrażoną w tym przepisie zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadę ochrony praw nabytych, w tym w odniesieniu do zasądzonego skarżącemu odszkodowania z tytułu bezprawnego zwolnienia z pracy oraz do nabytego świadczenia emerytalnego oraz w związku z naruszeniem zasady lex retro non agit.
2. rażące naruszenie praworządności z art. 7 Konstytucji RP, w związku z ignorancją przepisów odnoszących się do powstania zobowiązania podatkowego ze stosunku pracy oraz prawa do wystawienia dokumentu PIT-11 oraz pobrania i odprowadzenia podatku przez byłego pracodawcę.
3. rażące naruszenie art. 11 Kodeksu Pracy oraz art. 24 Konstytucji RP, w związku z uznaniem, że zobowiązanie podatkowe ze stosunku pracy może powstać bez umowy o pracę i odnosić się wstecznie do zerwanej umowy o pracę.
4. rażące naruszenie art. 51 ust. 4 Konstytucji RP w związku z ustaleniem zobowiązania podatkowego skarżącego ze stosunku pracy na podstawie informacji nieprawdziwych i zebranych w sposób sprzeczny z ustawą.
5. rażące naruszenie art. 64 Konstytucji RP wobec faktu naruszenia innych, słusznie nabytych praw majątkowych skarżącego.
1. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a. w związku z ustaleniem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych w oparciu o fałszywe dowody.
2. rażące naruszenie art. 45, art. 47 § 1, art. 56 § 1 i art. 58 Kodeksu pracy oraz art. 10 i art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z ignorancją prawa.
3. rażące naruszenie art. 120 i 121 § 1 ordynacji podatkowej w związku z pominięciem przepisów prawa i posługiwaniem się regułą interpretacyjną w procesie wykładni przepisów prawa.
4. naruszenie art. 21 § 1 ust. 1 ordynacji podatkowej w związku z art. 82 § 1 ust. 1 ordynacji podatkowej oraz art. 12 ust, 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z ignorancją tych przepisów.
Ponadto skarżący zarzucili rażące naruszenie art. 125 ordynacji podatkowej w związku z biurokratycznymi i pozorowanym działaniami, w wyniku których zaskarżona decyzja zapadła po ponagleniu skarżącego i bez rozpatrzenia wniosku skarżącego o zwrot nadpłaty podatku, złożonego w trybie art. 75 § 1 ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 czerwca 2012 r. oraz nakazanie zwrotu wpłaconych przez skarżącego kwot wynikających z decyzji organu pierwszej instancji jak również zwrot kosztów sądowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. W., albowiem skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Zasadność powyższego rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. oddalił skargę kasacyjną K. W. na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga W. W. nie jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej w dalszej części p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją przeprowadzone zostało zgodnie z regułami określonymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz.749) a określona wysokość zobowiązania podatkowego jest konsekwencją prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, całokształtu zebranego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad ogólnych wynikających z art. 120 i art. 121 ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu. Podatnik na każdym etapie postępowania był informowany zarówno o treści materiału dowodowego jak i możliwości zgłaszania uwagi i zastrzeżeń, co do jego treści. Zdaniem Sądu nie doszło zatem również do naruszenia 192 ordynacji podatkowej, bowiem strona wypowiedziała się co do przeprowadzonych dowodów. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że organ pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r., działając na podstawie art. 200 § 1 ordynacji podatkowej poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, w sprawie zebranego materiału dowodowego, a strona z tego prawa skorzystała
W ocenie Sądu nie można uznać, że organy podatkowe nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; uznać także należy, że prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 § 1, 188 i 191 ordynacji podatkowej zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Natomiast inna niż oczekiwana przez skarżącego ocena zebranych dowodów nie stanowi podstawy skutecznego zarzutu braku wyjaśnienia prawdy obiektywnej. W tym miejscu zauważyć należy, że prezentowana przez skarżącego zarówno na etapie postępowania odwoławczego, jak i powtórzona w skardze, szczegółowa analiza treści przeprowadzonych przez organy dowodów oraz wyprowadzone wnioski stanowi wyłącznie polemikę z poprawnymi, uzasadnionymi w okolicznościach niniejszej sprawy, ustaleniami organów. Zdaniem składu orzekającego oceny twierdzeń skarżącego organy dokonały na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Wnioski, które wywiodły organy należy zaś uznać za logiczne, spójne i zgodne z doświadczeniem życiowym.
