I SA/Gd 298/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2019 r., nr SKO Gd/2530/19 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2018 rok postanawia: odrzucić skargę A. M.złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 28 sierpnia 2019 r. Zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału 18 września 2020 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200,- zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który pozostawiono bez rozpoznania zarządzeniem Starszego referendarza sądowego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 375/20. Zarządzenie to uprawomocniło się 21 kwietnia 2022 r. w związku z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu zażalenia złożonego przez Skarżącego w toku tego postępowania. Przy czym był to już drugi wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek, zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Gd 119/20 zarządzeniem z 5 sierpnia 2020 r. także pozostawiono bez rozpoznania. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 9 września 2020 r. Dnia 28 lipca 2022 r. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zarejestrowano pod sygn. akt I SPP/Gd 184/22. Mając na uwadze, że przed wezwaniem do prawomocnego uiszczenia wpisu postępowanie w sprawie prawa pomocy toczyło się już dwukrotnie, Z-ca Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z 2 sierpnia 2022 r. wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 18 września 2020 r. wzywającego Stronę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, z jednoczesnym pouczeniem, że nieuzupełnienie powyższego braku fiskalnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącemu 24 sierpnia 2022 r. Z notatek urzędowych z 31 sierpnia 2022 r. i 16 czerwca 2025 r. wynika, że Skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (...). Zgodnie § 3 ww. artykułu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie Skarżący odebrał prawomocne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego 24 sierpnia 2022 r., z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Siedmiodniowy termin do uregulowania należnego wpisu, upłynął bezskuteczne 31 sierpnia 2022 r. Brak uiszczenia wpisu został ustalony przez Sąd na podstawie programu kasowego i rejestru dochodów budżetowych, które nie wykazały, aby we wskazanym wyżej terminie Strona uiściła należny od skargi wpis. W sprawie ustalono też również, że Skarżący nie został zwolniony od kosztów sądowych. Odnosząc się do złożonego przez Skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, a przed upływem siedmiodniowego terminu do wniesienia tej należności, wystąpi do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas złożenie wniosku nie przerywa biegu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania. W niniejszej sprawie wniosek złożony przed doręczeniem prawomocnego wezwania nie przerwał biegu terminu na uiszczenie wpisu, gdyż zainicjowane przez Skarżącego postępowanie o przyznanie prawa pomocy nastąpiło po wydaniu w sprawie już dwóch prawomocnych rozstrzygnięć w sprawie prawa pomocy. Ponadto wniosek, o którym obecnie mowa (sygn. I SPP/Gd 184/22), tak samo jak poprzednie i następne nie został złożony na formularzu PPF i w konsekwencji złożenia przez Skarżącego sprzeciwu i trzech kolejnych zażaleń – załatwiony formalnie przez NSA postanowieniem z 1 lutego 2024 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wniosek ten (złożony po raz trzeci bez zachowania wymogu wniesienia go na formularzu PPF) nie przerwał biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego i należy takie działanie oceniać jako nadużycie prawa do sądu. Skarżący miał więc obowiązek uiszczenia wpisu we wskazanym terminie, czego nie uczynił. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia z 27 maja 2025 r., I OZ 313/25, 14 maja 2025 III FZ 236/25, z 16 października 2016 r., I OSK 1992/14, z 18 marca 2014 r., I OZ 175/14, z 5 listopada 2015 r., I OZ 1382/15), w którym zwrócono uwagę, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez prawodawcę. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw, albo podmiotu, który kompulsywnie nie wyjaśnia swojej sytuacji finansowej i życiowej, wnosząc jednak wciąż nowe wnioski o prawo pomocy. W tym kontekście należy rozpatrywać działanie Skarżącego, które - z uwagi na składane przez niego wnioski, w tym kolejne o przyznanie prawa pomocy oraz zażalenia - doprowadziło do tego, że postępowanie przed tut. Sądem toczy się od 13 marca 2020 r. a Skarżący nadal składa niepodpisane środki zaskarżenia przeciągając postępowanie (w sprawie I SPP/Gd 290/24, która jeszcze się nie zakończyła prawomocnym rozstrzygnięciem także złożył niepodpisany sprzeciw). Uwypuklenia wymaga, że żaden z sześciu złożonych przez Skarżącego wniosków o przyznanie prawa pomocy (I SPP/Gd 119/20, I SPP/Gd 375/20, I SPP/Gd 184/22, I SPP/Gd 241/22, I SPP/Gd 58/24, I SPP/Gd 290/24) nie został przez niego wniesiony w wymaganej formie, tj. na formularzu PPF. W związku z tym każdorazowo wnioski te pozostawiano bez rozpoznania a Skarżący wielokrotnie składał niepodpisane środki zaskarżenia, których braków formalnych nie uzupełniał na wezwanie, a następnie zaskarżał kolejne wydawane w sprawie rozstrzygnięcia uniemożliwiając w ten sposób zakończenie tych postępowań. Uczynił sobie z przysługującego mu prawa do zaskarżenia postanowień i zarządzeń oraz prawa do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy instrument do przeciągania postępowania w celu niedopuszczenia do wydania orzeczenia kończącego sprawę. Takie postępowanie Skarżącego w istocie nie ma na celu ochrony jego praw a stanowi przejaw nadużycia prawa do sądu. Tego typu zachowanie nie może więc podlegać ochronie prawnej. Mając na wadze powyższe Sąd odrzucił skargę, której pomimo prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu Skarżący nie opłacił w terminie, który upłynął 31 sierpnia 2022 r. uznając jednocześnie, że w tych szczególnych okolicznościach złożenie kolejnego wniosku, którego braku nie uzupełniono na wezwanie nie mogło prowadzić do przerwania biegu na uiszczenie wpisu sądowego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarga obarczona jest brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie jej dalszego biegu i działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.