I SA/Gd 507/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr 0114-KDIP4-1.4012.48.2024.2.AM w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lipca 2024 r., pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez złożenie pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki na dzień udzielenia pełnomocnictwa, tj. 24 maja 2024 r., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została doręczona w trybie zastępczym w dniu 16 sierpnia 2024 r. W zakreślonym terminie nie przedłożono pełnego odpisu z KRS. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 507/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę i zwrócił stronie skarżącej kwotę uiszczonego wpisu. Postanowienie to doręczono na ręce pełnomocnika Skarżącej w dniu 11 września 2024 r. Pismem z dnia 18 września 2024 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedkładając wydruk śledzenia przesyłki oraz odpis zupełny z KRS Spółki. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniesiono, że pełnomocnik Spółki nigdy nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków ani zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. W związku z tym nie miał możliwości udzielić odpowiedzi na wezwanie Sądu. W ocenie wnioskodawcy nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania w trybie zastępczym w wyniku naruszenia przepisów p.p.s.a. przez przedstawiciela operatora pocztowego. Na druku ZPO wskazano, że listonosz pozostawił awizo w oddawczej skrzynce pocztowej, podczas gdy biuro pełnomocnika Skarżącej nie posiada i nigdy nie posiadało oddawczej skrzynki pocztowej. Nie było zatem możliwe pozostawienie awiza w skrzynce. Kolejno przywołano godziny kolejnych czynności podane w śledzeniu przesyłki. Wskazano, że nie jest jasne, czy i gdzie pozostawione zostało powtórne awizo, które również nie dotarło do adresata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, należy ustalić, czy doszło do uchybienia temu terminowi, a zatem konieczne jest wskazanie, kiedy upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. W stanie faktycznym sprawy, z powodu niemożności doręczenia adresatowi przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, w dniu 1 sierpnia 2024 r. pozostawiono zawiadomienie o nadejściu przesyłki (tzw. awizo). Powtórnego zawiadomienia dokonano w dniu 9 sierpnia 2024 r. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z § 2 ww. przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Skoro pierwsze zawiadomienie pozostawiono w dniu 1 sierpnia 2024 r., to ostatni dzień 14-dniowego terminu przypadał na dzień 16 sierpnia 2024 r. (z uwagi na treść art. 83 § 2 p.p.s.a. i fakt, że 15 sierpnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy). Wobec nieodebrania przesyłki przez adresata w ciągu 14 dni przechowywania jej w placówce pocztowej, przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie należało uznać za doręczoną w dniu 16 sierpnia 2024 r., w tzw. trybie zastępczym. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że ostatni dzień siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 23 sierpnia 2024 r. W tym terminie nie doszło do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odpis z KRS Spółki został bowiem przedłożony dopiero przy piśmie z dnia 18 września 2024 r. W związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu, w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, iż Skarżąca zachowała ww. termin, z uwagi na powzięcie w dniu 11 września 2024 r. wiedzy o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, z treści doręczonego tego dnia postanowienia Sądu z dnia 29 sierpnia 2024 r. o odrzuceniu skargi. Przyjąwszy zatem, iż z dniem 11 września 2024 r. (data doręczenia powyższego postanowienia) Skarżąca powzięła wiedzę o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, to uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem przedmiotowego siedmiodniowego terminu, albowiem został złożony (nadany w placówce pocztowej) w dniu 18 września 2024 r. Sąd uznaje, iż dokonano również czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, albowiem przedłożono odpis zupełny z KRS Spółki. Odnosząc się natomiast do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd stwierdza, iż nie doszło do jej ziszczenia się. Pełnomocnik Skarżącej, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na okoliczność, że nie otrzymał przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, ani awiz o oczekiwaniu tejże przesyłki na odbiór w placówce pocztowej. W ocenie Sądu, podniesione okoliczności nie świadczą o braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, publ. CBOSA). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, publ. CBOSA). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, publ. CBOSA). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, publ. CBOSA). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pełnomocnik Skarżącej powołał się na okoliczność braku doręczenia zawiadomień o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki zawierającej wezwanie sądowe (tzw. awizo). Powyższej argumentacji nie uprawdopodobniono w żaden sposób. Z adnotacji sporządzonych na kopercie zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że pierwsze awizo zostało dokonane w dniu 1 sierpnia 2024 r., zaś powtórne awizo w dniu 9 sierpnia 2024 r. Nie ma podstaw do podważenia dokonania pierwszego ani powtórnego awizowania przedmiotowej przesyłki. Przy czym nie wskazano żadnych okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę w odebraniu przez pełnomocnika Skarżącej przedmiotowej przesyłki w okresie jej oczekiwania w placówce pocztowej. Skarżąca nie podała, w czym upatrują podniesionej we wniosku wadliwości doręczenia przedmiotowej przesyłki. Przy czym zauważenia wymaga, że okoliczność braku skrzynki oddawczej nie została uprawdopodobniona i jako taka pozostaje gołosłowna. Skarżąca nie wskazała też, aby podjęła działania w kierunku wszczęcia procedury reklamacyjnej dotyczącej doręczenia ww. przesyłki przez Pocztę Polską. Wobec powyższego za bezzasadny należy uznać zarzut wadliwego doręczenia przedmiotowej przesyłki, zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zostało ono bowiem skutecznie doręczone w trybie zastępczym w dniu 16 sierpnia 2024 r. Wbrew twierdzeniom Skarżących, okoliczność podania w wydruku ze śledzenia przesyłki godzin, które realnie uniemożliwiają dokonanie wskazanych tam czynności w podanym okresie (wg wyliczeń pełnomocnika Skarżącej 21 sekund) nie ma w świetle analizowanych przepisów znaczenia. Dane godzinowe podawane w systemie śledzenia przesyłek są orientacyjne, zaś relewantne dla niniejszej sprawy pozostają daty dniowe dokonania określonych czynności. Co więcej, Sąd zauważa, że Skarżąca nie podniosła żadnych okoliczności, które skutkowałyby niemożnością uzupełnienia braków formalnych skargi w ustawowym terminie, tj. do dnia 23 sierpnia 2024 r. Nie można zatem uznać, aby w okresie tym wystąpiły przeszkody uniemożliwiające uzupełnienie tychże braków skargi. Zauważyć należy, iż Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła innych okoliczności, które uniemożliwiłyby jej dochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Co więcej, od pełnomocnika profesjonalnego wymagać można szczególnej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, której w niniejszej sprawie nie dochowano. Wymaga bowiem podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 422/09, postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I FZ 33/12, publ. CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Niewątpliwie zatem, uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wynikało wyłącznie z okoliczności zależnych od strony skarżącej. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że strona skarżąca dochowała należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem zarzuty w przedmiocie nieprawidłowości w doręczeniu wezwania sądowego okazały się bezpodstawne. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.