II SA/Gd 31/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-05-27
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była właścicielem nieruchomości w okresie od wydania pozwolenia na budowę do upływu terminu na rozpoczęcie budowy, może być uznana za stronę w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia tego pozwolenia i w konsekwencji domagać się wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego, aby być stroną w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę, ponieważ nie była właścicielką nieruchomości w kluczowym okresie od wydania pozwolenia do upływu terminu na rozpoczęcie budowy. Brak interesu prawnego wyklucza możliwość domagania się wznowienia postępowania. Sąd oparł się na wcześniejszych wiążących orzeczeniach WSA w Gdańsku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. V. o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 1967 r. Organ administracji dwukrotnie odmawiał wznowienia, uznając, że skarżąca nie ma interesu prawnego, ponieważ nie była właścicielką nieruchomości w okresie, gdy pozwolenie mogło wygasnąć z powodu niepodjęcia budowy. WSA w Gdańsku uchylał te postanowienia, wskazując na konieczność formalnej oceny wniosku i przymiotu strony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji odmówiły uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia, stwierdzając, że skarżąca nie miała prawa do nieruchomości w kluczowym okresie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Jacek Hyla Protokolant Asystent Sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. V. na decyzję Wojewody z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, decyzją z dnia 7 listopada 1967 r. znak [...], udzieliło J. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w S. przy ul. L.
W dniu 24 listopada 2011 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, albowiem pismem z dnia 14 listopada 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował go, że w toku prowadzonego postępowania dotyczącego legalności wykonywania robót budowlanych prowadzonych przez J. W., a polegających na przebudowie warsztatu elektrycznego na działce nr [...] okazało się, że J. W. nie rozpoczął robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego w S. przy ul. L. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r.
Decyzją z dnia 28 marca 2012 r., Starosta odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 7 listopada 1967 r. znak [...] stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane, albowiem inwestor rozpoczął już w połowie 1968 r. roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego wykonując ławy fundamentowe tego budynku wraz z ławami fundamentowymi części warsztatowej.
W dniu 30 maja 2012 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek (pismo z dnia 21 maja 2012 r.) D. V. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia 28 marca 2012 r. Wnioskująca wskazała, że jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości położonej w S. przy ul. L., stanowiącej obecnie działkę nr [...], nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r. znak [...], a sprawa zakończona wydaniem decyzji z dnia 28 marca 2012 r. dotyczy jej interesu prawnego.
Starosta, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r., odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że D. V. nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż budynek mieszkalny na działce nr [...] został zrealizowany zanim stała się ona właścicielką działki nr [...]. Wojewoda, postanowieniem z dnia 13 września 2012 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, w pełni podzielając stanowisko w nim wyrażone. Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 695/12, uchylił postanowienie Wojewody z dnia 13 września 2012 r. jak i poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia 18 czerwca 2012r.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że wniosek składa podmiot nie będący stroną organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 kpa) i je przeprowadzić. Stwierdzenie z kolei w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną, skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak interesu prawnego wnioskodawcy) zachodzi zaś jedynie wtedy, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpi podmiot, który w ogóle nie będzie powoływał się na interes prawny. Dlatego też w niniejszej sprawie organ powinien najpierw dokonać formalnej oceny wniosku o wznowienie i w razie spełnienia ustawowych wymagań powinien wznowić postępowanie zakończone decyzją o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i wydać decyzję określoną w art. 151 kpa. Dokonując z kolei oceny, czy wnioskująca posiada przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę organy administracji powinny odnieść się do normy ogólnej to jest art. 28 kpa, zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, i według niej ocenić interes prawny wnioskującej w postępowaniu o wznowienie.
Ponownie rozpoznając wniosek D. V. Starosta , postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wznowił postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 7 listopada 1967 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w S. przy ul. L.
Następnie, decyzją z dnia 22 sierpnia 2013 r., Starosta odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 28 marca 2012 r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia oraz z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Starosta uznał bowiem, że D. V. nie wykazała żadnego przepisu prawa materialnego, który naruszałby jej interes prawny jako strony postępowania w tej sprawie i wyjaśnił, że przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia na budowę winien być oceniany na podstawie art. 28 kpa, a nie na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, na który powołuje się wnioskująca. Starosta wyjaśnił, że budynek mieszkalny na działce nr [...], objęty przedmiotowym pozwoleniem na budowę, znajduje się w znacznej odległości od nieruchomości wnioskującej o nr [...]. Minimalna odległość ściany budynku mieszkalnego od granicy z działką nr [...] wynosi 6,6 m, natomiast otwory okienne i otwór drzwiowy zostały wybite w ścianie Zakładu Rzemieślniczego, objętego inną decyzją o pozwoleniu na budowę. Tym samym działka wnioskującej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce nr [...], a interes prawny wnioskującej nie został naruszony. Interes prawny wnioskującej nie może być wywodzony również z jej uprawnień właścicielskich, o których stanowi art. 140 kc i z naruszenia dobra osobistego, o którym stanowi art. 23 kc. Ponieważ, okna i drzwi wybito nie w budynku mieszkalnym objętym decyzją z dnia 7 listopada 1967 r. nr [...] to jego budowa w żaden sposób nie ograniczyła wnioskującej możliwości korzystania z przysługującego jej prawa własności gruntu do działki nr [...].
Wojewoda, decyzją z dnia 21 października 2013 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 22 sierpnia 2013 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 952/13, uchylił tę decyzję jak również poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 22 sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, ze w rozpoznawanej przez organy sprawie zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) w brzmieniu zgodnie ze zmianą dokonaną ustawą z dnia 26 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. nr 145, poz. 914), a więc zgodnie z którym decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. A zatem skoro w rozpoznawanej sprawie pozwolenie na budowę zostało udzielone w dniu 6 listopada 1967 r., to okres 3 letni upływał w listopadzie 1970 r. Orzekające w sprawie organy nie zbadały jednakże, czy w okresie tym wnioskująca D. V. posiadała prawo do nieruchomości oznaczonej aktualnie nr [...]. Brak prawa wnioskującej do nieruchomości nr [...] w tym okresie – jak stwierdził Sąd - oznaczałby zaś w istocie, że nie mogłaby być ona stroną postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę na tej podstawie, że budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, a więc nie mogłaby domagać się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 28 marca 2012 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 6 listopada 1967 r. z przyczyny wyżej wskazanej.
Sąd wskazał ponadto, że dla uzyskania statusu strony w przedmiotowym postępowaniu nie jest wystarczające posiadanie interesu faktycznego. Postępowanie dotyczące wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i postępowanie prowadzone w wyniku wznowienia nie zawiera w tym zakresie żadnych wyjątków. Organ administracji nie miał obowiązku z urzędu ustalania stron postępowania po jego wznowieniu. Klauzula dotycząca zasad współżycia społecznego nie została zawarta w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego a więc nie dotyczy postępowania prowadzonego przez organy administracji na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to również postępowania w sprawie ochrony dóbr osobistych.
Sąd zwrócił także uwagę, że jedynie uznanie, że wniosek o wznowienie jest zasadny, czyli uznanie, że D. V. przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę, otwierałoby drogę do ponownego rozstrzygania co do istoty sprawy. Tymczasem organ I instancji wydając decyzję z dnia 22 sierpnia 2013 r. uznał, że D. V. nie może zostać uznana za stronę postępowania a z drugiej rozpatrzył wniosek merytorycznie uznając, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ odwoławczy w zasadzie podzielił stanowisko organu I instancji zawarte w sentencji organu I Instancji oraz uzasadnienie decyzji lecz swojego stanowiska nie uzasadnił. Do momentu zaś, gdy organy nie uznają, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa nie mają uprawnienia do ponownego rozpatrywania i rozstrzygania sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Tymczasem organ I instancji przeprowadził ocenę merytoryczną sprawy.
Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ ustalił w sposób jednoznaczny na podstawie art. 28 kpa, bez powoływania się na art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, czy skarżącej przysługiwał status strony tzn. czy w rozpatrywanej sprawie istnieje przesłanka wznowieniowa z uwagi na posiadanie przez skarżącą interesu prawnego i wskazał, że dopiero ustalenie, że w sprawie istnieje przesłanka wznowieniowa w postaci braku udziału strony w kwestionowanym postępowaniu daje możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku D. V. Starosta, decyzją z dnia 2 października 2014 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 28 marca 2012 r.
Organ ustalił, że D. V. w okresie od 1967 r. do 1970 r. nie miała żadnych praw do działek, których części w 1973 r. weszły w skład działki nr [...], aktualnie stanowiącej działkę o nr [...] a wówczas w całości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Wnioskująca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie przedłożyła też żadnych dowodów potwierdzających jej prawo do działki o aktualnym nr [...] w tym okresie. Z uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 26 marca 1971 r. nr [...]w sprawie ustalenia granic wsi S. na obszarze gromady S. w powiecie wynika, że działka nr [...] będąca własnością T. K. została przejęta na własność Państwa z przeznaczeniem na cele budowlane. Z dokumentów przekazanych przez Geodetę Powiatowego dotyczących działki nr [...] wynika, że widniejąca na części map geodezyjnych działka o nr [...] w rzeczywistości nie została wydzielona. Z kolei działka nr [...] stanowiąca własność Państwa S. wraz z całym gospodarstwem rolnym (bez budynków) przeszła decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 23 listopada 1969 r. na własność Państwa. Natomiast działka, której część oznaczona nr [...] weszła w skład działki nr [...] posiadała nr ewidencyjny [...]. Dopiero w dniu 5 kwietnia 1973 r., na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [..]., D. V. (wówczas Ł.) i J. A. Ł. stali się właścicielami działki nr [...] (aktualnie stanowiącej działkę nr [...]), która graniczy z działką nr [...].
Z uwagi na powyższe organ uznał, że wnioskująca nie posiada interesu prawnego upoważniającego ją do występowania jako strona w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r. i nie ma legitymacji procesowej do złożenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 28 marca 2012 r.
Od decyzji Starosty z dnia 2 października 2014 r. odwołanie wniosła D. V. podnosząc, że decyzja ta wydana została z naruszeniem: art. 162 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa – poprzez przyjęcie przez organ I instancji, że postępowanie o wygaszenie decyzji na podstawie art. 162 kpa jest kontynuacją postępowania, w którym zapadła decyzja, której wygaśnięcie stwierdzono a w konsekwencji uznanie, że odwołującej się nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu; art. 7 i art. 77 § 1 kpa – poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie I instancji obowiązkowi w tym zakresie, a w konsekwencji uznanie m.in., że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu oraz przyjęcie na podstawie oświadczenia uczestnika J. W., że do rozpoczęcia budowy objętym pozwoleniem doszło przed terminem wygaśnięcia decyzji. Zdaniem odwołującej się w celu ustalenia czy przysługuje jej przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu organ nie powinien badać jej prawa do działki oznaczonej nr [...] w latach 1967 – 1970, lecz powinien określić strony postępowania według stanu prawnego właściwego w czasie prowadzenia postępowania, w którym skarżąca została pominięta tj. postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 kpa.
Wojewoda, decyzją z dnia 27 listopada 2014 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 2 października 2014 r. Wojewoda stwierdził że organ I instancji, związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 952/13, prawidłowo wykazał, że w okresie od 1967 r. do 1970 r. D. V. nie posiadała prawa do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], a zatem nie posiada też interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o pozwoleniu na budowę z dnia 7 listopada 1967 r. znak [...].
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 162 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ uznał, że są one niezasadne. Z żadnej części zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem, aby organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji stanowiło kontynuację postępowania, w którym zapadła decyzja, której wygaśnięcie jest stwierdzane. Ustalając zaś kwestię przymiotu strony wnioskującej organ I instancji dokonał wyczerpujących ustaleń w tym zakresie. Z kolei ustalenie terminu rozpoczęcia robót budowlanych objętych decyzją z dnia 7 listopada 1967 r. nr [...] nie stanowiło przedmiotu rozważań niniejszego postępowania wznowieniowego.
Na decyzję Wojewody z dnia 27 listopada 2014 r. D. V. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, domagając się jej uchylenia. Skarżąca podtrzymała zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji Starosty z dnia 2 października 2014 r. a dodatkowo podniosła, że w decyzji Wojewody błędnie przyjęto, na podstawie uznania za organem I instancji, że wznowienie postępowania dotyczy tylko okresu do listopada 1970 r., jako przesłanki jedynego skutku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1967 r. Skarżąca uważa, że w sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej został naruszony jej interes prawny, gdyż budynek na działce nr [...] wybudowany został za blisko granicy działki nr [...] i obecnie ten stan faktyczny położenia budynku co do granicy działki się nie zmienił. Skarżąca wyjaśniła jednocześnie, że w dniu 7 listopada 1967 r. właściwe organy wydały dwa pozwolenia na budowę dotyczące dwóch budynków położonych na nieruchomości nr [...]. Były to decyzje oznaczone znakami: [...] i [...]. W ocenie skarżącej brak było podstaw do wydawania dwóch odrębnych decyzji skoro oba budynki połączone są ścianami nośnymi i stanowią w rzeczywistości jeden budynek. Z uwagi na powyższe logicznym jest wniosek, iż budynek mieszkalny, o którym stanowi pozwolenie na budowę z 7 listopada 1967 r. znak [...] według pierwotnych założen i szkiców miał stanowic całkowicie odrębny i położony w innej części nieruchomości budynek. Takie twierdzenia natomiast uzasadniają twierdzenia, że inwestor nie mógł rozpocząć budowy zgodnie z ustawowym 3 letnim terminie, gdyż wysoce prawdopodobnym jest, iż w pozwoleniu na budowę określona była inna lokalizacja budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja odpowiada bowiem ocenie prawnej tut. Sądu wyrażonej w uzasadnieniach poprzednich wyroków, a w szczególności w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Gd 952/13.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie Sądu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, Legalis). Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną praną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1276/12, LEX nr 1481471). Uregulowania zawarte w art. 153 ustawy mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2541/12, LEX nr 1572523). Takie rozwiązanie oznacza też, że charakter wiążący ma ocena prawna błędna w ocenie sądu rozpoznającego kolejny raz sprawę. Kontrola prawidłowości decyzji wydanej w następstwie wyroku sprowadza się bowiem do kontroli realizacji przez organ wcześniejszych zaleceń sądu i podporządkowania się jego ocenie prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku we wiążącym w sprawie wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 695/12 wskazał, że dokonując oceny czy D. V. posiada przymiot strony w postępowaniu o wznowienie organ powinien wziąć pod uwagę, że postępowanie nadzwyczajne zainicjowane jej wnioskiem dotyczy sprawy wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i powinien być oceniany na podstawie art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W pełni podzielając to stanowisko Sąd jedynie dodatkowo wyjaśnia, że przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być oceniany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego dlatego, że jest to przepis, który dotyczy wyłącznie spraw w przedmiocie pozwolenia na budowę. Do wszelkich innych spraw, do których również należy sprawa wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę ma zastosowanie zasada ogólna oceny przymiotu strony wynikająca z art. 28 kpa kładąca nacisk na interes prawny strony w danej sprawie, a nie na znajdowanie się w obszarze oddziaływania. Dla wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest istotne czy określony podmiot znajduje się w obszarze oddziaływania lecz znaczenie ma kwestia czy domagający się dopuszczenia do udziału w takiej sprawie podmiot ma interes prawny w jej rozstrzygnięciu. Nie jest zatem wystarczające powołanie się na fakt, iż domagający się dopuszczenia do udziału w postępowaniu o wygaszenie pozwolenia na budowę podmiot jest właścicielem gruntów sąsiadujących z nieruchomością objętą pozwoleniem na budowę, ale konieczne jest wykazanie, że ma w tym interes prawny uzasadniający udział w postępowaniu. Wykazanie interesu prawnego jako legitymacji materialnoprawnej obciąża podmiot, który w postępowaniu chce uczestniczyć /lub też zainicjować takie postępowanie/, co podlega analizie organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy, ocena w tym zakresie należy następnie do Sądu administracyjnego (zob. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1479/10, LEX nr 1162397).
Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wiążącym w sprawie wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 952/13 wskazał, że brak prawa D. V. do nieruchomości oznaczonej aktualnie nr [...] w okresie od 6 listopada 1967 r. do listopada 1970 r. oznaczać będzie, że wnioskująca nie mogłaby być stroną postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę na tej podstawie, że budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, a więc nie mogłaby domagać się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 28 marca 2012 r. A więc o posiadaniu przez D. V. interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu mającym na celu wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę przesądzić ma fakt posiadania przez nią prawa do nieruchomości oznaczonej aktualnie nr [...] w okresie od 6 listopada 1967 r. do listopada 1970 r. Powyższa ocena w okolicznościach faktycznych sprawy, które co należy podkreślić nie uległy zmianie po wydaniu wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r., była wiążąca i dla organów i dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca w okresie od 1967 r. do 1970 r. nie miała żadnych praw do działki nr [...]. Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika bowiem, że dopiero na mocy aktu notarialnego z dnia 5 kwietnia 1973 r. Rep. A nr [...] doszło do zamiany, w ramach której D. i J. A. Ł. stali się właścicielami działki nr [...] (oznaczonej aktualnie jako [...]) o pow. 500 m2 a Skarb Państwa właścicielem działki nr [...] o pow. 640 m2. W 1976 r. D. V. stała się jedyną właścicielką tej działki. Wcześniej zaś działka nr [...] w 1973 r. została utworzona z działek o nr [...]-[...]. Przy czym działka nr [...], będą własnością T. K., została przejęta na własność Państwa z przeznaczeniem na cele budowlane. Działka nr [...], stanowiąca własność Państwa S. wraz z całym gospodarstwem rolnym (bez budynków) przeszła na mocy decyzji z dnia 23 listopada 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej na własność Państwa. Z kolei działka nr [...] posiadała wcześniej nr [...]. Informacje te wynikają z analizy zgromadzonych przez organ I instancji dokumentów a mianowicie: uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 26 marca 1971 r. nr [...] w sprawie ustalenia granic wsi S. na obszarze gromady S. w powiecie, pism z dnia 5 czerwca 2013 r. i z dnia 26 maja 2013 r. przekazanych przez Geodetę Powiatowego oraz z mapek geodezyjnych. Wnioskująca nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które mogłyby spowodować odmienną ocenę tej okoliczności.
Stwierdzić jednocześnie należy, że postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji w sprawie ustalenia czy D.V. posiadała w okresie od 1967 r. do 1970 jakiekolwiek prawo do działki aktualnie oznaczonej nr [...] odpowiada wymogom wynikającym z ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ w sposób należyty i wyczerpujący informował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego jednocześnie zapewniając stronom czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgromadzone informacje świadczą o tym, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego ustalił czy dana okoliczność została udowodniona.
Ponieważ D. V., w okresie od 6 listopada 1967 r. do listopada 1970 r., nie dysponowała żadnym prawem do nieruchomości oznaczonej aktualnie nr [...], to tym samym – jak przesądził Sąd we wcześniejszym wyroku - nie mogła być stroną postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Co z kolei świadczy również o tym, że skarżąca nie ma legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 28 marca 2012 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 7 listopada 1967 r. znak [...]. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym (zob. J. Borkowski, Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967 r., str. 62 i 63). Ustalenie zaś, że powołana przez skarżącą podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie występuje musiało skutkować wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa o odmowie uchylenia decyzji Starosty z dnia 28 marca 2012 r.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że stanowisko skarżącej o niezrealizowaniu przez inwestora budynku objętego decyzją z dnia 7 listopada 1967 r. o nr [...] oparte na przekonaniu, że budynek ten musiał być wedle projektu usytuowany w innym miejscu działki nie mogłoby skutkować w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 28 marca 2012 r. przyjęciem, że inwestor nie rozpoczął robót budowlanych w wymaganym terminie. W sytuacji gdy nie zachował się ani projekt budowlany, ani żadne inne dokumenty będące podstawą wydania decyzji z dnia 7 listopada 1967 r. organ nie mógł dokonać w tym zakresie jednoznacznych ustaleń. Podkreślenia wymaga, że budynek objęty tą decyzją zrealizowany został w znacznej odległości od działki [...]. Jak ustaliły organy minimalna odległość ściany budynku mieszkalnego od granicy działki nr [...] wynosi 6, 5 m. To, że budynek ten połączony został z budynkiem zakładu rzemieślniczego, objętym odrębną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie dawał skarżącej przymiotu strony w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego.
Z powyższych względów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło