I SA/Gd 2105/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi. S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej "Skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "Dyrektor KIS") z dnia 18 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2019 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 200 zł, a także do usunięcia braków formalnych ww. skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz podanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numeru identyfikacyjnego REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji albo numeru identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązania do jego posiadania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec nieodebrania przez pełnomocnika Skarżącej ww. przesyłki elektronicznej w ciągu 14 dni od wysłania pierwszego UPD w dniu 27 listopada 2019 r., przedmiotowa przesyłka została uznana za doręczoną w dniu 11 grudnia 2019 r. Zakreślony 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 18 grudnia 2019 r. W dniu 3 stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął wniosek pełnomocnika Skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 28 listopada 2019 r. pełnomocnik była poddana zabiegowi usunięcia zaćmy oka. W wyniku leczenia nie mogła stawić się w biurze i wykonywać jakichkolwiek prac w okresie od 28 listopada do 31 grudnia 2019 r. Tym samym w sposób niezawiniony nie była w stanie odebrać w terminie korespondencji ze skrzynki e-PUAP. W dniu 2 stycznia 2020 r. po przybyciu do biura przejrzała korespondencję na e-PUAP. Do wniosku załączono pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową, KRS Skarżącej oraz KRS pełnomocnika. Wpis sądowy w wysokości 200 zł został uiszczony w dniu 3 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej jako "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: - zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, - dokonanie, równocześnie ze złożeniem wniosku czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, należy ustalić, czy doszło do uchybienia temu terminowi, a zatem konieczne jest wskazanie, czy i kiedy doszło do doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Stosownie do art. 74a § 3 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu oraz pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma. Zawiadomienie to może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (§ 4). Datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 6). W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 8). Z treści ww. przepisów wynika zatem, że doręczenie przesyłki elektronicznej w trybie zastępczym uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o przesyłce. Od tej daty należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia przesyłki. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do uiszczenia wpisy, czy do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że pierwsze zawiadomienie miało miejsce w dniu 27 listopada 2019 r., a zatem od tej daty biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 74a § 8 p.p.s.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 11 grudnia 2019 r.). Skutek prawny doręczenia nastąpił z mocy prawa w dniu 11 grudnia 2019 r. w trybie doręczenia zastępczego. Od tej więc daty rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, który upłynął z dniem 18 grudnia 2019 r. W tak zakreślonym terminie pełnomocnik Skarżącej ani Skarżąca nie uiścili wpisu ani nie uzupełnili braków formalnych skargi. W związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu, w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, iż pełnomocnik Skarżącej zachował ww. termin, z uwagi na brak wiedzy o przesyłce zawierającej wezwania do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi. Przyjąwszy zatem, iż z dniem 2 stycznia 2020 r. pełnomocnik Skarżącej powziął wiedzę o przedmiotowej przesyłce, to uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem przedmiotowego siedmiodniowego terminu, albowiem został złożony w dniu 3 stycznia 2020 r. Sąd wskazuje, że w dniu 3 stycznia 2020 r. dokonano również czynności, do dokonania których terminowi uchybiono, bowiem do wniosku załączono pełnomocnictwo upoważaniające do działania w imieniu Skarżącej, przedłożono wydruk z KRS dot. Skarżącej oraz uiszczono wpis sądowy. Odnosząc się natomiast do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd stwierdza, iż nie doszło do jej ziszczenia się. Pełnomocnik Skarżącej, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na okoliczność, że w okresie od 28 listopada do 31 grudnia 2019 r. nie mogła wykonywać pracy z uwagi na przebyty zabieg usunięcia zaćmy. W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie świadczą o braku winy pełnomocnika Skarżącej w uchybieniu terminu. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, LEX nr 1640552). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, pełnomocnik Skarżącej powołał się na okoliczność przebytego zabiegu uniemożliwiającego wykonywanie obowiązków. Zauważyć jednakże należy, iż pełnomocnik Skarżącej nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił podnoszonej okoliczności, nie załączył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy w istocie okoliczność ta wystąpiła w okresie, kiedy biegł termin do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik Skarżącej nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił, że okoliczność ta uniemożliwiła mu dochowanie terminu do dokonania ww. czynności, pomimo dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Wymaga podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 422/09, postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I FZ 33/12, publ. CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że pełnomocnik Skarżącej dochował należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy pełnomocnika Skarżącej w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił, że podnoszona okoliczność zabiegu i leczenia w istocie wystąpiła w okresie biegu terminu do dokonania ww. czynności oraz że uniemożliwiła ona, pomimo podjętych należytych starań, zachowanie tegoż terminu. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi.