I SA/Gd 653/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-09-12
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Janina Guść, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, wydane z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia jest prawidłowa. Skoro zarzuty zostały wniesione po terminie, nie mogły być rozpatrzone merytorycznie, a tym samym organy i sąd nie mogą badać ich zasadności. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w takiej sytuacji jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M.W. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że nie zostały mu skutecznie doręczone odpisy tytułów wykonawczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, uznając, że zostały one wniesione po terminie, ponieważ doręczenie zastępcze tytułów wykonawczych nastąpiło w dniu 7 grudnia 2017 r., a zarzuty wniesiono 20 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora IAS do WSA w Gdańsku, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o doręczeniach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2018 r., nr[...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 2 oraz art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a."), art. 17 § 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. W. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (dalej "Naczelnik US") z dnia 5 marca 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 listopada 2017 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Naczelnik US, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 listopada 2017 r. o numerach od [...] do [...], obejmujących podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2011-2014, w łącznej kwocie należności głównej 271.591,00 zł.
Odpisy ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wysłał za pośrednictwem poczty na adres zobowiązanego: ul. [....] R. - wraz z pismem z dnia 17 listopada 2017 r. informującym o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne na mocy art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. Według zapisów znajdujących się na kopercie i potwierdzeniu odbioru, przesyłka pocztowa była dwukrotnie awizowana: w dniu 23 listopada 2017 r. oraz w dniu 1 grudnia 2017 r., a następnie zwrócona do nadawcy wobec niepodjęcia jej przez adresata w terminie 14 od próby doręczenia.
Pismem z dnia 20 lutego 2018 r. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jako podstawę wskazując brak wymagalności oraz nieistnienie egzekwowanych obowiązków. Skarżący podniósł, że zobowiązanemu nigdy nie zostały skutecznie doręczone odpisy ww. tytuły wykonawczych, w związku z czym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia zarzutów. W ocenie pełnomocnika nie została podjęta próba doręczenia odpisów tytułów wykonawczych domownikowi lub sąsiadowi zobowiązanego, ponadto przepisy o doręczeniu zastępczym nie mogą być stosowane w fazie inicjowania postępowania - zarówno egzekucyjnego, jak i podatkowego. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący zawarł ponadto argumentacją świadczącą - jego zdaniem - o wydaniu decyzji określających zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011-2014 z rażącym naruszeniem prawa oraz nieskutecznym doręczeniu tych decyzji Skarżącemu. Do zażalenia załączono wydruk zdjęcia koperty znajdującej się w aktach postępowania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone Skarżącemu w dniu 7 grudnia 2017 r., wraz z pismem, w trybie określonym w art. 44 K.p.a. Organ I instancji uznał, że termin do zgłoszenia zarzutów upłynął z dniem 14 grudnia 2017 r., podczas gdy pismo zawierające zarzuty zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 20 lutego 2018 r.
W zażaleniu na ww. postanowienie Skarżący podniósł, że narusza ono art. 124 § 1 K.p.a., gdyż nie zawiera jako podstawy prawnej żadnego przepisu u.p.e.a. związanego z trybem wnoszenia zarzutów. Organ I instancji nieprawidłowo powołał się na art. 44 K.p.a., gdyż doręczenie zastępcze jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy najpierw usiłowano dokonać doręczenia w trybie określonym w art. 42 i 43 K.p.a. Skarżący, przywołując wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SA/Łd 19/08) oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2011 r. (sygn. akt III SA/G1 275/11), podniósł, że Naczelnik US dokonał rozstrzygnięcia w nieprawidłowej formie. Ponadto organ winien niezwłocznie zawiesić postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji, przywołując art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 u.p.e.a., stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów może nastąpić wówczas, jeżeli zarzuty zostaną zgłoszone skutecznie, tzn. w terminie. Ocena dochowania terminu do wniesienia zarzutów wymaga ustalenia daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz daty zgłoszenia zarzutów. Konsekwencją zaś uchybienia terminu do zgłoszenia zarzutów jest bezskuteczność tej czynności zobowiązanego. W takim przypadku nie ma zatem podstaw (o ile na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. termin nie zostanie przywrócony) do merytorycznej oceny zarzutów przez organ egzekucyjny, gdyż ta może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie zgłoszonych zarzutów. Pomimo że rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter proceduralny i organ egzekucyjny wydaje je bez wyczerpania trybu przewidzianego w art. 34 § 1-4 u.p.e.a., jest to również postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Cytując art. 57 § 1 oraz art. 61a § 1 K.p.a. Dyrektor IAS wskazał, że za uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania uznaje się m.in. uchybienie terminu zakreślonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Dyrektor IAS uznał, że prawidłowo organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia, opierając swe rozstrzygnięcie na treści art. 61a § 1, mającego odpowiednie zastosowanie na mocy art. 18 u.p.e.a.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie podlegają merytorycznej ocenie okoliczności dotyczące skuteczności doręczenia oraz zgodności z prawem decyzji określających zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011-2014, a badanie przez organ odwoławczy, czy zgłoszone zarzuty są uzasadnione, wykraczałoby poza zakres tego postępowania.
Dyrektor IAS, przywołując adres wskazany w treści złożonego przez Skarżącego w dniu 17 stycznia 2017 r. PIT-28(19), uznał za niewiarygodne twierdzenia Skarżącego, że od drugiej połowy 2016 r. do końca 2017 r. nie mieszkał w Polsce. To na zobowiązanym ciąży obowiązek wskazania adresu zamieszkania i aktualizacji danych identyfikacyjnych.
Przytaczając treść art. 44 § 1-4 K.p.a., organ odwoławczy zauważył, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości oraz potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że nie istniała możliwość doręczenia przesyłki w trybie określonym w art. 42 i 43 K.p.a. Ponieważ próba doręczenia odpisów tytułów wykonawczych miała miejsce w dniu 23 listopada 2017 r., to zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. ich doręczenie uważa się za dokonane z upływem dnia 7 grudnia 2017 r. Siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów upłynął zatem z dniem 14 grudnia 2017 r., zaś pismo Skarżącego zostało nadane w placówce pocztowej operatora pocztowego w dniu 20 lutego 2018 r. Naczelnik US prawidłowo ustalił zatem, że doszło do uchybienia terminu zakreślonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
Odnosząc się do twierdzeń zażalenia, Dyrektor IAS wskazał, że postanowienie organu I instancji zawiera podstawę prawną i zostało wydane w prawidłowej formie
Co do kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zgłoszenie zarzutów, Dyrektor IAS zauważył, że art. 35 § 1 u.p.e.a. ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego w ustawowym terminie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., co nie miało miejsca w sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie art. 43 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie, art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, art. 81a § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie, art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez niezastosowanie oraz art. 34 § 1 i art. 35 § 3 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie doszło do tzw. doręczenia zastępczego tytułów wykonawczych, z uwagi na fakt, że niemożliwe jest aby w miejscu doręczenia nie było dorosłego domownika ani sąsiada. W sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 81a K.p.a. Chybiony jest argument organu o obowiązku zobowiązanego informowania o zmienionym miejscu zamieszkania. Ustalenie właściwego adresu na etapie inicjowania postępowania obciąża organ. Natomiast organ w niniejszej sprawie z deklaracji VAT-7 miał z urzędu wiedzę, że Skarżący wykonywał usługi budowlane w Szwecji.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, z uwagi na to, że Skarżący wniósł je z uchybieniem terminu.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o czym zobowiązany musi zostać pouczony w treści tytułu wykonawczego. Termin 7-dniowy na wniesienie zarzutów biegnie od chwili doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast w myśl art. 32 u.p.e.a., organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
Z powyższych przepisów wynika bezsprzecznie, że zobowiązany ma prawo wnieść zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do organu egzekucyjnego w ściśle określonym siedmiodniowym terminie. Termin ten upływa z upływem siódmego dnia od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.
Termin ten należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 518/16, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu. Jak wynika z akt sprawy, odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Skarżącemu w trybie zastępczym określonym w art. 44 K.p.a. w dniu 7 grudnia 2017 r. Siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów upłynął w dniu 14 grudnia 2017 r., natomiast zarzuty złożone przez Skarżącego zostały wniesione dopiero 20 lutego 2018 r., czyli ponad dwa miesiące po upływie ustawowego terminu. Nie wniesiono również wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd nie podziela zarzutu Skarżącego, iż w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej przedmiotowe tytuły wykonawcze w trybie zastępczym, określonym w art. 44 K.p.a.
Zgodnie z art. 18 K.p.a. jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.
Stosownie do art. 42 § 1-3 K.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu, miejscu pracy, w lokalu organu administracji publicznej lub w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Według art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Stosownie zaś do art. 44 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 K.p.a. operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (pkt 1) bądź pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (pkt 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Wbrew stanowisku Skarżącego, znajdujący się w aktach sprawy dokument, załączony do koperty zawierającej przesyłkę w postaci przedmiotowych tytułów wykonawczych, czyli tzw. "zwrotka", tj. formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru, łącznie z naniesionymi na niego opisami i pieczęciami pracownika operatora pocztowego, stanowi pocztowy dowód doręczenia, który jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości i potwierdzającym fakt doręczenia zgodnie z danymi na nim umieszczonymi.
Sąd wskazuje, że druk zwrotnego potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II FSK 778/15, wyrok ten zapadł co prawda na kanwie art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, jednakże treść obu powyższych przepisów jest zbieżna). Dokument ten korzysta zatem z domniemania prawdziwości. Dowód doręczenia przesyłki jako dokument urzędowy traktuje się za dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentom urzędowym przyznaje się w tym zakresie większą moc dowodową o ile zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: dokumenty sporządzono w przypisanej formie przez uprawnione do tego organy państwowe, zgodnie z ich właściwością.
Dodać należy, że w myśl art. 76 § 3 K.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić. Przenoszenie ciężaru przeprowadzenia dowodu w tym zakresie na Sąd jest nieuprawnione.
Skarżący nie zdołał obalić domniemania prawidłowości doręczenia w trybie zastępczym przesyłki zawierającej przedmiotowe tytułu wykonawcze, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że w dacie podjęcia przez pracownika poczty możliwe było doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi lub sąsiadowi. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono, nie wykazano też w żaden inny sposób, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Niczym niepoparte twierdzenia Skarżącego nie mogą stanowić okoliczności skutecznie podważającej prawidłowość dokonanego doręczenia zastępczego i potwierdzającego je zwrotnego potwierdzenia odbioru. Znajdujący się bowiem w aktach sprawy dokument urzędowy został sporządzony w sposób prawidłowy i zawiera wszystkie niezbędne informacje dla określenia daty, w której ziścił się skutek doręczenia zastępczego.
Skoro zatem nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Skarżącego w powyższym zakresie, to Sąd uznaje, że prawidłowo organy przyjęły, że przesyłkę zawierającą przedmiotowe tytuły wykonawcze doręczono w sposób zastępczy w dniu 7 grudnia 2017 r., co skutkuje przyjęciem upływu siedmiodniowego terminu na wniesienie zarzutów w dniu 14 grudnia 2017 r. W związku z powyższym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 43 i art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich błędne i niewłaściwe zastosowanie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu konieczności określenia przez organ adresu Skarżącego w momencie inicjowania postępowania oraz posiadanej przez organ z urzędu wiedzy o wykonywaniu przez Skarżącego usług budowlanych na terenie Szwecji, Sąd rozpatrujący sprawę wskazuje, że nie mogą one prowadzić do uznania błędu organu w zakresie ustalenia adresu, na który skierowano zawierającą tytuły wykonawcze przesyłkę. Adres Skarżącego został w tym zakresie przez organ prawidłowo ustalony, na podstawie posiadanych przezeń danych, których Skarżący – mimo ciążącego na nim obowiązku - nie zaktualizował ani nie zmienił. Nie mają w tym zakresie znaczenia deklaracje VAT-7 składane przez Skarżącego, odnoszą się one bowiem wyłącznie do okoliczności miejsca wykonywania usług budowlanych i nie są tożsame z informacją o miejscu zamieszkania Skarżącego. Słusznie przy tym organ odniósł się do danych w zakresie adresu zamieszkania Skarżącego przedstawionych przez Skarżącego w zeznaniu za rok 2016 o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Informacja ta była bowiem aktualna na dzień złożenia tego zeznania, a zatem na dzień 17 stycznia 2017 r. i ewidentnie przeczy podnoszonym przez Skarżącego twierdzeniom, że nie posiadał adresu zamieszkania w Polsce w drugiej połowie 2016 r.
Co więcej, Sąd zauważa, że we wszystkich pismach przedłożonych w toku niniejszego postępowania: pełnomocnictwo z dnia 16 lutego 2018 r., zgłoszenie zarzutów z dnia 20 lutego 2018 r., zażalenie z dnia 15 marca 2018 r., skarga z dnia 30 maja 2018 r., jako adres Skarżącego wskazywany jest adres tożsamy z tym, na który nadano przesyłkę zawierającą przedmiotowe tytuły wykonawcze.
Wobec powyższego uznać należało, że kwestionowana przesyłka została przez organ nadana na prawidłowy adres Skarżącego. Jak słusznie wskazał również organ, Skarżący nie wskazał innego adresu, na który jego zdaniem winno zostać dokonane doręczenie tejże przesyłki.
Wbrew stanowisku Skarżącego w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 81a K.p.a. Rację należy przyznać organowi, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że sam fakt kwestionowania przez stronę okoliczności wynikających ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu urzędowego nie pozwala przyjąć, że w sprawie mają miejsce niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Przy czym nadmienia się, iż zaskarżone postanowienie nie może naruszać art. 81a K.p.a., gdyż przepis ten nie ma w ogóle zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest to bowiem postępowanie, w którym dochodzi do nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia (a tak stanowi właśnie dyspozycja powołanego przepisu). Powyższe skutkuje uznaniem za bezpodstawny zarzutu naruszenia art. 81a § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Skoro zatem, jak przyjęto powyżej, termin na wniesienie zarzutów w niniejszej sprawie upływał z dniem 14 grudnia 2017 r., to niewątpliwie wniesienie ich pismem z dnia 20 lutego 2018 r. (data stempla pocztowego) nastąpiło z przekroczeniem tego terminu.
Jak wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 843/14, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego, nie mogą być składane lub uzupełniane w terminie późniejszym. Podobnie w tej kwestii wypowiadały się inne sądy, w tym również Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 3081/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 848/14).
W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł zatem do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Przede wszystkim należy podkreślić, że skoro zarzuty egzekucyjne zostały wniesione po terminie, to nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. Stąd też obecnie - ani organ ani sąd administracyjny - nie mogą odnosić się do zarzucanego przez Skarżącego naruszenia art. 34 § 1 u.p.e.a., oznaczałoby to bowiem nic innego jak tylko merytoryczne badanie zasadności zarzutów egzekucyjnych.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, bowiem Dyrektor IAS rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, doszedł do zasadnego przekonania, że jest ono niezasadne zatem utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Reasumując, organ egzekucyjny I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w trybie art. 61a § 1 K.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie na mocy art. 18 u.p.e.a., ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Stosownie do tego przepisu, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zauważyć jeszcze końcowo należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite co do określenia w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 518/16). Tut. Sąd w wyroku z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1233/14 stwierdził, że z jednej strony przyjmuje się, że powinno się wówczas oddalić zarzuty bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania, bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów, albo nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu. Podkreślił jednak, że poprawne są także i akceptowane przez sądy administracyjne tego typu rozstrzygnięcia, jak: odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny I instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela powyższe stanowisko, i uznaje je za własne, dodatkowo wskazując, że znalazło ono potwierdzenie nie tylko w orzeczeniach wymienionych w powyższym wyroku, ale także w innych rozstrzygnięciach sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 798/14, WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 221/15, WSA w Gliwicach z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 689/14, WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 843/14).
Kwestia informowania państwa trzeciego o wniesieniu zarzutów nie stanowiła przedmiotu rozpoznania w niniejszej sprawie, w związku z czym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 35 § 3 u.p.e.a. nie mógł zostać uwzględniony.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło