II SA/Gd 647/17
WyrokWSA w Gdańsku2019-09-04
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli inwestycja nie przekracza progów określonych w przepisach dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej o określonych parametrach technicznych nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczych anten nie osiąga progów określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym organy prawidłowo zakwalifikowały inwestycję i nie było podstaw do uchylenia decyzji lokalizacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący kwestionowali prawidłowość decyzji z uwagi na nienależyte rozpatrzenie wpływu inwestycji na otoczenie i środowisko, w tym brak uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy uznały, że inwestycja nie wymaga takiej decyzji, ponieważ jej parametry techniczne nie przekraczają progów określonych w przepisach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak, Sędzia WSA Diana Trzcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi M. K., J. K., M. J.- P., B. P., J. W., J. W., G. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2017 r. o nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Decyzją z 20 lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z 29 marca 2017 r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym - gminnym dla działki nr [...], obręb K., gmina S. dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] S.-K., która obejmować będzie konstrukcję kratownicową - wieżę o wysokości 53,5m z odgromnikiem z antenami sektorowymi i szafę teletechniczną wraz z niezbędnym wyposażeniem w infrastrukturę techniczną, ogrodzenie i częściowe utwardzenie terenu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że obszar oddziaływania inwestycji dotyczy działek ewidencyjnych oznaczonych nr : [...] obręb S. oraz [...] obręb K. tj. obejmuje odległość do 300m od stacji bazowej wzdłuż osi głównej wiązek promieniowania anten satelitarnych.
W odwołaniach od decyzji organu I instancji: M. i J. K., M. J.-P. i B. P., J. i J. W., G. i A. Z. oraz K. i T. W. zakwestionowali prawidłowość decyzji z uwagi na nienależyte rozpatrzenie potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na najbliższe otoczenie i środowisko.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy uznał, że kwestie podniesione w odwołaniach w istocie dotyczą oceny obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, na działce nr [...], obręb K., gmina S., obejmującej umieszczenie stacji na maszcie stalowym o wysokości do 53,3m z odgromnikiem, 50,5 m bez odgromnika. Dla terenu objętego wnioskiem oraz obszaru analizy nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353, z późn. zm.) w zw. z art. 4 ust. 2 tej ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się m.in. przed uzyskaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - zawsze lub potencjalnie, które zostały określone w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. z 2016r. Dz. U. poz. 71 ze zm.).
Stacje bazowe telefonii komórkowych należą do grupy urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, przez co rozumie się pole elektryczne, magnetyczne oraz elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0 Hz do 300 GHz (art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska; Dz.U. z 2017 r., poz. 519). Ich oddziaływania nie traktuje się jako niebezpiecznego dla ludzi pod warunkiem zachowania podstawowych wymogów określonych w przepisach ustawy oraz w przepisach wykonawczych. Zgodnie z art. 121 pkt 1 i 2 Prawo ochrony środowiska ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez: utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach oraz poprzez zmniejszanie poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane. Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. nr 92, poz. 1883). Dla pól elektromagnetycznych o częstotliwościach powyżej 300 MHz -częstotliwościach wykorzystywanych w telefonii komórkowej - standard jakości środowiska określony jako dopuszczalny poziom składowej elektrycznej dla pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności wynosi 7 V/m. Dla pola elektromagnetycznego o częstotliwości powyżej 300 MHz jako standardu jakości środowiska używa się także współczynnika gęstości mocy pola, który wynosi 0,1 W/m2.
Powyższe normy podlegają weryfikacji w trybie art. 122a ustawy Prawo ochrony środowiska zgodnie, z którym prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, które są stacjami elektroenergetycznymi lub napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, lub instalacjami radiokomunikacyjnymi, radionawigacyjnymi lub radiolokacyjnymi, emitującymi pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitującymi pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, są obowiązani do wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku: 1) bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia; 2) każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie. Wyniki pomiarów przekazuje się wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska i państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu.
Wskazał organ odwoławczy, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji ewentualnie mogły znaleźć zastosowanie dwa przepisy tego rozporządzenia - § 2 ust. 1 pkt 7 albo § 3 ust. 1 pkt 8., o czym szeroko mowa jest w trakcie toczącego się postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z pierwszym z nich, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż: (a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (d) 20 000 W - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Z kolei w myśl § 3 ust 1 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż: (a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Nie ma wątpliwości zdaniem Kolegium co do tego, że w świetle powołanych powyżej przepisów rozporządzenia podstawą kwalifikacji m.in. stacji bazowej telefonii komórkowej, jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny. Tak więc w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla oceny zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji jako wymagającej uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było ustalenie parametrów istotnych w rozumieniu cyt. przepisów rozporządzenia, w szczególności mocy promieniowanej izotropowo, wyznaczonej dla pojedynczej anteny, a także odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. W tym miejscu odnosząc się zarzutu braku zbadania w sprawie wpływu istniejącej już w okolicy stacji bazowej Kolegium wyjaśniło, że podstawą kwalifikacji danej instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej jest w każdym przypadku równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny. Dla dokonania takiej kwalifikacji nie ma więc znaczenia ewentualna obecność w pobliżu innych anten ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn.. akt IV SA/Po 174/11 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kolegium zauważyło, że we wcześniejszej decyzji z 28 czerwca 2016 r. uchylającej decyzję organu I instancji z 26 marca 2015r w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Kolegium zwróciło uwagę na konieczność wyjaśnienia w sprawie ewentualnej możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania dla poszczególnych anten, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości ustalenia oddziaływania anten od minimalnego do maksymalnego ich pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania, co niewątpliwie miało także znaczenie dla prawidłowego określenia stron niniejszego postępowania.
W niniejszej sprawie organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie uzyskał stosowne wyjaśnienia inwestora w sprawie - pismo z 20 września 2016 r., w treści którego stwierdza on, że nie ma możliwości przewariantowania zmiany kierunku wiązki - jest to niemożliwe do przewidzenia. Inwestor może zmienić azymut anten co 1 stopień. Każda zmiana azymutu anteny pociąga za sobą wykonanie nowej kwalifikacji przedsięwzięcia oraz pomiarów kontrolnych PEM. Kwalifikacja inwestora nie może wariantować od razu zmian azymutu. Jednocześnie inwestor zwrócił uwagę na to, że w opracowaniu p.t. "Kwalifikacja przedsięwzięcia", która określa odległości od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny od miejsc dostępnych dla ludności ( zasięg poziomy i pionowy) i mocy izotropowej, odległość od tych miejsc została zobrazowana m.in. w formie graficznej.
W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ocenę planowanej inwestycji pod względem wymogu wykonywania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi z tym związanymi. W sprawie istotne aspekty oddziaływania trzech anten zostały należycie przedstawione. Równoważna moc promieniowania wynosi nie mniej niż 10.000W, wynosi ona dla każdej z anten 10.212W, a więc szczegółowej analizy wymagały miejsca dostępne dla ludności znajdujące się w odległości nie większej niż 300m i nie mniejszej niż 200m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, w rozumieniu cyt. powyżej § 3 ust.1 pkt. 8 lit. g rozporządzenia. Na podstawie analizy ustalono, że w osi głównej wiązek promieniowania planowanych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności, co szczegółowo zostało opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i co których ustaleń odwołujący nie zgłaszają swoich uwag i wniosków. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że w pkt. 2 lit. b zaskarżonej decyzji organ I instancji ustalając kierunek osi głównych wiązek promieniowania planowanych anten w azymucie :60, 160 i 250 stopni o maksymalnej mocy równoważnej promieniowania 10.212W określił zakaz zmiany kierunku głównych wiązek promieniowania oraz zwiększenia maksymalnej równoważnej mocy promieniowania.
Według oceny Kolegium w przedmiotowej sprawie wykonane wyliczenia, zestawienia tabelaryczne i wnioski z nich wynikające oraz dołączona kopia mapy zasadniczej określająca kierunki i zasięgi osi głównych wiązek promieniowania anten, a także wyjaśnienia inwestora pozwalają na stwierdzenie, że dla wytyczonych maksymalnych pochyleń osi głównych wiązek promieniowania, miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 Prawa ochrony środowiska występują poza osiami głównymi wiązek promieniowania anten sektorowych. Skoro przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w przepisach § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia, wobec czego nie wymagało przeprowadzenia odrębnej oceny oddziaływania na środowisko zakończonej wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Przechodząc do oceny poprawności zaskarżonej decyzji Kolegium uwypukliło, że rozstrzygnięcie o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją administracyjną, wydawaną w oparciu o przepisy art. 50-56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W myśl art. 54 ustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; oraz
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Uwzględniając powołane przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja zawiera wszelkie niezbędne elementy, w tym prawidłowo określone wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich /pkt 9 zaskarżonej decyzji/.
Odnośnie sprzeciwu odwołujących generalnie co do planowanej inwestycji podkreślono, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją związaną, to jest w przypadku spełnienia wymogów określonych prawem organ nie ma podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji zgodnie z wnioskiem. Zgoda lokalnej społeczności nie jest więc warunkiem uzyskania przez inwestora pozytywnej decyzji. Tym samym sprzeciw odwołujących nie poparty zarzutami merytorycznymi nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia lokalizacji tego typu inwestycji. Obawy bowiem odwołujących o rzeczywiste parametry planowanej inwestycji na obecnym etapie procedury nie podlegają ocenie. Zaskarżona decyzja wskazuje na potencjalną możliwość realizacji inwestycji o ściśle określonych parametrach. Także należy zauważyć, że okoliczność, że inwestycja ze względu na położenie i swoje parametry nie wymaga wdrożenia postępowania w sprawie oceny środowiskowych uwarunkowań nie oznacza jednak, że odwołujący są pozbawieni ochrony prawnej. Mieszkańcy i inne podmioty przebywające w sąsiedztwie planowanej inwestycji mają bowiem prawo do ochrony przed nadmiernym promieniowaniem elektromagnetycznym. Po pierwsze, na etapie budowy inwestor będzie obowiązany realizować inwestycję według parametrów, które sam przedstawił we wniosku i które uwzględnione zostały w wydanej decyzji lokalizacyjnej, a odwołujący będą mogli zwracać na ten aspekt sprawy uwagę organowi architektoniczno-budowlanemu. Po drugie, jeżeli odwołujący w przyszłości powezmą jakiekolwiek obawy, że zrealizowana instalacja oddziałuje negatywnie na teren pozostający w granicach ich nieruchomości mogą zwrócić się o wyniki przeprowadzanych w tym zakresie badań, ewentualnie zwrócić się do właściwego organu ochrony środowiska lub inspekcji sanitarnej o dokonanie kontroli pobudowanych urządzeń. W szczególności dotyczy to kwestii podnoszonych w odwołaniach dotyczących ewentualnej zmiany podczas eksploatacji przez operatora sieci kierunku głównych wiązek promieniowania oraz zwiększenia maksymalnej równoważnej mocy promieniowania, których zakaz zmiany został bardzo wyraźnie określony w pkt 2 zaskarżonej decyzji. Również w niniejszej sprawie nie mogą mieć znaczenia podnoszone przez odwołujących zarzuty dotyczące kwestii ewentualnego spadku wartości ich nieruchomości na skutek realizacji inwestycji. W rozumieniu art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennego nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z odrębnymi przepisami prawa. Wskazane przez odwołujących uciążliwości dla otoczenia oraz naruszenie interesów ekonomicznych nie może być uznane za naruszenie powołanego przepisu.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i J.K., M. J.-P. i B. P., J. i J. W. oraz G. i A. Z., dalej skarżący, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego tj. art. 53 ust. 3 u.p.z.p. poprzez brak jego zastosowania i brak ustaleń w przedmiocie zbadania, czy organ I instancji dokonał prawidłowej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, ani czy dokonał wystarczającej analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewidziano inwestycję,
2. przepisów prawa materialnego tj. art. 54 pkt 2 u.p.z.p. poprzez uznanie, że organ I instancji spełnił wymagania formalne decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i w odpowiedni sposób przewidział ochronę interesów osób trzecich, podczas gdy organ I instancji nie wykazał, że planowana inwestycja nie naruszy interesów osób trzecich w postaci ograniczenia i spadku wartości nieruchomości usytuowanych w jej sąsiedztwie, oraz braku zbadania przez organ II instancji powyższych okoliczności,
3. przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez brak ustalenia, czy decyzja organu I instancji jest zgodna z wymaganiami ładu przestrzennego oraz walorami krajobrazowymi okolicy działki nr [...],
4. przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez brak ustalenia, czy decyzja organu I instancji odpowiada wymaganiom ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia,
5. przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 4 w zw. z art. 6 pkt 2 u.p.z.p. poprzez brak uwzględniania faktycznego interesu publicznego i zignorowanie wyraźnie zasygnalizowanych potrzeb społeczności lokalnej,
6. przepisów prawa materialnego tj. § 3 ust. 1 pkt 8 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71 t.j.) poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi inwestycji mogącej potencjalnie znacząco wpłynąć na środowisko, podczas gdy zaniechano przeprowadzenia stosownych badań w tym przedmiocie,
7. przepisów prawa materialnego tj. art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o cechach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2016.353 t.j.) poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że dla przedmiotowej inwestycji nie było konieczne uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że nałożenie na inwestora obowiązku jej uzyskania byłoby celowe i niezbędne,
8. przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Zdaniem skarżących nieprawidłowe działanie organu doprowadziło do naruszenia w toku postępowania przepisów prawa materialnego tj. art. 53 ust. 3 u.p.z.p. poprzez brak jego zastosowania i brak poczynienia ustaleń w przedmiocie zbadania, czy organ I instancji dokonał prawidłowej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, ani czy dokonał wystarczającej analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewidziano inwestycję.
Skarżący zwrócili uwagę, że zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Organ w toku postępowania administracyjnego nie przeprowadził analizy związanej z oddziaływaniem stacji bazowej telefonii komórkowej. Pomimo wyraźnej dyspozycji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 czerwca 2016 r., organ I instancji ponownie swoje dodatkowe ustalenia poczynił w oparciu o dokumenty dostarczone przez inwestora. Brak jest natomiast informacji o sięgnięciu przez organ I instancji do wiedzy specjalistycznej innych podmiotów, które w sposób rzetelny i bezstronny mogły ocenić, czy pomiary oraz inne dokumenty przedłożone przez inwestora odpowiadają faktycznym właściwościom funkcjonowania tego typu obiektów. Zatem uprawnione jest domniemanie, że organ I instancji ponownie nie poczynił w tym zakresie własnych ustaleń. Nie można uznać, że organ I instancji dokonał wystarczającej analizy stanu faktycznego sprawy. Nadto, z uwagi na uznanie przez organ II instancji, że uzyskanie dodatkowych wyjaśnień inwestora przez organ I instancji było wystarczającym pogłębieniem analizy, nie można stwierdzić, aby również organ II instancji zbadał wystarczająco stan faktyczny niniejszej sprawy. Brak ustalenia tych okoliczności w ocenie skarżących prowadzi do rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego. Wymaga podkreślenia, że prawidłowe ustalenia w tym przedmiocie stanowią element konieczny decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ II instancji przyjął niesłusznie, że organ I instancji prawidłowo wykonał nałożony na niego obowiązek pogłębienia analizy dotyczącej oddziaływania stacji telefonii komórkowej na otoczenie.
Powyższe prowadzi do zarzutu naruszenia art. 53 pkt 2 u.p.z.p., bowiem pomimo zgłoszonych przez skarżących w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy zarzutów w przedmiocie skutków wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji, organ nie odniósł się w żadnej mierze do tych wątpliwości w treści decyzji.
W skardze szeroko zostało uzasadnione twierdzenie o naruszeniu interesu ekonomicznego skarżących poprzez spadek wartości należących do niech nieruchomości po wybudowaniu w bliskim sąsiedztwie stacji telefonii komórkowej. Podkreślono, że posiadane nieruchomości mają charakter rekreacyjnych.
Skarżący zarzucili także, że orzekające organy nie zabezpieczyły ochrony interesów osób trzecich. Nie zgodzili się ze stanowiskiem organu II instancji, jakoby przedmiotowa kwestia nie miała jakiegokolwiek znaczenia w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od rodzaju interesów osób trzecich winny one podlegać ochronie i być traktowane z należytą uwagą.
Kolejnym zarzutem skargi jest naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez brak ustalenia, czy decyzja organu I instancji jest zgodna z wymaganiami ładu przestrzennego oraz walorami krajobrazowymi okolicy działki nr [...].
W opinii skarżących maszt o wysokości 58 m stanowi z całą pewnością element dysharmonijny zarówno dla zabudowy znajdującej się w otoczeniu stacji tj. domków letniskowych oraz w bliskiej odległości od strefy intensywnej rekreacji pobytowej otoczenia jeziora M.. Zdaniem skarżących realizacja przedmiotowej inwestycji zaburzy wymagania ładu przestrzennego, rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnienia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Oddziaływanie widokowe tego typu konstrukcji dochodzi do kilku kilometrów i w sposób trwały ingeruje w walory architektoniczne i krajobrazowe całej okolicy. Przedmiotowe oddziaływanie wizualne będzie bezpośrednio wpływać na zmniejszenie zainteresowania zakupem nieruchomości w tej okolicy. W uzasadnieniu decyzji nie sposób odnaleźć stanowiska organu II instancji w tym przedmiocie. Skarżący wnosząc odwołanie do organu II instancji wskazali, że organ I instancji przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił w żadnym stopniu warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Prawidłowa decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego winna określać powyżej wskazaną kwestię. Skarżący zatem nie zgadzają się ze stanowiskiem organu II instancji, iż decyzja organu I instancji nie jest wadliwa.
W ocenie skarżących niesłusznym jest twierdzenie organu II instancji, że bez znaczenia dla mocy anten zamontowanych na maszcie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej jest bliskie sąsiedztwo innej stacji bazowej telefonii komórkowej. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji, powinny wziąć pod uwagę tą okoliczność, gdyż przedmiotowe inwestycje będzie dzieliła odległość zaledwie kilkuset metrów. Skumulowanie tego typu budowli na tak małym obszarze z całą pewnością nie przyczynia się do zachowania stanu środowiska w stanie niepogorszonym oraz negatywnie oddziałuje na krajobraz. Z uwagi na fakt, że nie przeprowadzono w tym przedmiocie jakichkolwiek analiz i badań, nie jest możliwe wykluczenie, że wiązki poszczególnych anten będą wpływać na moc emitowanego przez siebie promieniowania.
Nadto, zarzucili skarżący, że organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez brak ustalenia, czy decyzja organu I instancji odpowiada wymaganiom ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia (spadek wartości nieruchomości).
Podnieśli skarżący, że nie przeprowadzono jednakże analizy faktycznego, przestrzennego rozkładu pól elektromagnetycznych, które będą emitowane z planowanej stacji. Nie zbadano również, jakie oddziaływanie mogą mieć na siebie planowana stacja i zamontowane na niej anteny, a stacje innych operatorów. Z całą pewnością bowiem, promieniowanie elektromagnetyczne emitowane z przedmiotowej stacji nie będzie skupiało się wyłącznie w osiach głównych wiązek. Wysoce prawdopodobnym jest, że na kierunkach innych niż kierunek maksymalnego promieniowania może być przekraczana dopuszczalna wartość natężenia pola elektromagnetycznego. Pomimo powyżej przywołanych zastrzeżeń organ II instancji nie odniósł się w żadnym stopniu do zarzutu skarżących, iż decyzja organu I instancji nie zawiera żadnych warunków ani szczegółowych zasad ochrony zdrowia ludzi. Stwierdzić należy, że z uwagi na powyższe organ II instancji błędnie przyjął, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Oddziaływanie inwestycji nie zostało zatem zbadane w pełni. Miejsca dostępne dla ludności występują co prawda poza osiami głównymi wiązek promieniowania anten sektorowych, ale brak jest opinii co do ich obszaru oddziaływania poza głównymi wiązkami. Anteny, które planuje zastosować wnioskodawca, promieniują jednakowo we wszystkich kierunkach i wiązka promieniowania rozszerza się w miarę odległości od anteny i dlatego za istotną należy uznać przestrzeń oddziaływania wiązki promieniowania - pole elektromagnetyczne z danej anteny nie rozchodzi się jedynie w linii prostej, wzdłuż której organy rozpatrywały położenie miejsc dostępnych dla ludności, lecz w określonej przestrzeni - kącie bryłowym, którego wierzchołek znajduje się w miejscu środka elektrycznego danej anteny. Powyższe znajduje również potwierdzenie w Polskich Normach, bowiem według PN-80/T-01012, charakterystyka promieniowania anteny to zamknięta powierzchnia, w ogólnym przypadku złożona z kilku powłok różnej postaci, przy czym odległość punktów tej powierzchni od środka układu współrzędnych obrazuje przestrzenny rozkład natężenia pola elektrycznego lub gęstość mocy w obszarze pola dalekiego, odniesiony względem wartości maksymalnej.
Powyższe prowadzi do kolejnych zarzutów tj. naruszenia przez organ II instancji § 3 ust. 1 pkt 8 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71 t.j.) poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi inwestycji mogącej potencjalnie znacząco wpłynąć na środowisko, podczas gdy zaniechano przeprowadzenia stosownych badań w tym przedmiocie, oraz art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o cechach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2016.353 t.j.) uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że dla przedmiotowej inwestycji nie było konieczne uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że nałożenie na inwestora obowiązku jej uzyskania byłoby celowe i niezbędne.
Zaznaczono w skardze, że zarówno organ I i II instancji nie posiada wiedzy specjalnej w tej materii, zatem w ocenie skarżących w sytuacji wyraźnego sprzeciwu społeczności lokalnej oraz wyrażanych przez nich wątpliwości w przedmiocie zagrożenia ich zdrowia przez planowaną inwestycję powinien był odmówić wydania przedmiotowej decyzji i wskazać wnioskodawcy, iż konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Skarżący oraz inni właściciele działek sąsiadujących niejednokrotnie zarzucali również, że ekspertyzy przedłożone przez wnioskodawcę mogą być nierzetelne. Nadto, przedmiotowe ekspertyzy nigdy nie zawierały analizy ewentualnego wpływu na siebie okolicznych stacji bazowych i planowanej inwestycji. W tym stanie rzeczy jedynie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia mogłaby ostatecznie rozwiać wszelkie wątpliwości i dostarczyć obiektywną ocenę bezpieczeństwa przedmiotowej inwestycji.
W ocenie skarżących organy obu instancji dopuściły się również naruszenia art. 2 pkt 4 w zw. z art. 6 pkt 2 u.p.z.p. poprzez brak uwzględniania faktycznego interesu publicznego i zignorowanie wyraźnie zasygnalizowanych potrzeb społeczności lokalnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 - dalej: "u.p.z.p."), ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. - dalej: "k.p.a.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016, poz. 71 – dalej jako: "rozporządzenie z 2010 r.").
Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie koncentruje się na tym, czy organy orzekające należycie rozpatrzyły potencjalny wpływ planowanej inwestycji na najbliższe otoczenie i środowisko, tj. czy dokonały prawidłowej interpretacji i zastosowania przepisów rozporządzenia z 2010 r., a w konsekwencji czy zasadnie uznały o nieistnieniu obowiązku uzyskania przez inwestora – A S.A. – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanej na wstępie inwestycji celu publicznego.
W ocenie Sądu, inwestycja o charakterystyce technicznej określonej w zaskarżonej decyzji oraz wniosku inwestora, w tym w załączonej do wniosku "Kwalifikacji przedsięwzięcia", na terenie wyznaczonym w załączniku graficznym – nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustalenie, czy dla danej inwestycji jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, zależy od rodzaju inwestycji. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017, poz. 1405 ze zm.; dalej: "u.u.i.ś."), uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko został określony w rozporządzeniu z 2010 r. Z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia podstawę do ustalenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stanowić mógł § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia 2010.
Pierwszy z przywołanych przepisów stanowi, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2
ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Na potrzeby dalszej analizy należy wyjaśnić, że przez "oś wiązki głównej promieniowania anteny" należy rozumieć linię poprowadzoną wzdłuż kierunku wiązki głównej promieniowania anteny. Skoro bowiem w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko prawodawca posłużył się pojęciem osi wiązki, tym samym uznać należy, że w sposób jednoznaczny przesądził, iż chodzi tutaj o wiązkę stanowiącą prostą linię, a nie obiekt przestrzenny.
Z kolei "odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny" jest to odcinek prostej, który wyznacza się wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny uwzględniając azymut (kierunek) i pochylenie tej osi (tilt), przy czym określenia odległości dokonuje się dla istniejącego stanu zagospodarowania otoczenia instalacji. Wyjaśnienia również wymaga, że zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018, poz. 799 ze zm.; dalej: "u.p.o.ś."), przez "miejsca dostępne dla ludności" rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Z kolei zgodnie z załącznikiem 2 pkt 11 rozporządzenia 2010 za "miejsca dostępne dla ludzi" uznaje się przestrzenie do wysokości 2.0 m nad powierzchnią ziemi albo innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się przy tym pogląd, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć nie tylko miejsca, w których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, w których te budynki mogą być wznoszone zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów, w tym aktów prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 708/16).
Zdaniem Sądu, analiza przepisów rozporządzenia z 2010 r. wskazuje, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że nie sposób wywieść z nich obowiązku oceny sumarycznej mocy promieniowania, bowiem przepisy rozporządzenia z 2010 r. literalnie stanowią o "równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej - dla pojedynczej - anteny". Jak zauważa się w doktrynie, prawodawca nie znajduje innej możliwości wyznaczenia równoważnej mocy promieniowanej izotropowo aniżeli odnoszącej się do każdej pojedynczej anteny, chociażby znajdowały się na terenie jednego zakładu lub obiektu (por. J. Szuma, Stacje bazowe telefonii komórkowej jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, Przegląd Prawa Ochrony Środowiska 2011 nr 1, s. 64). Takie stanowisko jest również obecne w judykaturze (por. wyroki NSA z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1448/15, a także wyrok NSA z dnia 21 maja 2014 r. sygn. II OSK 2907/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że organy doszły do trafnego wniosku, że równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczych anten wchodzących w skład planowanej stacji swoimi parametrami nie osiąga wyznaczników określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia 2010.
Jak wynika z opisu technicznego planowanej inwestycji, będzie się ona składała z wolnostojącej wieży stalowej o konstrukcji kratowej o maksymalnej wysokości 53,5 m n.p.t. wraz z urządzeniami zasilającymi, sterującymi i nadawczo-odbiorczymi zlokalizowanymi w szafach teletechnicznych posadowionych u podstawy wieży oraz trzema antenami sektorowymi o mocy 10212W każda.
Wskazane powyżej parametry techniczne planowanej inwestycji pokazują, że przedmiotowa inwestycja nie mieści się w katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z danych tych wynika, że bez wątpienia miejsca dostępne dla ludzi nie znajdują się w osiach głównych promieniowania wiązek anten sektorowych. Analizując badaną sprawę pod kątem prawidłowości ustaleń organów poczynionych na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego należy podkreślić, że wnioski organu co do kwalifikacji przedsięwzięcia znajdują oparcie w przedłożonej dokumentacji, a dokumentacja ta nie była w toku postępowania kwestionowana.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących rzeczywistego oddziaływania inwestycji należy wyjaśnić, że procedura związana z realizacją stacji bazowej telefonii komórkowej jest wieloetapowa. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz w przepisach innych ustaw i aktach wykonawczych. A zatem w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, mając na uwadze ład przestrzenny, ustala się jedynie czy inwestycja jest dopuszczalna na danym terenie. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie upoważnia inwestora do realizacji inwestycji. Przed rozpoczęciem budowy musi on uzyskać pozwolenie na budowę, w którym organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia, czy w świetle obowiązujących przepisów, w tym zwłaszcza przepisów techniczno-budowlanych, możliwe jest udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji – w tym także w aspekcie poszanowania interesów osób trzecich. Przy czym ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego może następować tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że – na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę – na organie administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa obowiązek zbadania rzeczywistego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, dla którego obowiązującą normę określa wydane na podstawie art. 122 u.p.o.ś. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów. Rozporządzenie to wyznacza dopuszczalne poziomy promieniowania elektromagnetycznego i ma charakter "techniczny" w tym znaczeniu, iż organ administracji w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w tym w szczególności projekt budowlany, dokonuje sprawdzenia czy planowana inwestycja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy. Dodać w tym miejscu można, że są to normy bezwzględnie obowiązujące. Zawarte w rozporządzeniu z 2003 r. regulacje zostały ukształtowane pod kątem rekomendacji Rady z 12 lipca 1999 r. (1999/519/WE). Zaznaczyć przy tym należy, iż dokonując oceny inwestycji w oparciu o rozporządzenie z 30 października 2003 r. organ administracji bada wielkość pola magnetycznego - określonego w trzech wymiarach w przestrzeni - stanowiącego w istocie wynik skumulowanego oddziaływania całej inwestycji. W rozporządzeniu z 2003 r. określone zostały dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, a także miejsc dostępnych dla ludności. W rozporządzeniu tym podano zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne, charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, a także metody sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, jak również metody wyznaczania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Powyższe wynika również z faktu, że zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Dlatego na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę bada się, czy przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe gwarantują brak przekroczeń dopuszczalnej gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego (nie więcej niż 0,1 W/m) w miejscach dostępnych dla ludzi.
W badanej sprawie parametry planowanego zamierzenia inwestycyjnego zostały określone w sposób odpowiadający wymogom prawa. Przedstawione przez inwestora dane pozwalają na dokonanie kwalifikacji przedsięwzięcia w kontekście jego oddziaływania na środowisko, co uczyniono w niniejszej sprawie prawidłowo.
Odnosząc się do argumentów strony skarżącej, iż realizacja planowanej inwestycji spowoduje obniżenie wartości należących do skarżących nieruchomości, zauważyć należy, iż przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie regulują kwestii związanych z utratą wartości działki na skutek realizacji inwestycji publicznej z zakresu łączności publicznej na działce sąsiedniej, które to kwestie należałoby zakwalifikować do prawa cywilnego (sąsiedzkiego). Wartość nieruchomości nie korzysta bowiem w takiej sytuacji z ochrony prawnej na gruncie powyższej ustawy (odmiennie niż przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem. Kwestie dotyczące "ładu przestrzennego" należą do materii podlegającej ocenie z punktu widzenia chronionego u.p.z.p. interesu publicznego, a na indywidualny interes skarżących mogą skutecznie rzutować jedynie, jeśli wykaże się, że naruszony został prawem chroniony interes osób trzecich. Nie może być to interes faktyczny, czy subiektywnie pojmowany ład przestrzenny. Przy czym za interes faktyczny należy uznać zarzucanie, że skarżący mogą ponieść stratę finansową w związku z zabudową działki sąsiedniej w określony sposób.
Lektura argumentacji skargi uzasadnia stwierdzenie, iż w zasadzie strona skarżąca nie wskazała, jakie przepisy związane z zasadami kształtowania ładu przestrzennego narusza planowana inwestycja celu publicznego, a nie zostały one uwzględnione przez organ podczas wydawania zaskarżonej decyzji. Tymczasem przepisy ogólne zawarte w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym przepis nakazujący uwzględnianie w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.), nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organy mają obowiązek uwzględniać te wymagania tylko w takim zakresie, w jakim pośrednio przewidują to konkretne przepisy szczególne, zawarte zarówno w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i w innych ustawach (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2007 r., II OSK 423/07, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010 r. II OSK 1862/08, dostępne http://cbois.nsa.gov.pl). Skarżący nie powołali jednak żadnego przepisu, którego postanowienia pozostawałyby w kolizji z kontrolowanym zamierzeniem inwestycyjnym.
Podniesiona zaś przez skarżących okoliczność sprzeciwu samych skarżących i mieszkańców okolicznych nieruchomości wobec realizacji inwestycji nie stanowi uzasadnienia dla odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji publicznego ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku zgodności inwestycji z przepisami u.p.z.p. oraz przepisami odrębnymi nie można odmówić ustalenia jej lokalizacji. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest możliwa wyłącznie wówczas, gdy organ wykaże niezgodność wnioskowanej inwestycji z przepisami prawa. Tymczasem oparcie decyzji odmownej na braku zgody społeczności lokalnej dla planowanej inwestycji czyniłoby z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego orzeczenie o charakterze zbliżonym do uznaniowego (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2016r. sygn. akt IV SA/Po 952/15; wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011r. sygn. akt II SA/Lu 725/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu braku rozważenia interesu publicznego to wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym stacja bazowa telefonii komórkowej jest urządzeniem, które stanowi element niezbędny dla funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Skoro jest to zamierzenie inwestycyjne w sieci telekomunikacyjnej wykorzystywanej do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników, to ono posiada status urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym jest inwestycją celu publicznego, o której mowa w art. 2 pkt 5 tej ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2006 r., sygn. II OSK 811/06 oraz z 2 czerwca 2009 r., sygn. II OSK 879/08 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Inwestycją celu publicznego znaczy wprost, że z punktu widzenia tego interesu realizacja tej inwestycji jest konieczna. Zwłaszcza w niniejszej sprawie skoro z akt wynika, ze planowana stacja docelowo zastąpić ma funkcjonującą tę kilkaset metrów dalej.
Podnoszona w skardze okoliczność potencjalnego negatywnego wpływu stacji bazowej na środowisko oraz zdrowie mieszkańców okolicznych nieruchomości w okolicznościach niniejszej sprawy nie może stanowić podstawy do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Za niezasadne uznać należało nie tylko podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, ale również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie dostrzegł również z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego skargę należało oddalić w całości, co Sąd uczynił działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło