II SA/Gd 480/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-10-22
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Diana Trzcińska, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych energii elektrycznej może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy planowana inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a właściciel nieruchomości nie wyraża zgody, co potwierdzają przeprowadzone, choć nieskuteczne, rokowania. Przeprowadzenie rokowań nie wymaga formalnej procedury, a ich celem jest jedynie próba uzyskania zgody, a nie narzucenie konkretnych warunków.Stan faktyczny
Skarżący M. J. B. zaskarżył decyzję Wojewody Pomorskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Słupska i orzekła o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów w zakresie rokowań oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 124 ust. 3 i 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniósł również zarzut wadliwego określenia terenu zajęcia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr NSP-VIII.7581.1.203.2024.PG w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
M. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 12 marca 2024 r. E. S.A., (dalej jako: "inwestor") wystąpiła do Prezydenta Miasta Słupska, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej (dalej jako: "Prezydent", "organ I instancji") o wydanie w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.; dalej jako: "u.g.n.") decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], księga wieczysta nr [...], położonej w obrębie [...] gminy miasta S.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent, decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r., orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] księga wieczysta nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia firmie S. S.A., na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej. Następnie, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Prezydent sprostował oczywiste omyłki pisarskie w powyższej decyzji.
Wojewoda Pomorski (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania M. B. (dalej jako: "strona", "skarżący"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w S., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...], przez udzielenie zezwolenia E. S.A., na założenie i przeprowadzenie na części przedmiotowej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w postaci przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], przy zachowaniu tej samej trasy i długości linii. Długość przebudowywanej linii wynosi 552,7 m. Obszar zajęcia trwałego wynosić będzie 3 371,6 m2 (pas o szerokości od 6 m do 9,6 m), zgodnie z załącznikami graficznymi nr 1 i nr 2, stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie jest bezspornym, że wniosek inwestora z dnia 12 marca 2024 r. dotyczy inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., co oznacza, że w sprawie została spełniona pierwsza przesłanka wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Następnie, analizując akta sprawy pod kątem zgodności przedmiotu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wojewoda wskazał, że działka nr [...] jest objęta w części (na której zlokalizowana jest istniejąca linia napowietrzna 110 kV) zmianą miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Słupsk w zakresie energetycznego układu przesyłowego zatwierdzonego Uchwałą nr XXVI/156/97 Rady Gminy Słupsk z dnia 30 czerwca 1997 r. (Dz. Urz. Woj. Słupskiego z 2014 r., poz. 1743). Plan ten w sposób jednoznaczny i szczegółowy określa przebieg elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV wskazując jej lokalizację na przedmiotowej działce. Zdaniem organu nie ma zatem wątpliwości, że plan miejscowy dopuszcza na danym terenie przebudowę istniejącej, określonej planem, przedmiotowej linii napowietrznej. Tym samym należy uznać, że planowane przez inwestora prace inwestycyjne są zgodne z ustaleniami tego planu miejscowego. Przy czym inwestor nie planuje realizacji nowej linii napowietrznej, ale przebudowę już istniejącej bez zmiany parametrów i przebiegu mających wpływ na uciążliwość. Spełniona jest zatem kolejna przesłanka wynikająca z art. 124 ust 1 u.g.n., albowiem projektowana inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest uznanie przez organ I instancji, że przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] inwestor przeprowadził z właścicielem przedmiotowej nieruchomości rokowania, w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia oraz, że rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Ustosunkowując się do powyższej kwestii Wojewoda wyjaśnił, że dokonana w sprawie analiza zgromadzonej dokumentacji pozwala na przyjęcie, że w sprawie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 124 ust. 3 u.g.n. W ocenie organu o fakcie prowadzenia rokowań świadczy treść znajdującej się w aktach korespondencji. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że inwestor próbował uzyskać zgodę na założenie i realizację na przedmiotowej nieruchomości wnioskowanej inwestycji. Świadczą o tym pisma z dnia: 27 listopada 2023 r., 3 stycznia 2024 r. oraz korespondencja mailowa z dnia 16 stycznia 2024 r. oraz z dnia 12 marca 2024 r. Inwestor zaproponował właścicielowi nieruchomości zawarcie umowy służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Właściciel wskazał, że zgadza się na przeprowadzenie inwestycji, jednak oczekuje zawarcia umowy najmu z przedsiębiorstwem przesyłowym za ustalonym czynszem (pismo z dnia 4 stycznia 2024 r.). Zdaniem Wojewody w sprawie zachodzi sytuacja, w której wzajemnie oczekiwania właściciela nieruchomości i inwestora są rozbieżne. Ponadto, nie udało się zawrzeć odpowiedniej umowy umożliwiającej przeprowadzenie prac w zakreślonym 2-miesięcznym terminie.
W ocenie organu analiza dołączonych do wniosku dokumentów prowadzi do uznania, że inwestor spełnił wymóg uprzedniego przeprowadzenia rokowań w zakresie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Inwestor wystąpił o wyrażenie zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazał również, na czym będą polegać prace. Do pism kierowanych do właściciela nieruchomości dołączone zostały mapy z przebiegiem inwestycji oraz umowa dotycząca zasad ustanowienia służebności przesyłu. W treści pism szczegółowo opisano rodzaj prac jakie mają zostać przeprowadzone na przedmiotowej działce wraz ze wskazaniem obszaru niezbędnego do ich realizacji. Inwestor wyznaczył termin 2 miesięczny na zawarcie umowy.
W rezultacie, zdaniem Wojewody, należy stwierdzić, że w istocie doszło do przeprowadzenia rzeczywistych rokowań zmierzających do uzyskania zgody właściciela na realizację inwestycji na przedmiotowej nieruchomości, a tym samym został spełniony wynikający z treści art. 124 u.g.n. warunek dotyczący braku wyrażenia przez właścicieli nieruchomości zgody na założenie i przeprowadzenie urządzeń przesyłowych. Przepis art. 124 ust 1 u.g.n. nie uzależnia uzyskania zgody administracyjnej, od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia. O pozytywnie zakończonych rokowaniach można byłoby mówić jedynie w przypadku, gdyby pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości doszło do porozumienia, które znalazłoby odzwierciedlenie w podpisanej umowie lub innym oświadczeniu woli, z którego wynikałaby zgoda na przeprowadzenie inwestycji. W niniejszej sprawie brak takiego dokumentu. Strony nie doszły do porozumienia wobec czego inwestor mógł zakończyć rokowania.
Wojewoda podkreślił, że istotą regulacji zawartej w art. 124 u.g.n. jest przyznanie inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tak aby umożliwić realizację inwestycji celu publicznego. Organ, wydając decyzję w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., bada zatem tylko, czy inwestor próbował uzyskać zgodę na realizację inwestycji, nie zaś to w jakiej formie miałaby ona zostać wyrażona.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 124 u.g.n. zostały w niniejszej sprawie spełnione, a zatem zasadnym było wydanie decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania ze wskazanej nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wskazania zbyt wąskiego obszaru, w opinii strony, umożliwiającego przeprowadzenie demontażu przebudowywanej linii elektroenergetycznej i posadowieniu kablowej Wojewoda wskazał, że zgodnie z wnioskiem inwestora, pas trwałego ograniczenia ma szerokość od 6 m do 9,6 m, o łącznej powierzchni 3 371,6 m2, przy długości linii 552,7 m. Organ podkreślił, że odnośnie do kwestii wyznaczenia pasa technologicznego to inwestor posiada wiadomości specjalne, pozwalające oszacować na jakim obszarze konieczne będzie prowadzenie prac. Jest to obszar niezbędny przedsiębiorstwu przesyłowemu do realizacji obowiązków wynikających z art. 124 ust. 6 u.g.n., tj. przebudową, konserwacją oraz usuwaniem awarii znajdujących się na nieruchomości urządzeń.
Wyjaśniając powód uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji Wojewoda wskazał, że w jego ocenie Prezydent naruszył art. 113 § 1 k.p.a. Wojewoda wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Prezydent nie sprostował oczywistej omyłki tylko zmienił całkowicie treść rozstrzygnięcia, wkraczając w jego merytoryczny charakter. Zdaniem Wojewody nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie decyzji z dnia 5 sierpnia 2024 r. było błędne, bowiem nie wskazywało zakresu ograniczenia i błędnie określało podmiot uprawniony. Tego typu błędy nie mogą być jednak prostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a., bowiem wykraczają poza definicję "oczywistej omyłki". W związku z powyższym Wojewoda, uchylając decyzję sprostowaną postanowieniem, orzekł w sposób prawidłowy, wskazując w rozstrzygnięciu wszystkie niezbędne elementy, zgodnie ze wskazaniem inwestora, uwzględniając słuszny interes strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, a w szczególności załączonych pism kierowanych przez wnioskodawcę oraz zeznań skarżącego oraz świadka A.K., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych co do przeprowadzenia rokowań przez wnioskodawcę. Zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez uznanie, że w sprawie wnioskodawca wykazał przeprowadzenie prawidłowych rokowań zgodnie z treścią tego artykułu ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez uznanie że zostały spełnione przesłanki z tego przepisu, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości należącej do skarżącego. Końcowo podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie rzeczywistego terenu podlegającego zajęciu dla prac budowlanych oraz wyznaczającego ograniczenia prawa własności, wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawcy, w sytuacji kwestionowania tak określonego obszaru zajęcia przez skarżącego i bez przeprowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z opinii biegłego, a co miało istotny wpływ na wynik postępowania w zakresie ustaleń co do obszaru zajęcia.
Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 7 października 2025 r. uczestnik postępowania, E.S.A. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na wniosek organu administracji zawarty w odpowiedzi na skargę oraz brak żądania strony skarżącej przeprowadzenia rozprawy, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 29 kwietnia 2025 r. uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta Słupska i orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w S., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...], przez udzielenie zezwolenia E. S.A., na założenie i przeprowadzenie na części przedmiotowej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w postaci przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], przy zachowaniu tej samej trasy i długości linii. Długość przebudowywanej linii wynosi 552,7 m. Obszar zajęcia trwałego wynosić będzie 3 371,6 m2 (pas o szerokości od 6 m do 9,6 m), zgodnie z załącznikami graficznymi nr 1 i nr 2, stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji.
Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.; dalej jako: "u.g.n."), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (ust. 1). Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3).
Przytoczone wyżej przepisy regulują kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania m. in. energii elektrycznej.
W piśmiennictwie wskazuje się, że co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być bowiem sprecyzowane wcześniej - albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.). Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (tak: E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020 i powołane tam orzecznictwo).
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że ustawodawca umożliwia przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy nie wyraża on na to zgody, tak co do zasady, jak i wskutek braku porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw.
Jak słusznie wskazały orzekające w sprawie organy, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwe przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 2) ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu - zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.
Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy prawidłowo, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., ograniczył sposób korzystania z części działki nr [...] położonej w S. poprzez udzielenie E. S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części wskazanej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w postaci przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]. Należy zaznaczyć, że organ odwoławczy korzystając z przysługujących mu kompetencji reformatoryjnych uchylił decyzję organu I instancji i orzekł merytorycznie w sprawie. Konieczność takiego rozstrzygnięcia wynikała z wadliwego określenia adresata decyzji, doprecyzowania zakresu ograniczeń i eliminacji nałożonych w decyzji organu I instancji na właścicieli nieruchomości oraz podmiot uprawniony obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie mieści się w ramach kompetencji reformatoryjnych organu II instancji i trafnie Wojewoda wskazał, że "niejako naprawił uchybienia, których dopuścił się organ I instancji".
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego wszystkie przewidziane przepisami u.g.n. przesłanki umożliwiające takie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostały w niniejszej sprawie spełnione. W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu, przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego. Inwestycja ta polega bowiem na założeniu i przeprowadzeniu na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Jak stanowi art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 977) przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Stosownie przy tym do treści art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1385) przesyłanie to transport m. in. energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu ich dostarczania do sieci dystrybucyjnych lub odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci przesyłowych. Z kolei, zgodnie z treścią art. 3 pkt 5 tej ustawy dystrybucja to m. in. transport paliw gazowych oraz energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu ich dostarczania odbiorcom.
Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] jest objęta w części (na której zlokalizowana jest istniejąca linia napowietrzna 110 kV) zmianą miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Słupsk w zakresie energetycznego układu przesyłowego zatwierdzonego Uchwałą nr XXVI/156/97 Rady Gminy Słupsk z dnia 30 czerwca 1997 r. (Dz. Urz. Woj. Słupskiego z 2014 r., poz. 1743). Plan ten w sposób jednoznaczny i szczegółowy określa przebieg elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV wskazując jej lokalizację na przedmiotowej działce.
Powyższe kwestie nie sporne i nie były przedmiotem skargi. Zarzuty podniesione w skardze koncentrują się wokół niespełnienia, zdaniem skarżącego, przesłanki przeprowadzenia rokowań oraz wadliwego sposobu określenia terenu podlegającego zajęciu.
Zgodnie z art. 124 u.g.n. udzielenie zezwolenia na m. in. założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie tych prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 115 u.g.n. stosuje się odpowiednio.
W tym miejscu należy zauważyć, że z przepisów u.g.n. (jak również innych aktów prawnych) nie wynika, jakie dokumenty inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Rokowania nie są zatem czynnościami sformalizowanymi, mogą być prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. W art. 124 ust. 3 u.g.n. nie umieszczono jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Podobnie nie określono momentu zakończenia rokowań, zatem mogą być one zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (zob. wyrok NSA z 19 października 2017 r., I OSK 1165/17). Wskazać też należy, że z art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika bowiem obowiązek dołączenia dokumentów z przeprowadzanych rokowań ale ustawodawca nie precyzuje jakie to są dokumenty. Oznacza to w istocie, że może to być każdy dokument w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także notatki, wydruki z korespondencji mailowej (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2025 r., I OSK 1339/23).
W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy w sprawie zostały przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie. Nie jest natomiast przedmiotem kontroli sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy. Aspekty te pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego.
W tej sytuacji uznać należy, że rokowania przeprowadzone w niniejszej sprawie miały charakter realny. Zauważyć bowiem należy, że z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (jak również innych aktów prawnych) nie wynika, jakie dokumenty inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Rokowania nie są zatem czynnościami sformalizowanymi, mogą być prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. W art. 124 ust. 3 u.g.n. nie umieszczono jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Podobnie nie określono momentu zakończenia rokowań, zatem mogą być one zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (zob. wyrok NSA z 19 października 2017 r., I OSK 1165/17). W pełni uzasadniony jest zatem wniosek, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, co pozwalało na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] w drodze decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 7) Wojewoda szczegółowo opisał, zapoczątkowaną w listopadzie 2023 r. wymianę korespondencji (także mailowej) pomiędzy Spółką a właścicielem nieruchomości, która trwała do marca 2024 r. Również we wniosku z 12 marca 2024 r. Spółka precyzyjnie odtworzyła przebieg rokowań ze skarżącym, załączając do wniosku dokumenty potwierdzające finalne nieosiągnięcie porozumienia. Dlatego też, w ocenie Sądu, nie ma potrzeby powtarzania w niniejszym uzasadnieniu opisu poszczególnych czynności poprzedzających złożenie wniosku. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, że wzajemne oczekiwania Spółki oraz właściciela nieruchomości były rozbieżne. Rozbieżność oczekiwań (Spółka proponowała zawarcie odpłatnej umowy służebności przesyłu, właściciel nieruchomości oczekiwał zawarcia umowy najmu) i brak porozumienia nie oznaczają, że rokowania nie zostały przeprowadzone.
W ocenie Sądu opisana przez Wojewodę na s. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji chronologia poszczególnych czynności (potwierdzona w aktach administracyjnych) prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w sprawie mieliśmy do czynienia z rokowaniami wymaganymi przez art. 124 ust. 3 u.g.n. Należy przy tym podzielić prezentowany w judykaturze pogląd, że proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury zmierzającej do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (zob. wyroki NSA: z 14 grudnia 2017 r., I OSK 1375/17, z 24 listopada 2017 r., I OSK 970/17 i z 6 lipca 2016 r., I OSK 298/15). Jednocześnie, propozycja ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem mieści się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r., I OSK 4363/18).
W ocenie Sądu, nie można także podzielić zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez ustalenie rzeczywistego terenu zajęcia wyłącznie na podstawie oświadczenia Spółki, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w szczególności bez dowodu z opinii biegłego. W tym zakresie skarżący powołał się na ustalenie szerokości pasa podlegającego zajęciu na poziomie 0,5 m. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie przyjęcie takiej szerokości pasa podlegającego zajęciu dla przebudowy napowietrznej linii energetycznej wskazywałoby na celowe zaniżenie tej wielkości i czyniłoby prace objęte zezwoleniem niemożliwymi. Z treści decyzji wynika jednak, że obszar trwałego zajęcia nieruchomości ma obejmować pas o szerokości od 6 m do 9,6 m. Organ administracji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że praktyka orzecznicza organu pozwala nie poddawać w wątpliwość, że obszar ten został wyznaczony w sposób niewłaściwy. W toku postępowania administracyjnego nie został przedstawiony żaden dowód podważający prawidłowość dokonanych ustaleń. Zdaniem Sądu, to inwestor posiada wiedzę jaki obszar terenu powinien być przeznaczony pod realizację inwestycji. Jeżeli w sprawie nie zostaną przedstawione dowody pozwalające na podważenie twierdzeń inwestora, a ich treść znajduje potwierdzenie w praktyce orzeczniczej organu w tego rodzaju sprawach, nie ma podstaw by zarzucać organowi uchybienia w postaci nie powołania biegłego w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, postępowanie w niniejszej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. W szczególności organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i istotnych okoliczności, stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W rezultacie trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie, oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło