I SA/Gd 424/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-12-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone lub umorzone?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które wymagają zakończenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego przed złożeniem wniosku o ustalenie kosztów. Zbieg egzekucji administracyjnych dotyczy tylko konkretnego składnika majątkowego, a nie całej egzekucji, co oznacza, że wierzyciel (np. ZUS) może nadal prowadzić egzekucję z innego majątku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że postępowania egzekucyjne nie zostały zakończone ani umorzone, a w przypadku zbiegu egzekucji z wynagrodzenia za pracę, Naczelnik US prowadzi egzekucję tylko z tego składnika majątkowego, podczas gdy ZUS nadal prowadzi egzekucję z innego majątku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. oraz kwestionując stanowisko organów w sprawie zbiegu egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 marca 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.40.2025.2.AK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 17, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia W. N. (dalej jako: "Skarżący", "strona") na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia 31 stycznia 2025 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego oraz prawnego sprawy.
2.1. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r. Naczelnik US, po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o wydanie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], od numeru [...] do numeru [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...].
Naczelnik US wskazał, że w toku tych postępowań dokonał szeregu czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych oraz zajęć wynagrodzenia za pracę u pracodawcy B. Sp. z o.o. Ponadto w związku z zaistnieniem zbiegu egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę w B. Sp. z o.o. z Dyrektorem Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku przekazano dalsze tytuły wykonawcze celem łącznego prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę przez Naczelnika US. W wyniku dokonanych zajęć wynagrodzenia pracodawca regularnie przekazuje kwoty tytułem ich realizacji. Kwoty te są księgowane na poczet należności korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia.
Organ I instancji stwierdził, że w badanej sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania zawiadomienia lub postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Zauważono, że w terminie określonym w art. 64c § 6a u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r.) poprzedzającym wydanie niniejszego postanowienia (stanowiącego odpowiedź na złożony wniosek) zostały zakończone wyłącznie postępowanie prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o numerach [...] (egzekucja została zakończona w dniu 8 sierpnia 2024 r. poprzez całkowitą spłatę zaległości), [...] (egzekucja została zakończona w dniu 10 września 2024 r. poprzez całkowitą spłatę zaległości) oraz [...] i [...] (egzekucja została zakończona w dniu 10 października 2024 r. poprzez całkowitą spłatę zaległości).
Następnie Naczelnik US podkreślił, że w ww. sprawach pełni wyłącznie rolę organu prowadzącego egzekucję z wynagrodzenia za pracę. Organem egzekucyjnym prowadzącym wobec strony postępowanie egzekucyjne pozostaje Dyrektor Oddziału ZUS w Gdańsku i do tego organu egzekucyjnego należy zgłosić się ze stosownym podaniem.
Z kolei w terminie określonym w art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. (obowiązującym w postępowaniach wszczętych od dnia 20 lutego 2021 r.) poprzedzającym wydanie niniejszego postanowienia zostało zakończone postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]. W zakresie tego postępowania Naczelnik US wydał w dniu 3 stycznia 2025 r. postanowienie o wysokości kosztów egzekucyjnych (w odpowiedzi na wniosek Skarżącego złożony drogą elektroniczną w dniu 4 grudnia 2024 r.).
Zdaniem organu I instancji, postępowanie w sprawie wniosku strony dotyczącego wydania postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych nie może być wszczęte.
2.2. Nie zgadzając się z wydanym przez organ I instancji postanowieniem, strona wniosła zażalenie.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że poza wszelkimi wątpliwościami jest fakt, iż to Naczelnik US jako pierwszy w stosunku do działań ZUS wszczął egzekucję administracyjną w odniesieniu do wynagrodzenia strony za pracę. W ocenie Skarżącego Naczelnik US działając jako organ egzekucyjny w rozumieniu przepisów ustawy, odmawiając wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, naruszył obowiązujące przepisy prawa, w tym w zakresie przysługującego stronie prawa dostępu do informacji i uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu na każdym jego etapie. Pozostaje on także w związku z powyższym w zwłoce w zakresie realizacji wniosku o wydanie takiego postanowienia.
2.3. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosków Skarżącego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych był fakt, że w toku prowadzonych wobec strony postępowań nie zachodziły przesłanki określone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do wydania zawiadomienia lub postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Zdaniem organu II instancji Naczelnik US prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 6a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r.) oraz na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do numeru [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r.), gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych nie zostało zakończone ani umorzone przez złożeniem przez stronę wniosków.
Następnie Dyrektor IAS podniósł, że w zakresie podniesionych przez Skarżącego kwestii dotyczących wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku tytułów wykonawczych należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że Naczelnik US otrzymał jedynie adnotację wydaną na podstawie art. 62b u.p.e.a. do tytułów wykonawczych w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia strony za pracę w B. Sp. z o.o., przekazaną dnia 28 lipca 2023 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku na podstawie enumeratywnie wymienionych tytułów wykonawczych. Organ II instancji uznał, że kwestia prawidłowości wystawienia ww. tytułów wykonawczych nie może być przedmiotem jego oceny w toku postępowania zażaleniowego.
Organ odwoławczy podkreślił, że ZUS przekazał Naczelnikowi US adnotację w sprawie prowadzenia egzekucji uprawniającą do łącznego prowadzenia wyłącznie z wynagrodzenia strony za pracę. Natomiast ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny prowadzi do majątku Skarżącego egzekucję na podstawie wskazanych w adnotacji tytułów wykonawczych również z innego majątku, do którego jest uprawniony. W konsekwencji, ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny, od którego Naczelnik US przejął egzekucję do wynagrodzenia za pracę, nie zostaje pozbawiony możliwości dalszego jej prowadzenia, a więc stosowania środków służących doprowadzeniu do wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi.
3. Skarżący wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora IAS z dnia 24 marca 2025 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US, w całości lub jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
a) naruszenie art. 7 w zw. z art. 7a, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na wybiórczym rozważeniu zebranego materiału dowodowego oraz niedokładnym, skupiającym się jedynie na poprawności wydania postanowienia NUS, wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz poprzez nieuwzględnienie całokształtu zebranego i przedstawionego w sprawie materiału dowodowego;
b) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na nieuprawnionym utrzymaniu w całości w mocy decyzji organu I instancji w związku z niewyjaśnieniem kwestii nieprawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego w/s umorzenia postępowań egzekucyjnych, następnie wznowionych przez NUS dnia 14 czerwca 2022 r. postanowieniem o nr 2209-SEE.711.7.113.2022.2 (czyli naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 i art. 32 Konstytucji RP – dwuinstancyjność postępowań), jak również kwestii normy ustawowej w/s ochrony tymczasowej (naruszenie art. 152 § 1 p.p.s.a.) w zw. z wyrokiem I SA/Gd 909/20;
c) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na nieuprawnionym utrzymaniu w całości w mocy decyzji organu I instancji w związku z niewyjaśnieniem kwestii nieprawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego w/s umorzenia postępowań egzekucyjnych, następnie wznowionych przez NUS dnia 14 czerwca 2022 r. postanowieniem o nr 2209-SEE.711.7.113.2022.2 (czyli naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 i art. 32 Konstytucji RP – dwuinstancyjność postępowań), jak również kwestii normy ustawowej w/s ochrony tymczasowej (naruszenie art. 152 § 1 p.p.s.a.) w zw. z wyrokiem I SA/Gd 909/20;
d) zarzut, iż wznowienie i prowadzenie egzekucji administracyjnej (która to kwestia winna z urzędu być brana pod rozwagę przez organ odwoławczy m.in. na podstawie wyroku NSA OSK 1303/23 w zw. z art. 152 i art. 170 p.p.s.a.) w trybie art. 61 § 2 u.p.e.a., w oparciu o wskazanie w skarżonym postanowieniu (w zakresie w jakim pokrywają się one wyrokiem I SA/Gd 909/20) postanowieniu tytuły wykonawcze, na podstawie postanowienia NUS z dnia 14 czerwca 2022 r. nr 2209-SEE.711.7.113.2022.2, w związku z faktem, iż czynność egzekucyjna dokonana na podstawie wskazanego zawiadomienia nie wywarła skutku prawnego określonego w art. 72 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 78 Konstytucji RP. Właściwa ocena sytuacji należała bezsprzecznie (na podstawie treści przepisów k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) do DIAS działającego w tej sprawie jako organ odwoławczy, czemu jednakże tenże ponad wszelką wątpliwość nie sprostał. Zgodnie z istniejącą i ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, ocena tej kwestii winna być wzięta pod uwagę i rozpoznana przez organ odwoławczy z urzędu niezależnie od kwestii wydanego postanowienia NUS (m.in. wyroki NSA z dnia 14 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1303/23, NSA z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt U OSK 3400/19, NSA z dnia 22 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 94/22, NSA z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 2241/21) i inne w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a.;
e) zarzut nierespektowania przez oba organy normy ustawowej wskazanej w art. 152 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. dotyczącym ochrony tymczasowej, w związku z wydanym i nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 909/20, który to przepis zgodnie z decyzją ustawodawcy ma wymiar bezwzględnie obowiązujący ona wskazane organy i co zostało potwierdzone w licznych wyrokach sądów administracyjnych. Ponadto zarzucono skarżonemu organowi, że działając jako organ odwoławczy nie sprostał nałożonym na niego przez ustawodawcę obowiązkom, poprzez nieuwzględnienie w skarżonym postanowieniu treści przepisu art. 7a k.p.a. i wydał je w sposób niekorzystny dla Skarżącego, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia odmowy zastosowania wskazanego przepisu art. 152 § 1 p.p.s.a., co jest sprzeczne z zasadami rozpoznawania spraw na drodze postępowania administracyjnego. Na powyższe, czyli konieczność w trakcie rozpoznania sprawy zastosowania art. 7a k.p.a. wskazują prawomocne wyroki o sygnaturach VII SA/Wa 880/19, II SA/Ol 163/19, II SA/Op 395/21, I SA/Ol 234/21, II SA/Sz 1224/21, które wraz z zaznaczeniami zostają dołączone do niniejszej skargi;
f) wniesiono o uznanie za niezgodnego z prawem stanowiska zajętego przez DIAS, że prowadzone postępowania egzekucyjne na podstawie wskazanych w skarżonym postanowieniu tytułów wykonawczych i wydane w tej sprawie postanowienie, zostało wydane zgodnie z przepisami prawa i ich nie narusza, pomimo faktu, iż do tych samych zaległości podatkowych jest prowadzone częściowo postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2007-2012 (np. zajęcie egz. rach. Bankowego w M. S.A. z dnia 2 sierpnia 2012 r. (nr [...], Cz m [...]). Aktualny stan zajęcia rachunku bankowego został dołączony do skargi wraz z kopią zawiadomienia o jego zajęciu z dnia 2 sierpnia 2012 r. Należy zauważyć, że taki stan rzeczy (wciąż prowadzona egzekucja do zaległości podatkowej) wyklucza pod względem prawnym uznanie, iż wydanie skarżonego postanowienia jak również poprzedzającego do postanowienia NUS, odbyło się zgodnie z przepisami prawa i ich nie naruszają.
g) wniesiono o uznanie za niezgodnego z prawem stanowiska zajętego przez DIAS w sprawie jednoczesnej egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych ZUS, na skutek zbiegu egzekucji, w związku ze stanowiskiem strony w tej sprawie przedstawionym zażaleniu z dnia 16 lutego 2025 r. Stanowisko takie jest sprzeczne m.in. z wyrokami NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 969/18 i WSA w Gliwicach z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 665/16, które w oparciu o przepisy art. 152 w zw. z art. 179 p.p.s.a. winny być przez organ odwoławczy wzięte pod rozwagę przy rozpoznaniu sprawy. Aktualny pozostaje także sposób i celowość przejęcia obowiązków przez NUS w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej. Dlatego też należy uznać stanowisko DIAS w tej kwestii za całkowicie chybione, w związku z czym wniesiono o jego odrzucenie;
h) zarzucono także DIAS, działającemu jako organ odwoławczy, naruszenie w niniejszej sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sposób celowo niekorzystny dla Skarżącego jako strony postępowania.
4. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
5.1. Pismem procesowym z dnia 28 listopada 2025 r. Skarżący złożył wniosek o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej zgodnie z e-Wokandą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na dzień 2 grudnia 2025 r. w związku z niepoinformowaniem go o jej terminie.
5.2. Również pismem z dnia 28 listopada 2025 r. strona wniosła sprzeciw wobec niewłaściwej pod względem prawnym działalności informacyjnej WSA w Gdańsku. Skarżący wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, jako strona postępowania nie został w sposób właściwy, przy uwzględnieniu treści art. 6 p.p.s.a., poinformowany o przysługującym mu uprawnieniu.
5.3. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2025 r., stanowiącym rozszerzenie skargi, Skarżący mając na uwadze treść doręczonej odpowiedzi na skargę przedstawił swoje stanowisko w odniesieniu do tego pisma i wniósł o uwzględnienie tego stanowiska przy rozpoznawaniu skargi, wnosząc jednocześnie o uchylenie skarżonego postanowienia DIAS i poprzedzającego go postanowienia NUS w całości lub skierowanie ich do ponownego rozpoznania i doprowadzenia stanu sprawy do zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa.
W piśmie procesowym Skarżący zawarł wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z; kopii przelewu z dnia 28.11.2025 r. z zajętego konta bankowego w M., wydruku dotyczącego aktualnego stanu zajęć na rachunku Skarżącego w M., kopii wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 465/13, wydruk z portalu sip.lex.pl dotyczący art. 62 § 1 i 2 u.p.e.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Skarga jest niezasadna.
6.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 24 marca 2025 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US z dnia 31 stycznia 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W związku z powyższym, Sąd w oparciu o podany wyżej przepis prawa rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.
6.3. Przechodząc do istoty sporu wskazać należy, że sprowadza się ona do stwierdzenia, czy organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku Skarżącego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast procesową podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 61a k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził do ww. regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, jak i brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Zgodnie z art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r. w zakresie postępowań wszczętych przed tym dniem), organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
1) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości – od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
2) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Natomiast stosownie do art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r. w zakresie postępowań wszczętych po tym dniu), organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:
1) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości – od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
2) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
3) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Jak wynika z akt sprawy, przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych był fakt, że nie zachodziły przesłanki określone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do wydania takiego postanowienia, a mianowicie to, że obowiązek objęty enumeratywnie wymienionymi w postanowieniu tytułami wykonawczymi nie został całkowicie wyegzekwowany i prowadzone na jego podstawie postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone ani umorzone przed złożeniem przez Skarżącego wniosku o wydanie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego dotyczącego nieprawidłowego stanowiska Dyrektora IAS w sprawie jednoczesnej egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych ZUS, Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podkreśla, że zbieg egzekucji administracyjnych następuje do rzeczy lub prawa majątkowego i wyłącznie w tym zakresie można mówić o łącznym przejęciu do dalszego prowadzenia egzekucji przez naczelnika urzędu skarbowego. Organ ten nie przejmuje całej egzekucji, ale wyłącznie egzekucję ze składnika majątkowego, do którego nastąpił zbieg.
Jak wskazały organy, ZUS przekazał Naczelnikowi US adnotację w sprawie prowadzenia egzekucji uprawniającą do łącznego prowadzenia wyłącznie z wynagrodzenia za pracę Skarżącego. Natomiast ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny prowadzi nadal do majątku strony egzekucję na podstawie wskazanych w adnotacji tytułów wykonawczych również z innego majątku, do którego jest uprawniony. W konsekwencji, ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny, od którego Naczelnik US przejął egzekucję do wynagrodzenia za pracę, nie zostaje pozbawiony możliwości dalszego jej prowadzenia, a więc stosowania środków służących doprowadzeniu do wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi.
W związku z powyższymi rozważaniami, Sąd stwierdza, że Dyrektor IAS prawidłowo wskazał, że Naczelnik US nie posiada wiedzy o wysokości wyegzekwowanych należności, jak również dokonanych czynnościach, w tym również wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych i wyegzekwowanych jednocześnie w toku prowadzonej egzekucji przez ZUS na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych w adnotacji. Ponadto prawidłowo pouczono Skarżącego, że Naczelnik US pełni rolę wyłącznie organu egzekucyjnego prowadzącego łącznie egzekucję do prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę.
W tej sytuacji należy uznać, że nie było prawnych podstaw, aby rozstrzygnięcie w sprawie odmowy wydania postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny.
Zatem słusznie zwrócono uwagę, że właściwym do badania prawidłowości tytułów wykonawczych był wyłącznie organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na podstawie enumeratywnie wymienionych w postanowieniu tytułów egzekucyjnych, tj. Dyrektor Oddziału ZUS.
Natomiast wskazywane przez Skarżącego wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 969/18 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 665/16 odnoszą się do treści art. 62 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 września 2016 r., który nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Podobnie powołany wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 465/13, gdzie zgodnie z treścią powołanego w tym wyroku art. 63 § 1 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, prowadzonej przez organy egzekucyjne, o których mowa w art. 19, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje naczelnik urzędu skarbowego, który pierwszy zastosował środek egzekucyjny, a jeżeli naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał takiej czynności lub nie dokonał jej jako pierwszy - łączne prowadzenie egzekucji przejmuje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby lub miejsca zamieszkania zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2 został wydany w innym stanie prawnym dotyczącym zbiegu egzekucji administracyjnej.
W obecnie obowiązującym stanie prawnym zgodnie z art. 63 § 1 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnych do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego przepisy art. 62 § 1 i 2, art. 62a-62c. art. 62d § 2a-3, art. 62e § 1 zdanie pierwsze i § 2 oraz art. 62f stosuje się odpowiednio, z tym że zamiast zawiadomienia, o którym mowa w art. 62d § 2b, organ egzekucyjny wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie organowi egzekucyjnemu, który nie przekazał adnotacji w sprawie zbiegu.
Natomiast w myśl art. 62 § 1 do którego zastosowania odsyła art. 63 § 1 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.
Zatem stanowisko Skarżącego, że stan prawny w zakresie regulacji dotyczącej zbiegu egzekucji administracyjnej i braku zmian treści przepisów art. 62 w zw. z art. 63 § 1 u.p.e.a. od dnia wprowadzenia jest nieprawidłowe.
Mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w postępowaniu prowadzonym przez organ egzekucyjny na podstawie wskazywanych w postanowieniu tytułów wykonawczych nie wystąpiły przesłanki, które uzasadniałyby wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Zasadnie zatem Naczelnik US postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania takiego postanowienia, a Dyrektor IAS słusznie utrzymał ww. postanowienie organu I instancji w mocy.
6.4. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę wskazuje, że w niniejszym postępowaniu brak jest podstaw do oceny zarzutów dotyczących prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż kwestie te rozstrzygane są w ramach innych postępowań.
Jak już wyżej zostało wskazane zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Przy czym sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano postanowienie wskazane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej w przedmiocie zaliczenia nadpłaty. Sąd w niniejszej sprawie nie ma zatem kognicji do badania zarzutów Skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 336/24, CBOSA).
Na marginesie odnosząc się do argumentacji strony skarżącej co do braku podstaw do ponownego wszczęcia egzekucji, przedstawianej w związku z powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20, należy zwrócić uwagę, że wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r. o sygn. akt III FSK 4596/21.
Powoływany przez Skarżącego wyrok został więc wyeliminowany z obrotu prawnego. Już z tego powodu argumentacja strony skarżącej dotycząca skutków wydanego wyroku WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 909/20 w związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 18 maja 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego jest bezprzedmiotowa.
Zaznaczyć jedynie należy, że we wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt III FSK 4596/21, Sąd ten uznał, że w stanie prawnym obowiązującym do 19 lutego 2021 r. wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, mógł po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jej bezskuteczność, wystawić nowe tytuły wykonawcze, a organ egzekucyjny na ich podstawie zastosować kolejne środki egzekucyjne. Zdaniem NSA dopiero nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 4 lipca 2019 r., która weszła w życie 20 lutego 2021 r., jednoznacznie uregulowała to zagadnienie, a ponowne wszczęcie egzekucji- wcześniej umorzonej z uwagi na jej bezskuteczność - od 20 lutego 2021 r. następuje w oparciu o pierwotny tytuł wykonawczy.
W związku z powyższym zarówno argumentacja Skarżącego dotycząca bezzasadności prowadzenia egzekucji w oparciu o nowe tytuły wykonawcze, jak i dowody dołączone do pisma procesowego; kopia przelewu z rachunku bankowego jak i aktualny stan zajęć egzekucyjnych na rachunku bankowym Skarżącego, nie maja znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie.