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 122, 187 oraz art. 191 ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy oraz niepodejmowanie działań mających na celu zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego jak również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 ordynacji podatkowej poprzez wydanie przez organ decyzji bez zapoznania się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z treścią dowodów zgromadzonych już w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Zdaniem Sądu, organy obu instancji w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy podjęły wszelkie niezbędne wymagane prawem działania, w celu określenia kwoty zobowiązania podatkowego
W ocenie Sądu organom podatkowym nie można zarzucić działania niezgodnego z obowiązującym prawem, na co wskazuje skarżący w szerokiej argumentacji zawartej we wniesionej skardze. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżących, przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia zasad zapisanych w art. 2, art. 7, art. 24, art. 51 ust. 4 oraz art. 64 Konstytucji RP. W ocenie Sądu nie zostały również naruszone przepisy art. 11, art. 45, art. 47 § 1, art. 56 § 1, art. 58 Kodeksu pracy.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji art 145 § 1 ust. 1 kpa w związku z ustaleniem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych w oparciu o fałszywe dowody Sąd stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jak bowiem stanowi art. 3 § 1 pkt 2 kpa przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ordynacji podatkowej, z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII. W przepisach ordynacji podatkowej wskazanemu przepisowi odpowiada art. 240 § 1 pkt 1. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo rozstrzygnął zawarty w odwołaniu wniosek W. i K. W. o wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło także do rażącego naruszenia art. 125 ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że o każdym niezałatwieniu sprawy w terminie wraz z podaniem przyczyny zwłoki strona była informowana, co potwierdza materiał dowodowy. Nadmienić przy tym należy, że sprawa nie została załatwiona w wyniku ponaglenia lecz rozpatrzenia sprawy w postępowaniu.
Uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postepowania, Sąd stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo przyjął, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 pkt powołanej ustawy źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną praca nakładcza, emerytura lub renta.
W myśl postanowień art. 12 ust. 1 powołanej ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Podkreślić należy, że użyty w przepisie zapis "w szczególności" oznacza, że wymienione kategorie przychodów osiąganych ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są wymienione jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są zatem wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
O zakwalifikowaniu świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy, w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decyduje to, czy określone świadczenie może otrzymać wyłącznie pracownik w rozumieniu ust. 4 tego przepisu, czy również inna osoba niezwiązana tego rodzaju stosunkiem prawnym. Istotne jest więc to, czy istnieje związek prawny, lub też faktyczny danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy. Przy czym nieistotnym jest fakt samego nazwania świadczenia (np. jako odszkodowanie), jeżeli jest ono związane bezpośrednio ze stosunkiem pracy. Dotyczy to również wypłat dokonywanych już po ustaniu stosunku pracy, bowiem ustawodawca nie wiąże momentu wymagalności świadczenia z faktem uznania tego świadczenia za przychód ze stosunku pracy. Tym samym można stwierdzić, że o możliwości zakwalifikowania danego świadczenia do źródła przychodów ze stosunku pracy decyduje fakt czy uzyskanie danego przychodu byłoby możliwe, gdyby nie stosunek pracy, istniejący aktualnie lub wcześniej.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. I, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Zdaniem Sądu, z brzmienia powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że wypłacone odszkodowanie korzysta ze zwolnienia jedynie w sytuacji, gdy jego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z obowiązujących przepisów prawa i to przepisów rangi ustawy lub rozporządzenia, a nie z czynności prawnych w postaci umów, czy też porozumień.
Ponadto na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień
a) w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą
b) otrzymanych dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W ocenie Sądu organ zasadnie skonstatował, że zwolnienie od podatku odszkodowań nie dotyczy zatem wszystkich odszkodowań czy też zadośćuczynień. Ustawodawca wyłącza bowiem spod zwolnienia określone i enumeratywnie wymienione kategorie odszkodowań. Taki stan rzeczy przesądza o tym, że są one przychodami. Gdyby ustawodawca uznał, że odszkodowania (w granicach rzeczywistej szkody) nie stanowią źródła przychodu nie umieściłby ich w katalogu zwolnień określonych w art. 21 ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2743/11 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2057/06).
Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 28 października.2012 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w po rozpatrzeniu sprawy prowadzonej z powództwa W. W. przeciwko A Sp. z o. o. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy oraz odprawę, zasądził na rzecz powoda: odszkodowanie w kwocie 133.544,34 zł za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika, odprawę w kwocie 33.856,32 zł brutto z ustawowymi odsetkami od dnia 7 sierpnia 2007 r. do dnia zapłaty, umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania odsetek ustawowych za dzień 6 sierpnia 2007 r. od kwoty 33.856,32 zł brutto, w pozostałej części powództwo oddalił, oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 11.285,44 zł brutto.
Z treści uzasadnienia przedmiotowego wyroku wynika, że W. W. był zatrudniony w A Sp. z o.o. od dnia 9 grudnia 2006 r. do dnia 6 lipca 2007 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i zajmował stanowisko prezesa zarządu, pobierając wynagrodzenie miesięczne w kwocie 11.285,44 zł brutto.
Zgodnie z § 4 pkt 3 i 4 umowy o pracę zawartej w dniu 18 grudnia 2006 r. w przypadku odwołania ze stanowiska przed upływem kadencji, po przepracowaniu roku kalendarzowego 2006 pracownikowi przysługiwała odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, obliczonego na podstawie wynagrodzenia określonego w umowie o pracę, płatna w okresie 30 dni od dnia odwołania. Natomiast pkt 4 tej umowy stanowił, że odprawa nie przysługuje, gdy odwołanie nastąpiło z przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy z powodu naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków ze stosunku zatrudnienia lub w przypadku złożenia przez pracownika rezygnacji z funkcji prezesa zarządu bądź w przypadku wypowiedzenia przez niego urnowy o pracę.
Rada Nadzorcza Spółki uchwałą z dnia 6 lipca 2007 r. nr 107/2007r. odwołała W. W. z funkcji prezesa zarządu oraz poleciła zarządowi Spółki podjęcie natychmiastowych środków dyscyplinarnych włącznie z natychmiastowym rozwiązaniem stosunku pracy z winy pracownika. W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały wskazano na brak prawidłowego nadzoru nad prowadzonymi remontami statków, skutkującego przekroczeniem zatwierdzonych budżetów remontów w rocznym planie działalności Spółki i istotną utratą wpływów. Wobec czego w dniu 6 lipca 2007r. rozwiązano z W. W. umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
W opinii Sądu Rejonowego z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby skarżący dopuścił się rażącego naruszenia swych obowiązków pracowniczych, stąd A rozwiązując umowę o pracę bez wypowiedzenia, dopuściły się naruszenia przepisów o rozwiązaniu umów o pracę. Ponadto Sąd stwierdził, że z uwagi na szczególną sytuację pracowników podlegających ochronie powód ma prawo do odszkodowania w wysokości równej wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy w razie przywrócenia do pracy, lecz nie niższego niż określone w art. 58 Kodeksu pracy tj. w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Za bezsporne uznano, że okres wypowiedzenia umowy o pracę wynosiłby trzy miesiące, a wysokość miesięcznego wynagrodzenia powoda wynosiła 11.285,44zł.
W ocenie Sądu, mając na względzie stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest otrzymana przez W. W. kwota odszkodowania w wysokości 11.285,44zł, której Sąd Rejonowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem wynika ona wprost z przepisów odrębnych ustawy tj. art. 58 Kodeksu pracy.
Zdaniem Sądu, w odniesieniu do odszkodowania w kwocie 122.259,90zł przyznanego podatnikowi na mocy wyroku sądowego zasadnym jest rozpatrywanie go w kontekście wyłączenia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mocą tego przepisu nie korzystają bowiem ze zwolnienia od opodatkowania odszkodowania dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Stąd wypłacone pracownikowi odszkodowanie jako dotyczące korzyści, które pracownik mógłby osiągnąć w postaci wynagrodzenia za pracę, w przypadku, gdyby nie doszło do rozwiązania umowy o pracę, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, wyklucza zastosowanie zwolnienia przewidzianego w tym przepisie i stanowi przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Również zasądzona na rzecz skarżącego odprawa w kwocie 33.856,32 zł, naliczona zgodnie z zapisem § 4 pkt 3 umowy o pracę z dnia 18.12.2006r. stanowi dochód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w świetle art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W kontekście powyższego zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10, art. 12 i art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 82 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w związku z art. 21 § 1 pkt 1 tej ustawy, gdyż w świetle zebranego materiału dowodowego słusznie organy podatkowe obu instancji uznały wypłacone przez Spółkę - skarżącemu odszkodowanie w wysokości 122.259,90zł za przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zasadnie odszkodowanie to rozpatrywano w kontekście wyłączenia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sąd stanął na stanowisku, że o kwalifikacji świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy decyduje szereg okoliczności, nie zaś tylko fakt istnienia lub nie istnienia w dacie wypłaty odszkodowania stosunku pracy pracownika z pracodawcą.
W ocenie Sądu, prawidłowo organ przyjął, że Spółka - płatnik zobowiązana była pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaconej kwoty zgodnie z orzeczeniem sądowym (co również potwierdził sąd). Wprawdzie stosunek pracy skarżącego został rozwiązany z dniem 6 lipca 2007 r., to jednakże kwota zasądzona wyrokiem została zakwalifikowana do przychodu ze stosunku pracy, ponieważ wypłata tego świadczenia miała swoje źródło w uprzednio łączącym skarżącego z pracodawcą - Spółką stosunkiem pracy. Brak tego stosunku wiązałby się z brakiem podstawy do wystąpienia z roszczeniem przeciwko byłemu pracodawcy. Dlatego też wypłacone na podstawie orzeczenia sądowego sporne świadczenie byłemu pracownikowi stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy, od którego płatnik - zdaniem Sądu zasadnie pobrał i odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy.
Fakt wypłaty świadczenia znajduje potwierdzenie w wystawionym przez płatnika dokumencie źródłowym PIT-11, na podstawie którego dokonano rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. Tym samym za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 10, art. 12 i art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest już pogląd, że zasądzone na mocy wyroków sądowych odprawy stanowią w swojej istocie wypłatę pieniężną mającą swe źródło w stosunku pracy, a zasądzone od tej odprawy odsetki są odsetkami należnymi z tytułu nieterminowego wypłacenia świadczenia mającego swe źródło w stosunku pracy.
Wobec powyższego na podstawie powołanego przepisu korzystają one ze zwolnienia przedmiotowego. W tych zatem okolicznościach bezspornie zdaniem Sądu, otrzymane przez W. W. odsetki w kwocie 10.584,50zł korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a rozstrzygnięcie organów podatkowych w tym zakresie jest prawidłowe.
Ponadto Sąd stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie uwzględnił kwotę odliczenia z tytułu korzystania z sieci Internet w wysokości 648,20zł, tj. w wysokości wynikającej z dokumentów potwierdzających poniesienie tych wydatków.
Dokonując w świetle art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych weryfikacji rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych skarżącego za 2010 rok Sąd stwierdził, że stanowisko organów podatkowych obu instancji w tym zakresie jest prawidłowe.
Mając zatem na uwadze stan faktyczny sprawy w świetle przytoczonych powyżej uregulowań prawnych, zdaniem Sądu, organ podatkowy prawidłowo w zakwestionowanej decyzji określił skarżącemu i jego żonie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok w kwocie 33.205,00 zł, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia 19 grudnia 2012 r.
Reasumując Sąd stwierdził brak nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe na jakie podatnik wskazywał w środku zaskarżenia. Postępowanie podatkowe było prowadzone rzetelnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, który następnie został oceniony zgodnie z treścią art. 191 ordynacji podatkowej.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Marginalnie Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ szczegółowo odniósł się do podniesionych zarzutów i wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło