II SAB/Gd 35/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie świadczenia wychowawczego 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego R. M. z 25 października 2024 roku w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Pomorskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego R. M. o zasądzenie od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. R. M. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego (dalej jako: Wojewoda) w rozpoznaniu jego wniosku z 25 października 2024 r. dotyczącego świadczenia wychowawczego. W skardze strona domagała się zobowiązania organu do rozpatrzenia jego wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenia, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 25 października 2024 r. (data wpływu do organu 6 listopada 2024 r.) skarżący złożył do Wojewody pismo zawierające żądanie rozpoznania jego wniosku pierwotnie złożonego do Famielienkasse, Sachsen, w sprawie przyznania świadczenia 500+ na dzieci S., F. i L., od lipca 2019 r., zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE.L. z 2004 r. Nr 166, poz. 1), dalej jako "rozporządzenie" oraz Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. w dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE.L. z 2009 r. Nr 284, poz. 1), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze". W ocenie strony, zgodnie z art. 68 ust. 3 lit. b rozporządzenia, jego wniosek pierwotnie złożony do Famielienkasse Sachsen powinien być rozpatrzony przez polski właściwy urząd tak, jakby został on złożony bezpośrednio do niego. Tymczasem Wojewoda nie wydał w jego sprawie żadnej decyzji, jak też strona nie otrzymała żadnej informacji, która wskazywałaby na powody opóźnienia. Jedynie w odpowiedzi na ponaglenie z 5 grudnia 2024 r., w piśmie z 8 stycznia 2025 r., organ stwierdził, że była żona skarżącego złożyła wniosek o świadczenie wstecz jako pierwsza, lecz to wniosek skarżącego do Familienkasse Sachsen był pierwszy, gdyż zgodnie z art. 68 ust. 3 lit. b rozporządzenia dzień, w którym wniosek został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo. Ponadto, niezależnie od kwestii pierwszeństwa wniosków, każdy wniosek powinien być rozpatrzony pozytywnie czy negatywnie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z 1 sierpnia 2024 r. Familienkasse Sachsen zobowiązał skarżącego do zwrotu świadczeń rodzinnych otrzymanych na dzieci w Niemczech. W związku z tym, w dniu 25 października 2024 r. skarżący złożył do Wojewody wniosek o "wydanie decyzji w sprawie zasiłku 500+ wstecz na podstawie rozporządzenia unijnego nr 883/2004 i 987/2009". W odpowiedzi na ponaglenie strony z 5 grudnia 2024 r., pismem z 8 stycznia 2025 r. organ poinformował, że wnioski o świadczenie wychowawcze na dzieci za okres od 1 lipca 2019 r. zostaną rozpatrzone na podstawie wniosków L. M. z 23 listopada 2023 r. i 30 listopada 2023 r. Z informacji uzyskanych w dniu 15 sierpnia 2023 r. przez Wojewodę od niemieckiej instytucji wynikało, że w dniu 5 grudnia 2017 r. R. M. złożył w Familienkasse, tytułem pierwszeństwa, wniosek o świadczenie rodzinne, zaś L. M. jest aktywna na terenie Polski od 27 listopada 2018 r. i z tego względu od 1 grudnia 2018 r. Polska jest krajem właściwym do wypłaty świadczeń. W związku z tym Wojewoda wyjaśnił, że wniosek o świadczenie został złożony w Niemczech przez skarżącego, pozostającego w związku małżeńskim z L. M. Małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód w dniu 15 czerwca 2023 r. Dlatego też, pomimo że wniosek został złożony w Niemczech przez skarżącego, to jednak w Polsce pozostawała jego żona z dziećmi i z uwagi na zbieg prawa rodziców do świadczeń oraz sprawowanie faktycznej opieki nad dziećmi przez matkę, Wojewoda - otrzymując z Niemiec informację o wniosku złożonym przez jednego z członków rodziny przebywającego w Niemczech, wezwał o złożenie wniosku (jako uzupełnienie wniosku zagranicznego) na polskim formularzu, członka rodziny przebywającego w Polsce. Takie wezwanie zostało więc wystosowane do L. M. w dniu 9 listopada 2023 r., a w odpowiedzi złożyła ona wnioski o przedmiotowe świadczenie wychowawcze w dniu 23 listopada 2023 r. i 30 listopada 2023 r. W dniu 10 stycznia 2025 r. Wojewoda wydał informacje przyznające L. M. świadczenie wychowawcze na dzieci na okresy 2017/2018; 2018/2019; 2019/2021; 2021/2022. Mając to na uwadze Wojewoda wyjaśnił, że nie sposób uznać, iż dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, gdyż prawo do świadczeń wychowawczych zostało rozpatrzone w oparciu o wnioski matki – L. M. Dlatego organ wniósł o uznanie pisma z 8 stycznia 2025 r. przesłanego do skarżącego za decyzję administracyjną odmawiającą prawa do świadczeń wychowawczych na podstawie art. 22 ustawy z 10 stycznia 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 421 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Należy jednak mieć na względzie, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Na tle powołanych regulacji Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2020 r. podjął w składzie 7 sędziów uchwałę sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z kolei w uchwale chwała NSA z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 stwierdzono, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga została wniesiona w dniu 7 maja 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej [Deutsche Post] – art. 83 § 3 p.p.s.a.), zaś w dniu 8 stycznia 2025 r. Wojewoda, odpowiadając na wniosek strony, który wpłynął do organu w dniu 6 listopada 2024 r. i na ponaglenie, wskazał, że na podstawie art. 22 ustawy z 10 stycznia 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 421 ze zm.), dalej jako "ustawa o pomocy państwa", wnioski o świadczenie wychowawcze za okres od 1 lipca 2019 r. zostaną rozpatrzone na podstawie wniosków złożonych w dniach 23 listopada 2023 r. i 30 listopada 2023 r. przez drugiego rodzica, natomiast za okres od 1 czerwca 2022 r. wniosek został już rozpatrzony przez ZUS. Z uwagi na tak sformułowane pismo Wojewoda wniósł o uznanie go za decyzję administracyjną kończącą merytorycznie sprawę z wniosku strony. Zdaniem Sądu pismo to nie stanowi jednak rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem R. M., na który powołuje się strona skarżąca w swoim piśmie z 25 października 2024 roku, wobec czego wniesienie skargi po wydaniu tego pisma nie stanowi przesłanki do jej odrzucenia. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy państwa, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2022 r., wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: 1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej; 2) wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W myśl zaś art. 13a ust. 1 ustawy w uprzednim brzmieniu, przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana prawa do świadczenia wychowawczego oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wymagają wydania decyzji. Nie ulega więc wątpliwości, że wniosek skarżącego, na mocy art. 17 ust. 2 ustawy z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 r., poz. 1981), powinien zostać rozpatrzony przez Wojewodę z uwagi na możliwość zastosowania w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego). Wobec tego należało ocenić, czy pismo Wojewody z 8 stycznia 2025 r. stanowiło decyzję o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia, jak wnosił o to organ w odpowiedzi na skargę. W tym zaś zakresie trzeba wskazać, że przez decyzję administracyjną należy rozumieć kwalifikowany akt administracyjny, będący przejawem woli organów państwowych, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę administracyjną konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że decyzja administracyjna musi spełniać wymogi formalne określone w art. 107 § 3 k.p.a., choć należy też mieć na względzie regułę, że to treść aktu, a nie jego forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierające co najmniej cztery elementy: oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu - gdyż spełnia to minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a. (por. orzeczenia NSA: z 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2663/12; z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4530/21; z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 1180/23, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezbędnym elementem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest zaś przede wszystkim jej rozstrzygnięcie, czyli władcze ukształtowanie określonego stosunku administracyjnoprawnego. Jest to jeden z tych elementów składowych decyzji, bez którego decyzja nie może istnieć. Treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania i w sposób władczy ingeruje w sferę praw i obowiązków adresata (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1805/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Zatem pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji (zob. wyrok NSA oz. w Warszawie z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9-10, LEX nr 10683). Zdaniem Sądu pismo Wojewody z 8 stycznia 2025 r. nie spełnia ww. wymogów, bowiem nie zawiera rozstrzygnięcia. Wprawdzie pismo to zawiera oznaczenie organu, oznaczenie adresata, podpis pracownika upoważnionego oraz powołuje przepis art. 22 ustawy o pomocy państwa, jednak nie zawiera ono rozstrzygnięcia odnoszącego się do żądania zgłoszonego przez stronę. Organ bowiem podał jedynie, że "wnioski o świadczenie wychowawcze na dzieci za okres od 1.07.2019 r., zostaną przez nas rozpatrzone na podstawie wniosków złożonych w dniach 23.11.2023 r. oraz 30.11.2023 r. przez drugiego rodzica", co w żaden sposób nie odnosi się do wniosku strony, lecz do wniosków jego byłej małżonki z 23 listopada 2023 r. i 30 listopada 2023 r. Nie stanowi to też rozstrzygnięcia odmownego dla wniosku skarżącego. Rozstrzygnięcie merytoryczne musi bowiem jednoznacznie wynikać z treści dokumentu (pisma, decyzji) organu kierowanego do obywatela, nie zaś być dorozumiane. Jeżeli natomiast Wojewoda uznał, że w rozważanym przypadku fakt złożenia przez byłą małżonkę skarżącego wniosków o przedmiotowe świadczenie w 2023 r. stanowi o zbiegu prawa rodziców do tego świadczenia, o którym mowa w art. 22 ust.1 ustawy, powinien wydać decyzję odmowną lub w swoim piśmie z 8 stycznia 2025 r. jednoznacznie stwierdzić, że na podstawie ww. okoliczności i przepisów odmawia skarżącemu żądanego świadczenia w rozpoznaniu jego wniosku, na który wskazuje skarżący w piśmie z 25 października 2024 roku. Z tych względów należało uznać, że w dacie wniesienia skargi (7 maja 2025 r.) Wojewoda nie załatwił sprawy skarżącego w prawnie przewidzianej formie, gdyż pismo Wojewody z 8 stycznia 2025 r. nie zawiera takich elementów, które mogłyby stanowić o tym, że jest to decyzja, i że merytorycznie rozstrzyga wniosek strony. Zgodnie zaś z przepisami, formami załatwienia wniosku o świadczenie wychowawcze jest przyznanie świadczenia lub decyzja o odmowie przyznania. Niewątpliwie też nie zostały zachowane terminy załatwienia sprawy administracyjnej wskazane w art. 35 k.p.a. Jak bowiem wskazano, pismo z żądaniem rozpoznania wniosku skarżącego złożonego pierwotnie do Famielienkasse, Sachsen, w sprawie przyznania świadczenia 500+ na dzieci S., F. i L., wpłynęło do organu 24 października 2024 r., wobec czego maksymalnym terminem załatwienia sprawy był 24 grudnia 2024 r. (2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania, a więc zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., dzień doręczenia żądania organowi). Termin ten nie został dochowany. W tym miejscu wyjaśnić należy, że bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłość postępowania natomiast to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się też NSA w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (CBOSA), stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens". Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, iż bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (zob. wyrok NSA z 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 871/22, CBOSA). W konsekwencji stwierdzić należy, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (zob. powołane postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2317/19,CBOSA). Skoro więc, jak już ustalono, termin rozstrzygnięcia wniosku skarżącego upłynął, należało stwierdzić, iż Wojewoda dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego z 24 października 2025 r. w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Rozpoznając ten wniosek organ powinien mieć na względzie, że dokumentacja sprawy jest niepełna, ponieważ skarżący w piśmie z 25 października 2024 roku żąda rozstrzygnięcia jego wniosku pierwotnie złożonego do Famielienkasse, Sachsen, w sprawie przyznania świadczenia 500+ na dzieci S., F. i L., od lipca 2019 r. Tymczasem organ nie dysponuje tym wnioskiem skarżącego, przynajmniej nie załączył go do akt tej sprawy. Wskakuje tylko, że skarżący złożył w Niemczech wniosek z 29 listopada 2018 r. i w piśmie z 9 listopada 2023 r. skierowanym do L. M. Wojewoda podaje, że otrzymał taki wniosek skarżącego i z tego względu konieczne jest zweryfikowanie prawa do świadczeń rodzinnych w Polsce od daty tego wniosku (k. 83 akt administracyjnych). Jednakże dokument w języku niemieckim, który znajduje się w aktach, nie jest wnioskiem R. M. z 29 listopada 2018 r., lecz ankietą do sprawdzenia prawa do zasiłku na dzieci, jak wskazuje sam jego tytuł. Ankieta ta opatrzona jest datą 29 listopada 2017 r. Powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia przy rozstrzyganiu sprawy zgodnie z wytycznymi Sądu, bowiem organ nie może procedować na niepełnym materiale sprawy, w szczególności bez pierwotnego wniosku, na który skarżący powołuje się w swoim piśmie z 25 października 2024 roku. Kierując się jednocześnie wymogiem art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa jest taki stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1879/22, z 27 września 2023 r., sygn. akt I OSK 979/22, czy z 1 września 2023 r., sygn. akt I OSK 749/22, CBOSA). W ocenie Sądu, sytuacja taka nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie, bowiem brak jest dowodów pozwalających przyjąć, że bezczynność była spowodowana złą wolą organu lub celowym zaniechaniem ze strony Wojewody. Organ ten bezspornie nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy zakreślonych w art. 35 k.p.a., jednocześnie nie dochowując aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., niemniej jednak organ nie zlekceważył wniosku strony i udzielił mu odpowiedzi, choć w nieprawidłowej formie. Powyższe świadczy o tym, że organ nie unikał swoich obowiązków orzeczniczych, a jedynie błędnie je interpretował. Mając również powyższe okoliczności na uwadze, Sąd nie znalazł też podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej. Stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a jedyną przesłanką warunkującą jej przyznanie jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozstrzygnięcie o zastosowaniu bądź odmowie przyznania sumy pieniężnej należy przy tym do sądu administracyjnego i może być podjęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest więc uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, CBOSA). Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania ( zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2141/22, CBOSA). W świetle powyższych uwag Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziła uzasadniona konieczność zastosowania dodatkowych środków dyscyplinująco-represyjnych a także prewencyjnych i dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.