II SA/Gd 268/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-06-05

Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać dwa odrębne postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czy też powinien rozpoznać te kwestie łącznie w jednym postanowieniu lub wstrzymać się z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do czasu prawomocnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może wydać dwa odrębne postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nawet jeśli zostaną one wydane tego samego dnia. Są to dwa różne rozstrzygnięcia oparte na odmiennych przesłankach, a ich odrębne wydanie nie narusza przepisów prawa ani interesów strony, ponieważ oba postanowienia są ostateczne i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji po upływie 14-dniowego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony wraz z odwołaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wydało dwa odrębne postanowienia: jedno stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a drugie odmawiające przywrócenia terminu. Spółka zaskarżyła postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez rozdzielenie tych kwestii. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 grudnia 2023 r., nr SKO Gd/5628/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych oddala skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z 17 sierpnia 2023 r. Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 37d ust. 1, 4 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977) oraz § 2 ust. 1 w zw. z § 9 pkt 1 lit. b i § 17 ust. 3 pkt 11 uchwały Rady Miasta Gdańska nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034) - dalej: "Uchwała Krajobrazowa", wymierzył "R." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Spółka", "Skarżąca") karę pieniężną w kwocie 4.935,20 zł za umieszczenie w dniach od 6 czerwca 2023 r. do 6 lipca 2023 r. tablicy reklamowej w formie banera na budynku przy ul. D. [...] w G. (działka nr [...], obręb [...]), o powierzchni ekspozycji reklamy wynoszącej 3,00 m2, niezgodnej z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Decyzja organu pierwszej instancji została wysłana na adres siedziby Spółki ( [...]), gdzie została odebrana w dniu 25 sierpnia 2023 r. W dniu 15 września 2023 r. Spółka nadała w placówce pocztowej odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, natomiast w dniu 22 września 2023 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Wniosek o przywrócenie terminu reprezentujący Spółkę pełnomocnik uzasadnił pomyłką związaną z przyjęciem, że termin do złożenia odwołania biegnie od chwili przekazania przez mandanta treści decyzji, tj. od 1 września 2023 r., podczas gdy decyzja została doręczona mandatowi w innej dacie (pełnomocnik nie zauważył, że pismo zostało doręczone mocodawcy kilka dni wcześniej niż zostało doręczone pełnomocnikowi). Okoliczność tę pełnomocnik ustalił w dniu 18 września 2023 r. podczas ponownej analizy sprawy. Biorąc pod uwagę, że mandat nie ponosi winy za niedotrzymanie terminu pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu i rozpoznanie odwołania. Postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie, stosownie zaś do art. 57 § 5 pkt 2 tej ustawy termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Organ odwoławczy podał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Spółce w jej siedzibie 25 sierpnia 2023 r., zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał 8 września 2023 r. Odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 15 września 2023 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji pełnomocnik Spółki wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 22 września 2023 r. Kolegium wskazało, że postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała pouczenie o terminie i sposobie złożenia odwołania, zatem Spółka była poinformowana o terminie złożenia odwołania w sposób prawidłowy. Wobec powyższego, na podstawie art. 134 k.p.a., Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od Kolegium na swoją rzecz kosztów postępowania, zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. art. 134 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez wcześniejszego zakończenia postępowania zainicjowanego w wyniku skargi w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie dwóch odrębnych postanowień w tej samej sprawie, co prowadzi do złamania zasady proporcjonalności oraz zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; 3. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez wydanie dwóch odrębnych postanowień w tej samej sprawie, co skutkuje koniecznością ich odrębnego zaskarżania, rozpatrzenia, a zatem przyczynia się do przewlekłości i zbytniego formalizmu. Skarżąca wyjaśniła, że w toku toczącego się postępowania zmieniła firmę, pod którą działa w obrocie gospodarczym - wobec dokonanego przekształcenia obecnie podmiotem uprawnionym do zaskarżenia postanowienia Kolegium z 27 grudnia 2023 r. jest "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W uzasadnieniu skargi wskazano, że uregulowania zawarte w art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) oraz w art. 134 k.p.a. dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), mimo że odnoszą się do różnych zagadnień procesowych, pozostają ze sobą w ścisłym związku. W związku z tym organ rozstrzygając o tych kwestiach w odrębnych postanowieniach doprowadził do rozdrobnienia postępowania i chaosu w zakresie rozpoznania istoty sprawy. Tym samym należy uznać je za nieprawidłowe. Skarżąca zwróciła uwagę, że do podobnych wniosków doszedł Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA"), który w wyroku z 4 lipca 2013 r. w sprawie II OSK 588/12 stwierdził: "postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne, ale w przypadku złożenia skargi nie uzyskuje przymiotu prawomocności. Uchylenie go przez sąd administracyjny powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki uchybienia terminu, warunkującej wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Kwestia przywrócenia terminu pozostaje nadal otwarta. Uchylenie w tej sytuacji, na skutek skargi strony, również postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie jest zatem uchybieniem przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu organ odwoławczy w zależności od podjętego rozstrzygnięcia, nada bieg odwołaniu - w przypadku przywróceniu terminu albo ponownie wyda postanowienie w trybie art. 134 k.p.a., w przypadku odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W drugiej z wymienionych sytuacji byłoby najwłaściwszym, aby organ odwoławczy wstrzymał się z wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. - na wypadek zaskarżenia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - do czasu prawomocnego załatwienia przez sąd administracyjny skargi na to postanowienie". Zdaniem strony skarżącej tego typu rozstrzygnięcie narusza też co najmniej kilka zasad postępowania administracyjnego, tj. zasadę proporcjonalności, zaufania uczestników do władzy publicznej, czy szybkości postępowania, które wyrażone są nie tylko w k.p.a., ale także uchwalonym przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji. Skarżąca wskazała, że załatwienie jednym postanowieniem dwuzakresowym albo dwoma postanowieniami wydanymi jednego dnia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zarówno wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które to rozstrzygnięcia są ostateczne i zawierają pouczenie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, może wywoływać wątpliwości, które z rozstrzygnięć zaskarżyć. W przypadku zaskarżenia tylko orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, strona zamknie sobie drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Końcowo Skarżąca podniosła, że część przedstawicieli doktryny postuluje za brakiem możliwości rozstrzygnięcia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w odrębnych postanowieniach, uznając to za przejaw skrajnego formalizmu, stanowiącego zaprzeczenie zasady ogólnej ujętej w art. 12 k.p.a. Taka praktyka pomija też potrzebę takiej wykładni prawa, która pozwoliłaby zachować jego spójność, w sensie zachowania integralności powiązanych ze sobą funkcjonalnie rozwiązań. Jeśli mają one tworzyć pewien system, błędem byłoby interpretowanie kształtujących je przepisów w oderwaniu od siebie, bez uwzględnienia celu, któremu one służą. Mając powyższe na uwadze Skarżąca podniosła, że łączne rozpoznanie obu spraw przez Sąd jawi się jako celowe i niezbędne. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 grudnia 2023 r., którym stwierdzono uchybienie przez "R." Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (obecnie: "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdańska, z 17 sierpnia 2023 r. wymierzającej Skarżącej karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Ustawodawca precyzuje zarazem tę regulację poprzez wskazanie w art. 127 § 1 k.p.a., że stronie przysługuje odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Jak wynika z kolei z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie należy wnieść do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia danej decyzji stronie. Zachowanie tego terminu stanowi przy tym warunek konieczny skutecznego podważenia rozstrzygnięcia, z którym nie zgadza się strona. W razie upływu wskazanego terminu organ odwoławczy będzie natomiast zobowiązany - w świetle art. 134 k.p.a. - do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a. W razie przekroczenia terminu organ odwoławczy nie bada zatem odwołania pod kątem merytorycznym, lecz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok NSA z 18 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 845/21). Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane po prawidłowym ustaleniu przesłanek przewidzianych w art. 134 k.p.a. i odpowiada przepisom prawa. Skoro Skarżąca złożyła odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia, to Kolegium nie mogło przystąpić do jego rozpoznania, lecz zobowiązane był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia. Skuteczne uchylenie się od skutków uchybienia terminu możliwe jest natomiast jedynie przy zastosowaniu dopuszczalnych środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Środkiem takim jest wniosek o przywrócenie terminu, który w niniejszej sprawie został złożony, jednakże postanowieniem z 27 grudnia 2023 r. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zaś skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z 5 czerwca 2024 r. w sprawie II SA/Gd 267/24. Zdaniem Sądu Kolegium dokonało wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych oraz w sposób prawidłowy oceniło zebrany w sprawie materiał procesowy. Podstawy zastosowania art. 134 k.p.a. zostały w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia wymagania stawiane przez art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. Odnosząc się końcowo do kwestii relacji, jaka zachodzi pomiędzy postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania a postanowieniem w sprawie odmowy przywrócenia terminu, trzeba stwierdzić, że są to dwa różne orzeczenia, dotyczące dwóch różnych kwestii, które oparte są na różnych przesłankach. Wynika to wyraźnie z treści art. 58 § 1 k.p.a. (w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy) oraz art. 134 k.p.a. (organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania). Na gruncie niemalże identycznych regulacji zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) - dalej: "Ordynacja podatkowa", Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1445/11 wyraził pogląd, że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej (odpowiednik art. 58 k.p.a.) jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (odpowiednik art. 134 k.p.a.), niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony. Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tego uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Takie postanowienie nie stoi też w żaden sposób na przeszkodzie załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu, także w sposób pozytywny (zob. też L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, komentarz do art. 162). Niemniej jednak, pomimo wcześniejszego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu i nieuwzględnienia tego wniosku, organ nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Fakt bowiem uprzedniego orzeczenia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zwalnia organu odwoławczego z obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do jego wniesienia (zob. wyroki NSA: z 5 maja 2015 r. sygn. akt I FSK 322/14 i z 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 214/10). W wyroku z 6 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 715/13 NSA wprost stwierdził, że ostateczny charakter postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w toku postępowania administracyjnego (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) nie stoi na przeszkodzie wydania tegoż postanowienia w przypadku wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nawet bezpośrednio po wydaniu ostatnio powołanego postanowienia. Zatem wydanie obydwu postanowień w tej samej dacie - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - jest dopuszczalne i nie narusza przepisów prawa w sposób mogący skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia (pogląd ten został podzielony także w wyrokach NSA: z 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 2667/18, z 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 1995/15 i z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1743/15). A zatem, rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia uchybionego terminu oraz stwierdzenie jego uchybienia czy to w jednym postanowieniu, czy też dwóch odrębnych wydanych w tej samej dacie należy uznać za dopuszczalne. W niczym nie narusza to bowiem interesów i praw strony, a to z uwagi na ostateczny charakter obu rozstrzygnięć i możliwość ich zaskarżenia do sądu administracyjnego. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło