I SA/Gd 834/18

Dnia 8 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg "A" D. i T.S. s.c., D.S. i T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 roku oraz orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki p o s t a n a w i a: odrzucić skargę T.S. "A" D. i T.S. s.c., D.S. i T.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lutego 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 roku oraz orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. T.S. został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 400 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 1 grudnia 2017 r., skarżący T.S. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy. Z uwagi na to, że powyższy wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2018 r. zobowiązano wnioskodawcę do ich usunięcia przez podpisanie wniosku. W zakreślonym terminie, tj. w dniu 29 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego), skarżący nadesłał podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże został on złożony na formularzu PPPr, przewidzianym dla osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 3 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 400 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 16 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przyznanie T.S. zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przypadku zgłoszenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu, przerwany zostaje bieg tego terminu. Jednocześnie sąd zobligowany jest do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia podlegającym - w razie odmowy - zaskarżeniu zażaleniem. W chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) postanowienie takie staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji gdy prawomocnym postanowieniem sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy, ponowny wniosek w tym zakresie nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA: z 5 września 2018 r., II FZ 533/18, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17). W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do wpłacenia należnego wpisu i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia pełnomocnikowi strony zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia, wpis taki nie został wpłacony. Należy przy tym dodać, że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stało się prawomocne wobec utrzymania go w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2018 r. Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd wskazuje przy tym, że w przedmiotowej sprawie będą podlegały rozpoznaniu skargi "A" D. i T.S. s.c. oraz D.S. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie o sygn. akt I FZ 211/18 uchylił bowiem postanowienie tutejszego Sądu z dnia 11 grudnia 2017 r. (sygn. akt I SA/Gd 784/17) odrzucające skargi tych podmiotów z uwagi na nieuiszczenie wpisu, a jednocześnie zarówno skarżącej Spółce jak i D.S. zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.