II SA/Gd 642/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-10-14
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o warunkach zabudowy dla budowy masztu obserwacyjno-pomiarowego meteorologicznego, uwzględniając jako podstawę do ustalenia kontynuacji funkcji istniejące słupy elektroenergetyczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istniejące na analizowanym terenie słupy elektroenergetyczne, będące elementem obiektu liniowego i pełniąc funkcję towarzyszącą zabudowie mieszkaniowej, nie mogą stanowić podstawy do wykazania kontynuacji funkcji dla nowej inwestycji w postaci masztu meteorologicznego. W związku z tym, naruszono art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, parametry inwestycji zostały określone w sposób niejednoznaczny, co narusza przepisy rozporządzenia wykonawczego.Stan faktyczny
Skarżący B. D. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy masztu obserwacyjno-pomiarowego meteorologicznego. Skarżący obawiał się oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego, spadającego lodu i hałasu. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z prawem, opierając się m.in. na analizie funkcji zabudowy istniejącej na terenie, którą stanowiły słupy elektroenergetyczne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 10 lipca 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 63 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. ) – dalej w skrócie jako "ustawa", Burmistrz Gminy po rozpoznaniu wniosku P. C. oraz P. R. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie masztu obserwacyjno - pomiarowego meteorologicznego wraz z urządzeniami, trzema kontenerami i przyłączem elektroenergetycznym na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości T., gmina Ż.
W zawartych w punkcie 3. decyzji ustaleniach dotyczących ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustalono, że linia zabudowy wyznaczona jest od strony drogi gminnej działki nr [...], minimum 6 m, powierzchnia zabudowy wynosi do 7,5 % powierzchni terenu, szerokość elewacji frontowej kontenera wynosi do 8,88 m, powierzchnia biologicznie czynna wynosi minimum 25 %, wysokość obiektu (masztu obserwacyjno - pomiarowego) wynosi do 12 m, wysokość obiektu (pojedynczego kontenera) wynosi 1k, co odpowiada wartości istniejących budynków gospodarczych o dachu płaskim, przyjęta wysokość określona w kondygnacjach, tj. 1k odpowiada wysokości 3 m (mierzona od naturalnych warstwic terenu), dach obiektu kontenera (rodzaj i geometria dachu) określono jako dach płaski do 15°.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dla potrzeb sporządzenia decyzji przyjęto obszar analizowany większy niż wymagany i obejmujący istniejącą w sąsiedztwie zabudowę, co ma na celu przeprowadzenie analizy różnych funkcji występujących na przedmiotowym terenie oraz odniesienie się do szerszego kontekstu urbanistycznego w celu zapewnienia kształtowania ładu przestrzennego, o którym mowa w art. 1 i art. 2 ustawy. Organ wskazał na uzyskane uzgodnienia decyzji dokonane przez właściwe organy i podmioty. Uznał, że zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przyjął, że zgodnie z art. 56 ustawy nie można było odmówić ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył B. D. Stwierdził, że nie zgadza się na budowę na działce nr [...] masztu meteorologicznego obserwacyjno - pomiarowego wraz z urządzeniami oraz trzema kontenerami, z powodu oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na jego dom, który znajduje się w bliskiej odległości od planowanej inwestycji. Skarżący wskazał, że zimą, gdy wieża będzie oblodzona, lód będzie spadał na jego dom, a kontenery będą hałasować. Dodał, że obawia się, iż na tej samej wieży zostaną zainstalowane nadajniki lub inne urządzenia telefonii komórkowej.
Decyzją z dnia 14 lipca 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", oraz art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 54 i art. 52 ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana po przeprowadzeniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] oraz po uzyskaniu wszystkich wymaganych uzgodnień. Oran przytoczył treść przepisów art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy. Wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wykazał, iż planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy.
Kolegium wskazało także na treść § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588) - dalej jako "rozporządzenie", i stwierdziło, że w jego ocenie obszar analizowany został wyznaczony zgodnie z przepisami tego rozporządzenia.
Kolegium przytoczyło treść § 7 rozporządzenia i wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie w analizie określono wysokość poszczególnych budynków występujących na terenie analizowanym - od 4 m do 18 m (budynki 1, 1,5, 2 i 2,5 - kondygnacyjne). Ponadto w analizie wskazano numery działek, na których występują obiekty infrastruktury technicznej, tj. słupy sieci SN i NN oraz ich wysokość (od 8 do 12 m) We wnioskach sporządzonej analizy określono, że w obszarze analizowanym istnieje, obok zabudowy zagrodowej, również zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Ponadto na analizowanym terenie występują obiekty infrastruktury technicznej – słupy elektroenergetyczne, zatem wniosek inwestora dotyczy kontynuacji funkcji. Wysokość masztu obserwacyjno - meteorologicznego przyjęto do 12 m, co odpowiada wysokości występujących na analizowanym terenie słupów energetycznych SN, stanowiących obiekty infrastruktury technicznej.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego Kolegium wyjaśniło, że wniosek dotyczy konkretnego zamierzenia inwestycyjnego jakim jest budowa masztu obserwacyjno - pomiarowego meteorologicznego wraz z urządzeniami, trzema kontenerami i przyłączem elektroenergetycznym. Przedmiotem wniosku nie jest natomiast inwestycja polegająca na budowie masztu wykorzystywanego na cele telefonii komórkowej. W przeciwieństwie do nadajników telefonii komórkowej, maszt meteorologiczny nie wysyła promieniowania elektromagnetycznego.
Ponadto Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie, czy możliwa jest realizacja inwestycji opisanej we wniosku na wskazanym terenie. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy, decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Na tym etapie nie jest też wymagana ewentualna zgoda właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji czy współwłaścicieli nieruchomości. W decyzji o warunkach zabudowy przeważają elementy informacyjne i wytycza ona podstawowe warunki ukształtowania projektowanej inwestycji w sposób wiążący dla projektanta obiektu inwestycyjnego oraz organu wydającego pozwolenie na budowę. W postępowaniu o wydanie pozwolenia, wszelkie zgłoszone zarzuty i zastrzeżenia organ wydający pozwolenia na budowę będzie musiał zbadać, ustosunkować się do nich na podstawie konkretnych dowodów oraz rozpatrzyć w oparciu o obowiązujące przepisy.
W skardze na powyższą decyzję B. D. zarzucił jej:
1. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu,
2. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak przeprowadzenia szczegółowych rozważań co do funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu pod kątem badania uciążliwości planowanej inwestycji i jej wpływu na nieruchomości sąsiednie, a przez to załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego oraz nieprzeprowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną,
3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego,
4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia wszystkich przepisów i okoliczności związanych z planowaną inwestycją.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Dodał nadto, że w jego ocenie przedmiotowa inwestycja nie kontynuuje funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Kontynuacją funkcji byłoby określenie funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Nie jest nią natomiast posadowienie inwestycji wskazanej we wniosku.
Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy niewłaściwie przyjął, że kontynuacja funkcji wynika z faktu, iż na analizowanym terenie występują słupy elektroenergetyczne. Czym innym jest istnienie słupów elektroenergetycznych, które zapewniają zaopatrzenie budynków mieszkalnych w energię elektryczną, a zupełnie czym innym jest posadowienie infrastruktury stricte technicznej, niesłużącej mieszkańcom. W niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy jest niezgodna
z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, w szczególności w zakresie niespełnienia wymogu kontynuacji funkcji. Kwestia wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości jest konsekwencją powyższego, a nie jedyną przesłanką konieczności uchylenia decyzji.
Ponadto skarżący wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pochopnie przyjęło, że - w przeciwieństwie do nadajników telefonii komórkowej, maszt meteorologiczny nie wysyła promieniowania elektromagnetycznego. W toku postępowania nie został przeprowadzony w tej kwestii żaden dowód, a warunki zabudowy pozostawiają to w gestii inwestora, albowiem nie czynią co do tego konkretnych ograniczeń. Dalszą kwestią jest zagrożenie związane z możliwym spadaniem lodu z tak wysokiej wieży. Decyzja dopuszcza bowiem wieżę o wysokości 12 m w bezpośrednim sąsiedztwie domu skarżącego. Bardzo prawdopodobny jest również hałas ze strony urządzeń stanowiących elementy inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647).
Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że dla terenu, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, brak było w czasie wydawania zaskarżonej decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. ) – dalej w skrócie jako "ustawa", ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy następuje co do zasady w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku – w decyzji o warunkach zabudowy. Stosownie zatem do treści art. 59 ust. 1 ustawy, planowana inwestycja wymagała ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. Wyżej wymieniony przepis stanowi bowiem, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Planowana inwestycja, polegająca na budowie masztu obserwacyjno - pomiarowego meteorologicznego wraz z urządzeniami, trzema kontenerami i przyłączem elektroenergetycznym, wymagała zatem ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 10 lipca 2013 r., którą ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Zasady ustalania warunków zabudowy określone zostały w przywołanej powyżej ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie
art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Z treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że aby ustalić warunki zabudowy dla planowanej inwestycji musi istnieć przynajmniej jedna zabudowana działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej. Działka sąsiednia powinna być przy tym zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Chodzi zatem o to, aby dostosować zamiary inwestycyjne do istniejących w danym miejscu standardów. Tak określona kontynuacja istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych wyraża wprowadzoną przez ustawodawcę zasadę tzw. dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego.
Powyższa regulacja ma na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Zasada dobrego sąsiedztwa oznacza zatem konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie terenu) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów).
Reasumując - powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowa, jak i planowany nowy sposób użytkowania obiektu budowlanego, powinny odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabaryty i forma architektoniczna obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. Określenie tej charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Organ ten musi zatem najpierw dokonać szczegółowej analizy zabudowy znajdującej się na działkach sąsiednich, a następnie ustalić cechy nowej zabudowy w decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 roku, sygn. IV SA/Wa 950/04, Baza Orzeczeń LEX nr 171198, uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 roku, sygn. IV SA/Wa 946/04, Baza Orzeczeń LEX nr 214349, oraz komentarz Zygmunta Niewiadomskiego w: "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 493-503).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przyjął, że spośród stwierdzonej na obszarze analizowanym zabudowy, to zabudowa w postaci słupów elektroenergetycznych pozwala na przyjęcie, że planowany maszt meteorologiczny stanowić będzie kontynuację funkcji zabudowy istniejącej na analizowanym terenie. W ocenie Sądu, stwierdzona na tym terenie zabudowa w postaci słupów elektroenergetycznych nie mogła stanowić uzasadnienia dla stwierdzenia, że budowa masztu meteorologicznego będzie stanowiła kontynuację funkcji zabudowy istniejącej na badanym obszarze analizowanym. Nie można także było przyjąć, że maszt meteorologiczny, stanowiący obiekt infrastruktury technicznej, będzie stanowić kontynuację istniejącej na tym terenie zabudowy mieszkaniowej. Nie stanowi on bowiem ani zabudowy mieszkaniowej, ani zabudowy towarzyszącej takiej zabudowie (vide znajdujące się na terenie analizowanym budynki gospodarcze).
Zdaniem Sądu, istniejące na obszarze analizowanym słupy elektroenergetyczne pełnią funkcję towarzyszącą dla istniejącej na tym terenie funkcji mieszkaniowej, albowiem stanowią infrastrukturę doprowadzającą niezbędną energię elektryczną do budynków mieszkalnych. Tego rodzaju funkcji towarzyszącej nie spełnia natomiast obiekt będący masztem obserwacyjno - pomiarowym meteorologicznym, albowiem nie służy do obsługi zabudowy mieszkaniowej.
Ponadto istniejące na obszarze analizowanym słupy elektroenergetyczne stanowią obiekt liniowy (por. definicję obiektu liniowego zawartą w art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane - Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy, przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tejże ustawy nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Z jednej strony oznacza to wykluczenie stosowania zasady dobrego sąsiedztwa przy rozpoznawaniu sprawy, gdy przedmiotem inwestycji ma być linia kolejowa, obiekt liniowy albo urządzenie infrastruktury technicznej. Z drugiej natomiast strony należy przyjąć, że z ww. przepisu wynika, iż wymienione w nim rodzaje inwestycji, a zatem m.in. obiekty liniowe, takie jak linia i trakcja elektroenergetyczna, jeżeli już istnieją na danym terenie, nie mogą stanowić podstawy do ustalania kontynuacji funkcji oraz cech dla nowej zabudowy w myśl uregulowanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy zasady dobrego sąsiedztwa.
Planowana inwestycja nie stanowi ani linii kolejowej, ani obiektu liniowego. Nie jest także urządzeniem infrastruktury technicznej. Zgodnie z definicją znajdującą się w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), urządzeniami infrastruktury technicznej są bowiem drogi oraz wykonane pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Niewątpliwie maszt obserwacyjno - pomiarowy meteorologiczny do takich urządzeń się nie zalicza. Stanowi on zatem (wraz z urządzeniami mu towarzyszącymi) samodzielny obiekt budowlany, którego usytuowanie – na terenie pozbawionym obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz sporządzenia w toku postępowania w tym przedmiocie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie wszystkich warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 - 5 ustawy. Oznacza to, że zasadnym było przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie takiej analizy, albowiem art. 61 ust. 3 ustawy z takiego obowiązku organu właściwego do wydania decyzji nie zwalniał.
Należy dodać, że konsekwencją brzmienia art. 61 ust. 3 ustawy dla wyniku przedmiotowej sprawy była konieczność przyjęcia, że stwierdzenie na obszarze analizowanym istnienia słupów elektroenergetycznych, będących elementem linii elektroenergetycznej stanowiącej obiekt liniowy, nie może uzasadniać twierdzenia, że mogą one stanowić punkt odniesienia do wyznaczania ładu przestrzennego na danym terenie opartego na zasadzie dobrego sąsiedztwa i wykazywania kontynuacji funkcji zabudowy dla nowej inwestycji, polegającej na budowie masztu meteorologicznego. Nie są to bowiem obiekty podobne, o takiej samej lub zbliżonej funkcji.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, iż istniejące na analizowanym terenie słupy elektroenergetyczne, pełniące funkcję towarzyszącą zabudowie mieszkaniowej oraz stanowiące element obiektu liniowego, do którego nie stosuje się wymogów zasady dobrego sąsiedztwa, mogły stanowić podstawę do wykazania kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania nowej zabudowy oraz zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Na tej podstawie brak było zatem podstaw do ustalenia warunków zabudowy dla tejże inwestycji. Kontynuacja funkcji, o jakiej mowa
w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, oznacza bowiem, że nowa zabudowa musi się mieścić w granicach zastanego w danym miejscu sposobu zagospodarowania terenu, w tym użytkowania obiektów. Nowa zabudowa jest zatem dopuszczalna o tyle, o ile można ją pogodzić z już istniejącą funkcją.
Z tych względów należało przyjąć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą warunki zabudowy dla planowanej inwestycji, naruszyło art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy, błędnie przyjęło bowiem, że zasada dobrego sąsiedztwa zostanie w tej sprawie zachowana, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie bowiem, że w sprawie nie są łącznie spełnione wszystkie przesłanki
z art. 61 ust. 1 ustawy powoduje, że organ winien wydać decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla projektowanej inwestycji.
Niezależnie od powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał także zastosowanie w tej sprawie przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu miejscowego (Dz. U. nr 164, poz. 1588)
– w dalszej części rozważań określanego jako "rozporządzenie".
W rozporządzeniu wskazano, że przez funkcję zabudowy i zagospodarowania terenu należy rozumieć sposób użytkowania obiektów budowlanych oraz zagospodarowania terenu zgodny z przepisami odrębnymi (§ 2 pkt 2 rozporządzenia), natomiast przez cechy zabudowy i zagospodarowania terenu należy rozumieć w szczególności gabaryty, formę architektoniczną obiektów budowlanych, usytuowanie linii zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu (§ 2 pkt 3 rozporządzenia).
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w przepisach art. 61 ust. 1-5 ustawy. Z ustępu drugiego cytowanego paragrafu wynika natomiast, że granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 ust. 2).
W przepisach zawartych w §§ 5, 6, 7 i 8 rozporządzenia określono natomiast wymagania dotyczące wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, a także geometrii dachu.
Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego (§ 5 ust. 1). Dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 5 ust. 2).
Szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20% (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).
Z przepisów § 7 cyt. rozporządzenia wynika zaś, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (§ 7 ust. 1). Wysokość tę mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku (§ 7 ust. 2). Jeżeli wysokość ta na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym (§ 7 ust. 3). Dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 7 ust. 4).
Przepis § 8 cytowanego rozporządzenia stanowi nadto, że geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym.
Parametry nowej zabudowy powinny być zatem przyjęte zarówno w analizie urbanistycznej, jak i w decyzji o warunkach zabudowy poprzez wskazanie dokładnych wartości. Określenie konkretnych wymagań w decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji ma bowiem służyć zapewnieniu ładu urbanistycznego, którego elementami są gabaryty sąsiadujących budynków zapewniających harmonijny krajobraz (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. IV SA/Wa 1485/05, Baza Orzeczeń LEX nr 214359 oraz z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. IV SA/Wa 725/04, Baza Orzeczeń LEX nr 190733). Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie zgodnie wskazuje się, że przepisy §§ 4-8 rozporządzenia nie dają podstaw do określania w części pisemnej analizy, a co za tym idzie także w decyzji o warunkach zabudowy, poszczególnych parametrów technicznych planowanej inwestycji w sposób niejednoznaczny, niekonkretny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 679/10, Baza Orzeczeń LEX nr 1081838 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1601/06, Baza Orzeczeń LEX nr 424613; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 800/07, Baza Orzeczeń LEX nr 512279). Tymczasem takie uchybienia miały miejsce w przedmiotowej sprawie.
Jak wynika z zaakceptowanej przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, opartej w tym zakresie na analizie urbanistycznej, ustalono w niej następujące parametry: wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu – do 7,5% powierzchni terenu; szerokość elewacji frontowej kontenera – do 8 m; wysokość obiektu (masztu obserwacyjno-pomiarowego) – do 12 m; nachylenie połaci dachowych – do 15°. Wskazane parametry nie zostały zatem określone w sposób konkretny. W konsekwencji uznać należało, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, nie tylko nie spełnia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy ale również nie odpowiada w sposób wyczerpujący wymogom zawartym w §§ 5, 6, 7 i 8 rozporządzenia. Oznacza to, że została ona wydana również z naruszeniem tych przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać nadto należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło wyczerpującego odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarżący podnosił bowiem, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego poprzez promieniowanie elektromagnetyczne, spadający lód z oblodzonych części masztu oraz hałas. W celu prawidłowego rozpatrzenia ww. zarzutów organ odwoławczy winien był dokonać wnikliwej analizy parametrów przedmiotowej inwestycji, poprzez zbadanie opisu planowanego przedsięwzięcia przedstawionego we wniosku. Wskazać należy, że zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 64 ustawy wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą m.in. określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej, a także określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji i dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Takiej wyczerpującej charakterystyki przedmiotowej inwestycji – zdaniem Sądu, zabrakło w rozpatrzonym przez organy wniosku. Nie przedstawił jej także organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Ustalenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, zgodnie z którym planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącego, należało zatem ocenić jako dowolne, a tym samym naruszające wyrażoną w art. 80 k.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów. Powyższe uchybienia stanowiły także naruszenie przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zarówno z opisanymi powyżej naruszeniami prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy oraz wskazanych powyżej przepisów rozporządzenia, jak i z naruszeniem przepisów postępowania (w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i z tych przyczyn, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżoną decyzję uchylił.
O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji obowiązany będzie uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło