III SA/Gd 1040/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski Sędzia WSA Marek Kraus Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawiania oddalić wniosek A. M. o wyłączenie sędziów: sędziego NSA A. O., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA P. M.. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. Po wydaniu wyroku A. M. złożył wniosek o wyłączenie sędziów - sędziego NSA A. O., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA P. M. od rozpoznania niniejszej sprawy, w związku z czynnościami podejmowanymi po wydaniu wyroku. Jako podstawę wyłączenia wskazano okoliczność, że wymienieni sędziowie brali udział w wydaniu wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., który wymaga uzupełnienia i zawiera błędną ocenę braku podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Zdaniem wnioskodawcy, powoduje to uzasadnioną wątpliwości co do bezstronności wymienionych sędziów i przemawia za wyłączeniem ich od podejmowania w sprawie dalszych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W myśl § 2 cytowanego przepisu, powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od wymienionych wyżej przyczyn, zgodnie z art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sędzia NSA A. O., sędzia WSA E. K. i sędzia WSA P. M. złożyli oświadczenia, z których wynika, że między nimi i stronami postępowania nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 18 p.p.s.a., ani okoliczności, które mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wskazanych wyżej przyczyn wyłączenia sędziów z urzędu, co potwierdzają złożone oświadczenia oraz uzasadnienie wniosku skarżącego, w którym nie wskazano takich okoliczności. W przedmiotowej sprawie nie występują również okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego NSA A. O., sędziego WSA E. K. i sędziego WSA P. M., uzasadniające ich wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., to okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Obejmują one zarówno przyczyny związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Podkreślić należy, że celem instytucji wyłączenia sędziego jest realizacja konstytucyjnego prawa obywateli do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Skarżący nie wykazał, by w sprawie mogły zachodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wymienionych sędziów. Przesłanką taką nie może być wyłącznie stanowisko skarżącego co do celowości złożonego wniosku, uzasadnione przekonaniem, że w sprawie skarżącego, rozpoznanej z udziałem tych sędziów, rozstrzygnięcie nie odpowiadało oczekiwaniom skarżącego. Niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia spraw sądowych, nie stanowi bowiem podstawy do wyłączenia sędziego wcześniej orzekającego w sprawie. Aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła skutkować jego wyłączeniem musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem przez stronę odpowiedniej argumentacji, którą to argumentację należy odnieść do stanu konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 856/16). Podnoszone przez skarżącego w złożonym wniosku argumenty nie uprawdopodobniają istnienia takich okoliczności. Konieczne jest bowiem wskazanie istotnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Natomiast samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o nieprawidłowym prowadzeniu sprawy przez sędziego i jej niezgodnym z prawem i jego oczekiwaniami rozstrzygnięciu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których działania strona uznaje za nieodpowiadające jej subiektywnie pojmowanym interesom (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08). W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził proces wadliwie, nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności rozstrzygnięć wydanych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I OZ 607/09, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 26/16). W szczególności nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08). Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 19 p.p.s.a. oddalił wniosek, jako bezzasadny. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.