II SA/Gd 538/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 4 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie ochrony przeciwpożarowej postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 538/16 o odmowie przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskiem z dnia 12 maja 2017 r. M. K. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe samotnie i ma na utrzymaniu troje dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, którego wysokości skarżący nie ujawnił. Skarżący posiada dom, mieszkanie, działkę z warsztatem oraz lokale użytkowe o powierzchni 61 i 242 m2 a także sprzęt stanowiący wyposażenie mieszkania oraz sprzęt transportowy niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący posiada wobec gminy zadłużenia i są prowadzone przeciwko niemu egzekucje. Środki z prowadzonej działalności gospodarczej przeznacza na utrzymanie siebie i rodziny oraz na prowadzoną działalność usługową. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, uznając oświadczenie skarżącego za niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 23 maja 2017 r., wezwała go do przedłożenia, w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, szeregu dokumentów i oświadczeń. Wezwanie to doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 maja 2017 r. a tym samym termin do jego wykonania upływał dla skarżącego w dniu 1 czerwca 2017 r. Pomimo upływu tego terminu skarżący nie przedłożył do akt sprawy dokumentów źródłowych a także oświadczeń, które mogłyby wyeliminować wątpliwości co do jego sytuacji finansowej i majątkowej. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2017 r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że z uwagi na fakt, iż na wezwanie z dnia 23 maja 2017 r. skarżący w żaden sposób nie odpowiedział, nie można zweryfikować ogólnych informacji podanych w formularzu PPF. Uniemożliwia to uwzględnienie wniosku, gdyż nie jest możliwe zweryfikowanie zawartego w formularzu PPF stwierdzenia skarżącego, że jego sytuacja rodzinna i majątkowa jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy, wskazując, że Sąd nie uwzględnił jego stanowiska, które przedłożył. Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawyżył, co następuje: Złożony przez M. K. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - nie zasługiwał na pozytywne rozpoznanie. Art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto, art. 246 § 3 tej ustawy wyjaśnia, że adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 733/10, Legalis). Strona żądająca przyznania prawa pomocy powinna w tym celu złożyć na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa, który zgodnie z dyspozycją art. 252 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Ponadto, zgodnie z art. 255 ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu, referendarz sądowy, słusznie uznał, że złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierał oświadczenia niewystarczające do dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W złożonym wniosku skarżący oświadczył bowiem, że: prowadzi gospodarstwo domowe samotnie i ma na utrzymaniu troje dzieci; rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, którego wysokości skarżący nie ujawnił; skarżący posiada dom, mieszkanie, działkę z warsztatem oraz lokale użytkowe o powierzchni 61 i 242 m2 a także sprzęt stanowiący wyposażenie mieszkania oraz sprzęt transportowy niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej; skarżący posiada wobec gminy zadłużenia i są prowadzone przeciwko niemu egzekucje; środki z prowadzonej działalności gospodarczej przeznacza na utrzymanie siebie i rodziny oraz na prowadzoną działalność usługową. Ponadto, pomimo wystosowanego przez referendarza wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń umożliwiających dokonanie oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżący nie wykonał nałożonego na niego zobowiązania. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych powoduje zaś, że oświadczenie pozostaje niepełne i nie wystarczające do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 718/11, Legalis). Nie można uczynić zarzutu dokonania nieprawidłowej oceny stanu faktycznego, jeżeli strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i nie podjęła współpracy z sądem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1474/13, Legalis). Co więcej, niezastosowanie się do wezwania wystosowanego na podstawie art. 255 ustawy wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2011 r, sygn. akt II FZ 227/11, Legalis). W sytuacji, gdy strona nie uzupełniła braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie wynikającym z wezwania skierowanego do niej na podstawie art. 255 wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 644/10, Legalis). Z uwagi na powyższe Sąd nie znalazł podstaw do zmiany zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2017 r. i działając na podstawie art. 260 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, utrzymał je w mocy, o czym orzekł w postanowieniu.