II SA/Gd 1274/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-05-07

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Dariusz Kurkiewicz, Justyna Dudek-Sienkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kempingowa posadowiona na kołach i stalowych podporach oraz płytach betonowych, pełniącą funkcję rekreacyjną, jest obiektem budowlanym podlegającym przepisom Prawa budowlanego, a jej posadowienie bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyczepa kempingowa, nawet jeśli nie jest trwale związana z gruntem i może być przemieszczana, ale jest posadowiona w sposób zapewniający jej stabilność i służy celom rekreacyjnym przez okres dłuższy niż 180 dni, jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Jej budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące wstrzymania robót budowlanych i możliwości legalizacji.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych przy przyczepie kempingowej. Przyczepa została posadowiona w 2021 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, pełniąc funkcję rekreacyjną i stabilnie umieszczona na podporach i płytach betonowych. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako budowlanego i zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 października 2024 r., nr WOP.7722.159.2024.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. M. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 2 października 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku wstrzymał roboty budowlane przy posadowieniu tymczasowego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej parterowej nietrwale związanej z gruntem - posadowionej na kołach i stalowych podporach oraz płytach betonowych, pełniącą funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 2,10m x 5,80m, posadowionej bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Ponadto organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu. Organ wyjaśnił, że na podstawie zebranych materiałów stwierdzono, iż skarżąca posadowiła w 2021 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę ww. obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, co obligowało organ do wszczęcia postępowania na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.). Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 2 października 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa przyczepa kempingowa jest trwale związana z gruntem, choć nie posiada fundamentów. Jej posadowienie w miejscu zapewniającym jej stabilność z przeznaczeniem na cele rekreacyjne stanowiło budowę, co wymagało pozwolenia na budowę. Możliwość przeniesienia takiego obiektu w inne miejsce nie ma przy tym znaczenia, ponieważ możliwość zdemontowania go jest jedynie okolicznością mogącą przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, a nie jego trwałości jego związania z gruntem. Funkcja przedmiotowego obiektu została ustalona podczas przeprowadzonych w dniu 6 maja 2024r. oględzin. Obecna na oględzinach M. P. nie podważyła ustaleń organu I instancji. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń w trakcie sporządzania protokołu oględzin, który został przez nią podpisany, a z którego jednoznacznie wynika rekreacyjna funkcja przyczepy. W zażaleniu M. P. też określiła funkcję przyczepy jako rekreacyjną. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane (obowiązującym w momencie budowy obiektu w 2021r. jak i obecnie), nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Przedmiotowy obiekt powstał w 2021r . zatem na moment kontroli w maju 2024r. istniał już ponad 180 dni i dotychczas nie został rozebrany ani przeniesiony w inne miejsce przed upływem tego terminu. Powyższe oznacza, że jego budowa jako obiektu tymczasowego trwale związanego z gruntem wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorka nie posiadała. Po stwierdzeniu, że przedmiotowy obiekt budowlany jest samowolą, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim, prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. M. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2024 r., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia 7 czerwca 2024 r., sprostowanego postanowieniem PINB z dnia 10 czerwca 2024 r., w sytuacji, w której: Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, ergo podlega reglamentacji przez przepisy ustawy Prawo budowlane, czym naruszył również art. 136 kpa, podczas gdy organ II instancji nie ustalił, czy przyczepa kempingowa jest zarejestrowana jako pojazd mechaniczny, czy pełni funkcję jako pojazd mechaniczny, czy skarżąca jako właścicielka przyczepy kempingowej posiada obowiązkowe ubezpieczenie OC związane z posiadaniem przyczepy i posługiwaniem się nią, w szczególności w kontekście treści zażalenia skarżącej, z którego wynika, że przyczepa kempingowa poza funkcją rekreacyjną pełni również funkcję transportową, jest użytkowana poza terenem działki skarżącej, jest przenoszona z miejsca na miejsce, b) Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie czyniąc żadnych ustaleń w zakresie tego, czy stalowe podpory, na których podczas oględzin ustawiona była przyczepa kempingowa stanowią element wyposażenia owej przyczepy, czy też nie, co jest istotne w kontekście ustalenia charakteru owego obiektu i jego kwalifikacji; c) Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśniając na jakiej podstawie zakwalifikował ów obiekt jako budowlę wzniesioną z użyciem wyrobów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, tj. nie dokonał ustaleń, czy ów obiekt faktycznie został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych, w tym z jakiego materiału ów obiekt został wybudowany, co doprowadziło do bezkrytycznego i arbitralnego uznania, że obiekt objęty postępowaniem wypełnia definicję obiektu budowlanego; d) Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego nie ustalając, czy przyczepa kempingowa będąca własnością skarżącej znajduje się nieprzerwanie na terenie działki nr [...] od 2021 r., czy też od tego czasu była przenoszona w inne miejsca, co miałoby wpływ na jej ewentualną kwalifikację w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i ustalenie, czy jej posadowienie wymaga zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego; e) Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie ustalając, że przyczepa kempingowa pełni funkcję rekreacji indywidualnej tylko na podstawie tego, że skarżąca nie wpisała uwag co do funkcji pojazdu w trakcie oględzin terenu działki, w sytuacji w której organ winien podjąć aktywność w zakresie ustalenia, czy pojazd ten faktycznie wykorzystywany jest na celem rekreacyjne, czy też wyłącznie został zaparkowany na terenie działki skarżącej, czy posiada niezbędne i wymagane instalacje i cechy, które umożliwiają wykorzystywanie go na cele rekreacji indywidualnej, w sytuacji w której jego główną cechą wynikającą z konstrukcji przyczepy jest poruszanie się w ciągach komunikacyjnych jako pojazd; f) Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji, pomimo że ustalił, że przyczepa kempingowa, będąca przedmiotem postępowania jest trwale połączona z gruntem, odmiennie od ustaleń Organu I instancji, a co za tym idzie brak było podstaw do utrzymania w mocy takiego postanowienia; g) Organ II instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie ustalając, że przyczepa kempingowa jest trwale połączona z gruntem z uwagi na to, że obiekt jest ustabilizowany i opiera się czynnikom zewnętrznym, jednocześnie ustalając, że obiekt nie posiada fundamentów oraz że fakt "transportu co parę miesięcy" (co należy uznać za uznanie przez Organ II instancji) nie wyklucza jego trwałego połączenia z gruntem, w sytuacji w której związanie z gruntem na gruncie Prawa budowlanego jest konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie, jak to błędnie przyjął PWINB w zaskarżonym postanowieniu, a nadto Organ II instancji nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że ów obiekt posadowiony był na działce skarżącej nieprzerwanie przez okres przekraczający 180 dni; h) Organ II instancji błędnie zakwalifikował obiekt jako samowolę budowlaną, której legalizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na powyższe; naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości, w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że przyczepa kempingowa stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega reglamentacji przepisom tej ustawy; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 i 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędne zastosowanie i objęcie obiektu skarżącej postępowaniem legalizacyjnym, jako obiekt budowlany wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji w której Organ nie ustalił, w sposób nie budzący wątpliwości, czy w sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym spełniającym wszystkie przesłanki przewidziane w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca w niniejszej sprawie winna uiścić opłatę legalizacyjną, której stawka ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, podczas gdy obiekt skarżącej objęty postępowaniem nie kwalifikuje się jako obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że obiekt objęty postępowaniem stanowi obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu Prawa budowlanego, podczas gdy pod pojęciem obiektu budowlanego stanowiącego budowlę należy rozumieć obiekt wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, a w przedmiotowej sprawie Organ II instancji nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie tego, czy obiekt znajdujący się na działce skarżącej został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, co skutkowało błędnym zastosowaniem przepisów dot. samowoli budowlanej w niniejszej sprawie; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie, będące skutkiem braku ustalenia przez Organ II instancji, czy obiekt objęty postępowaniem został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych w rozumieniu ww. przepisów, co skutkowało błędnym uznaniem, że stanowi on obiekt budowlany reglamentowany przez przepisy Prawa budowlanego; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędnie niezastosowanie, w sytuacji, w której ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obiekt będący przedmiotem postępowania nosi cechy tymczasowości, co potwierdził również Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie Organ II instancji nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, że obiekt ten znajdował się na działce Skarżącej dłużej niż 180 dni jednorazowo od chwili, w której został zaparkowany na działce Skarżącej, co miało bezpośredni wpływ na ustalenie, czy do jego posadowienia wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, czy zgłoszenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie (...). Przedmiotem kontroli Sądu jest natomiast postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, dotyczące przyczepy kempingowej posadowionej na kołach i stalowych podporach oraz płytach betonowych, pełniącej funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 2,10m x 5,80m, posadowionej bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K. gmina K. Oceniając wydane w sprawie postanowienia w oparciu o kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane w sprawie akty są zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: Prawo budowlane), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r. Należy wskazać, że wprowadzone powyższą nowelizacją zmiany w przepisach dotyczących legalizacji samowoli budowlanych stworzyły jednolity, spójny system postępowań legalizacyjnych opierający się o wspólną procedurę (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., druk sejmowy nr 121, Sejm IX kadencji). Umożliwia on usunięcie skutków samowolnych działań inwestycyjnych oraz przywrócenie stanu zgodności z wymogami Prawa budowlanego. Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31. Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że ustalenia czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że przyczepa kempingowa została posadowiona na działce w 2021 r. i okoliczność ta nie jest kwestionowana. Dla sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności zabudowy, istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, gdyż pozwala to na dokonanie adekwatnej kwalifikacji prawnobudowlanej zabudowy, a następnie oceny, czy jej realizacja wymagała wcześniejszego zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę, czy też mamy do czynienia z zabudową niepodlegającą reglamentacji Prawa budowlanego. Wreszcie, prawidłowe ustalenia faktyczne determinują warunki legalizacji, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej stanowiącej warunek sine qua non skutecznego procesu legalizacji oraz uwarunkowania ewentualnej rozbiórki. W niniejszej sprawie w związku z zarzutami skargi należało rozważyć, czy sporny obiekt jest obiektem budowlanym, czy też pojazdem mechanicznym oraz jaką pełni funkcję - rekreacyjną czy transportową, a w konsekwencji – czy podlega reglamentacji za pośrednictwem przepisów Prawa budowlanego i w jakiej formie. W ocenie Sądu prawidłowa jest kwalifikacji analizowanej zabudowy, jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, pełniącego funkcję rekreacyjną. Zgodnie z przywołanym przepisem, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Jak wynika zatem z treści art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego niektóre rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. kioski uliczne, barakowozy, obiekty kontenerowe), ale też redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wymienione w tym przepisie, a więc np. przyczep czy tzw. domków holenderskich, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres jego funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki NSA: z 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08; z 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11 oraz z 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12). Odnośnie zatem do funkcji tego obiektu, czy celu jaki realizuje – wskazać należy, co wynika z akt sprawy, że realizuje on cel rekreacyjny. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje zatem to, że, jak wskazuje skarżąca, może on być transportowany swobodnie. O celu, który realizuje sporny obiekt, świadczy sposób jego posadowienia na gruncie. Obiekt jest posadowiony na stalowych wspornikach i płytach betonowych w sposób zapewniający mu stabilność. Co do zasady nie przeczy to faktowi, że obiekt ten może zostać przetransportowany, lecz niewątpliwie – będąc na działce - służy do celów rekreacyjnych. Sąd natomiast zgadza się, że posadowienie przyczepy w określonym miejscu w sposób zapewniający jej stabilność z przeznaczeniem na cele mieszkalne, czy rekreacyjne właścicieli lub osób trzecich na określonej nieruchomości jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy budowa jest dopuszczalna jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Zarówno w dacie posadowienia obiektu na przedmiotowej działce, jak i w obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej ustawy, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tym samym a contrario, budowa z jaką mamy do czynienia w sprawie niniejszej – a więc posadowienie przyczepy kempingowej w określonym miejscu w sposób stały i niewskazujący na zamiar przemieszczenia lub rozbiórki w okresie 180 dni (licząc od posadowienia obiektu na działce), a na brak woli takiego przemieszczenia wskazują wyżej podane przez Sąd okoliczności - wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co poprawnie stwierdził organ II instancji. Zdaniem Sądu, w takich okolicznościach, bez znaczenia, w świetle brzmienia ww. przepisu, jest to, czy obiekt ten jest trwale związany z gruntem. Bez znaczenia jest też to, czy skarżący w obiekcie tym trwale zamieszkują, bowiem obiekt pełni także funkcję rekreacyjną, a więc związaną z krótkotrwałym zamieszkiwaniem w celach wypoczynkowych. Nie tylko więc stałe zamieszkiwanie, ale też to czasowe, wypoczynkowe, świadczy o kwalifikacji spornej przyczepy jako obiektu, a nie pojazdu. Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy zastosowały art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stanowiący, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zastosowanie tej regulacji zostało zaś poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, przeprowadzonym zgodnie z regułami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy bowiem dążyły do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności, stosując w tym celu środki dowodowe, a uzasadnienie wydanych postanowień odzwierciedla te czynności i tok myślowy organów. Nie sposób przy tym zgodzić się z zarzutem, że organy nie ustaliły, czy przyczepa na działce stała w tym samym miejscu przez cały okres 180 dni. Sposób zagospodarowania przestrzeni wokół przyczepy, jej zadaszenie, otoczenie urządzoną roślinnością wyklucza przyjęcie, że była ona przemieszczana i możliwe jest jej bezproblemowe przemieszczenie w każdym czasie. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał niezasadność skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło