II SA/Gd 20/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-02-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy inwestor w toku postępowania odwoławczego dokonał modyfikacji trasy planowanej inwestycji liniowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. Modyfikacja trasy inwestycji liniowej w toku postępowania odwoławczego, polegająca na wykluczeniu pierwotnie wskazanej działki i zaproponowaniu nowego przebiegu, stanowi istotną zmianę wpływającą na zakres sprawy, ustalenie stron postępowania oraz analizę stanu faktycznego i prawnego terenu. Taka zmiana wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa gazociągu). Organ I instancji wydał decyzję pozytywną. Po odwołaniu właścicieli sąsiedniej działki, decyzja ta była dwukrotnie uchylana przez WSA z przyczyn proceduralnych. W toku kolejnego postępowania odwoławczego, inwestor poinformował o zmianie trasy gazociągu, wykluczając działkę odwołujących się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka A wniosła sprzeciw od tej decyzji, kwestionując zasadność jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze sprzeciwu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala sprzeciw.
Sprzeciw A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2020 r., nr [..], wniesiony został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 7 sierpnia 2017 r. A. zwróciła się do Wójta Gminy z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia dn280/225/160/125, MOP 0,5 MPa, wraz z infrastrukturą towarzyszącą, realizowanego w ramach inwestycji pn.: "Budowa sieci gazowej w miejscowości [..]-[..]".
Wójt Gminy decyzją z dnia 25 października 2017 r., nr [..], ustalił dla wnioskującej Spółki warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia dn280/225/160/125, MOP 0,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą, realizowanego w ramach inwestycji pn.: "Budowa sieci gazowej w miejscowości [..]-[..]" na nieruchomościach: [..]-[..].
Od powyższej decyzji odwołanie skutecznie wnieśli M. G. i M.G., będący od 17 października 2017 r. współwłaścicielami działki nr [..], położonej w P., obręb [..]. We wniesionym odwołaniu decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucili naruszenie:
- art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez niezawiadomienie na piśmie stron postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego;
- art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 106 § 2 k.p.a., poprzez niezawiadomienie na piśmie stron postępowania o wystąpieniu do właściwych organów administracji celem uzgodnienia stanowiska;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 82 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w sposób sprzeczny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, w szczególności niepowiadomienie stron postępowania o zakończeniu postępowania i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Decyzją z dnia 28 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 25 października 2017 r. Jednakże, wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 314/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność tej decyzji z uwagi na skierowanie jej do nieżyjącej osoby.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 5 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze również utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 25 października 2017 r. Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 495/19, stwierdził nieważność tej decyzji z uwagi na rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania odwoławczego.
W toku prowadzonego po raz kolejny postępowania odwoławczego wnosząca sprzeciw Spółka, powołując się na niemożliwość pozyskania zgody/tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej działkę nr [..], obręb P., stanowiącej własność M. G. i M. G., w piśmie z dnia 7 stycznia 2019 r. poinformowała Urząd Gminy o zmianie zakresu planowanej inwestycji, poprzez wykluczenie działki nr [..].
W odpowiedzi na wezwanie Kolegium, wnosząca sprzeciw Spółka w piśmie z dnia 13 listopada 2020 r. wyjaśniła, że powyższa zmiana ma charakter jedynie informacyjny, przesłany na prośbę Urzędu Gminy i owa zmiana trasy gazociągu nie wpływa na zmianę wcześniej wydanej decyzji lokalizacyjnej z dnia 25 października 2017 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 listopada 2020 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 25 października 2017 r. w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium wskazało, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora, w którym określone są m.in. granice terenu objętego wnioskiem. Określenie terenu inwestycji ma wpływ zarówno na ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, jak też wyznaczenie obszaru do przeprowadzenia niezbędnej dla ustalenia stanu faktycznego analizy urbanistycznej. Powyższe ma również wpływ na określenie kręgu stron postępowania. Organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wnioskiem tym jest zaś związany a konsekwencją tego jest to, że rozstrzygnięcie musi odnosić się do całego terenu we wskazanych granicach. Decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego stwierdza zaś, że w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja danej inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie. Tylko strona jest uprawniona do zmiany żądania wskazanego we wniosku i może to uczynić do czasu wydania decyzji administracyjnej. Organ I instancji uczynił zadość żądaniu inwestora i orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie żądanym we wniosku z uwzględnieniem modyfikacji wynikających z pism inwestora z dnia 5 września 2017 r. i z 5 października 2017r. Kolejna modyfikacja wniosku przez inwestora, jaka miała miejsce w toku postępowania odwoławczego przed Kolegium, musiała skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pismo z dnia 7 stycznia 2019 r. wraz z załączoną mapką oraz wyjaśnieniami z dnia 13 listopada 2020 r. jest w swej wymowie jasne i czytelne i wskazuje na zmianę trasy przebiegu gazociągu z pominięciem działki nr [..], obręb P. Powyższe umotywowane jest, jak wskazał sam inwestor, niemożliwością pozyskania zgody/tytułu prawnego od odwołujących się. Nieuwzględnienie powyższej okoliczności faktycznej przy rozstrzyganiu sprawy odwoławczej przez Kolegium czyniłoby decyzję Kolegium wadliwą, tj. wydaną z naruszeniem art. 52 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższe nie pozwalało na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wskazanie przez inwestora terenu inwestycji ma istotne znaczenie. Decyzja ta ustala bowiem, że planowana inwestycja może być na określonych warunkach zrealizowana na terenie objętym wnioskiem. Przesądza zatem o konkretnym ulokowaniu inwestycji, zwłaszcza liniowej na terenie wskazanym przez inwestora, a jej postanowienia z mocy art. 55 ustawy wiążą organ orzekający w sprawie o pozwolenie na budowę. Ponadto, decyzja ta stanowi podstawę do żądania wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości a także wszczęcia procedury wywłaszczeniowej i w efekcie pozbawienia prawa własności nieruchomości. Dlatego nie ma znaczenia, że inwestor wskazuje, że w rzeczywistości będzie chciał realizować inwestycję w pasie drogowym drogi powiatowej nr [..] z pominięciem działki nr [..], skoro nie sprecyzował tego we wniosku. W tym kontekście, Kolegium wskazało także, że modyfikacja wniosku przez inwestora skutkuje koniecznością dokonania ponownego uzgodnienia projektu decyzji z organami współdziałającymi, a w szczególności z Zarządem Powiatu. Przygotowany bowiem przez organ I instancji projekt decyzji został uzgodniony przez Zarząd Powiatu w postanowieniu z dnia 12 września 2017 r. ale tylko w zakresie nieruchomości zlokalizowanych na terenie gminy R., obręb [..], działki nr [..]-[..] i na terenie gminy P., obręb [..], działki nr: [..]-[..] oraz obręb [..], działki nr [..]-[..] - tj. w odniesieniu do drogi powiatowej nr [..]-[..]. Uzgodnienie możliwości zmiany trasy projektowanego gazociągu z pominięciem działki nr [..] i lokalizacją gazociągu w przebudowanym pasie drogowym drogi powiatowej nr [..], na które powołuje się inwestor w piśmie z dnia 7 stycznia 2019 r. ma charakter nieformalny i poczyniony poza postępowaniem lokalizacyjnym. Dodatkowo, konsekwencją modyfikacji wniosku inwestora jest również zmiana kręgu stron postępowania podlegających zawiadomieniu na piśmie w trybie art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Strony postępowania, będące właścicielami nieruchomości, na których nie jest lokowana inwestycja, podlegają zawiadomieniu obwieszczeniem, a nie na piśmie. Z uwagi na modyfikację wniosku inwestora co do działki nr [..] na swym znaczeniu stracił również argument braku zgody odwołujących się na realizację planowanej inwestycji na ich nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium wskazało, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustali zakres żądania wniosku inwestora, uzupełni materiał dowodowy w koniecznym zakresie, w tym sporządzi nową analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium zauważyło przy tym, że zmianie uległa numeracja działki nr [..], obręb [..] oraz działki nr [..], obręb [..], które zostały podzielone.
We wniesionym do Sądu sprzeciwie od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo tego, że brak było przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, gdyż decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy;
- art. 138 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia decyzji, dlaczego organ II instancji nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a.;
- art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP i wyrażoną w nim zasadą trwałości decyzji ostatecznych i zasadą ochrony praw nabytych, mającymi podstawy w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego, poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji słusznego interesu inwestora i utrzymanie stanu niepewności prawnej po jego stronie pomimo braku ku temu jakichkolwiek przesłanek.
W odpowiedzi na wniesiony sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że będąca przedmiotem wniesionego w niniejszej sprawie sprzeciwu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2020 r. wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Stosownie przy tym do treści art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3001/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu II instancji została oparta na przesłankach jej wydania określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17, Lex nr 2341954). Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt l SA/Sz 1256/13, Lex nr 1479048). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 997/13, Lex nr 1384918).
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia 25 października 2017 r. z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Przyczyną wydania decyzji kasacyjnej w niniejszej sprawie było wskazanie przez inwestora w piśmie z dnia 7 stycznia 2019 r., złożonym w toku postępowania odwoławczego, że z uwagi na niemożność uzyskania zgody/tytułu prawnego do działki nr [..], obręb P., zmienia trasę przebiegu gazociągu poprzez wykluczenie tej działki i w zamian zrealizowanie inwestycji w pasie drogowym drogi powiatowej nr [..]. Niewątpliwie, w piśmie z dnia 13 listopada 2020 r. inwestor wyjaśnił, że powyższa zmiana ma charakter jedynie informacyjny i nie wpływa na zmianę wydanej przez Wójta Gminy decyzji lokalizacyjnej z dnia 25 października 2017 r., jednakże z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, że wykluczenie z trasy przebiegu gazociągu działki pierwotnie objętej wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powoduje zmianę przebiegu trasy inwestycji i potrzebę przeprowadzenia postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego od początku w odniesieniu do nowego przebiegu inwestycji.
Stosownie bowiem do treści art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Określeniem tego terenu organ rozpoznający wniosek jest związany w tym znaczeniu, że całe postępowanie wyjaśniające prowadzone przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego przeprowadza w stosunku właśnie do terenu określonego przez inwestora. Określenie to wyznacza zatem przedmiot całego postępowania.
Określenie terenu objętego inwestycją wyznacza również krąg stron postępowania. Stroną postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). W orzecznictwie sądowym zgodnie podkreśla się przy tym, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, stroną postępowania są obok właściciela i użytkownika wieczystego gruntu objętego zainwestowaniem, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomością, na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja, oraz właściciele lub użytkownicy nieruchomości położonych w dalszej odległości, jeżeli znajdują się one w obszarze oddziaływania tej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2198/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania ma istotne z punktu widzenia gwarancji procesowych stron postępowania, jak i zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), znaczenie. Stronie przysługują określone przepisami procedury administracyjnej uprawnienia (prawo czynnego uczestnictwa w postępowaniu, składania wniosków dowodowych, składania środków odwoławczych od rozstrzygnięć organów). Stąd pominięcie w postępowaniu podmiotu, który powinien za stronę zostać uznany może się wiązać z niekorzystnymi konsekwencjami w sferze jej wynikających z przepisów prawa uprawnień. Z drugiej zaś strony nadmierne i nieuzasadnione rozszerzenie kręgu stron postępowania rodzi niebezpieczeństwo wpływania na jego przebieg przez podmioty, które nie mają interesu prawnego w rozstrzygnięciu i wystąpienia będących tego następstwem negatywnych skutków dla wnioskodawcy. Stosownie przy tym do treści art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Określenie terenu inwestycji przez inwestora ma ponadto znaczenie podczas przeprowadzania najważniejszych dowodów w sprawie, jakim są analizy: warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, stosownie do wymogu art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wydanie decyzji wiąże się bowiem z dokonaniem analizy dwóch elementów – po pierwsze, jest to analiza zasad zagospodarowania terenu wynikająca z przepisów odrębnych, a więc zbadanie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z prawem materialnym administracyjnym oraz z unormowaniami dotyczącymi charakteru samej inwestycji, a po drugie, jest to analiza stanu faktycznego i prawnego dotycząca nieruchomości, na której planuje się realizację inwestycji. Analiza ta obejmuje m.in. ustalenie osoby rzeczywiście władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 902/08, LEX nr 561987). Celem tych analiz jest zbadanie, czy w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja inwestycji na wskazanym przez inwestora terenie.
Co więcej, określenie granic terenu objętego wnioskiem determinuje rodzaj wymaganych, mocą art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzgodnień.
Wreszcie, określenie terenu inwestycji determinuje treść decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która stosownie do art. 54 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, musi określać linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1. Wobec tego załącznik graficzny do decyzji również powinien obejmować teren inwestycji, a także obszar, na który inwestycja będzie oddziaływać. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego powinna zawierać precyzyjne wyznaczenie linii rozgraniczających i nie może w tym zakresie odsyłać do późniejszej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2108/10, LEX nr 746879).
Z kolei, teren wyznaczony w decyzji jako teren inwestycji wiąże organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę, stanowi podstawę do żądania wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości objętych tą decyzją a także do wszczęcia procedury wywłaszczeniowej i w efekcie pozbawienia prawa własności nieruchomości dotychczasowych właścicieli. Tym samym, określenie w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego przebiegu inwestycji przez teren działki nr [..] niesie za sobą daleko idące skutki.
Dlatego też, dokonana przez inwestora zmiana przebiegu gazociągu w toku postępowania odwoławczego, a więc już po wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego od początku z uwzględnieniem nowego przebiegu inwestycji i w odniesieniu do nowego przebiegu inwestycji wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W niniejszej sprawie, stosownie do złożonego przez inwestora wniosku z dnia 7 sierpnia 2017 r. (zmodyfikowanego pismami z dnia 5 września 2017 r. i z dnia 5 października 2017 r.) postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Wójta Gminy, przed wydaniem decyzji z dnia 25 października 2017 r., dotyczyło m.in. terenu działki nr [..] położonej w P., obręb [..], która w toku postępowania odwoławczego została wyłączona z terenu inwestycji. Postępowanie to nie uwzględniało zaś przebiegu inwestycji w pasie drogowym drogi powiatowej nr [..] z pominięciem działki nr [..]. Okoliczności tej nie uwzględniało ani ustalenie stron postępowania, ani dokonane uzgodnienia. Przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza również nie uwzględnia zmiany przebiegu trasy gazociągu dokonanej przez inwestora w piśmie z dnia 7 stycznia 2019 r. i nie może być potwierdzeniem, że w świetle powszechnie obowiązującego prawa dopuszczalna jest realizacja inwestycji na terenie nowo określonym przez inwestora. Co najważniejsze, okoliczności tej nie uwzględnia wydana przez Wójta Gminy decyzja z dnia 25 października 2017 r., która jako teren inwestycji wskazuje m.in. działkę nr [..] położoną w gminie P., obręb [..]. Z kolei, taki zakres rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji niewątpliwie uprawniał właścicieli działki nr [..] do wniesienia odwołania.
Z uwagi na powyższe, przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego od początku z uwzględnieniem nowego przebiegu gazociągu jest niezbędne w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Przy czym, postępowanie dowodowe w tym zakresie nie mogło zostać przeprowadzone przez organ odwoławczy, jako że nie chodzi o jego uzupełnienie, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (§ 1). Art. 136 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję. Powyższe jest możliwe także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (art. 136 § 3 k.p.a.).
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 23 listopada 2020 r. doszło do słusznego wniosku, że decyzję organu I instancji należy uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, dlatego też zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było w pełni uzasadnione.
Biorąc pod uwagę brak naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw jako bezzasadny.
Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło