I SA/Gd 660/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-09-13
Skład orzekający: Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zgłoszone po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, mogą być przedmiotem badania przez organ odwoławczy i sąd administracyjny?Ratio decidendi
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zgłoszone po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, są spóźnione i nie mogą być badane ani przez organ odwoławczy, ani przez sąd administracyjny. Sąd bada legalność zaskarżonego aktu według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jego podjęcia, a nowe kwestie wykraczają poza granice sprawy sądowoadministracyjnej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, kwestionując m.in. nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z orzeczeniem, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ oraz niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione. Po utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego przez organ odwoławczy, Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty i podnosząc nowe argumenty. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 31 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 12 lutego 2016 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej w [...], prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w S. - dalej jako "Spółka", na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 7 sierpnia 2015 r. wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej we [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł.
W oparciu o ww. tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia 21 sierpnia 2015 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki, które dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w dniu 28 sierpnia
2015 r. Odpis przedmiotowego zajęcia, wraz z odpisem tytułu wykonawczego, doręczono zobowiązanej w dniu 26 sierpnia 2015 r.
Pismem z dnia 2 września 2015 r. Spółka, na podstawie art. 33 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r.
poz. 1619 ze zm.) - dalej jako "u.p.e.a.", wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc: nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3), prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 9) oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 i 7 oraz § 3 w zw. z art. 26 § 1).
W uzasadnieniu zarzucono, że w sprawie doszło do wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot niebędący wierzycielem, przez co naruszono art. 27 § 1
pkt 1 (rażąco wadliwe oznaczenie wierzyciela) i pkt 7 u.p.e.a. (rażąco wadliwe złożenie podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela) oraz nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia. Zobowiązana zwróciła uwagę, że w tytule wykonawczym, jako rodzaj należności, wskazano karę pieniężną, zaś zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia
19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) - dalej jako "u.g.h.", kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. A zatem, tytuł wykonawczy został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej we [...] w sytuacji, gdy jakikolwiek przepis powszechnie obowiązującego prawa nie stanowi, aby to dyrektor właściwej izby celnej był uprawniony do żądania wykonania decyzji właściwego naczelnika urzędu celnego wymierzającej karę pieniężną, o której mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h.
Uzasadniając zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny strona wskazała, że zgodnie z art. 19 § 5 u.p.e.a. dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowana wszystkich środków egzekucyjnych,
z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem zobowiązanej, żaden przepis nie stanowi o prawie poboru organów celnych kar pieniężnych, wymierzanych na podstawie art. 90 ust. 1 u.g.h.,
zaś ustawodawca w sposób jednoznaczny w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.) rozróżnił wymiar od poboru, na co wskazuje fakt przyznania naczelnikom urzędów celnych kompetencji w zakresie: wymiaru oraz odrębnie poboru podatku akcyzowego i opłaty paliwowej; wymiaru oraz odrębnie poboru podatku od gier oraz dopłat, o których mowa w u.g.h. Podkreślono, że dyspozycji przepisu art. 19 § 5 u.p.e.a. nie można wykładać w sposób rozszerzający, gdyż stanowiłoby to pogwałcenie reguły, aby wyjątków nie interpretować rozszerzająco, zwłaszcza w zakresie przepisów proceduralnych dotyczących kompetencji poszczególnych organów.
Końcowo zarzucono, że określenie egzekwowanego obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, albowiem bezpodstawnie
w tytule wykonawczym wskazano naliczanie odsetek. Spółka podniosła, że kara pieniężna z tytułu urządzania gier poza kasynem nie mieści się w katalogu zaległości podatkowych, wobec czego od należności tej nie mogą być naliczane odsetki za zwłokę.
Pismem z dnia 7 września 2015 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela
o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów podniesionych przez zobowiązaną w piśmie z dnia 2 września 2015 r.
Postanowieniem z dnia 22 września 2015 r. Dyrektor Izby Celnej we [...] zajął stanowisko w sprawie wniesionych przez Spółkę zarzutów uznając je za nieuzasadnione. W wyniku wniesionego na to rozstrzygnięcie zażalenia Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. utrzymał je w mocy.
Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, Dyrektor Izby Celnej w [...] - jako organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r. uznał wniesione przez Spółkę zarzuty za nieuzasadnione.
W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu Spółka, wnosząc o jego zmianę
w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, podtrzymała argumentację zaprezentowaną w piśmie z dnia 2 września 2015 r. Dodatkowo zgłoszono zarzuty: braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie podzielił argumentacji żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 marca 2016 r. organ odwoławczy przeprowadził wywód poświęcony instytucji zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, akcentując, że w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z powodu nieistnienia obowiązku, nie mogło być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny. Merytoryczne badanie tych kwestii przez organ egzekucyjny doprowadziłoby do naruszenia prawa i wkroczenia w kompetencje innego organu administracji publicznej; organ egzekucyjny nie może bowiem podważyć stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Wskazano, że z treści ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 30 listopada 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji w dniu 22 września 2015 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów, wynika,
iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym z dnia 7 sierpnia 2015 r. istnieje, a zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie ma uzasadnienia w istniejącym stanie faktycznym
i prawnym. W treści wydanego rozstrzygnięcia wierzyciel zauważył, że obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]
z dnia 11 marca 2015 r. (utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia 18 czerwca 2015 r.). Obowiązek zapłaty należności nie został wykonany, umorzony, jak również nie uległ przedawnieniu ani wygaśnięciu.
Oceniając argumentację strony dotyczącą zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wskazał, że zarzut ten został uznany za niezasadny w ostatecznym postanowieniu wierzyciela. Wierzyciel podkreślił, że zgodnie z art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa", a odpowiednie stosowanie do kar pieniężnych przepisów tej ustawy oznacza, iż do tych kar stosuje się unormowania zamieszczone w dziale
III Ordynacji podatkowej - w zakresie odsetek za zwłokę. Administracyjna kara pieniężna jest należnością o charakterze finansowym i w związku z powyższym nieuiszczenie
w obowiązującym terminie przez zobowiązanego takiej należności jest zrównane
w skutkach prawnych z nieuiszczeniem zaległości podatkowych, tzn. powoduje konieczność naliczenia odsetek za zwłokę.
Mając na uwadze stanowisko wierzyciela zawarte w ostatecznym postanowieniu oraz związanie tym stanowiskiem zarówno organu egzekucyjnego, jak i organu odwoławczego, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. uznano za nieuzasadnione.
Dokonując oceny podniesionego przez zobowiązaną - w oparciu o art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] przytoczył treść przepisów art. 1a pkt 7, art. 19 § 5 oraz art. 22 § 2 u.p.e.a. wskazując, że skoro na dzień wystawienia tytułu wykonawczego Spółka posiadała siedzibę w G., właściwym miejscowo organem egzekucyjnym był Dyrektor Izby Celnej w [...].
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu egzekucyjnego
w odniesieniu do wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 oraz § 3 w zw. z art. 26 § 1 ww. ustawy. Wskazano, że na dzień wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego wierzycielem był Dyrektor Izby Celnej we [...], tj. dyrektor izby celnej właściwy dla Naczelnika Urzędu Celnego w [...], który decyzją z dnia 11 marca 2015 r. wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Oznacza to, że tytuł wykonawczy z dnia 7 sierpnia 2015 r. zawiera prawidłowe oznaczenie wierzyciela. Zdaniem organu odwoławczego, tytuł wykonawczy zawiera również (w części F, poz. 7 formularza) podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, co powoduje, że spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zwrócono uwagę,
że w aktualnym stanie prawnym wierzyciel nie jest obowiązany zamieszczać w tytule wykonawczym odcisku pieczęci urzędowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 § 3 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej
w [...] zauważył, że na dzień wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego obowiązek doręczenia upomnienia nie istniał, z uwagi na uchylenie ww. regulacji z dniem 21 listopada 2013 r. na podstawie art. 111 pkt 14 lit. b) ustawy z dnia 11 października
2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1289 ze zm.).
Końcowo organ odwoławczy zaakcentował, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można już ich uzupełniać, powołując nowe ich podstawy. Tym samym, zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną po raz pierwszy dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, uznano za spóźnione.
W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego Spółka, wnosząc
o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego i zasądzenie należnych kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzuciła mu rażącą obrazę przepisu art. 33 u.p.e.a., albowiem podniesione w stosunku do tytułu wykonawczego zarzuty są uzasadnione, w szczególności w zakresie wadliwego naliczania odsetek, natomiast kara pieniężna z tytułu urządzania gier poza kasynem nie mieści się w katalogu zaległości podatkowych, wobec czego od należności tej nie mogą być naliczane odsetki za zwłokę.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono również rażącą obrazę przepisu art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. poprzez niedopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, który nie zawiera wniosku obejmującego treściowo wskazanie środka egzekucyjnego do zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, tymczasem w niniejszej sprawie w tytule wykonawczym nie złożono wniosku zawierającego wskazanie wnioskowanych przez organ środków egzekucyjnych. Tym samym, tytuł wykonawczy jest obarczony wadą formalną. Podkreślono, że wierzyciel nie złożył wniosku o zastosowanie jakichkolwiek środków egzekucyjnych - nie można bowiem za taką czynność uznać posłużenia się stosownym wzorem formularza, brak jest przy tym jakiegokolwiek oświadczenia wierzyciela w zakresie, jakie środki egzekucyjne miałyby zostać użyte, tym bardziej, że podpis rzekomego wierzyciela nie znajduje się pod wskazaniem jakichkolwiek środków egzekucyjnych.
Na potwierdzenie słuszności prezentowanego stanowiska skarżąca przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r.
sygn. akt I SA/Sz 513/05.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności są postanowienia organów administracji wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w tym przedmiocie.
Z unormowania art. 33 u.p.e.a. wynika, że zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego,
co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania
i rozstrzygnięcia. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.
W piśmiennictwie podkreśla się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać ich, powołując nowe ich podstawy (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa Lexis Nexis 2006,
s. 139). A zatem, zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i sąd administracyjny,
do którego skierowano skargę na rozstrzygnięcia organu nadzoru, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1246/96, LEX nr 35893).
Należy również podkreślić, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu lub czynności wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie ich podjęcia. W konsekwencji, wojewódzki sąd administracyjny w ogóle nie powinien nowej kwestii badać, ponieważ wychodzi ona poza granice sprawy sądowoadministracyjnej, ukształtowanej na skutek wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r.
sygn. akt I OSK 1057/06, LEX nr 321553).
Wprawdzie w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), jednakże nie oznacza ona,
że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność. Sąd nie bada postępowania egzekucyjnego "w ogólności", czy też wszystkich możliwych w jego obszarze (potencjalnie lub nawet rzeczywiście) spornych zagadnień prawnych i faktycznych. Kontroluje postępowanie organów administracji i wypowiada się tylko w przedmiocie zaskarżenia zrelatywizowanym do przedmiotu aktu administracyjnego, na który w danej indywidualnej sprawie wniesiona została skarga (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 294/06, LEX nr 926920).
W związku z powyższym, zgłoszone przez Spółkę zarzuty dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego - jako spóźnione - nie mogły podlegać badaniu ani przez organ odwoławczy, ani przez sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa
w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,
a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy
o wzajemnej pomocy.
Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34 § 1 u.p.e.a.).
Spółka pismem z dnia 2 września 2015 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym oparte o przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 1 i 3,
tj. nieistnienia obowiązku oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Spółka zgłosiła także zarzuty w oparciu
o przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 9 i 10 u.p.e.a.
Organ egzekucyjny trafnie zatem zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez zobowiązaną na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. zarzutów.
Dyrektor Izby Celnej we [...], działając jako wierzyciel, postanowieniem z dnia 22 września 2015 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 30 listopada 2015 r. postanowienie to zostało utrzymane w mocy.
Z treści ostatecznego postanowienia wierzyciela wynika, że obowiązek objęty tytułem wykonawczy istnieje oraz został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Ponadto wierzyciel jako bezpodstawny ocenił zarzut egzekwowania obowiązku łącznie z odsetkami. W tym zakresie organ wskazał, że w art. 91 u.g.h. zawarte jest odesłanie do Ordynacji podatkowej, w tym jej art. 53, który stanowi,
że od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej we [...], administracyjna kara pieniężna jest należnością o charakterze finansowym i w związku z tym nieuiszczenie jej w obowiązującym terminie jest zrównane
w skutkach prawnych z nieuiszczeniem zaległości podatkowych, tj. powoduje konieczność naliczenia odsetek za zwłokę.
A zatem, skoro wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzuty nieistnienia obowiązku oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia za niezasadne, to organ egzekucyjny był tym stanowiskiem związany. Tym samym, ani organ egzekucyjny, ani organ nadzorczy, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie tych zarzutów. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.).
W judykaturze podkreśla się, że organ egzekucyjny nie może wnikać
w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu. Wskazuje się również, że zobowiązany, który w drodze przysługujących mu odrębnych środków prawnych nie zdołał podważyć wiążącej organy egzekucyjne merytorycznej oceny wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, nie może żądać ponownej kontroli wypowiedzi wierzyciela w ramach postępowania w przedmiocie postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów. Prawomocne postanowienie
w sprawie stanowiska wierzyciela wyklucza rozważanie zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. w sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 741/07, LEX
nr 513143).
Nie budzi zastrzeżeń stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w [...] w zakresie zarzutu zgłoszonego w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny), które nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą.
Sąd podziela również pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że tytuł wykonawczy z dnia 7 sierpnia 2015 r. spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., co czyni niezasadnym zarzut sformułowany w oparciu o art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
W art. 27 § 1 ww. ustawy, określającym elementy składowe tytułu wykonawczego,
w punkcie 11 wskazano, że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
W złożonej skardze Spółka zarzuciła, że w tytule wykonawczym nie wskazano wnioskowanych przez wierzyciela środków egzekucyjnych, co powoduje, że zastosowany środek de facto nie został objęty wnioskiem wierzyciela. Skarżąca powołała się przy tym na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia
1 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 513/05.
Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela stanowiska strony skarżącej. Przede wszystkim Sąd zauważa, że wskazany przez Spółkę wyrok zapadł na tle odmiennego stanu faktycznego i prawnego.
Zgodnie z art. 28 u.p.e.a. we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny. Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika jednoznacznie, że obligatoryjny obowiązek wskazania środka egzekucyjnego spoczywa na wierzycielu wyłącznie w sytuacji poddania egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Ponadto ustawodawca mówi wyraźnie o wniosku, a nie o tytule wykonawczym.
Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia nie z egzekucją należności niepieniężnych, lecz z egzekucją należności pieniężnych w postaci kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem, a więc wskazanie przez wierzyciela środka egzekucyjnego - nawet we wniosku o wszczęcie takiej egzekucji - nie jest obligatoryjne.
Jednocześnie wymaga odnotowania, że w będącym przedmiotem oceny tytule wykonawczym z dnia 7 sierpnia 2015 r., w części "POUCZENIE", wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych, określone
w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Przy czym ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwość wyboru środka egzekucyjnego, gdyż na podstawie art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (por. wyrok WSA w [...] z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 446/16, LEX nr 2090639).
Tym samym, organ odwoławczy trafnie uznał, że wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej we [...] tytuł wykonawczy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a.
Nie sposób również uznać, że brak w tytule wykonawczym konkretyzacji środka egzekucyjnego, który organ egzekucyjny ma stosować, stanowi rażącą obrazę przepisu art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Przede wszystkim obowiązek wskazania w tytule wykonawczym wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które organ egzekucyjny rzeczywiście zastosuje, nie wynika z żadnego przepisu. Zwrócić należy uwagę, że według postanowień art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. w tytule wykonawczym należy wskazać środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Użyte w tym przepisie sformułowanie "środki egzekucyjne stosowane w egzekucji" bez wątpienia oznacza wszystkie środki, jakie mogą być stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Rację miałaby strona skarżąca, gdyby w omawianym przepisie mowa była np. o wskazaniu "środków egzekucyjnych, które zostaną zastosowane w egzekucji", a ponieważ redakcja przepisu jest inna, stanowisko skarżącej odnośnie do konieczności skonkretyzowania tych środków jest błędne
(por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 1280/14, LEX nr 2082825).
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło