I SA/Gd 744/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, SKO) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia 8 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy, Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "A" Spółka z o.o., zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 rok. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w uzasadnieniu postanowienia Burmistrz wskazał na treść art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i wyjaśnił, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego przepisu Ordynacji. Postanowienie zostało doręczone Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "A" Spółce z o.o. dnia 2 stycznia 2018 r.. Zażalenie na postanowienie strona złożyła 9 stycznia 2018 r.. Składająca zażalenie wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania. Wskazuje na wpływ rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim w sprawie określenia wysokości zobowiązania - jej zdaniem - jest rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Jednocześnie wskazuje na wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości przed upływem terminu przewidzianego na zaskarżenie postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę zażalenia zważyło, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie przewidzianym przepisami art. 201 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zwanej dalej "Ordynacją". Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Uzależnienie danego rozstrzygnięcia podatkowego od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie jedynie warunkiem wydania decyzji o określonej treści. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Tak rozumianego charakteru dla określenia wysokości zobowiązania podatnika niewątpliwie nie ma sprawa udzielenia ulgi podatkowej. Wskazana w zażaleniu konieczność zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ulgi nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji. Wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia ulgi podatkowej pozostaje bez wpływu na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Są to dwa odrębne postępowania podatkowe z których jedno wszczynane jest na wniosek podatnika, a drugie z urzędu. Od rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia ulgi nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od nieruchomości, czyli rozstrzygnięcie w tym postępowaniu nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności strony skarżącej z tytułu jej zobowiązania w podatku od nieruchomości. Konieczność zakończenia tego postępowania (o udzielenie ulgi) nie może zatem stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatnika. Podniosło również SKO, że zgodnie z art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek strony, może zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. W postępowaniu podatkowym możliwość zawieszenie postępowania na wniosek strony odnosi się zatem do postępowań w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i to w tym postępowaniu rozstrzygnięcie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatnika może stanowić podstawę do jego fakultatywnego zawieszenia, a nie odwrotnie. Skargę na powyższe postanowienie wniosło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" Spółka z o.o., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o zmianę poprzez zawieszenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż Burmistrz W. prowadzi postępowanie z wniosku skarżącej spółki w sprawie udzielenia pomocy publicznej poprzez umorzenie zaległości podatkowych. Wniosek ten obejmuje również okres objęty niniejszym postępowaniem. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na wpływ rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego na rozstrzygnięcie sprawy głównej. W wypadku bowiem pozytywnego dla skarżącego rozpoznania sprawy o umorzenie zaległości podatkowych dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie okaże się bezprzedmiotowe. Podkreśliła również, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2017 r. I SA/Gd 791/17: "Błędna jest ocena, iż norma art. 201 § 1 pkt 2 O.p., nie znajduje zastosowania w sprawie o udzielenie ulg podatkowych, z uwagi na uregulowanie tej kwestii w przepisie szczególnym art. 204 § 1 O.p.. Analogicznie do niniejszego postępowania przepis o zawieszeniu postępowania znajduje pełen zastosowanie w niniejszej sprawie". Ponadto skarżąca Spółka wskazała, że w ramach obydwu postępowań spornym jest wysokość podatku i jego charakter. Przedmiotem postępowań jest m.in. ustalenie czy nieruchomość ma charakter rolny i czy w związku z tym podlegać powinna podatkowi rolnemu czy też nie. Wyjaśnienie tych kwestii ma ścisły związek z postępowaniem określającym wysokość podatku. Tym samym zaskarżone postanowienie jest całkowicie bezzasadne i winno ulec uchyleniu stosownie do wniosków wstępnych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z wskazanym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy łącznie ziszczą się cztery przesłanki, a mianowicie: 1) wyłoni się ono w toku postępowania, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i związek ten musi mieć charakter bezpośredni (por. wyroki NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11 i z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10, z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 571/11). Związek pomiędzy sprawą rozpatrywaną w postępowaniu podatkowym a kwestią będącą przedmiotem postępowania, powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania podatkowego, tj. załatwienia sprawy oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Kolegium zasadnie oceniło, że sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje. Brak było w sprawie przesłanek do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Brak było bowiem takich zależności między toczącym się przed organem podatkowym postępowaniem dotyczącym określenia stronie skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 rok a rozpatrzeniem wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia ulgi podatkowej pozostaje bez wpływu na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Są to dwa odrębne postępowania, z których jedno jest wszczynane na wniosek podatnika, a drugie z urzędu. Od rozstrzygnięcia w sprawie ulgi nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego, zatem rozstrzygnięcie w tym postępowaniu pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości. Konieczność zakończenia postępowania o udzielenie ulgi nie może tym samym stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania. Mając na uwadze treść zarzutu skargi dot. relacji przepisów art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 204 § 1 tejże Ordynacji, to należy podkreślić, że przepis art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi wyraźnie o zawieszeniu postępowania w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych. Jest to zatem przepis szczególny, mający zastosowanie w sprawach dot. ulg w zapłacie zobowiązań (np. w podatku od nieruchomości), zobowiązań określonych czy ustalonych w postępowaniach podatkowych, w których ma zastosowanie art. 201 § 1 Ordynacji. Z powyższych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) skargę oddalił. DSz