II SA/Gd 467/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia oddalić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2017 r., nr SKO [..]. Wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Uzasadniając wydane postanowienie Sąd wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 a także zgodnie z art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wezwany został do usunięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi przez złożenie 10 jej odpisów lub jej uwierzytelnionych fotokopii wraz z załącznikami (zdjęcia) oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłkę zawierającą to wezwanie skarżący otrzymał w dniu 26 lipca 2017 r. a zatem termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego upływał dla skarżącego w dniu 2 sierpnia 2017 r. Z akt sprawy wynika zaś, że w zakreślonym terminie skarżący uiścił jedynie wymagany wpis sądowy ale nie uzupełnił braków formalnych skargi. Wymagane 10 odpisów skargi wraz z załącznikami skarżący nadesłał do Sądu dopiero w dniu 3 sierpnia 2017 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) a więc po terminie. Dlatego też - zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na posiedzeniu niejawnym odrzucił jego skargę postanowieniem, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe postanowienie skarżący otrzymał w dniu 29 sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 4 września 2017 r. skarżący złożył w sądzie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, że uchybił temu terminowi nie ze swojej winy. Uzasadniając to twierdzenie skarżący wyjaśnił, że w dniu otrzymania wezwania Sądu nie dysponował załączonymi do skargi w oryginale załącznikami w postaci zdjęć. Ich uzyskanie było zaś możliwe jedynie w Urzędzie Gminy. Zajmujący się tego typu sprawami pracownik przebywał na urlopie wypoczynkowym do dnia 1 sierpnia 2017 r. a wydanie tych dokumentów bez jego udziału było niemożliwe. Ponadto, jak wskazał skarżący, jeszcze przed upływem terminu do wykonania zobowiązania dzwonił do Sądu, gdzie w sposób wyraźny i jednoznaczny poinformowano go, iż może w związku z tym dopełnić zobowiązania w czasie późniejszym niż zakreślone 7 dni. Co więcej, w dniu 2 sierpnia 2017 r., po otrzymaniu rzeczonych zdjęć z Urzędu i skompletowaniu żądanych dokumentów skarżący udał się do Placówki Pocztowej, w której odmówiono mu przyjęcia przesyłki z uwagi na awarię serwerów. W miejscu zamieszkania i najbliższej jego okolicy nie miał zaś możliwości wysłania przesyłki a wyjazd z listem do G. nie wydawał mu się ani możliwy do dopełnienia ze względu na stan jego zdrowia, ani potrzebny z uwagi na pouczenie Sądu o przedłużeniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Zarządzeniem z dnia 28 listopada 2017 r. zobowiązano skarżącego do uprawdopodobnienia, w terminie 14 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o dotychczasowe twierdzenia, okoliczności podanych w piśmie z dnia 4 września 2017 r., tj. do uprawdopodobnienia twierdzeń dotyczących niemożności pozyskania w Urzędzie Gminy zdjęć będących załącznikami do skargi oraz braku możliwości nadania w dniu 2 sierpnia 2017 r. przesyłki zawierającej uzupełnienie braków formalnych skargi w Placówce Pocztowej a także niemożności przesłania jej w terminie do Sądu w inny sposób. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 10 grudnia 2017 r., skarżący wskazał, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu mylnie wskazał na potrzebę uzyskania zdjęć z Urzędu Gminy, gdyż urzędem tym był Urząd Gminy. Skarżący oświadczył, że nie posiadał dodatkowych egzemplarzy zdjęć przesłanych wraz ze skargą (oryginalnych jak i kopii), dlatego też musiał uzyskać je w Urzędzie Gminy. Wskazał także, że po uzyskaniu wymaganych kopii zdjęć w Urzędzie udał się do S. w celu wykonania dalszych ich kopii. Po ich wykonaniu udał się na wizytę rehabilitacyjną a następnie do Urzędu Pocztowego, gdzie odmówiono mu przyjęcia przesyłki, wskazując, że "spaliły się serwery i nawet jak by ją przyjęli to mogliby jej nie zarejestrować". Skarżący wyjaśnił przy tym, że nie udał się do innej placówki, gdyż jakby dojechał to i tak byłaby już zamknięta a w B. nie ma placówki pocztowej. Skarżący wskazał nadto, że jako zwykły mieszkaniec nie otrzymał potwierdzenia zaistniałych faktów na piśmie, gdyż nie jest osobą kompetentną do kontroli pracy urzędników Urzędu Gminy ani poczty. Dlatego też, w celu potwierdzenia powyższych okoliczności, skarżący wniósł o przesłuchanie pracownika referatu, który zajmuje się tę sprawą i Wójta Gminy oraz pracowników poczty w S. Do pisma skarżący dołączył wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w którym stwierdzono, że skarżącego uznaje się za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od 28 marca 2017 r. do marca 2018 r. i nie stwierdzono niezdolności skarżącego do samodzielnej egzystencji. Do pisma skarżący dołączył także kopię pisma z dnia 20 października 2013 r. skierowanego do Wójta Gminy z prośbą o wyjaśnienie dlaczego nie zostało dostarczone złożone przez niego odwołanie w sprawie warunków zabudowy działki nr [..]. Rozpoznając złożony przez skarżącego wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 87 tej ustawy pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że wniosek skarżącego o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej w niniejszej sprawie skargi poprzez złożenie 10 jej odpisów lub jej uwierzytelnionych fotokopii wraz z załącznikami (zdjęcia) – nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie, skarżący złożył przedmiotowy wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Uznać bowiem należy, że o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący dowiedział się w dniu 29 sierpnia 2017 r., kiedy otrzymał odpis postanowienia Sądu z dnia 23 sierpnia 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył zaś w Sądzie w dniu 5 września 2017 r. (data stempla pocztowego). Niewątpliwie również, wraz ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie. W dniu 3 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący przedłożył w Sądzie 10 odpisów skargi wraz z załącznikami. Sąd ocenił jednak, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi z własnej winy. Skarżący wskazał bowiem, że uchybił temu terminowi, gdyż dopiero w dniu 2 sierpnia 2017 r. mógł uzyskać w Urzędzie Gminy w C. wymagane przez Sąd zdjęcia z uwagi na urlop pracownika urzędu, który zajmuje się jego sprawą. Z kolei, po ich otrzymaniu, nie mógł ich wysłać do Sądu, gdyż w Placówce Pocztowej w S. była w tym dniu awaria serwera. Ponadto, podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Sądu uzyskał informację, że może w związku z tym dopełnić nałożonego na niego zobowiązania w czasie późniejszym niż zakreślone 7 dni. Powołane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o braku jego winy w niedopełnieniu nałożonego obowiązku. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, czyli przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy też mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1663/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Ponadto, powołanych okoliczności skarżący, pomimo wystosowanego do niego przez Sąd wezwania, nie uprawdopodobnił. W ocenie Sądu skarżący dopuścił się więc niedbalstwa w wykonaniu zobowiązania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący zobowiązany był do uzupełnienia braków formalnych skargi w dniach od 26 lipca 2017 r. (data otrzymania wezwania Sądu) do dnia 2 sierpnia 2017 r. (upływ terminu wyznaczonego na uzupełnienie braków formalnych skargi). Termin 7 – dniowy do usunięcia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym a co za tym idzie nie może być przedłużany ani skracany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 29/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym wskazywana przez skarżącego okoliczność telefonicznego przedłużenia terminu przez Sąd nie była możliwa. Należy dodawać, że w terminie wyznaczonym przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący otrzymał z Urzędu Gminy zdjęcia, które stanowiły załącznik do skargi. Z kolei nienadanie przesyłki pocztowej do sądu administracyjnego z uwagi na nieprawidłowe funkcjonowanie jednego urzędu pocztowego przy jednoczesnym braku wykazania, że w tym dniu nie istniała inna możliwość nadania przesyłki do sądu nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OZ 928/05, Legalis). Ponadto, sam fakt występowania schorzeń u wnioskodawcy nie przemawia za uwzględnieniem wniosku przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15, Legalis). Nie wynika bowiem z niego automatycznie, że dana osoba znalazła się w sytuacji nagłej, musiała leżeć w łóżku i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób (w szczególności domownika lub pełnomocnika). Fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez skarżącego i nadania pisma przez pocztę osobiście (także w innej miejscowości) lub przez osobę trzecią (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I OZ 744/13, Legalis). Co więcej, z wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynika, że skarżącego uznano jedynie za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od 28 marca 2017 r. do marca 2018 r., nie stwierdzono natomiast niezdolności skarżącego do samodzielnej egzystencji. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.