II SA/Gd 140/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki jawnej z siedzibą w S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mocą której uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2014 r. nakazującą skarżącej wykonanie rozbiórki zakładu produkcji betonu posadowionego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. S. w S. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje bowiem trudne do odwrócenia skutki a ponadto narazi ją na znaczną szkodę. Art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże, w doktrynie i literaturze jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 204). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego zarówno doktryna jak i orzecznictwo rozumie spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem jedynie aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl.; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, nr 6, poz. 76). W literaturze zwraca się uwagę na fakt, iż nie kwalifikuje się do wykonania większość orzeczeń rozstrzygających określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a więc nie przyznające uprawnień i nie nakładające obowiązków, które wymagałyby wykonania (zob. T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 295 i 296). W orzecznictwie ustalono także, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa a więc decyzja uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji nie podlega wstrzymaniu w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 3/11; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 489/10 – https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja ta ma bowiem charakter stricte procesowy i nie nadaje się do wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 34/14, Lex nr 1564197). Nie nakłada ona bowiem na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w drodze ewentualnej egzekucji, jak też nie kreuje żadnych uprawnień dla strony, których realizacji mogłaby się domagać. Chociaż zaskarżona decyzja wywołuje określone skutki procesowe w postaci konieczności podjęcia przez organ administracyjny I instancji ponownego postępowania w sprawie, to jednak nie można przyjąć, że brak wstrzymania wykonania aktu naraziłby bezpośrednio stronę skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 148/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza, że decyzja administracyjna nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków na adresata tego rodzaju decyzji, albowiem obowiązki prawne, jakie są związane z powyższym aktem, dotyczą jedynie organu administracji publicznej, a nie strony postępowania. Nie dochodzi zatem w sprawie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, a decyzja organu odwoławczego wywołuje jedynie skutki procesowe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 220/07, Legalis). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.