II SA/Gd 580/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. i Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek skarżącego Z. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 580/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 580/20, oddalił skargę H. S. i Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2020 r., nr [...]. W dniu 19 listopada 2020 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 22 grudnia 2020 r. i postanowieniem z dnia 8 lutego 2021 r. referendarz sądowy stwierdził prawomocność tego wyroku od dnia 22 stycznia 2021 r. W dniu 28 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał, że skarżący w okresie od września 2019 r. do stycznia 2022 r. doznał szeregu stresujących sytuacji rodzinnych, które wywołały nieodwracalne skutki w jego stanie zdrowia, z uwagi na co nie był w stanie podjąć czynności w niniejszej sprawie. Od marca 2015 r. skarżący zmagał się z szeregiem poważnych, szczegółowo opisanych we wniosku schorzeń. W dniu 5 września 2019 r. zdrowie skarżącego uległo nagłemu pogorszeniu i do dnia 10 września 2019 r. skarżący przebywał w szpitalu. Od tego czasu, na stałe, występowały u skarżącego okresowo intensyfikacje objawów chorobowych, w czasie których nie był w stanie samodzielnie funkcjonować. Nadto, żona skarżącego w dniu 9 lipca 2018 r. przeszła szereg skomplikowanych operacji i stan jej zdrowia wymagał stałej pomocy skarżącego a po dniu 5 sierpnia 2020 r. żona skarżącego była hospitalizowana do dnia 21 sierpnia 2020 r., po czym wymagała pomocy przy wszystkich codziennych czynnościach. W związku z powyższym i w związku z panującym w tym czasie stanem pandemii stan zdrowia skarżącego ciągle się pogarszał. W styczniu 2021 r. żona skarżącego poinformowała rodzinę, że potrzebuje dodatkowej opieki. Między styczniem 2021 r. a październikiem 2021 r. stan zdrowia skarżącego jeszcze bardziej się pogorszył. Od sierpnia 2021 r. skarżący przebywał pod stałą opieką lekarza. Nadto, w kwietniu 2020 r. zmarł mąż siostry skarżącego, w listopadzie 2020 r. zmarł młodszy brat skarżącego a w styczniu 2021 r. zmarła siostra skarżącego. W tym też czasie u drugiej siostry skarżącego zdiagnozowano poważne schorzenie. Dodatkowo, w dniu 5 listopada 2021 r. żona skarżącego została przyjęta na SOR a w dniu 12 stycznia 2022 r. zmarła. Po powyższych zdarzeniach stan zdrowia skarżącego jeszcze bardziej się pogorszył. W dniu 21 grudnia 2021 r. został skierowany do szpitala. Stan zdrowia skarżącego nadal uniemożliwia mu wykonywanie podstawowych czynności. Z uwagi na powyższe, skarżący nie był w stanie wnieść skargi kasacyjnej w terminie, nie chciał też obowiązkiem tym obarczać najbliższych osób. Aktualnie jednak skarżący znajduje się pod stałym nadzorem najbliższych osób, dzięki pomocy których zwrócił się do pełnomocnika o złożenie przedmiotowego wniosku wraz ze skargą kasacyjną. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie ustała jednak do chwili obecnej a uzyskanie zgody na ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie było możliwe jedynie dzięki pomocy najbliższej rodziny. Dokumentacja wymagana do złożenia wniosku została przedłożona pełnomocnikowi w dniu 23 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zgodnie przy tym z treścią art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z powyższych przepisów wynika, że brak winy w uchybieniu terminu, nawet oczywisty, nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli minął rok od upływu tego terminu a rozpoznawany wypadek nie ma charakteru wyjątkowego. Jest to zatem, zdaniem Sądu, przeszkoda uniemożliwiająca uwzględnienie wniosku o przewrócenie terminu a jej wystąpienie powoduje konieczność oddalenia takiego wniosku. Ustawa nie stanowi co należy rozumieć przez sytuację wyjątkową. Należy przyjąć że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197). Niewątpliwie pojęcie to nie może być rozumiane rozszerzająco jako każdy przypadek (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, LEX nr 1130773). W orzecznictwie wskazuje się, że w takiej sytuacji przywrócenie terminu może nastąpić w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach typu działanie siły wyższej np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej (zob. postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 624/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez wyjątkowy przypadek należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie (zob. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został niewątpliwie złożony po upływie roku od uchybionego terminu. Przy czym, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Podniesione w złożonym wniosku okoliczności niewątpliwie wskazują, że skarżący od marca 2015 r. zmaga się z ciężkimi schorzeniami chorobowymi a nadto zmagał się z ciężkimi chorobami żony, z jej śmiercią, a także śmiercią osób najbliższych. Nie negując w żaden sposób traumatyzmu tych wydarzeń, wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił jednak aby w ciągu całego okresu od dnia 21 stycznia 2021 r. do dnia 23 maja 2022 r. nieprzerwanie wystąpiły takie wyjątkowe sytuacje, które uniemożliwiły mu złożenie, osobiście lub przy pomocy innych osób, skargi kasacyjnej, a których zakończenie umożliwiło mu złożenie takiego wniosku aktualnie. Jednocześnie, podkreślić należy, że co do zasady ogólny zły stan zdrowia czy też podeszły wiek strony nie stanowią nawet samoistnej przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej a tym bardziej nie mogą stanowić przypadku wyjątkowego, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Wobec tego, ujawnionych okoliczności nie można było uznać za przypadek wyjątkowy w rozumieniu przepisu art. 87 § 5 p.p.s.a. Pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 86 i art. 87 § 5 p.p.s.a.