I SA/Gd 697/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Sygn, akt I SA/Gd 697/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2, w związku z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm. - dalej: O.p.), po rozpoznaniu odwołania M.S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 października 2010r. określającej podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł, stwierdził, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące rozważania: Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 października 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych została doręczona M.S. w trybie art. 150 O.p. Przesyłka zawierająca decyzję, skierowana na adres zamieszkania podatniczki (tj. [...], ul. [...]) - z powodu niemożności jej doręczenia w dniu 19 października 2010 r. - została pozostawiona do dyspozycji adresata na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie umieszczono w oddawczej skrzynce odbiorczej adresata. Przesyłka została ponownie awizowana w dniu 27 października 2010 r. W dniu 19 listopada 2010 r. korespondencja została zwrócona do siedziby Urzędu Skarbowego z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Organ odwoławczy, mając na względzie treść art. 150 § 2 O.p. stwierdził zatem, że przedmiotowa przesyłka została skutecznie doręczona podatniczce w dniu 2 listopada 2010 r., tj. z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, na jaki pismo pozostawione zostało w placówce pocztowej. Odwołanie od powyższej decyzji pełnomocnik podatniczki nadał w placówce Urzędu Pocztowego w dniu 24 lutego 2011r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., który upłynął z dniem 16 listopada 2010 r. Uchybienie przez stronę terminu ustawowego do wniesienia odwołania skutkuje, zdaniem organu II instancji, wygaśnięciem tego rodzaju prawa, tym samym bezskutecznością dokonanej czynności procesowej. W związku z powyższym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 października 2010 r. stała się ostateczna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na przedmiotowe postanowienie, pełnomocnik M.S., wniósł o jego uchylenie, zarzucając Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie art. 150 i art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Reprezentujący podatniczkę podkreślił, że organ II instancji pominął fakt, że skarżąca w dniu 24 lutego 2011 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 października 2010 r. W treści uzasadnienia wniosku wskazał, że odwołanie nie zostało wniesione do dnia 16 listopada 2010r., ponieważ skarżąca nie miała żadnej wiedzy do dnia 17 lutego 2011 r. o tym, że w stosunku do niej wydana została decyzja w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Nawiązując do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2011 r. odmawiającego stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał, że żaden z przepisów Ordynacji podatkowej, czy też ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników lub Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza sankcji za naruszenie obowiązku aktualizacji danych osobowych w postaci odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca nie przebywała w tym czasie w kraju, zatem nawet w razie doręczenia pod aktualny adres decyzji nie była w stanie odebrać przesyłki. W dalszej kolejności pełnomocnik powtórzył zarzuty zawarte w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po raz kolejny zanegował fakt doręczenia M.S. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 sierpnia 2010 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Podnosząc, że odbiorcą przedmiotowej korespondencji była żona brata adresatki, zarzucił organowi odwoławczemu, że nie przedstawił żadnego dowodu, z którego ma wynikać, że podpis złożony za potwierdzeniem odbioru jest podpisem M.S. Następnie ponowił rozważania w kwestii bezpodstawności tezy, jakoby skarżąca nie zachowała 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dokonując analizy treści art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 162 § 2 O.p pełnomocnik strony zadał pytanie: dlaczego wnoszący o przywrócenie terminu musi liczyć początek biegu terminu na złożenie odwołania od momentu, gdy w ogóle dowiedział się tylko o dacie wydania orzeczenia, tego przez kogo zostało wydane i czego ogólnie dotyczy? Końcowo powtórzył zarzut, że teza o początku biegu 7- dniowego terminu do złożenia wniosku, od dnia kiedy strona tylko dowiedziała się prowadziłaby do tego, że prawo strony przewidziane w art. 162 O.p. miałoby charakter pozorny. Zdaniem pełnomocnika naruszałoby to również zasadę wyrażoną w art. 78 Konstytucji RP. W konkluzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie było konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wyznaczony przez art. 223 § 2 pkt 1 O.p. 14 - dniowy termin jest terminem procesowym, który - w sytuacji wniesienia odwołania po jego upływie - może zostać przywrócony w trybie przewidzianym przez art. 162 O.p. Przy czym zastosowanie instytucji przywrócenia terminu dopuszczalne jest - w myśl regulacji wyrażonych w § 1 i § 2 powołanego przepisu - na wniosek zainteresowanego, pod warunkiem spełniania ustawowych przesłanek. Jak wynika z materiału dowodowego pełnomocnik strony skarżącej w dniu 24 lutego 2011 r. wystąpił ze stosownym wnioskiem, podnosząc okoliczności mające - w jego opinii - uzasadnić przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 129/08. w sytuacji, gdy wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu, w pierwszej kolejności organ ma obowiązek wniosek ten rozpoznać i albo przywrócić termin i odwołanie rozpoznać, albo odmówić przywrócenia terminu i orzec o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Tożsame stanowisko zajął WSA w orzeczeniu z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1510/07 oraz w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 882/08. Zatem Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności rozpatrzył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Przyczyną odmowy było nie spełnienie jednej z przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie prośby zainteresowanej, tj. złożenie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Negatywne rozpatrzenie wniesionej przez pełnomocnika strony prośby o przywrócenie terminu spowodowało tym samym uznanie, że strona skarżąca uchybiła 14-dniowemu terminowi do wniesienia środka odwoławczego, przewidzianemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Zakwestionowane rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało bowiem skutecznie doręczone w trybie art. 150 O.p. dnia 2 listopada 2010 r. (k. 33), zaś odwołanie zostało wniesione dnia 24 lutego 2011 r. (k. 56). Wobec stwierdzenia obiektywnej okoliczności wniesienia odwołania po terminie, zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do jego wniesienia. Tym samym wypełnił obowiązek nałożony na organ odwoławczy na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 O.p., niewątpliwie nie naruszając treści tego przepisu. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 534/06 treść powołanego przepisu wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Powyższy pogląd podzielił także NSA w orzeczeniu z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 621/08. Skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2011 roku w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia z dnia 14 października 2010r. była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który w sprawie I SA/Gd 698/11 wyrokiem z dnia 23 listopada 2011r. ją oddalił. Reasumując, skoro termin do wniesienia odwołania nie został skarżącej przywrócony należy uznać, że stwierdzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej faktu uchybienia terminu do jego wniesienia było prawidłowe, a wręcz obligatoryjne. W tych okolicznościach uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie organ II instancji nie mógł dopuścić się naruszenia art. 150 O.p., skoro przedmiotem rozstrzygania mógł być wyłącznie fakt stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tych też względów Sąd, nie znajdując podstaw do wzruszenia badanego postanowienia, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.