II SAB/Gd 24/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. A w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] im. A w G. dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. A w G. do udostępnienia informacji publicznej, 4. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. A w G. na rzecz skarżącego J. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. F. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej (dalej: "Dyrektor", "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 6 stycznia 2022 r., złożonym drogą elektroniczną, Skarżący, na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) - dalej: "u.d.i.p.", wystąpił do Dyrektora z wnioskiem o udostępnienie i przesłanie na swój adres e-mail następujących dokumentów: I. 1. kart wycieczek oraz dokumentów potwierdzający ich akceptację, o których mowa w § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. z 2018 r., poz. 1055) - dalej: "rozporządzenie z 25 maja 2018 r.", z wyłączeniem informacji stanowiących listę uczniów biorących udział w wycieczce, zawierającą imię i nazwisko ucznia oraz telefon rodzica lub rodziców ucznia; 2. kart wycieczek oraz umów, o których mowa w § 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 25 maja 2018 r.; 3. programów wycieczek, o których mowa w § 10 pkt 1 rozporządzenia z 25 maja 2018 r.; 4. dokumentów związanych z organizacją i nadzorem transportu, wyżywienia i noclegu, o których mowa w § 10 pkt 7 rozporządzenia z 25 maja 2018 r.; 5. podsumowań, ocen i rozliczeń finansowych wycieczek po ich zakończeniu, o których mowa w § 10 pkt 10 rozporządzenia z 25 maja 2018 r. Wnioskodawca zaznaczył, że dokumenty powinny dotyczyć następujących lat szkolnych: 2018/2019 oraz 2020/2021. II. 1. rejestru wyjść grupowych uczniów, o którym mowa w § 2a ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1604) - dalej: "rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r."; 2. protokołów kontroli, o których mowa w § 3 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r.; 3. plan ewakuacji szkoły w roku szkolnym 2021/22, o którym mowa w § 5 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r.; 4. opinii, o której mowa w § 14 ust. 3 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r.; 5. rejestrów wypadków, o których mowa w § 50 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. Wnioskodawca zaznaczył, że dokumenty powinny dotyczyć następujących lat szkolnych: 2018/2019 oraz 2020/2021. Pismem z dnia 24 stycznia 2022 r. J. F. złożył skargę na bezczynność Dyrektora zarzucając Organowi naruszenie prawa do dostępu do informacji publicznej, tj. art. 2 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, nieudostępnienie informacji publicznej, która nie znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, tj. art. 10 ust. 1 u.d.i.p., przekroczenie ustawowego terminu na udzielenie informacji publicznej oraz na podjęcie czynności niezbędnych do jej udostępnienia, tj. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Stawiając powyższe zarzuty Skarżący wniósł o orzeczenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Dyrektora do udostępnienia informacji publicznej w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz orzeczenie od Dyrektora na swoją rzecz zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych. W uzasadnieniu skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że 20 stycznia 2022 r. upłynął 14-dniowy, ustawowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w którym Organ miał obowiązek udzielenia informacji publicznej, poinformowania o niemożności dochowania tego terminu (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), lub do poinformowania o kosztach udostępnienia informacji publicznej (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p). Zdaniem Skarżącego Dyrektor, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, albowiem kierowana przez ten organ szkoła jest jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego mającą na celu wykonywanie zadań z zakresu edukacji. Skarżący wskazał, że podstawą prawną wniosku z dnia 6 stycznia 2022 r. są przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p., przy czym wniosek ten nie musiał zawierać uzasadnienia, gdyż w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skarżący wskazał również, że jego wniosek dotyczył zagadnień związanych z działalnością Organu, w szczególności dotyczącym organizacji wycieczek szkolnych oraz ich rozliczania. W tym zakresie Skarżący wskazał na art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia, że udostępnieniu podlegają informacje i dokumenty dotyczące m.in. organizacji, przedmiotu działalności i kompetencji, majątku, treści i postaci dokumentów oraz treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. W ocenie Skarżącego wniosek z dnia 6 stycznia 2022 r. dotyczył właśnie takich informacji i dokumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od Skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów. W uzasadnieniu wskazano, że brak odpowiedzi na wniosek Skarżącego wynikał wyłącznie z przyczyn technicznych, albowiem poczta elektroniczna Organu źle przyporządkowała wiadomość e-mail, która stanowiła wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Wskutek powyższego zdarzenia wniosek Skarżącego znalazł się w folderze "kosz" poczty elektronicznej. O zaistniałym fakcie Organ dowiedział się dopiero po wpłynięciu do niego skargi. Dlatego też odpowiedź na przedmiotowy wniosek nie została udzielona. W ocenie Organu Skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, gdyż kieruje tożsame wnioski do różnych organów i instytucji publicznych, zaś aktywność Strony można odnaleźć chociażby w Internecie. Zdaniem Dyrektora takie działanie należy interpretować jako próbę "zarzucenia" rozmaitych podmiotów publicznych obowiązkiem udzielenia odpowiedzi na złożone i skomplikowane pytania, które w wielu przypadkach wymagają szczegółowej i specjalistycznej wiedzy. Organ zaznaczył, że poszczególne organy publiczne (niezależnie od dziedziny społecznej, w jakiej wykonują zadania publiczne) są przepełnione szeregiem rozmaitych obowiązków. Obowiązki te stale się nawarstwiają, co jest spowodowane chociażby panującą pandemią COVID-19. Dlatego też może zaistnieć sytuacja błędu technicznego, wskutek którego omyłkowo nie zostanie udzielona odpowiedź na wniosek. Dyrektor wskazał, że pragnie naprawić niezależny od niego błąd techniczny. Wobec tego do odpowiedzi na skargę dołączono dokumenty, które Skarżący chciał uzyskać w związku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt I ppkt 2 i 4, bowiem szkoła nie organizowała wycieczek zagranicznych oraz nie prowadziła dokumentów związanych z transportem, wyżywieniem i noclegiem, o których mowa w § 10 pkt 10 rozporządzenia z 25 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi J. F. zwalcza bezczynność Dyrektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach wskazanej ustawy. Oceniając, czy adresat żądania o udostępnienie informacji publicznej pozostaje w bezczynności należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., i po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie adresatem wniosku był Dyrektor Szkoły Podstawowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy edukacji publicznej. Z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1082 ze zm.) wynika z kolei, że jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że niewątpliwie szkoła podstawowa jest podmiotem publicznym, gdyż wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym. Tym samym kierujący taką placówką dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., o ile ma ona charakter informacji publicznej. Nie było też w sprawie kwestionowane, jak również wątpliwości w tym zakresie nie powziął Sąd, że żądane przez Skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 tej ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W ocenie Sądu złożony przez Skarżącego wniosek o udostępnienie dokumentów związanych z organizacją wycieczek szkolnych, rejestru wyjść grupowych uczniów, planu ewakuacji szkoły i rejestru wypadków dotyczy szeroko rozumianej organizacji szkoły, a zatem zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej. Żądane informacje mieszczą się tym samym w ustawowym katalogu informacji publicznych. W świetle dotychczasowych rozważań Dyrektor powinien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Stosownie do przepisów tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji. W niniejszej sprawie należało ustalić, czy Organ pozostawał w bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji od momentu przesłania mu przez Skarżącego drogą elektroniczną wniosku w dniu 6 stycznia 2022 r., albowiem wniosku tego we wskazanym dniu nie otrzymał, a zapoznał się z jego treścią dopiero wraz z doręczeniem mu skargi na bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, wniosek Skarżącego został przesłany pocztą elektroniczną (e-mailem) w dniu 6 stycznia 2022 r. na adres mailowy wskazany na stronie internetowej Szkoły Podstawowej jako adres do korespondencji. Do akt sprawy przedłożono wydruk z poczty elektronicznej Skarżącego potwierdzający wskazaną wysyłkę. Przy czym, jak wynika z tego wydruku, mail obejmujący wniosek Skarżącego w dniu 6 stycznia 2022 r. wpłynął na skrzynkę Organu pod adres [..]. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Organu przyznał tę okoliczność wskazując, że poczta elektroniczna źle przyporządkowała ten e-mail, wskutek czego wniosek Skarżącego znalazł się w folderze "kosz". W tym miejscu należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a u.d.i.p. nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza koniecznością utrwalenia go w formie pisemnej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. wyroki NSA: z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 88/18, z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 283/17, z dnia 14 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2154/16, i z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoba kierująca wniosek drogą elektroniczną, nieposługująca się podpisem elektronicznym, może przedstawić jedynie komputerowy wydruk świadczący o tym, że wniosek został skierowany do określonego adresata (tak NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 750/17). W takiej sytuacji ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2589/15). Z orzecznictwa sądowego wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to dotarła ona do adresata. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. Zwraca się przy tym uwagę, że odmienne zapatrywanie prowadziłoby w praktyce do sytuacji, w której prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli organu. Godziłoby to również w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji), jak też dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki NSA: z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1890/18 i z dnia 31 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 708/17). Wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia podań drogą elektroniczną do obowiązków organów administracji publicznej należy zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemów służących do komunikacji z tymi organami. W szczególności do obowiązków tych organów należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez niego adres podań (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1968/15 i z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów, czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów obywateli (tak NSA w postanowieniu z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1414/15 i wyroku z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/14). W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Dyrektora przyznał, że brak odpowiedzi na wniosek Skarżącego z dnia 6 stycznia 2022 r. wynikał wyłącznie z przyczyn technicznych, bowiem powiem poczta elektroniczna Organu źle przyporządkowała wiadomość e-mail, która stanowiła wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Wskutek tego zdarzenia wniosek Skarżącego znalazł się w folderze "kosz" poczty elektronicznej. W ocenie Sądu jeżeli na oficjalnej stronie internetowej Organu wskazano adres do komunikacji elektronicznej z tym podmiotem, to wszelkie konsekwencje nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej obciążają ten podmiot. Jak już wyżej wskazano to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zorganizowania komunikacji elektronicznej z obywatelami w taki sposób, aby umożliwić im pewny i bezproblemowy kontakt z organem. Skoro zatem Skarżący wysłał wniosek prawidłowo na adres podany przez Organ na jego oficjalnej stronie internetowej, co potwierdza kopia wydruku z poczty elektronicznej, a Organ tych okoliczności nie kwestionuje, dodatkowo przyznając, że wniosek trafił omyłkowo do "kosza", to Organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku w terminach przewidzianych w u.d.i.p. Terminy te nie ulegają wydłużeniu z powodu omyłek i błędów w zakresie przekierowania wiadomości mailowej Strony do folderu "kosz" poczty Organu, gdyż wszelkie błędy związane z działaniem oficjalnej poczty elektronicznej organu władzy publicznej nie wpływają na zasady związane z obowiązkiem udostępniania informacji publicznych. Należy podkreślić, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Jak wynika z akt sprawy do dnia wniesienia skargi Skarżący nie uzyskał żądanych informacji, jednakże do odpowiedzi na skargę (doręczonej Skarżącemu w dniu 23 lutego 2022 r.) Organ dołączył, będące w jego posiadaniu, żądane we wniosku z dnia 6 stycznia 2022 r. dokumenty, udzielając tym samym informacji publicznej. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się więc w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność Dyrektor udostępnił wnioskowaną informację. Biorąc pod uwagę, że przed rozpoznaniem skargi Organ załatwił wniosek Skarżącego w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, bowiem udostępnił wnioskowaną informację, to niniejsze postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Organu do rozpatrzenia wniosku Skarżącego podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009/4/63) art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi Organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi zdezaktualizowała się przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. nakazania Organowi załatwienia wniosku. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Dyrektora do udostępnienia informacji publicznej (pkt 3 wyroku). Stwierdzając, że w niniejszej sprawie doszło jednak do bezczynności Dyrektora Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Z opisaną wyżej sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu braku udostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli Organu, ale braku właściwej konfiguracji poczty elektronicznej, co spowodowało nieodczytanie wiadomości przez Organ. Ponadto należy wskazać, że Dyrektor udzielił pozytywnie odpowiedzi na wniosek Skarżącego niezwłocznie po otrzymaniu skargi i stwierdzeniu nieprawidłowości w działaniu poczty elektronicznej. Tym samym, opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków wynikających z u.d.i.p. Ponadto, przekroczenie terminu do udzielenia odpowiedzi nie było rażąco nadmierne. Z uwagi na to, że jedynym powodem niezałatwienia wniosku Skarżącego w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. były opisane w odpowiedzi na skargę przyczyny techniczne związane z błędnym przyporządkowaniem e-maila Strony do właściwego folderu poczty elektronicznej Organu, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając od Dyrektora na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.[pic]