6.5. Nie mogą również odnieść pożądanego przez Skarżącego skutku zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 7a, art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 i art. 32 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, w oparciu o prawidłowe ustalenia dokonane w niniejszej sprawie, adekwatne do przedmiotu sprawy, natomiast organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.
Sam fakt, iż organ nie podzielił twierdzeń Skarżącego nie oznacza, iż nie rozpatrzył dostatecznie wszystkich dowodów. Organy mają obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co nie oznacza, że w przypadku niepodzielenia stanowiska Skarżącego lub rozpatrzenia dowodu inaczej niż zrobiłaby to strona, zaniechały one dopełnienia swoich obowiązków nałożonych przez ustawę.
W ten sam sposób należało ocenić zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., bowiem zaskarżone postanowienie zostało podjęte na podstawie i w granicach prawa.
O naruszeniu art. 8 § 1 k.p.a. i zawartej w nim normy nakazującej organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, nie może stanowić podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
Z kolei według art. 80 k.pa., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy rozpoznał zażalenie w niniejszej sprawie w pełni badając prawidłowość wydanego postanowienia przez organ I instancji z dokonaniem własnej merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Przepis art. 107 § 3 k.p.a. obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn załatwienia żądania strony. Z uzasadnienia postanowienia powinien zatem wynikać przede wszystkim tok rozumowania organu i, co również ważne, kontrola (jak w przypadku organu odwoławczego) prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. Strona powinna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia, lecz również przez sąd.
Należy wskazać, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu I instancji, ale i odwołał się do wskazanych przez Skarżącego kwestii. Dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia, prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Oczekiwanie natomiast Skarżącego, że sprawa powinna zostać rozpatrzona odmiennie, nie oznacza, że w toku toczącego się postępowania organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa.
Sąd stoi jednocześnie na stanowisku, że postanowienie, którego uchylenia domaga się Skarżący, nie zawiera wad prawnych mogących skutkować uwzględnieniem skargi. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, w tym uzasadnienia faktyczne oraz uzasadnienia prawne, które zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym nie znalazły aprobaty Sądu zarzuty dotyczące naruszenia prawa przez organy administracyjne.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły również wątpliwości co do treści normy prawnej, uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 7a k.p.a., skutkujące rozstrzyganiem takich wątpliwości na korzyść strony.
Należy zatem ocenić, że organy działały na podstawie przepisów prawa zgodnie z zasadą legalizmu, wynikającą z art. 6 k.p.a. oraz z zachowaniem zasady z art. 15 k.p.a., tj. dwuinstancyjności postępowania, co również czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 78 w zw. z art. 32 Konstytucji RP.
Tym samym utrzymanie w mocy przez Dyrektora IAS prawidłowego rozstrzygnięcia organu I instancji jest zgodne z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
6.6. Odnosząc się końcowo do składanych przez Skarżącego w toku postępowania pism procesowych Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 2 lipca 2025 r. Skarżącemu udostępniono zdygitalizowane akta postępowania sądowego. Należy przy tym zaznaczyć, że system PASSA umożliwia stronom dostęp tylko do akt sądowych – nie do akt administracyjnych – i tylko w takim zakresie wniosek Skarżącego mógł zostać uwzględniony.
Jeżeli natomiast chodzi o złożony przez Skarżącego wniosek "o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej zgodnie z e-Wokandą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na dzień 2 grudnia 2025 r. w związku z niepoinformowaniem go o jej terminie", Sąd wskazuje, iż wniosek dotyczył rozprawy, tymczasem sprawa, jak już wyżej wskazano, została skierowana na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzenie niejawne. Informację zaś o terminie posiedzenia niejawnego można uzyskać w Biuletynie Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na stronie internetowej: https://www.bip.gdansk.wsa.gov.pl/462,e-wokanda. W świetle art. 91 § 2 p.p.s.a., obowiązek informowania o planowanym terminie posiedzeń dotyczy tylko posiedzeń jawnych (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 2130/23; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym, wniosek Skarżącego o odroczenie terminu rozprawy nie zasługiwał na uwzględnienie.
6.7. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia.
Dodatkowo, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.8. Mając zatem na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i w konsekwencji podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło