I SA/Gd 360/20
WyrokWSA w Gdańsku2020-07-28
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości rekreacyjnych, która weszła w życie w trakcie roku podatkowego, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów, jeśli obniża dotychczasową stawkę?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości rekreacyjnych, która weszła w życie w trakcie roku podatkowego, nie jest sprzeczna z prawem i nie podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli obniża dotychczasową stawkę. "Korzystność" zmiany, polegająca na obniżeniu obciążeń publicznoprawnych, usprawiedliwia wyjątek od zasady niezmieniania ciężarów rocznych w trakcie roku podatkowego. Ponadto, obowiązek dostosowania prawa miejscowego do nowych przepisów ustawy w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy nowelizującej, wskazany w art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, dopuszcza możliwość podejmowania takich uchwał w trakcie roku podatkowego.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę ustalającą ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości rekreacyjnych. Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) orzekła o nieważności tej uchwały, uznając, że ustalenie stawki w trakcie roku podatkowego jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie prawa. Rada Gminy wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając RIO naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak powiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego oraz błędną interpretację przepisów dotyczących opłat za odpady i terminu dostosowania uchwał do nowelizacji ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej i zasądził od RIO na rzecz Rady Gminy zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń,, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Asystent Sędziego Renata Rombel, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Rady Gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 20 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia 22 stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1.uchyla zaskarżoną uchwałę, 2.zasądza od Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 22 stycznia 2020 r. Rada Gminy podjęła Uchwałę Nr [...] (dalej w skrócie zwanej Uchwałą Rady Gminy) w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.
Uchwałą z dnia 20 lutego 2020 r. (dalej w skrócie zwanej Uchwałą) Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej (dalej w skrócie zwane Kolegium) orzekło o nieważności Uchwały Rady Gminy.
W uzasadnieniu Uchwały Kolegium stwierdziło, że z przepisu art. 6j ust. 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.) - dalej w skrócie zwanej u.c.p.g., jednoznacznie wynika roczny charakter ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Kolegium oznacza to, że stawka określona Uchwałą Rady Gminy, która weszła w życie w trakcie roku, nie może mieć zastosowania do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w tym roku. Podwyższanie stawek podatków i opłat lokalnych o charakterze rocznym w trakcie trwania roku podatkowego należy uznać za niedopuszczalne. Kolegium uznało, że badana Uchwała Rady Gminy została podjęta z istotnym naruszeniem art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ustalenie ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, po rozpoczęciu okresu, jakiego one dotyczą, czyli roku 2020.
Na rozstrzygnięcie Kolegium Rada Gminy wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenie zaskarżonej Uchwały oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 91 ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnai 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz 506 ze zm) - dalej w skrócie zwanej u.s.g., w związku z art. 10 § 1 k.p.a., art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w związku z art. 2 Konstytucji, art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz.1579) – dalej w skrócie zwanej ustawą zmieniającą w związku z art. 6j ust. 3b u.c.p.g.
Uzasadniając postawione zarzuty skarżąca stwierdziła, że organ nadzoru nie powiadomił skarżącej o wszczęciu postępowania nadzorczego, przez co pozbawiono stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez złożenie wyjaśnień w zakresie wskazanych naruszeń prawa. Strona nie miała tym samym możliwości wyjaśnić, że stawka opłaty za selektywną zbiórkę odpadów przyjęta Uchwałą z dnia 22 stycznia 2020 r. jest niższa od stawki obowiązującej w roku 2019 i latach poprzedzających. Podwyższona stawka za odbiór odpadów komunalnych jest uiszczana tylko w przypadku wydania przez organ gminy właściwej decyzji, w przypadku stwierdzenia nieselektywnej zbiórki odpadów przez właściciela nieruchomości.
W skardze zwrócono uwagę, że w art. 9 ustawy zmieniającej zobowiązano rady gminy do dostosowania uchwał wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, do nowego brzmienia przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Termin ten ustalony został na 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Skoro, zdaniem skarżącej, Ustawodawca wprowadził taki termin to należy przyjąć, iż zakładał możliwość wprowadzenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi również w ciągu roku podatkowego, gdyż ustalona w oparciu o wskazane przepisy stawka opłaty i tak będzie niższa od dotychczas obowiązującej, a takim wypadku prawo dopuszcza wprowadzenie zmian w ciągu roku podatkowego.
Rada Gminy zwróciła również uwagę, że sporna Uchwała weszła w życie z dniem 19 lutego 2020 roku, a termin zapłaty opłaty został ustalony po dacie wejścia w życie uchwały tj. do dnia 30 czerwca 2020 roku.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ złożył również wniosek o odrzucenie skargi wskazując, że skarga została wniesiona przez niewłaściwy organ. Do złożenia skargi uprawniona była Gmina, a nie jej organ stanowiący. Zdaniem Kolegium skarżąca nie dopełniła również wymogów formalnych wniesienia skargi wskazanych w art. 98 ust. 3 zd. 2 u.s.g. i nie załączyła do skargi uchwały Rady Gminy o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium stwierdzające nieważność Uchwały Rady Gminy z dnia 22 stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, z powodu sprzeczności tej uchwały z art. 6j ust. 3b u.c.p.g. W konsekwencji organ nadzoru na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. orzekł nieważność badanej uchwały.
Rozważania odnoszące się do meritum sporu muszą zostać poprzedzone uwagami dotyczącymi dopuszczalności rozpoznania skargi złożonej w niniejszej sprawie. Kolegium, odpowiadając na skargę Rady Gminy, podniosło bowiem zarzut niedopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia z uwagi na złożenie go przez nieuprawniony organ oraz z powodu niezachowania wymogów formalnych o jakich mowa w art. 98 ust. 3 zd. 2 u.s.g.
W ocenie Sądu za dopuszczalną należy uznać sytuację, w której skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy, składana na podstawie art. 98 ust. 3 u.s.g., może zostać wniesiona do sądu administracyjnego przez ten organ. Za zasadnością takiego poglądu należy podnieść szereg argumentów.
Po pierwsze, zasada samodzielności sądowej gminy, która to samodzielność podlega ochronie sądowej (art. 165 ust. 2 Konstytucji), dopuszcza, aby gmina posiadająca zdolność procesową dokonywała w postępowaniu czynności przez organy lub osoby uprawnione do działania w jej imieniu. Z zasady tej wywieść należy uprawnienie organu gminy do złożenia skargi do sądu administracyjnego na niezgodne z prawem rozstrzygnięcie nadzorcze.
Uprawnienie do wnoszenia skarg przez radę gminy można wyprowadzić również z wykładni systemowej przepisów u.s.g. Skoro tworzą one konstrukcję nadzoru opartą na kontroli legalności działalności oddzielnie organów gminy (rady oraz wójta), wyposażając każdy z nich w uprawnienie do decydowania o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego, to zasadne jest przyjęcie, że w tych sprawach w imieniu rady gminy może wystąpić podmiot upoważniony przez radę (zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 289/04, publ. LEX nr 158997, postanowienia NSA z 17 września 2008 r. I OSK 1099/2008, oraz z 14 czerwca 2007 r. II OSK 706/2007).
Ponadto, w sytuacji, w której skarga miałaby dotyczyć organu stanowiącego, nie do zaakceptowania byłby pogląd, że wyłącznie wójt jako organ gminy może skutecznie wnieść do sądu skargę, a przy tym względy słuszności mogą przemawiać za przyznaniem radzie gminy prawa do wniesienia skargi w razie konfliktu rady gminy z organem wykonawczym, gdy ten nie będzie zainteresowany w jej złożeniu.
Za przyjęciem tezy, że uprawnienie do wniesienia skargi sądowej na rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje również radzie gminy przemawia także wykładnia art. 98 ust. 3 w zw. z ust. 3a u.s.g. Wprawdzie z literalnego brzmienia przepisu art. 98 ust. 3 u.s.g. nie wynika, że rada gminy nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze niemniej jednak, zdaniem Sądu, przyjąć należy, że wolą ustawodawcy było przyznanie uprawnienia do wniesienia skargi także organowi gminy, który podjął uchwałę (zarządzenie) zakwestionowane przez organ nadzoru. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia regulacja zawarta w art. 98 ust. 3a u.s.g., z której wynika, że do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego, dotyczącego uchwały rady gminy, doręczone po upływie kadencji rady, uprawniona jest rada gminy następnej kadencji w terminie 30 dni od dnia wyboru przewodniczącego rady. Skoro ustawodawca przewidział swoistą sukcesję uprawnienia do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, to zakładając jego racjonalność, należy przyjąć, że wspomniane uprawnienie przysługuje także tej radzie gminy, która podjęła uchwałę zakwestionowaną przez organ nadzoru. Podkreślenia wymaga, że także w art. 92a u.s.g. ustawodawca określając termin wyznaczenia rozprawy przez sąd administracyjny, odnosi go do przypadku złożenia skargi przez organ gminy.
Kwestia dopuszczalności złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez radę gminy była również przedmiotem analizy sądów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 344/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przewodniczący rady gminy, w sytuacji gdy rada gminy podjęła uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego i upoważniła go do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, był uprawniony do dokonania tej czynności. W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że co prawda nie ma przepisu prawa, który stanowiłby o tym wprost, poza art. 98 ust. 3a u.s.g., z którego takie uprawnienie dla przewodniczącego rady wynika, to jednak uprawnienie to o charakterze ogólnym można wyprowadzić z wykładni systemowej przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Skoro bowiem jej przepisy tworzą konstrukcję nadzoru opartą o kontrolę legalności działalności oddzielnie każdego z organów gminy (rady oraz wójta, burmistrza lub prezydenta miasta), wyposażając każdy z nich w uprawnienie do decydowania o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego, to należy przyjąć, że w tych sprawach w imieniu rady gminy wystąpić może podmiot upoważniony przez radę, w szczególności jej przewodniczący, który z mocy art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym organizuje pracę rady. W sytuacji gdy rada gminy podejmuje uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego i upoważnia przewodniczącego rady do wniesienia skargi do sądu to podmiot ten staje się sui generis pełnomocnikiem rady (podobnie postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 706/07).
Stanowisko dopuszczające możliwość złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez radę gminy Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował również w wyrokach z dnia 15 listopada 2018 r. II OSK 2516/18 oraz z dnia 7 grudnia 2018 r. II OSK 2677/18. Sąd zwrócił w tych wyrokach uwagę na to, że obecne, wprowadzone nowelą obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienie art. 25 § 1 p.p.s.a., przyznaje organom administracji publicznej zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). W tych orzeczeniach wskazano również, że o tym, iż rada gminy jest organem, który w niektórych przypadkach może wnieść do sądu administracyjnego skargę na zarządzenie zastępcze, świadczy unormowanie art. 98 ust. 3a u.s.g.
Sąd zauważa jednocześnie, że tezy o niedopuszczalności wnoszenia skargi przez radę gminy nie można wywodzić z uchwały NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12. Pomijając to, że po podjęciu tej uchwały zmienił się stan prawny w ten sposób, iż w art. 25 § 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazano, że organ administracji ma zdolność sądową, zauważyć należy, że uchwała ta nie dotyczy zdolności sądowej rady gminy, ale tego, kto ma zdolność procesową w sprawie, w której została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarga na uchwałę rady gminy. Ponadto z samej sentencji tej uchwały wynika, że rada gminy może działać w postępowaniu przed sądem administracyjnym samodzielnie, mianowicie gdy w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. Nie ulega więc wątpliwości, że podejmując tę uchwałę NSA przyjmował, że rada gminy ma zdolność sądową.
Zwrócić należy dalej uwagę, że podstawą do skutecznego wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Należy podzielić pogląd, że jeśli rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy uchwały rady gminy to skargę w tym trybie wnosi gmina, ale w oparciu o uchwałę rady nakazującą wniesienie skargi, jeśli zaś rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy zarządzenia wójta, to on sam decyduje o wniesieniu skargi do sądu w imieniu gminy (zob. postanowienie NSA z 30 października 2014 r., II OSK 2894/14). Pamiętać bowiem należy, że podjęcie przez właściwy organ aktu (zarządzenia lub uchwały) o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, wyraża wolę tego organu do zaskarżenia stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego. Natomiast wniesienie przez ten organ skargi do sądu administracyjnego na to rozstrzygnięcie nadzorcze jest wykonaniem tegoż woli. W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęto przy tym, że w świetle postanowień zawartych w art. 98 ust. 3 u.s.g., podjęcie przez właściwy organ stosownego aktu nakazującego zaskarżenie rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego nie musi poprzedzać czynności wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie nadzorcze. Może być on wydany później, ponieważ chodzi w tym jedynie o to, żeby sąd administracyjny miał pewność, że organ gminy, którego zarządzenia lub uchwały dotyczy dane rozstrzygnięcie nadzorcze miał wolę zaskarżenia tego aktu nadzoru do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku prezentowanemu przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, taki wymóg formalny został spełniony. Jak wynika z akt sprawy, Rada Gminy w dniu 11 marca 2020 roku podjęła uchwałę o udzieleniu pełnomocnictwa radcy prawnemu do wniesienia skargi na uchwałę Kolegium. W treści uzasadnienia do tej uchwały wskazane zostało, że Rada Gminy uznaje za zasadne i konieczne wniesienie skargi na uchwałę Kolegium RIO. Tym samym w jej treści Rada Gminy wyraziła wolę zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, dopełniając tym samym obowiązku, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 zdanie drugie u.s.g.
Przechodząc do istoty spornego zagadnienia należy wskazać, że zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Zgodnie natomiast z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym.
Zgodnie z art. 6j ust. 3b u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem - za rok od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Nie ulega wątpliwości, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ma charakter opłaty rocznej i ustalana jest w formie ryczałtu za cały rok. Co do zasady, w odniesieniu do ciężarów publicznych o charakterze rocznym obowiązuje zasada niezmieniania ich w trakcie roku podatkowego; nie ma ona jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego. W praktyce sytuacja taka może wystąpić, co znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie i poglądach doktryny, jedynie w przypadku działania na korzyść podmiotu zobowiązanego do ponoszenia świadczeń publicznoprawnych, np. przyznania mu praw, obniżania obciążeń podatkowych (tak m.in. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1272/09).
Analizując treść zaskarżonej uchwały stwierdzić należy, że mimo dostrzeżenia, iż w odniesieniu do wskazanej zasady niezmieniania ciężarów publicznych o charakterze rocznym w trakcie roku podatkowego istnieje wyjątek dotyczący działania na korzyść podmiotu zobowiązanego do ponoszenia świadczeń publicznoprawnych, Kolegium nie rozważyło, czy w odniesieniu do kwestionowanych zapisów Uchwały Rady Gminy wyjątek ten zachodzi. Tymczasem, jak wskazała Rada Gminy we wniesionym środku zaskarżenia, przyjęta w badanej uchwale stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi była niższa od obowiązującej w 2019 roku; uchwałą z dnia 22 stycznia 2020 roku ustalono stawkę opłaty w wysokości 169,30 zł, podczas gdy w 2019 roku obowiązywała stawka w kwocie 200 zł.
W ocenie Sądu, skoro dokonana zmiana spowodowała obniżenie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, za rok kalendarzowy, to jej wprowadzenie w trakcie trwania roku podatkowego, mimo rocznego charakteru opłaty, nie sprzeciwiało się zasadzie demokratycznego państwa prawa wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Owa "korzystność" polegająca na obniżeniu obciążeń z tytułu przedmiotowej opłaty usprawiedliwia przyjęcie wyjątku od zasady niezmieniania ciężarów publicznoprawnych o charakterze rocznym w trakcie trwania roku podatkowego.
Upoważnienie do zmiany wysokości stawki opłaty w trakcie roku podatkowego należy przy tym wprost wywieść, jak słusznie zwrócono na to uwagę w skardze, z brzmienia przepisu art. 9 ust. 1 Ustawy zmieniającej. Zgodnie z tym przepisem rada gminy jest obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym do przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Skoro ustawodawca nakładając na rady gminy obowiązek dostosowania obowiązujących uchwał przewidział możliwość ich zmiany w okresie roku od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, to zakładając racjonalność jego działania należy stwierdzić, że dopuścił tym samym sytuację, w której uchwały takie będą podejmowane przez rady gminy w całym dwunastomiesięcznym okresie tj. do dnia 6 września 2020 r. Oznacza to, że ustawodawca stanowiąc tego rodzaju przepis miał świadomość, iż uchwały jednostek samorządu terytorialnego mogą być podejmowane już w trakcie roku podatkowego. W świetle takiego uregulowania nie można przyjąć, że podjęcie przez Radę Gminy uchwały z dnia 22 stycznia 2020 r. nastąpiło z naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Na marginesie należy dodać, że na mocy przepisu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) termin ten został przedłużony do dnia 31 grudnia 2020 roku. Ustawodawca widząc ograniczenia w funkcjonowaniu organów administracji publicznej z uwagi na trwającą sytuację epidemiczną dostrzegł konieczność przedłużenia wskazanego wcześniej terminu dostosowania dotychczas obowiązującego prawa miejscowego. Sytuacja ta potwierdza, że ustawodawca miał świadomość, iż do zmiany wysokości opłat może dojść już w trakcie roku podatkowego, a zatem taki stan rzeczy jest przez prawodawcę akceptowany.
Rozstrzygnięcie nadzorcze jest wadliwe także z tej przyczyny, że uchyla uchwałę, która podjęta została jako konsekwencja spoczywającego na organach samorządowych obowiązku dostosowania prawa miejscowego do powszechnie obowiązujących unormowań wynikających z przepisów zawartych w ustawie. Obowiązek organów do działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa jest jednym z fundamentalnych obowiązków, do którego przestrzegania są zobligowane organy administracji publicznej, czy to na szczeblu administracji centralnej czy samorządowym. Obowiązek ten wyraża się w tym, że wszelkie akty administracyjne, niezależnie od tego czy stanowią akty indywidualnego stosowania prawa jak np. decyzje czy też są aktami administracyjnymi o charakterze normatywnym jak np. akty prawa miejscowego, muszą znaleźć swoje źródło w obowiązującym porządku prawnym. Przypomnieć należy, że akty prawa miejscowego mogą być wydawane jedynie w granicach i na podstawie upoważnienia wyrażonego w przepisach ustawy. Jeżeli zatem Ustawodawca, dla nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy lub nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, przewidział w art. 6j ust. 3b u.p.c.g. określony, górny pułap wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to obowiązkiem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego była zmiana istniejących przepisów w tym zakresie, zgodnie z założeniami Ustawodawcy. W ocenie Sądu takie działanie nie może być postrzegane jako niezgodne z prawem.
Zauważenia wymaga w tym miejscu, że Kolegium w zaskarżonej uchwale stwierdzającej nieważność Uchwały Rady Gminy nie odniosło się do w żadnej mierze do przepisów ustawy zmieniającej, w szczególności jej art. 9 ust. 1. Kolegium wydając zaskarżony akt nie rozważyło tego, jakie konsekwencje prawne wynikają z obowiązku stosowania tego przepisu przez rady gmin, a w szczególności jakie skutki wywołuje stosowanie tej normy w okresie dwunastomiesięcznym od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Tymczasem, ze wskazanych wcześniej przyczyn, przywołany przepis, nakładający na rady gmin obowiązek dostosowania przepisów prawa miejscowego do nowych unormowań, miał istotne znaczenie dla oceny legalności działań podjętych przez Radę Gminy. W ocenie Sądu w zaskarżonej uchwale Kolegium zabrakło odniesienia do konsekwencji płynących z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, co również z tej przyczyny czyni zaskarżoną uchwałę wadliwą.
Z przyczyn podanych wyżej Sąd uznał, że podejmując zaskarżoną uchwałę organ nadzoru nie wykazał w sposób wymagany przez art. 91 ust. 1 u.s.g. zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności Uchwały Rady Gminy, jaką jest istotna sprzeczność tej uchwały z prawem.
Sąd dostrzegł jednocześnie, że Uchwała Rady Gminy, w § 1 ust. 2 ustala wyższą niż dotychczasowa opłatę za niewypełnianie obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny. Niemniej jednak sytuacja ta, podobne jak uchwalenie niższej stawki za zbiórkę odpadów w sposób selektywny, jest konsekwencją zmian wprowadzonych przez Ustawodawcę, nowelizującego przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Obowiązek dostosowania dotychczasowych przepisów uchwał do nowego brzmienia przepisu art. 6k ust. 3 u.c.p.g. wynikał bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej. Ze wskazanych wcześniej przyczyn nie można uznać, że dokonana Uchwałą Rady Gminy zmiana wysokości opłaty za nieselektywną zbiórkę odpadów stanowiła naruszenie prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na postawie art. 148 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzona kwotę 780 złotych składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł oraz zwrot wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło