I SA/Gd 36/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego K. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. odrzucił skargę S. N. Następnie postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu doradcę podatkowego K. K. Pełnomocnik skarżącego (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od powołanego postanowienia sądu, w której wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego według norm określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. Postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. WSA w Gdańsku przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1181/15 oddalił skargę kasacyjną. NSA wyjaśnił, że wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia doradcy podatkowemu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści powołanego przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Oświadczenie pełnomocnika o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie. Wniosek niezawierający przedmiotowego oświadczenia jest wadliwy i nie może zostać uwzględniony – jako niekompletny nie wywiera zamierzonych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, zawarty w skardze kasacyjnej, nie zawiera oświadczenia, że koszty tej pomocy nie zostały (w całości bądź w części) opłacone przez skarżącego. Przedmiotowe oświadczenie nie może ograniczać się do sformułowania, iż pełnomocnik wnosi "o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego według norm określonych w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości (...)". Reasumując, skoro wniosek pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu nie zawierał oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, to w myśl powołanych wyżej przepisów należało orzec jak w sentencji postanowienia.