II SA/Gd 381/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody z dnia 21 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga M. C. na decyzję Wojewody z dnia 21 marca 2017 r. nr [..] wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z dnia 6 września 2016 r. A. K. (z domu Ś.) zwróciła się do Prezydenta Miasta o wydanie pozwolenia na budowę "uzupełnienia ścian oddzielających mieszkanie nr 6 od mieszkania nr 7" w budynku wielorodzinnym położonym w G. przy ul. K. Jako dokumenty mające świadczyć o posiadaniu przez nią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestorka przedłożyła: wyrok Sądu Rejonowego z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt [..], mocą którego nakazano M. C. opuścić, opróżnić i wydać A. Ś. część lokalu mieszkalnego nr 7 położonego w G.przy ul. K. tj. pomieszczeń o łącznej powierzchni 29 m2, a także uchwałę nr 11 z dnia 12 sierpnia 2015 r., Wspólnoty Mieszkaniowej [..] położonej przy ul. K. w G., mocą której właściciele lokali wyrazili większością 56,72 % głosów zgodę A. Ś. (właścicielce lokalu nr 7) i M.C. (właścicielowi lokalu nr 6) na przebudowę w ich lokalach. Prezydent Miasta, decyzją z dnia 1 grudnia 2016 r. nr [..], zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. K. pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr 7 w budynku przy ul. K. na działce nr [..], obr. K., w G. Decyzja ta została doręczona m.in. skarżącemu. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 grudnia 2016 r. Decyzja ta również została doręczona skarżącemu. We wniesionej do Sądu skardze M. C. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 20 września 2017 r. skarżący oświadczył, że nie jest właścicielem lokalu nr 6 i nie był nim już również w czasie gdy toczyło się postępowanie w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę a także w czasie wydawania decyzji przez organ I jak i organ II instancji. Jak wyjaśnił, lokal nr 6 darował E. Ś. w sierpniu 2016 r. a ona zbyła go w marcu 2017 r. Skarżący oświadczył jednocześnie, że w toku sprawy administracyjnej był właścicielem lokalu nr 9 w tej wspólnocie ale już w dniu 21 marca 2017 r. nie był, jak i obecnie nie jest, właścicielem żadnego lokalu mieszkalnego w tej wspólnocie. Skarżący oświadczył także, że swój interes prawny do wniesienia skargi w niniejszej sprawie wywodzi z tego, że w toku sprawy był właścicielem lokalu nr 9 a w obecnej chwili jest prezesem zarządu i udziałowcem spółki A., która jest właścicielem m.in. lokali nr 6 i 9 w budynku przy ul. K. w G. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Postępowanie sądowoadministracyjne może być zatem prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot w świetle powołanego przepisu. Wskazać przy tym należy, że badania legitymacji skargowej sąd dokonuje niezależnie od kwalifikacji danego podmiotu przez organy administracji (strona, uczestnik) i nie jest związany rozstrzygnięciami w tym zakresie. Oznacza to, że sąd -badając skargę, dokonuje ponownej oceny czy przedmiotowa sprawa dotyczy interesu prawnego skarżącego. Stanowi to konsekwencję wyodrębnienia "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym jako interesu we wniesieniu skargi (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. II OSK 247/06, LEX nr 342607). Co za tym idzie, sąd nie może opierać się w tym względzie wyłącznie na ustaleniach organów administracji publicznej orzekających w sprawie w obu instancjach. Wniesienie skargi do sądu przez osobę, którą organ administracyjny potraktował jako stronę postępowania administracyjnego i której doręczył decyzję administracyjną, nie przesądza o interesie prawnym skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy, a tym samym nie zwalnia sądu z badania interesu prawnego w znaczeniu materialnym. Pojęcie strony w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny we wniesieniu skargi powinien być zatem rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków autora skargi, a zaskarżonym aktem lub czynnością (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2007 r., sygn. II OSK 1225/06, LEX nr 360339 a także T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 122-123). Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, niekiedy może mieć swoje źródło w przepisach o postępowaniu. To z kolei oznacza, że status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać li tylko z faktycznego traktowania podmiotu, niemającego legitymacji procesowej jako strony (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 478/2013 r., LEX nr 1372097). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze prawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Związku polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa. Interes prawny powinien być przy tym indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 4000/01, Legalis). Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub o zwolnienie z nałożonego obowiązku. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 października 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 198/06, LEX nr 283599): legitymacja do złożenia skargi oparta jest na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. A zatem, zaskarżona do sądu decyzja może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarżący, który we własnym imieniu zaskarżył decyzję Wojewody z dnia 21 marca 2017 r., nie posiada indywidualnego interesu prawnego uprawniającego go do wniesienia skargi na tę decyzję Skarżący nie jest również podmiotem uprawnionymi do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, mocą której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr 7 w budynku wielorodzinnym przy ul. K. w G. Skarżący nie był adresatem podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jako że nie on wnosił o udzielenie pozwolenia na budowę. Został natomiast uznany przez organy obu instancji za stronę tego postępowania. Krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wyznacza przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, to w szczególności przepisy dotyczące wzajemnego sytuowania obiektów budowlanych. Należą do nich m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne dla różnego rodzaju inwestycji, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, ochrony przeciwpożarowej, prawa wodnego, zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz dróg publicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 599/07, LEX nr 504650). Mając na uwadze specyfikę niniejszej sprawy wskazać należy, że niewątpliwie członek wspólnoty mieszkaniowej może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes (zob. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 583/12, Lex nr 1483452 i przytoczone tam orzecznictwo). W sprawach dotyczących natomiast wyodrębnionych lokali konieczne jest wykazanie interesu prawnego poszczególnych właścicieli (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r. II OSK 2772/13 i z dnia 3 marca 2016 r. II OSK 1682/14, dostępne na stronie internetowej https://otrzeczenia.nsa.gov.pl). Każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego, ale także na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., LEX nr 1525711). Z bezspornych okoliczności sprawy, przedstawionych zresztą przez samego skarżącego wynika, że nie mógł on zostać uznany za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Skarżący bowiem jeszcze przed złożeniem przez A. K. w dniu 6 września 2016 r. wniosku o wydanie pozwolenia na uzupełnienie ścian oddzielających mieszkanie nr 6 od mieszkania nr 7 w budynku wielorodzinnym położonym przy ul. K. w G., zbył lokal nr 6. Jak oświadczył na rozprawie w dniu 20 września 2017 r., darował on ten lokal E. Ś. w sierpniu 2016 r. Z dokumentów sprawy nie wynika zaś aby planowana przez A. K. przebudowa w lokalu nr 7 mogła mieć wpływ na posiadany przez skarżącego, w momencie wszczęcia przez Prezydenta Miasta postępowania, lokal nr 9. Zaplanowana przebudowa dotyczyć miała bowiem wyłącznie uzupełnienia ścian oddzielających mieszkanie nr 6 od mieszkania nr 7. Co więcej, na dzień 21 marca 2017 r., tj. na dzień wydania zaskarżonej decyzji Wojewody, skarżący nie był już właścicielem również tegoż lokalu mieszkalnego. Posiadanie udziałów w A., której to obecnie przysługuje prawo własności do obu wskazanych przez skarżącego lokali mieszkalnych nie ma natomiast żadnego znaczenia dla oceny legitymacji skarżącego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Również nie ma znaczenia w sprawie okoliczność, że skarżący pełni funkcję jest prezesa zarządu tej spółki, jako że skargi nie wniósł on w imieniu spółki lecz wyłącznie w imieniu własnym. Doręczenie decyzji przez organ podmiotowi, który nie posiadał w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego, jedynie formalnie czyni z tego podmiotu stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przypadku stwierdzenia przez sąd wojewódzki braku u skarżącego interesu prawnego (materialnego), skutkuje to ustaleniem braku jego legitymacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co w konsekwencji prowadzi do oddalenia skargi, bez możliwości ustosunkowania się do choćby słusznych zarzutów skargi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 684/12, Legalis). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną w niniejszej sprawie przez M. C. skargę, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.