II SA/Gd 344/15

Dnia 10 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. T., J. T. i M. S. na decyzję Wojewody z dnia 14 kwietnia 2015 roku, nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić skarżącym wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta z dnia 9 lutego 2015 r., nr [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji z dnia 9 lutego 2015 r., nr [...], którą Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – S. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie położonym w S. przy ul. C. Strona skarżąca wniosła o wstrzymanie ww. decyzji z uwagi na "niebezpieczeństwo wystąpienia dla skarżących znacznej szkody oraz niemożliwych do odwrócenia skutków, w przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny". W jej ocenie, w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, trzeba będzie wszcząć postępowanie zmierzające do przywrócenia stanu poprzedniego. Biorąc pod uwagę nakład środków, jak również czas trwania ewentualnych postępowań w tym zakresie, zasadne jest zatem uniemożliwienie realizacji spornej inwestycji. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika jednak, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji powyższych przepisów wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest zatem dopuszczalna samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Po drugie, postępowanie to dotyczy - co do zasady - możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, choć nie wyklucza to dopuszczalności wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero jednak gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może - na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest natomiast możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli - z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania skarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 1443/15, oraz w postanowieniu z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. I FSK 1070/15, nie publ.). Brak stosownego wniosku wraz ze stosownym uzasadnieniem, wykluczał zatem w tej sprawie możliwość udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej. Niezależnie od powyższego zauważyć również trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej zapewnia stronie tymczasową ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się zatem odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. W związku z powyższym wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II OZ 201/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd – jak to już wyjaśniono powyżej, nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 1041/08, Baza Orzeczeń LEX nr 527673). Należy również zgodzić się z poglądem, zaprezentowanym przez J. P. Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" (Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2008, wydanie 3, str. 218), że: "Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy". Ocena rozpoznawanego wniosku pod kątem poczynionych wyżej uwag powoduje, że nie mógł on zostać uwzględniony także z tego względu, że nie zawierał właściwego uzasadnienia. Konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku strony skarżącej oraz interesów inwestora powoduje, że wnioskodawca jest obowiązany do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za zasadnością wniosku. Takiego uprawdopodobnienia wniosek skarżących nie zawierał. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie skutków materialnych i prawnych, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. W szczególności, nie można z góry przyjąć, że wykonanie każdej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bez przytoczenia konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na takie właśnie niebezpieczeństwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1041/08, Baza Orzeczeń Lex nr 527673). Podkreślenia wymaga również, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową) wyrządzoną wnioskodawcy, która nie będzie mogła być później wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Istotne znaczenia ma w związku z powyższym również okoliczność, że skutki wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę dotyczą przede wszystkim interesów inwestora, który ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez sąd i winien liczyć się z możliwością ewentualnego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2008 roku, sygn. akt II OZ 1202/07; z dnia 26 lutego 2008 roku, sygn. akt II OZ 145/08; z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 588/08; z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II OZ 1057/10 wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy nadto wyjaśnić, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji, zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, i wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako niedający się odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do skutków trudnych lub niemożliwych do odwrócenia. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosku skarżących nie uwzględnił.