II SA/Gd 1045/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr SKO Gd/1834/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 22 maja 2023 r. M. S. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpił do Wójta Gminy Luzino (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką U. W. Decyzją z 28 lipca 2023 r. Wójt, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) - dalej: "u.ś.r.", odmówił Stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oceniając, że pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia i jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką nie zachodzi związek przyczynowy. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 9 stycznia 2024 r. uchyliło ją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium przyznało, że Wójt szczegółowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie, to jednak dokonane ustalenia i ocena tego materiału nie uzasadniają jednoznacznej odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji powinien jeszcze raz szczegółowo ustalić, jaki jest zakres samodzielności matki Wnioskodawczyni oraz czy obiektywnie i na jak długo U. W. może sama pozostać w domu. Kolegium poleciło również wyjaśnienie, jak często Strona jeździ z matką na wizyty lekarskie oraz z jakich przyczyn Wnioskodawczyni nie pracowała od 2010 r. i czy realnie teraz mogłaby podjąć pracę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt wydał 16 lutego 2024 r. decyzję, którą - na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. - odmówił Wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką U. W. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał m.in., że ostatnie i jedyne zatrudnienie Strony miało miejsce w okresie od marca 2008 r. do marca 2010 r. na umowę o pracę, a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy za porozumieniem stron z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego (Strona nie posiada świadectwa pracy z tego zatrudnienia). Po tym okresie Wnioskodawczyni nie podejmowała już pracy, natomiast podczas wywiadu środowiskowego oświadczyła, że chętnie podjęłaby pracę na kilka godzin, lecz trudno jej znaleźć odpowiednie zatrudnienie. Mając to na uwadze Wójt stwierdził, że stan zdrowia matki i konieczność opieki nie były przyczyną rezygnacji od marca 2010 r. z zatrudnienia przez Stronę, bowiem nie podejmowała ona zatrudnienia od ponad dwunastu lat, przed ustaleniem stopnia niepełnosprawności matki. Organ pierwszej instancji ocenił, że również dalsze niepodejmowanie zatrudnienia przez Wnioskodawczynię nie jest związane ze sprawowaniem opieki nad matką. W tym zakresie Wójt wskazał, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby matka Strony była niesamodzielna w większości sfer życia, dlatego nie sposób przyjąć, aby Wnioskodawczyni z uwagi na zakres czynności, jakie wykonuje opiekując się matką rzeczywiście nie mogła podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu. Zdaniem organu pierwszej instancji wskazane przez Stronę czynności, które podejmuje w ramach opieki nad niepełnosprawną matką są zwykłymi czynnościami życia codziennego. W ocenie Wójta prowadzenie gospodarstwa domowego, w tym sprzątanie, pranie, zakupy, opłacanie rachunków, wizyty lekarskie, czy załatwianie spraw urzędowych, nie stanowią czynności o charakterze nadzwyczajnym, a raczej incydentalnym, nie wymagającym rezygnacji z aktywności zawodowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną. Stanowią one codzienną rutynę osób, w tym takich, które również pracują zawodowo. Organ pierwszej instancji wskazał, że czynności związane z opieką nad matką ograniczające się do pomocy w myciu włosów, przygotowywaniu tylko dla niej posiłków, czy dozowaniu leków, nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby, natomiast czynności higieniczne ograniczają się do pomocy. Zauważono, że U. W. samodzielnie porusza się po mieszkaniu, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie się ubiera, samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne, na spacery wychodzi sama lub z wnuczką, a jedynie w okresie zimowym w towarzystwie córki. Matka Strony nie pozostaje sama w domu, gdyż rodzina tak ułożyła plan dnia, że zawsze ktoś z domowników przebywa z nią. Ponadto, sama Wnioskodawczyni podczas wywiadu oświadczyła, że nie podejmuje pracy ani żadnego innego zatrudnienia z tego powodu, że ma problemy ze znalezieniem odpowiedniej dla siebie pracy, a nie z konieczności sprawowania całodobowej opieki nad matką. Końcowo Wójt zwrócił uwagę, że skoro żyją bracia Strony (pracują zawodowo w systemie pracy zmianowej), to aktualizując obowiązek alimentacyjny, jaki na nich spoczywa istnieje możliwość takiego zorganizowania opieki (np. podział czasowy, partycypowanie w kosztach opiekunki, itp.), aby możliwe było podjęcie zatrudnienia przez Wnioskodawczynię, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym bardziej, że środki finansowe uzyskane ze sprzedaży mieszkania matki zostały rozdysponowane równomiernie na rzecz wszystkich dzieci. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Kolegium decyzją z 13 sierpnia 2024 r. utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 17 u.ś.r., a odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podkreślił, że nie każda rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie będzie podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie takie, których celem jest sprawowanie opieki. Tym samym, jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, takich jak np. brak pracy, czy swój stan zdrowia, to świadczenie takie nie będzie przysługiwało. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium podzieliło stanowisko Wójta, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Ponadto zakres sprawowanej przez Wnioskodawczynię opieki nad matką nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia. Organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika, iż aktualnie stan zdrowia U. W. jest na tyle ustabilizowany, że jest ona w dużej mierze osoba samodzielną i wykonuje wiele czynności bez konieczności pomocy i opieki córki. Zwrócono uwagę, że matka Wnioskodawczyni przeszła w 2019 r. i 2020 r. dwa udary niedokrwienne mózgu, po czym była rehabilitowana na oddziale szpitalnym. Po przebytych udarach U. W. zamieszkała razem z rodziną córki. Kolegium podkreśliło, że aktualnie stan zdrowia matki Strony pod względem neurologicznym jest bez zmian i nie wymaga częstych wizyt lekarskich, chyba że coś się dzieje, wówczas jest konsultacja telefoniczna. Raz w roku odbywa się badanie tętnic szyjnych. Obecnie U. W. jest leczona głównie w poradni rodzinnej w L., poradni kardiologicznej w G. oraz reumatologicznej w W. (2-3 wizyty w roku). Zdaniem organu odwoławczego pomimo chorób z akt sprawy nie wynika, aby stan zdrowia matki Wnioskodawczyni wymagał sprawowania nad nią stałej, długotrwałej opieki, pozbawiającej Stronę możliwości podejmowania zatrudnienia (chociażby w niepełnym wymiarze czasu). Kolegium wskazało następnie, że U. W. samodzielnie spożywa przygotowane posiłki i samodzielnie przyjmuje leki (Strona je dozuje), sama też mierzy sobie ciśnienie. Matka Wnioskodawczyni samodzielnie się myje, samodzielnie wykonuje codzienną toaletę - w sąsiedztwie swojego pokoju ma prysznic, z którego sama korzysta podczas kąpieli. Mycie głowy pozostawia córce. Ponadto samodzielnie korzysta z toalety. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że po mieszkaniu U. W. porusza się samodzielnie (narzeka na ból kolan). Pokój matki Strony mieści się na piętrze i wchodząc po schodach oraz przy schodzeniu korzysta z poręczy, czasami też z asekuracji córki. Podkreślono, że U. W. jest osobą komunikatywną, chętnie podejmuje rozmowę. Oświadczyła, że dużo czasu spędza ze swoją wnuczką A., latem wspólnie spacerują w obejściu, chętnie czytają książki. Natomiast Wnioskodawczyni określiła stan zdrowia matki jako stabilny. Oceniając czynności, które Strona wykonuje podczas opieki nad matką (przygotowanie posiłków, dozowanie leków, sprzątanie mieszkania, pranie, robienie zakupów, wykupywanie recept, zawożenie do lekarzy) Kolegium oceniło, że nie zajmują one Wnioskodawczyni całego dnia, ich zakres oraz rozmiar czasowy jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem pracy, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Zdaniem organu odwoławczego część ze wskazanych czynności, przy właściwej organizacji, Strona może wykonywać rano, przed pójściem do pracy, jak i po jej zakończeniu. Ponadto Wnioskodawczyni wykonuje typowe czynności związane ze wspólnym zamieszkiwaniem z matką, do których należą: zakupy, realizacja recept, sprzątanie mieszkania, pranie, zmywanie, opłacanie rachunków. Są to zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które nie kolidują z podjęciem zatrudnienia. Kolegium podkreśliło, że U. W. nie jest osoba leżącą, wymagającą stałej opieki. W wywiadzie środowiskowym matka Strony wskazała, że ma zawroty głowy, są one dość częste, ale nie stałe. Podała, że może pozostawać sama w domu, ale nie za długo, ponieważ wtedy towarzyszą jej lęki, że może stać się coś złego, dlatego w obecności kogoś z domowników czuje się bezpiecznie. W ocenie organu odwoławczego sam fakt, że matka Wnioskodawczyni obawia się sama dłużej zostać w domu nie stanowi obiektywnej okoliczności stanowiącej podstawę do przyjęcia, iż Strona nie może podjąć zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasowym, czy też - jak sama wskazała w wywiadzie środowiskowym - najbardziej odpowiadającej jej pracy chałupniczej, bądź w formie umowy zlecenia. Kolegium podniosło, że w celu pogodzenia pracy z opieką nad matką (nie pozostawienia jej na dłużej samej w domu) Wnioskodawczyni mogłaby w pewnym zakresie skorzystać z pomocy rodziny, z którą zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym (mąż, nastoletnie dzieci). Strona mogłaby również rozważyć skorzystanie z usług opiekuńczych dla matki (np. 1-2 godziny dziennie), świadczonych przez ośrodek pomocy społecznej w L., czy instytucje prywatne, albo z pomocy pielęgniarki środowiskowej. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż stan zdrowia matki Wnioskodawczyni oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wyklucza podejmowania przez Stronę zatrudnienia. Na marginesie Kolegium podniosło, że normalną rzeczą jest pomoc członkowi najbliższej rodziny w podeszłym wieku. Pomoc taka byłaby zapewne przez Stronę świadczona matce z racji jej wieku i chorób, nawet w sytuacji, gdyby nie legitymowała się ona orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zaś sama okoliczność wykonywania wyżej wskazanych czynności wynika z ogólnego obowiązku alimentacyjnego wobec rodziców. Podkreślono, że wiele osób pracujących pomaga swoim rodzicom w podeszłym wieku, chociażby robiąc im zakupy, zawożąc do lekarzy, sprzątając mieszkanie, a także przygotowując posiłki, czy dozując leki. Czynności takie nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia, czy też jego niepodejmowania. Tymczasem świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom rezygnującym z zatrudnienia lub jego podjęcia nie za to, że sprawują opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz dlatego, że sprawując tę opiekę - ze względu na jej stały charakter - nie mogą podjąć pracy, gdyż jej zakres całkowicie taką możliwość wyklucza. W skardze na decyzję organu odwoławczego M. S., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniesiono również o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazano, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. W ocenie strony skarżącej nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez Skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zaznaczono, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 13 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Luzino z 16 lutego 2024 r. odmawiającą M. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką U. W. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., która w art. 17 szczegółowo określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z art. 17 ust. 1b u.ś.r. wynika z kolei, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wtedy, gdy osoba uprawniona rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawowym zatem wymogiem uzyskania omawianego świadczenia jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Należy zwrócić uwagę, że u.ś.r. nie zawiera definicji "sprawowania opieki", zaś z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długotrwała. Zdaniem Sądu użyte w tej regulacji określenia "stała" lub "długotrwała" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Należy również wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też za gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 17 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1148/20, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby można było mówić o spełnieniu przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19). W każdym postępowaniu właściwy organ musi zatem dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest z niego zrezygnować (zob. wyrok NSA z 13 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2820/13). W niniejszej sprawie organy odmówiły przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego oceniając, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Oceniając powyższe stanowisko w pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie bezsporna była okoliczność posiadania przez U. W. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego 8 września 2022 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Wejherowie. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.) - dalej: "ustawa o rehabilitacji", z którego to orzeczenia wynika wyraźnie, że właściwy organ stwierdził konieczność zapewnienia matce Skarżącej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7). W orzeczeniu tym potwierdzono również konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie (pkt 5) oraz uzasadnioną potrzebę korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki (pkt 6). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o rehabilitacji do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy administracyjne nie są uprawnione w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do kwestionowania wskazanego powyżej orzeczenia. Treść orzeczenia o niepełnosprawności była zatem dla orzekających w sprawie organów wiążąca. Rolą tych organów było natomiast ustalenie, czy osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do jego przyznania i czy faktycznie sprawuje nad niepełnosprawnym opiekę w zakresie określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w trybie ustawy o rehabilitacji jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", a więc dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. przepis § 1 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Co do zasady nie jest zatem wykluczone ustalenie, że w rzeczywistości, mimo stwierdzonych dolegliwości osoby niepełnosprawnej, opieka nad nią nie musi być sprawowana w sposób ciągły lub długotrwały. Organ może jednak dokonać takiej oceny jedynie po przeprowadzeniu w tym zakresie rzetelnego postępowania dowodowego, którego wyniki dadzą podstawę do dokonania takich ustaleń. W rozpoznawanej sprawie ustalono - na podstawie dwóch wywiadów środowiskowych, udokumentowanych protokołami, sporządzonymi przez uprawnionego pracownika socjalnego, w wymaganej formie, a więc również stanowiącymi dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - że pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawną matką nie wystąpił związek przyczynowy, którą to ocenę Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał za prawidłową. Należy powtórzyć, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Świadczenie pielęgnacyjne jest zatem niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1141/20). Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy ustalony przez organy m.in. na podstawie wywiadów środowiskowych z 15 czerwca 2023 r. i 30 stycznia 2024 r. oraz wyjaśnień Skarżącej nie budzi wątpliwości. Zebrane informacje dotyczące zarówno stanu zdrowia U. W., jak i zakresu opieki sprawowanej przez Stronę nad matką są wyczerpujące i zostały prawidłowo ocenione przez organy. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 14 czerwca 2023 r. wynika m.in., że U. W. (ur. w 1952 r.) od około trzech lat zamieszkuje wspólnie ze Skarżącą (ur. w 1984 r.) i jej rodziną (mężem i trójką dzieci w wieku szkolnym). Matka Strony zajmuje pokój, który znajduje się na piętrze domu, do pokoju przylega łazienka. U. W. przebyła dwa udary niedokrwienne mózgu, choruje na nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienie stawów, żylaki, a w ostatnim czasie również ma zawroty głowy o nieregularnej częstotliwości. Przyjmuje stałe leki i jest pod kontrolą lekarzy, choć wizyty nie są częste. W wywiadzie odnotowano, że U. W. po mieszkaniu porusza się sama, także sama wchodzi na piętro, trzymając się poręczy. Matka Skarżącej kontroluje potrzeby fizjologiczne, sama korzysta z toalety, a pomoc córki w tym zakresie ogranicza się do odprowadzenia matki do toalety. U. W. samodzielnie spożywa posiłki i leki, które wcześniej przygotuje córka, sama mierzy sobie ciśnienie. Matka Strony nie wymaga stosowania preparatów przeciwodleżynowych, leków przeciwbólowych ani wykonywania ćwiczeń fizycznych i rehabilitacji. Podczas wywiadu Skarżąca określiła stan zdrowia matki jako stabilny. W wywiadzie ustalono ponadto, że matka mogłaby zostać sama, lecz nie na długo, ponieważ wtedy ma lęki, boi się, że coś się stanie. Dlatego też rodzina tak układa plan dnia, aby zawsze ktoś był w domu. Powyższe ustalenia potwierdził kolejny wywiad środowiskowy z 30 stycznia 2024 r., w którym pracownik socjalny odnotował, że U. W. była komunikatywna, chętna do rozmowy. W ustaleniach pracownika socjalnego znalazło się też stwierdzenie, że matka Skarżącej nie wymaga całodobowej opieki i pielęgnacji ze strony córki, wymaga pomocy i wsparcia w niektórych czynnościach, co daje jej poczucie bezpieczeństwa. Podopieczna stwierdziła, że nie wyobraża sobie, żeby mogła mieszkać np. u któregoś z synów, albo żeby ktoś inny się nią opiekował. Nie ukrywała, że chciałaby, aby córka miała więcej pieniędzy z tytułu opieki nad nią. Pracownik socjalny stwierdził także, że Strona nie podejmuje pracy ani innego zatrudnienia z tego powodu, że ma problemy ze znalezieniem odpowiedniej dla siebie pracy, a nie z konieczności sprawowania opieki nad matką. W ocenie pracownika socjalnego Skarżąca mogłaby świadczyć pracę na część etatu i jednocześnie opiekować się matką. W wywiadach oraz podczas rozmowy w dniu 11 lipca 2023 r. ustalono ponadto, że Strona ostatni raz pracowania od marca 2008 r. do marca 2010 r., a umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron ze względu na długotrwałe zwolnienie lekarskie pracownika (Skarżąca była na zwolnieniu od drugiego miesiąca ciąży), później pracy nie podejmowała. Biorąc pod uwagę okoliczności wynikające z przeprowadzonych w sprawie wywiadów środowiskowych Sąd podziela stanowisko organów, że pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką nie zachodzi związek przyczynowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Przede wszystkim należy zauważyć, że ostatnie zatrudnienie Strony ustało w marcu 2010 r., a jego przyczyną było zakończenie stosunku pracy poprzedzone długotrwałym zwolnieniem lekarskim pracownika. W marcu 2010 r. Skarżąca urodziła pierwsze dziecko, drugie zaś w roku 2011, a trzecie w 2017 r. Z informacji podanych przez Stronę wynika, że po narodzinach drugiego dziecka nie pracowała. Zatem stwierdzić można, że przyczyną rezygnacji z zatrudnienia było zakończenie stosunku pracy, okres wychowywania najstarszego dziecka i narodziny kolejnego. Jednocześnie, w okresie po narodzinach drugiego syna (2011 r.), aż do narodzin córki w 2017 r. Skarżąca również nie poszukiwała pracy i nie pracowała. Wnioskować więc należy, że także przyczyną dalszego niepodejmowania zatrudnienia był wybór Strony i poświęcenie się wychowywaniu dzieci, nie zaś konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Niewątpliwe jest bowiem, że przed 2022 r. Skarżąca nie opiekowała się matką. W judykaturze akcentuje się, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd właśnie w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (zob. wyroki NSA: z 18 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 275/21, z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19, z 14 września 2017 r. sygn. akt I OSK 695/17, czy z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15). Trafnie zatem organy oceniły, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o rezygnacji przez Skarżącą z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania stałej, długotrwałej opieki nad matką, bowiem w momencie ustania zatrudnienia i po narodzinach dwójki dzieci (urodzonych rok po roku) Strona nie opiekowała się matką. Zdaniem Sądu również aktualnie zakres sprawowanej opieki nie wyklucza podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia, chociażby na część etatu. Przede wszystkim należy zauważyć, że pomimo stwierdzonej znacznej niepełnosprawności oraz chorób mających wpływ na stan zdrowia U. W. jest w dużej mierze osobą samodzielną - z wywiadów środowiskowych nie wynika, aby była ona osobą leżącą i wymagającą nieprzerwanej opieki, nie jest też wymagane stosowanie wobec niej specjalistycznych czynności opiekuńczych, czy chociażby wykonywania ćwiczeń poprawiających sprawność organizmu, czy sprawność umysłową. Z wywiadów wynika, że po mieszkaniu matka Strony porusza się sama, co więcej - sama wchodzi na piętro domu, gdzie znajduje się jej pokój. Wprawdzie niekiedy wymaga asekuracji, ale co do zasady jest w stanie sama wejść trzymając się poręczy. W wywiadzie z 30 stycznia 2024 r. U. W. oświadczyła, że większość dnia spędza na parterze. Co istotne, matka Skarżącej sama spożywa posiłki i korzysta z toalety. Ze względu na nieregularnie pojawiające się zawroty głowy wymaga zaprowadzenia do toalety, ale dalsze czynności wykonuje sama. Leki, po wcześniejszym przygotowaniu przez córkę, przyjmuje sama i sama też jest w stanie zmierzyć sobie ciśnienie. Zatem przy czynnościach związanych ze swoim zdrowiem nie jest jej niezbędna pomoc córki. Jednocześnie ustalono w toku postępowania, że U. W. - mimo przebycia dwóch udarów niedokrwiennych mózgu - nie ma problemów z pamięcią, komunikowaniem się z domownikami, kontrolowaniem swoich potrzeb i wykonywaniem podstawowych czynności życia codziennego. Także więc pod względem umysłowym stan zdrowia matki Skarżącej jest dobry, a przebyte udary oraz choroby towarzyszące nie osłabiły jej percepcji, ani nie wpłynęły na kontakt z otoczeniem. Istotne w ocenie Sądu jest również to, że w wywiadzie środowiskowym z 30 stycznia 2024 r. pracownik socjalny wprost stwierdził, iż U. W. nie wymaga stałej i długotrwałej opieki ze strony Skarżącej. Stanowisko to należało zaś uwzględnić z tego względu, że pracownik socjalny posiada odpowiednie kwalifikacje i profesjonalne przygotowanie, aby dokonywać analizy i oceny zjawisk, które powodują zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej, oraz kwalifikować do uzyskania tych świadczeń. Ponadto, jako osoba mająca odpowiednie przygotowanie zawodowe i odwiedzająca Stronę oraz jej podopieczną w ich domowym środowisku jest w stanie ustalić rzeczywistą sytuację osoby niepełnosprawnej i jej opiekuna, niezależnie od obrazu deklarowanego we wniosku. Jednocześnie opinia ta nie stanowi podważenia ustaleń orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w którym wskazano, że U. W. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, bowiem takie wskazanie nie ogranicza osoby opiekuna do członka rodziny osoby niepełnosprawnej. Może to być zatem inna osoba, w szczególności profesjonalny opiekun. Tym bardziej, że w samym orzeczeniu również wskazano na konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej. O taką pomoc matka mogłaby się ubiegać, lecz sama oświadczała, że nie wyobraża siebie, aby ktoś inny się nią zajmował. Jednakże niechęć ze strony osoby chorej do poddania się opiece komuś innego nie może stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, że pomoc ze strony córki jest niezbędna, a konieczność jej niesienia wyklucza podjęcie zatrudnienia przez Skarżącą. W ocenie Sądu zakres i częstotliwość czynności wykonywanych przez Stronę w ramach opieki nad matką nie jest na tyle intensywny i absorbujący, aby stanowił obiektywną przeszkodę do podjęcia przez nią pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Należy też zgodzić się z organami, że część z deklarowanych czynność opiekuńczych składa się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (przygotowywanie i podawanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie) i nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności Strony, gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (zob. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 351/21). W judykaturze wskazuje się, że czynności polegające na podawaniu leków, czy umawianiu wizyt lekarskich nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (tak NSA w wyroku z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2859/20). Wskazane przez Skarżącą czynności, które wykonuje jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 858/21). Stanowisko organów, że Strona mogłaby podjąć zatrudnienie jest zasadne tym bardziej, że - co nie było kwestionowane przez Skarżącą - w opiece nad matką może ona liczyć na pomoc ze strony członków swojej rodziny. Jak wynika z akt i co deklarowała sama U. W., w opiece pomagają także małoletnie dzieci Strony, w tym najmłodsza córka w wieku wczesnoszkolnym. Spędza ona czas z babcią na spacerach przydomowych i czytaniu, co stanowi element organizacji życia rodziny tak, aby chora nie pozostawała sama. Słusznie też zwrócono uwagę, że poza Skarżącą U. W. ma jeszcze dwóch synów. Należy zaznaczyć, że odwołanie się do tej okoliczności w zaskarżonej decyzji nie stanowiło wyręczenia Strony przez organy w wyborze członka rodziny, który ma się opiekować chorą matką, ale obrazowało jedynie możliwości rodziny (w tym Skarżącej) związane z organizacją tej opieki, która - co warto podkreślić - nie musi być świadczona osobiście przez członka rodziny, ale np. przez profesjonalnego opiekuna, którego usługi sfinansują osoby zobowiązane do alimentacji wobec chorego (zob. wyroki NSA: z 14 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 229/23 i z 13 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2155/22). Sąd nie kwestionuje złego stanu zdrowia matki Skarżącej i konieczności jej wsparcia, do czego Strona jest zobowiązana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.), jednakże sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Takiej podstawy nie stanowi również deklarowana gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych. Podsumowując należy wskazać, że Skarżąca może zorganizować czynności pielęgnacyjno-opiekuńcze wobec matki godząc je z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, chociażby w minimalnym wymiarze. Doświadczenie życiowe uczy, że część czynności, które wykonuje Strona, można wykonywać przed pracą lub po pracy. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą być wykonywane również poza godzinami zatrudnienia, tak jak to się odbywa w szeregu gospodarstw domowych, w których pod opieką pracujących pozostają chociażby małoletnie dzieci lub osoby starsze. Dodatkowo Skarżącą w opiece nad matką wspierają pozostali członkowie rodziny i tak organizują czas, aby chora nie pozostawała na dłużej sama. Ewentualna konieczność przeorganizowania życia rodziny nie może natomiast stanowić obiektywnej przeszkody do podjęcia zatrudnienia przez Stronę. Jak wynika bowiem wprost z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, matka jest uprawniona do korzystania ze środowiskowego systemu wsparcia i mogłoby ono być realizowane w czasie, kiedy Skarżąca będzie pracować, co nie wpłynie negatywnie na plan dnia rodziny. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że Skarżąca - z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje względem matki - ma możliwość, na tle okoliczności stwierdzonych w wywiadach środowiskowych, wykonywania pracy. Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na ustalenie istotnych okoliczności sprawy, tj. zakresu i rozmiaru sprawowanej przez Skarżącą opieki nad matką. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożyła strona skarżąca w skardze (k. 2v akt sądowych), a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.[pic]