I SA/Gd 645/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. nr 2201-IEW.4268.12.2024/KT w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odrzucić skargę. Z. B. (dalej jako: "Skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. nr 2201-IEW.4268.12.2024/KT w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu w dniu 22 sierpnia 2024 r. został do Skarżącego przesłany odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na wskazane wyżej postanowienie w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 10 września 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 48 akt sądowych). Pismem z dnia 16 września 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. akt I SPP/Gd 232/24 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, strona, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, uniemożliwiła dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Bierność Skarżącego skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykonanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Odpis postanowienia został doręczony stronie dnia 27 grudnia 2024 r. Następnie pismem z dnia 3 stycznia 2025 r. Skarżący złożył "wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu złożenia sprzeciwu na postanowienie, ewentualnie sprzeciw". Zarządzeniem z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 4/25 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek Skarżącego z dnia 3 stycznia 2025 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że wniosek o prawo pomocy złożony elektronicznie na urzędowym formularzu PPF w dniu 7 lutego 2025 r. nie zawierał podpisu Skarżącego. Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2025 r. wezwano Skarżącego do nadesłania podpisanego formularza PPF w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 28 lutego 2025 r. Strona pomimo stosownego wezwania nie przesłała do tut. Sądu podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe zarządzenie strona, pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r., wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 4/25 utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że referendarz sądowy prawidłowo pozostawił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż jego braki nie zostały uzupełnione w terminie. Sąd wskazał przy tym, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku, jeśli strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie jego braków formalnych. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 232/24 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. akt I SPP/Gd 232/24 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Następnie Skarżący pismem z dnia 5 czerwca 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów w jakiejkolwiek sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w przedmiocie wpisu od skargi, postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III FZ 239/25 oddalił zażalenie strony. W uzasadnieniu wskazano, że zastosowano właściwą w sprawie regulację prawną, wyznaczono odpowiednią kwotę wpisu, termin na jego uiszczenie oraz rygor nieuzupełnienia tego braku, stąd też brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 16 października 2025 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 5 listopada 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 74 akt sądowych). Termin wyznaczony do usunięcia braków fiskalnych skargi na ww. decyzję upłynął bezskutecznie. Na podstawie programu kasowego oraz rejestru dochodów budżetowych ustalono, że w okresie od dnia 27 maja 2024 r. do dnia 15 grudnia 2025 r. Skarżący nie uiścił żądanej wpłaty tytułem wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 221/25 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał Skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W ocenie referendarza sądowego Skarżący wykazał, że nie jest aktualnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż obecnie utrzymuje się z zasiłków w łącznej kwocie 1.312 zł. Z przedstawionych danych wynika, że Skarżący nie ma wystarczających środków na zaspokajania nawet podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast wedle § 3 przytoczonego artykułu – skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie Skarżącemu przesłane zostało zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 22 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 10 września 2024 r., co potwierdza dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 48 akt sądowych). Pismem z dnia 16 września 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w przedmiocie wpisu od skargi, postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III FZ 239/25 oddalił zażalenie strony. Zarządzeniem z dnia 16 października 2025 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 5 listopada 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 74 akt sądowych). Termin do wniesienia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie w dniu 12 listopada 2025 r. Wskazać należy, że Skarżący trzykrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy. Po rozpoznaniu pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 września 2024 r. w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. akt I SPP/Gd 232/24 odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy, m.in. ze względu na nieprzedstawienie żądanych dokumentów, co uniemożliwiło dokonanie pełnej i rzetelnej oceny sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. Natomiast w związku z wniesionym sprzeciwem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SPP/Gd 232/24 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie zarządzeniem z dnia z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 4/25 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek Skarżącego z dnia 3 stycznia 2025 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu niepodpisania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SPP/Gd 4/25 utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Z kolei postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 221/25 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku po rozpoznaniu wniosku z dnia 5 czerwca 2025 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyznał Skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że złożenie przez Skarżącego wniosku z dnia 5 czerwca 2025 r., który stanowił w istocie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie zwalniało go z obowiązku terminowego uiszczenia wpisu w związku ze skierowanym przez Sąd wezwaniem z dnia 16 października 2025 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W orzecznictwie przyjmuje się, że każdy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnej odmowie uwzględnienia uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z 1 marca 2017 r., I OZ 479/17; z 8 kwietnia 2014 r., II OSK 810/14; z 20 lipca 2011 r., II OSK 1380/11, z 24 listopada 2020 r., II FZ 592/20, z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GZ 352/20, CBOSA). W sytuacji zatem, gdy prawomocnie rozstrzygnięto wniosek Skarżącego odmawiając przyznania prawa pomocy, strona po wezwaniu przez Sąd ma obowiązek uiszczenia wpisu i nie zwalnia jej od tego obowiązku, fakt złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast pozytywne rozpoznanie kolejnego wniosku Skarżącego i przyznanie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 221/25 prawa pomocy nie ma wpływu na wymagalność wykonania wcześniejszego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 października 2025 r. ( doręczonego w dniu 5 listopada 2025 r.), w związku z wezwaniem Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W związku z bezskutecznym upływem w dniu 12 listopada 2025 r. terminu do uiszczenia wpisu należało stwierdzić, że ziściły się przesłanki do odrzucenia wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.