III SA/Gd 159/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J.P. i K. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 lutego 2025 r., nr WIGK-II.7221.37.2024.MS w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (decyzja z dnia 5 lutego 2025 r., nr WIGK-II.7221.37.2024.MS), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 października 2024 r., nr WG-II.6620.19-1.2024.AK, orzekającą o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez uwidocznienie w operacie ewidencyjnym działki oznaczonej numerem [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy, wskazując w tym zakresie, że w dniu 12 sierpnia 2024 r. do Prezydenta Miasta Gdańska wpłynął wniosek J. i K. P. (dalej jako "strony", "skarżący"), reprezentowanych łącznie przez adwokat Z. N., o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (dalej jako "egib") poprzez: 1. uwidocznienie w ewidencji gruntów i budynków nieruchomości gruntowej o numerze działki [...], powierzchni 0,0900 ha, położonej w G. przy ul. [...] (poprzednio [...]); 2. uwidocznienie w ewidencji gruntów i budynków prawa własności ww. nieruchomości przysługującego na zasadach wspólnoty majątkowej małżeńskiej J. i K. małżonkom P.; 3. określenie obrębu ewidencyjnego, w którym położona jest ww. nieruchomość oraz wszelkich niezbędnych informacji określonych w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.; dalej jako "pgik") oraz odrębnych przepisów; 4. przypisanie ww. nieruchomości identyfikatora działki; - zgodnie z treścią księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości przez Sąd Rejonowy G. o numerze [...]. Strony zawnioskowały o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do wniosku w postaci: wydruku z księgi wieczystej nr [...], dla przedmiotowej nieruchomości; kopii notarialnej umowy z dnia 14 grudnia 1981 r. Strony wniosły także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony J. P. i Pani K. P. oraz dowodu z oględzin nieruchomości, której dotyczy wniosek. W treści podania strony zamieściły m.in. poniższe stwierdzenia: 1. umową z 14 grudnia 1981 r. C. B. przekazała posiadane gospodarstwo rolne położone w G. przy ul. [...] następcom - J. P. (synowi) oraz K. P. (synowej), na które składały się działki nr: [...]1 o powierzchni 3,56 ha; 40 o powierzchni 1,23 ha; [...] o powierzchni 0,09 ha; 2. ww. dziatki objęte były księgą wieczystą [...]1 prowadzoną przez Państwowe Biuro Notarialne w G., a po migracji ksiąg wieczystych do systemu teleinformatycznego prawo własności Państwa P. uwidocznione zostało w księdze wieczystej nr [...]; 3. aktualnie w ww. księdze wieczystej wpisane są działki o numerach: [...], [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...]6, [...]9, [...]7 co samo w sobie (wobec różnic w numeracji działek względem pierwotnych: [...]1, [...]8 i [...]) świadczy o dokonywanych aktualizacjach w egib i pominięciu działki nr [...] w tej ewidencji; 4. zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b pgik, aktualizacja informacji zawartych w egib następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wpisów w księgach wieczystych; 5. operat ewidencji gruntów i budynków winien odzwierciedlać aktualny stan prawny wynikający m.in. z wpisów w księdze wieczystej, dlatego - zdaniem skarżących -koniecznym jest wniosek o dokonanie aktualizacji operatu w zakresie dotyczącym działki oznaczonej numerem [...]; 6. wniosek o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków może pochodzić od określonego kręgu podmiotów, które mogą być wykazane w ewidencji, a są wymienione w art. 20 ust. 2a pkt 2 i art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik; 7. jako właściciele nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] posiadają legitymację konieczną do zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w egib. Prezydent Miasta Gdańska w dniu 21 października 2024 r. wydał postanowienie nr WG-II.6620.19.2024.DM, w którym odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Państwa P. w charakterze stron postępowania oraz odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości. W toku prowadzenia sprawy Prezydent Miasta Gdańska zgromadził następujące dokumenty: 1. uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...]10 obręb [...]; 2. mapę ewidencji gruntów i budynków w skali 1:5000 wskazującą działki stanowiące gospodarstwo rolne w obręb [...] oraz działkę położoną przy ul. [...] (poprzednio ul. [...]); 3. mapę ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...]10 obręb [...] w skali 1:1000; 4. kopię wykazu zmian gruntowych odnowienia ewidencji gruntów obręb [...]; 5. kopię mapy ewidencyjnej obręb [...]; 6. kopię rejestru gruntów nr [...] obręb [...]; 7. kopię wykazu zmian gruntowych zmiany numeracji działek obrębu O. Tom II Karta 41-309; 8. kopię matrykuły Nr 372 obręb O. KM.[...]; 9. kopię akt księgi wieczystej nr [...]1, nr [...]2 oraz O. KM. [...]; 10. pismo Wydziału Budżetu i Podatków z 8 października 2024 r. dotyczące podatku rolnego i podatku od nieruchomości J. i K. P. W wyniku prowadzonego postępowania Prezydent Miasta Gdańsk wydał decyzję z 25 października 2024 r., nr WG-II.6620.19-1.2024.JK, w której orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez uwidocznienie w operacie ewidencyjnym działki oznaczonej numerem [...], ujawnionej w księdze wieczystej [...]. Natomiast w toku postępowania Prezydent Miasta Gdańska, z uwagi na treść wniosku o aktualizację informacji zawartych w egib, przeprowadził kwerendę zasobu geodezyjnego i kartograficznego i ustalił co następuje: 1. działka o numerze [...], położona przy ulicy [...] (obecnie ul. [...]), o powierzchni 900 m² figurowała w Rejestrze rolnym O. nr 16, wpisana była do księgi wieczystej [...]1 Sądu Rejonowego w G., a jako jej właściciel wpisana była C. B. córka M. i K.; 2. równolegle prowadzony był kataster nieruchomości O., w którym nieruchomość położona przy ul. [...] (obecnie [...]) figurowała jako parcela nr [...]11, wpisana w księdze wieczystej O. T. 43. K.[...], a jako jej właściciel wpisana była Polska Rzeczpospolita Ludowa (Skarb Państwa). Organ ewidencyjny wystąpił do Archiwum Państwowego w Gdańsku o wgląd w akta tej księgi. Zgodnie z klauzulą z dnia 12 marca 1979 r. zawartą w treści udostępnionych akt, księga ta została zamknięta, a nieruchomość przeniesiona do księgi wieczystej nr [...]2, na podstawie wniosku z 9 stycznia 1979 r., nr 2743/79 i zaświadczenia z 10 października 1978 r. Urzędu Miejskiego w Gdańsku, stwierdzającym przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa; 3. w roku 1964 r. założono operat ewidencji gruntów i budynków, w którym parcela o numerze [...]11 otrzymała nowy numer [...]12 jako działka w obrębie [...], wpisana w księdze wieczystej O. T.43 K.[...] - własność Polska Rzeczpospolita Ludowa; 4. w roku 1986 odnowiono operat ewidencji gruntów i budynków i działka o numerze [...]12 w obrębie [...] zmieniła numer na [...]10 obręb [...], księga wieczysta [...], własność Skarb Państwa; 5. w roku 1997 r. działka numer [...]14 została połączona z działką [...]13 w działkę numer [...]10 w obrębie [...], o powierzchni 1009 m² o numerze księgi wieczystej [...]3, własność Gminy Miasta Gdańska. Gmina Miasta Gdańska nabyła przedmiotowe działki numer [...]14 oraz [...]13 na podstawie dwóch decyzji Wojewody Gdańskiego z dnia 13 sierpnia 1993 r., nr G-VI-72-23/l/2104/91 oraz z dnia 5 maja 1993 r., nr G-VI-72-23/l/19941/91. Oba dokumenty znajdują się w zasobach ewidencji. Na podstawie zebranego w sprawie materiału organ ewidencyjny ustalił, że w prowadzonej dla miasta Gdańska ewidencji gruntów i budynków nie figuruje działka ewidencyjna o numerze [...], która to jest wpisana do księgi wieczystej nr [...]. Natomiast w ewidencji gruntów i budynków ujawnione są działki ewidencyjne [...]4, [...]5, [...]6, [...]9, [...]7, [...]2 oraz [...]3 w obrębie ewidencyjnym nr [...], które to związane są z ww. księgą wieczystą. Analiza danych zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zwłaszcza wyniki kwerendy doprowadziły organ ewidencyjny do konkluzji, że obszar dawnej działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] częściowo nakłada się na teren obecnie ujawnionej w egib działki ewidencyjnej nr [...]10, dla której prowadzona jest księga wieczystą nr [...]3 - własność Gminy Miasta Gdańska. Organ pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie, wobec braku w ewidencji gruntów i budynków operatu dla działki nr [...], aktualizacja polegałaby na utworzeniu dla tej działki zbioru danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 pgik oraz § 27 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie egib"). Organ pierwszej instancji stwierdził, że dokumenty w postaci odpisu z księgi wieczystej [...] czy umowa sprzedaży gospodarstwa rolnego z 1981 r. nie są dokumentami wystarczającymi dla ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...], a w szczególności jej identyfikatora, numerycznego opisu granic, pola powierzchni ewidencyjne i pola powierzchni użytków gruntowych. W celu ujawnienia w egib działki nr [...] konieczne jest dysponowanie geodezyjnym operatem technicznym. Następnie, organ odwoławczy, przystępując do rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazał, że kwestią, która wymaga omówienia w pierwszej kolejności jest obecny stan prawny terenu dawnej działki nr [...]. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że obszar dawnej działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] (przedmiot wniosku) częściowo nakłada się na teren obecnie ujawnionej w egib działki ewidencyjnej nr [...]10, dla której prowadzona jest księga wieczystą nr [...]3 - własność Gminy Miasta Gdańska. Oznacza to, że dla tego samego obszaru gruntu prowadzone są dwie księgi wieczyste, w których ujawnione jest prawo własności na rzecz różnych podmiotów. Organ odwoławczy przychylił się do stwierdzeń Prezydenta Miasta Gdańska, że konieczne, w pierwszej kolejności, jest jednoznaczne ustalenie, kto jest właścicielem obszaru gruntu, odpowiadającego dawnej działce nr [...] i jaki konkretnie obszar działka ta obejmuje. W sytuacji, gdy ten sam obszar gruntu wpisany jest do dwóch ksiąg wieczystych nr [...] (własność Państwa P.) oraz nr [...]3 (własność Gminy Miasta Gdańska), mamy do czynienia ze stanem, w stosunku do którego rozstrzygnięcie władcze znajduje się poza właściwością organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ ewidencyjny w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać spraw o własność, a do tego pośrednio prowadzi żądanie Państwa P. Aby dane ewidencyjne mogły być zaktualizowane zgodnie z żądaniem stron, ich roszczenie odnoszące się do obszaru istniejącej obecnie nieruchomości gruntowej będącej przedmiotem odrębnego prawa własności i zarejestrowanej w egib musi zostać ocenione i rozstrzygnięte na drodze cywilnej, a nie w drodze orzeczenia administracyjnego organu ewidencyjnego. Organ odwoławczy, odnosząc się do przedłożonych przez strony dokumentów, wyjaśnił, że informacje zawarte w dziale pierwszym księgi wieczystej (tj. oznaczenie nieruchomości) są wtórne względem zapisów egib (pochodzą z egib). Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 pgik dane ewidencji gruntów i budynków stanową podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Koresponduje to z treścią art. 26 ustawy o księgach wieczystych stanowiącym, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji, to dane zawarte w księdze wieczystej w tym zakresie muszą odpowiadać informacjom wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że wpisy w dziale 1-0 (oznaczenie nieruchomości) nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmia wiary publicznej. Zdaniem organu odwoławczego, dowód w postaci wydruku (dołączonego do wniosku) treści księgi wieczystej nr [...] na potrzeby "uwidocznienia działki nr [...]" w egib jest niewystarczający i nie może być podstawą, aby działkę tę ujawnić w rejestrze publicznym jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Organ odwoławczy dodał, że kwestią do wyjaśnienia jest również zagadnienie związane z procesem ujawniania (wykazywania) w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych, które dotychczas w ewidencji tej ujawnione (wykazane) nie zostały. Rozporządzenie egib w § 30 ust. 1 jednoznacznie wskazuje, iż podstawą wykazania w bazie danych ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych (co w praktyce oznacza m.in. określenie jej numerycznego opisu wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych) jest dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykonana na potrzeby, wykazanych w punkcie 1 tego ustępu postępowań sądowych i administracyjnych lub czynności technicznych związanych ze wznowieniem znaków granicznych, wyznaczeniem punktów granicznych, czy też ustaleniem przebiegu granic działek ewidencyjnych. Przebieg granic wykazuje się również na podstawie innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli przebiegu tego one dotyczą, o czym z kolei stanowi pkt 2 omawianego ustępu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Prezydent Miasta Gdańska w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym takich materiałów zasobu nie posiada. W świetle powyższego również przedłożonych przez strony organowi ewidencyjnemu dokumentów, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać za wystarczające, aby "uwidocznić" działkę nr [...] w ewidencji gruntów i budynków, gdyż nie spełniają one kryteriów określonych w § 30 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia egib i nie można na ich podstawie dokonać aktualizacji egib w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z niezbędnymi danymi, określonymi w § 16 ust. 1 rozporządzenia egib, w szczególności numerycznym opisem granic, oraz danymi dotyczącymi punktów granicznych. Jednocześnie w zgromadzonych aktach sprawy nie ma dowodów na podejmowanie przez strony działań o charakterze cywilnym bądź wieczystoksięgowym mających na celu uregulowanie spraw związanych z prawem własności do przedmiotowej części gruntu. Wprost przeciwnie, z treści odwołania wynika, że strony kwestionują i przedstawiają jako zarzut określenie sądu powszechnego jako właściwego w sprawie ustalenia stanu prawnego dawnej działki nr [...]. Odnosząc się do zarzutu, że Prezydent Miasta Gdańska procedując sprawę uzyskał wyłącznie dokumentację dotyczącą wpisów objętych księgą wieczystą [...]3, urządzoną dla nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasta Gdańska, organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajdują się również kopie akt księgi wieczystej [...], w której to figuruje działka nr [...]. Ponadto, Prezydent Miasta Gdańska wystąpił do Archiwum Państwowego z prośbą wgląd w akta powyższych ksiąg wieczystych. Dokumentacja niniejszej sprawy zawiera zarówno kopie akt księgi wieczystej O. Tom 43 Karta 411, księgi wieczystej nr [...]1 (aktualnie nieruchomość zawierająca działkę ewidencyjną nr [...]10 wpisana jest do księgi wieczystej [...]3) jak i (KW nr [...]2) [...]. Prezydent Miasta Gdańska zebrał zatem możliwy do pozyskania materiał dowodowy w postaci kopii archiwalnych akt ksiąg wieczystych, a także w postaci kopii dokumentów ewidencyjnych (tj. kopię mapę ewidencji gruntów i budynków w skali 1:5000 wskazującą działki stanowiące gospodarstwo rolne w obr. [...] oraz działkę położoną przy ul. [...] (poprzednio ul. [...]); mapę ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...]10 obr. [...] w skali 1:1000; kopię wykazu zmian gruntowych odnowienia ewidencji gruntów obr. [...]; kopię mapy ewidencyjnej obr. [...]; kopię rejestru gruntów nr [...] obr. [...]; kopię wykazu zmian gruntowych zmiany numeracji działek obrębu O. Tom II Karta 41-309; kopię matrykuły Nr [...] obręb O. KM.1). Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła ustalić pochodzenie działki nr [...] oraz historię zmian aktualnej działki nr [...]10, co organ pierwszej instancji przedstawił w swoim orzeczeniu. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, organ odwoławczy zaaprobował ustalenia faktyczne poczynione przez Prezydenta Miasta Gdańska, jak również ocenę zebranych w sprawie dowodów. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Nie tylko pozyskał dane w postaci kopii archiwalnych akt ksiąg wieczystych, zwrócił się do organu podatkowego o informację w zakresie przedmiotu opodatkowania nieruchomości Państwa P. za rok 2024 r., przeprowadził również kwerendę materiałów zasobu. Ustalenia w sprawie nie dały mu jednak podstaw, by dokonać aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżących. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta Gdańska nie naruszył zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy odnotował, że w postępowaniu aktualizacyjnym, toczącym się na podstawie art. 24 ust. 2a i 2b pgik i przepisów rozporządzenia egib ustawodawca z uwagi na specyfikę i cel postępowania aktualizacyjnego odstąpił od zasady, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 77 § 1 k.p.a.), obowiązującym w ogólnym postępowaniu rozpoznawczym, na rzecz sformalizowanego katalogu dowodów, wymienionych w art. 24 ust. 2a i 2b pgik. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta Gdańska zasadnie nie zrealizował wniosku stron o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości czy przesłuchania stron, co wyraził w postanowieniu z 21 października 2024 r. Odnosząc się z kolei do kwestii podatkowych organ odwoławczy wskazał, że nie mają one wpływu (w tym argumentacja o uiszczaniu opłat podatkowych) na wnioskowaną aktualizację ewidencji gruntów i budynków. Organ nadmienił przy tym, że z akt sprawy wynika, że w zobowiązaniu podatkowym za rok 2024 dla Państwa P. dla nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] nie jest ujęta działka ewidencyjna nr [...]. Odnosząc się do zarzutu stron w zakresie uniemożliwienia wypowiedzenia się co do treści materiału dowodowego (tj. dokumentacji z księgi wieczystej [...]3), organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta Gdańska wystosował do pełnomocnika stron postępowania zawiadomienie, które odebrał on 9 września 2024 r. Decyzja w sprawie została wydana 25 października 2024 r. Reprezentujący strony pełnomocnik miał zatem czas, aby przed wydaniem orzeczenia skorzystać z prawa wglądu do akt. Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta Gdańska słusznie orzekł w decyzji z 25 października 2024 r. o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy brak jest bowiem podstaw do przeprowadzenia aktualizacji informacji zawartych w egib zgodnie z żądaniem stron, tj. poprzez "uwidocznienie" w egib działki nr [...] oraz prawa własności z nią związanego J. i K. P., określenie obrębu ewidencyjnego dla wskazanej działki oraz przypisanie ww. nieruchomości identyfikatora działki. Aby możliwe było spełnienie żądania wymagane jest przedłożenie odpowiedniej dokumentacji zarówno prawnej, jak i technicznej, dotyczącej wskazanego terenu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zobowiązania organu pierwszej instancji do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z ich wnioskiem, zarzucili decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszenie: 1. prawa procesowego w postaci art. 136 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., poprzez oparcie decyzji wyłącznie o ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym całkowicie bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżących w odwołaniu od decyzji oraz przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana także w oparciu o akta księgi wieczystej [...], podczas gdy z jej uzasadnienia wprost wynika, że organ nie czynił na ich podstawie ustaleń faktycznych, a w konsekwencji błędne nieuchylenie decyzji Prezydenta Miasta Gdańska mimo, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; 2. prawa materialnego w postaci art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. b pgik, poprzez odmowę dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o korzystający z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym wpis w księdze wieczystej [...], do czego organ był zobligowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, czym naruszono chronione konstytucyjnie prawo własności przysługujące J. i K. małżonkom P.; 3. prawa materialnego w postaci § 7 ust. 1 rozporządzenia egib w zw. z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonanie ich jego błędnej wykładni polegającej na uznaniu, iż nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] nie jest obszarem jednorodnym pod względem prawnym, podczas gdy z treści księgi wieczystej [...] wprost wynika stan prawny ww. nieruchomości; 4. prawa procesowego w postaci art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez poczynienie ustaleń sprzecznych z treścią księgi wieczystej [...] i dokonanych w niej w na podstawie dokumentu urzędowego - umowy z dnia 14 grudnia 1981 r. sporządzonej przez Urząd Miasta Gdańska - wpisu, podczas gdy organ związany był treścią wpisu prawa własności w odnośnej księdze wieczystej i nie był uprawniony do poczynienia ustaleń z nim sprzecznych; 5. prawa procesowego w postaci art. 19 k.p.a., polegające na błędnym uznaniu, że właściwym do ustalenia stanu prawnego nieruchomości jest sąd powszechny, podczas gdy z jednolitego stanowiska judykatury wynika że - po pierwsze - strony postępowań administracyjnych nie mają interesu prawnego do wytoczenia powództwa w trybie art. 189 k.p.c. o ustalenie prawa własności, w związku z nieujawnieniem w egib danych dot. działki nr [...] skarżący nie mogą złożyć wniosku w trybie art. 27 ust. 1 u.k.w.h., dane ujawnione w dziale I-O księgi wieczystej nie podlegają sprostowaniu w trybie art. 10 ust. 1 u.k.w.h. oraz - po drugie - iż to organ administracji ma wyłączną kompetencję do ustalenia stanu prawnego spornej nieruchomości w ramach toczącego się postępowania administracyjnego przy pomocy wszelkich środków dowodowych, co skutkowało błędnym wydaniem decyzji o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków; 6. prawa procesowego w postaci art. 8 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez odstąpienie od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, z rażącym naruszeniem interesu skarżących i słusznego interesu obywateli, tj. poprzez dokonanie ustaleń stanu faktycznego z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów, a w tym w szczególności dowodu kompletnych akt podatkowych, z przesłuchania w charakterze strony J. P. i K. P. oraz dowodu z oględzin, co skutkowało odmową aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez uwidocznienie w operacie ewidencyjnym działki oznaczonej numerem [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...]; 7. prawa materialnego w postaci art. 27 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, polegające na dokonaniu jego błędnej wykładni i uznaniu, że skarżącym przysługuje wniosek o sprostowanie oznaczenia nieruchomości, podczas gdy sprostowanie to jest możliwe jedynie na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, zaś dla działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] nie ujawniono w katastrze żadnych danych, co w konwencji uniemożliwia złożenie wniosku w trybie art. 27 ust. 1 tej ustawy. W obszernym uzasadnieniu skargi podkreślono, że sprawa dotyczy ustalenia stanu faktycznego nieruchomości, nie dotyczy ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Skarżącym bezsprzecznie przysługuje prawo własności nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy G. prowadzi księgę wieczystą: [...] (w tym zakresie korzystają z domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Skarżący nie mają możliwości złożenie wniosku w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece albowiem brak jest danych ewidencyjnych dla odnośnej nieruchomości. Niedopuszczalne jest również powództwo w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, albowiem powództwem tym nie są objęte wpisy w dziale I-O ksiąg wieczystych, jako wynikające ze stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego aktu z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Kontrolą sądową objęta jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 lutego 2025 r., nr WIGK-II.7221.37.2024.MS, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 15 października 2024 r., nr WG-II.6620.19-1.2024.AK w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem J. P. i K. P. z dnia 14 sierpnia 2024 r., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), w którym wnieśli o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez uwidocznienie w ewidencji gruntów i nieruchomości: działki nr [...], prawa własności, określenie obrębu ewidencyjnego i przypisanie numeru identyfikacyjnego (identyfikatora działki). Szczegółowa treść złożonego wniosku została przywołana na początku niniejszego uzasadnienia. Do wniosku załączono dokumenty w postaci: wydruku z księgi wieczystej nr [...] z dnia 7 sierpnia 2024 r. oraz kopii umowy notarialnej nr [...] z dnia 14 grudnia 1981 r., przekazującej wnioskodawcom gospodarstwo rolne położone w G. przy ul. [...], w skład którego wchodziła między innymi działka nr [...] o powierzchni 0,09 ha. Nadto, zawarto w nim wnioski dowodowe o przesłuchanie w charakterze strony wnioskodawców oraz o oględziny nieruchomości. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organy ewidencyjne obu instancji prawidłowo odmówiły wnioskodawcom J. P. i K. P. aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez uwidocznienie w operacie ewidencyjnym działki nr [...] ujętej w księdze wieczystej [...] w określonym przedmiotowym wnioskiem zakresie. Na powyższe pytanie należy udzielić pozytywnej odpowiedzi. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły zasadniczo przepisy przywołanej powyżej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pgik., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie do art. 22 ust. 2 pgik podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2c pgik odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zmian więc w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy administracji geodezyjno-kartograficznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to zatem, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Należy podkreślić, że postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest - rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego - i w związku z tym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie upoważnia organów administracji geodezyjno-kartograficznej do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości lub danych podlegających ujawieniu w ewidencji. Organy te są jedynie uprawnione i zobowiązane do deklaratoryjnej rejestracji zmian w zakresie danych ewidencyjnych, które wynikają z przedłożonych lub uzyskanych z urzędu dokumentów, o których mowa w § 29 ww. rozporządzenia. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów, organy ewidencyjne nie są natomiast uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., I OSK 2766/16). Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (tj. decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. Samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania na żądanie starosty stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2019 r., III SA/Kr 167/19 i WSA w Białymstoku z 6 października 2015 r., II SA/Bk 467/15). Osoby zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są zatem obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Nie było w sprawie kwestionowane, że skarżący są podmiotami uprawnionymi do domagania się aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co mogło jednak nastąpić tylko na podstawie określonych przez ustawodawcę dokumentów. Nie mogły to więc być "jakiekolwiek" dokumenty. Istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2009 r., I OSK 620/08). Ponieważ, ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem, który ma odzwierciedlać stan aktualny, dlatego też zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów, które zostały wydane lub sporządzone po ostatnim wpisie w ewidencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podniesiono, że nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (tak też: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2018 r., II SA/Bk 237/18). Należy jednocześnie zauważyć, że: "Na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Powtórna ocena tych dokumentów możliwa jest bowiem tylko w ramach prowadzonego z urzędu postępowania w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d pgik lub postępowania modernizacyjnego, o którym mowa w art. 24a p.g.k. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że to na podmiotach, o których mowa w art. 20 ust. 2 pgik, ciąży obowiązek udokumentowania wnioskowanej zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków" (zob. D. Felcenloben, Ewidencja gruntów i budynków. Zagadnienia materialne i procesowe, Warszawa 2022, s. 259). Podstawę dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych stanowi zatem najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Wnioskując zatem o dokonanie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, należy złożyć stosowną dokumentację, spełniającą powyżej określone wymogi, która stanowiłaby uzasadnienie dla dokonania żądanego wpisu danych ewidencyjnych. Tego obowiązku, skarżący domagając się uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjnej nr [...], nie spełnili. Przywołane powyżej rozporządzenie określa szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, w tym wskazuje źródła danych wykorzystywanych przy zakładaniu, aktualizacji albo modernizacji ewidencji (§ 1 pkt 4, § 29 rozporządzenia egib). Aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 29a rozporządzenia egib). Stosownie do § 7 rozporządzenia, działkę ewidencyjną - stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Natomiast granicę działki ewidencyjnej oznacza - linię łamaną albo odcinek, wspólny dla dwóch sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych albo wspólnej dla działki ewidencyjnej i granicy państwa - w przypadku działek przylegających do granicy państwa (§ 2 pkt 2 rozporządzenia pgik). W toku niniejszego postępowania organ ewidencyjny przeprowadził szczegółową kwerendę zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zgromadził liczne dokumenty dotyczące działki ewidencyjnej nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że Prezydent Miasta Gdańska zebrał możliwy do pozyskania materiał dowodowy w postaci kopii archiwalnych akt ksiąg wieczystych, a także kopii dokumentów ewidencyjnych: kopi mapy ewidencji gruntów i budynków w skali 1:5000 wskazującej działki stanowiące gospodarstwo rolne w obrębie [...] oraz działkę położoną przy ul. [...] (poprzednio ul. [...]); mapę ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...]10 obręb [...] w skali 1:1000; kopię wykazu zmian gruntowych odnowienia ewidencji gruntów obręb [...]; kopię mapy ewidencyjnej obręb [...]; kopię rejestru gruntów nr [...] obręb [...]; kopię wykazu zmian gruntowych zmiany numeracji działek obrębu O. Tom II Karta 41-309; kopię matrykuły Nr [...] obręb O. KM.[...]). Nadto, dokumentacja sprawy zawiera kopie akt księgi wieczystej O. Tom 43 Karta 411, księgi wieczystej nr [...]2, jak i księgi wieczystej (KW nr [...]1) [...]. Organ ewidencyjny w swoim rozstrzygnięciu przedstawił i opisał dokumenty, w których figurowała przedmiotowa działka, jak i zmiany jakim działka ta na przestrzeni czasu podlegała, co znajduje odzwierciedlenie m.in. w rejestrze rolnym, katastrze nieruchomości czy operacie ewidencji gruntów i budynków (vide: str. 3 uzasadnienia organu pierwszej instancji). Jednocześnie analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła organom ewidencyjnym na ustalenie pochodzenia działki nr [...], prześledzenie historii zmian, a następnie historii działki nr [...]10 (która aktualnie figuruje w księdze wieczystej [...]3). Istotne jest w sprawie, że w oparciu o zgromadzony materiał oraz w wyniku przeprowadzonej kwerendy organ ewidencyjny wyjaśnił, że w prowadzonej dla miasta Gdańska ewidencji gruntów i budynków, nie figuruje działka ewidencyjna nr [...], która jest wpisana do księgi wieczystej nr [...], natomiast są w niej ujawnione inne działki ewidencyjne, które są związane z przedmiotową księgą wieczystą. Nadto, organ ustalił, że obszar dawnej ewidencyjnej nr [...] częściowo nakłada się na teren ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjnej nr [...]10, dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...]3, będąca własnością Gminy Miasta Gdańsk. Poczynione przez organy ewidencyjne ustalenia nie nasuwają wątpliwości Sądu i znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy, w tym dokumentach załączonych do jej akt. Z powyższego materiału jednoznacznie wynika: po pierwsze - że dla tego samego obszaru gruntu prowadzone są dwie księgi wieczyste, w których jest ujawnione prawo własności na rzecz różnych podmiotów; po drugie - że w ewidencji brak jest dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, pozwalającej na wykazanie przebiegu granic przedmiotowej działki ewidencyjnej, a także na określenie jej numerycznego opisu wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych. Jest oczywiste, w świetle powyżej przywołanych przepisów oraz dokonanych rozważań, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian, zaś wszelkie uwidaczniane dane w ewidencji gruntów i budynków muszą mieć charakter następczy i bezsporny. Wynika to bezpośrednio z rejestrowego charakteru niniejszego postępowania oraz deklaratywnego charakteru dokonywanych przez organy ewidencyjne wpisów (rejestr jest odzwierciedleniem aktualnego stanu dotyczącego danej nieruchomości i nie ma charakteru konstytutywnego). Tym samym organy ewidencyjne (rejestrowe), nie mają kompetencji do prowadzenia postępowania - w celu rozstrzygania jakichkolwiek kwestii spornych związanych z nieruchomością, w tym z jej własnością lub z granicami. Takimi uprawnieniami niewątpliwie dysponuje sąd powszechny. Wskazywanie przez wnioskodawców na "wyłączną kompetencję" organów ewidencyjnych do ustalenia stanu prawnego spornej nieruchomości przy pomocy wszelkich środków dowodowych, jest niezasadne. Polemika i argumentacja skargi w tym zakresie nie może zostać zaaprobowana. Tym samym nie jest uprawnione oczekiwanie skarżących, że organy ewidencyjne powinny prowadzić postępowanie dowodowe oraz dokonywać ustaleń z urzędu, a następnie w oparciu o nie poczynić ustalenia konieczne do uwzględnienia zgłoszonego przez nich żądania aktualizacyjnego. To bowiem na skarżących jako wnioskodawcach ciąży obowiązek przedłożenia dokumentów pozwalających na ujawnienie działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. Nie można zaakceptować stanowiska skarżących zawartego w skardze, że jeśli chodzi o ustalenie granic nieruchomości, to "organ był zobowiązany przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe, w tym uzyskać dokumentację geodezyjną, która powinna być przyjęta do zbioru dokumentów i na tej podstawie poczynić samodzielne ustalenia faktyczne (...)", czy też "organy nie ustaliły ani poprzedniego ani aktualnego położenia punktów granicznych pomiędzy ww. nieruchomościami, nie ustaliły czy takowe w ogóle istnieją, a co za tym idzie - nie ustaliły przebiegu tych granic nieruchomości". Podniesione w tym zakresie zarzuty skargi nie mogą zatem odnieść skutku. Nadto, upatrywanie w zaistniałej sytuacji naruszenia przez organy ewidencyjne ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie jest zasadne. Przytoczone powyżej stanowisko skarżących świadczy o nie zrozumieniu istoty niniejszego postępowania rejestrowego, które nie służy, i nie może służyć, ustalaniu stanu prawnego nieruchomości, jak też granic nieruchomości. Można w tym miejscu zaznaczyć, że organ ewidencyjny wskazał na konieczność przeprowadzenia prac geodezyjnych i pozyskania w tym zakresie niezbędnych dokumentów. Wyniki prac geodezyjnych powinny zostać skompletowane w postaci operatu opisowo-kartograficznego (operatu technicznego) i przekazane do zasobu geodezyjnego (§ 27 rozporządzenia egib w zw. z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy). Dokumenty załączone do wniosku nie są wystarczające do uwidocznienia działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności jej identyfikatora, numerycznego opisu granic czy pola powierzchni ewidencyjnej. Nie spełniają one kryteriów określonych w § 30 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia egib i nie można na ich podstawie dokonać aktualizacji egib w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z niezbędnymi danymi, określonymi w § 16 ust. 1 rozporządzenia egib (punkty graniczne). Kontynuując dalsze rozważania, to niewątpliwie księgi wieczyste korzystają z jawności formalnej i materialnej. I tak, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości (ust. 2). Zgodnie z art. 2 tej ustawy, księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Przepis art. 3 ust. 1 stanowi, że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. 2. Domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje. Jak podniósł NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2024 r., I OSK 1037/23, relacja między dwoma systemami rejestrów - ewidencją gruntów i księgami wieczystymi jest taka, że wpisy dotyczące prawa własności do określonego gruntu ujawnione w księdze wieczystej, mogą stanowić podstawę do wpisania prawa własności w ewidencji, natomiast podstawą wpisów dotyczących gruntów księgi wieczyste być nie mogą. Przepis art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w ustawie - prawo geodezyjnie i kartograficzne, poprzez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej (art. 21 ust. 1 p.g.i.k.). Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą (...). Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, zaś dział drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o księgach wieczystych o hipotece). Wpis prawa własności na podstawie ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest wpisem deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym, a zatem potwierdza jedynie, a nie kształtuje w tym wypadku prawa własności do danej nieruchomości. Jest to domniemanie iuris tantum i, jako takie, może być obalone przez przeciwstawienie mu dowodu przeciwnego. Nigdzie nie została wyrażona zasada, że dowód przeciwko treści wpisu może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece można więc obalić w każdym postępowaniu, w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe (zob. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2025 r., I OSK 1193/23). Organ ewidencyjny, wbrew sugestiom skarżących, nie negował skutków prawnych, wynikających z treści przedłożonego wydruku księgi wieczystej nr [...], w tym zapisu zawartego w jej dziale drugim i związanego z nim domniemania prawnego. Organ wyjaśnił, że prawo własności wynikające z treści tej księgi wieczystej, nie może zostać ujawnione w ewidencji, gdyż oznaczona działka nr [...] nie figuruje aktualnie w ewidencji gruntów i budynków, a wpisy jej dotyczące mają charakter archiwalny. Nadto, organ wskazał, że obszar tej działki nakłada się częściowo na obszar innej działki, której właścicielem jest inny podmiot (Gmina Miasta Gdańska) ujawniony w księdze wieczystej nr [...]3 (co również uniemożliwia dokonanie wpisu tego prawa). Organ trafnie zaznaczył, że podstawą wpisów dotyczących oznaczenia gruntów w ewidencji gruntów i budynków, nie mogą być księgi wieczyste, a także iż w orzecznictwie przyjmuje się, że wpisy w dziale pierwszym (oznaczenie nieruchomości) nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej. Należy również wyjaśnić, że stanowiska wyrażonego przez NSA o możliwości dokonywania ustaleń w postępowaniu administracyjnym nie można bezpośrednio odnieść do postępowania rejestrowego, gdyż w postępowaniu tym co do zasady nie prowadzi się postępowania dowodowego. Co prawda, NSA w wyroku z dnia 8 maja 2024 r., w sprawie I OSK 32/23, zapadłym w postępowaniu nieważnościowym podzielił tezę wyrażoną przez sędziego NSA Macieja Dybowskiego w zdaniu odrębnym od innego wyroku NSA z dnia 31 maja 2023 r., I OSK 153/22. Sędzia uznał, że "domniemanie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 kwh, może zostać obalone także w postępowaniu administracyjnym. Domniemanie ma zasadniczo ten walor prawny, że przerzuca ciężar dowodu na stronę przeciwną, która kwestionuje zgodność tego domniemania z rzeczywistym stanem. W postępowaniu administracyjnym prowadzi się postępowanie dowodowe, a zatem trudno znaleźć argumenty, które wykluczałyby możliwość obalenia domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w ramach postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy ustalenie własności stanowi przesłankę rozstrzygnięcia o żądaniach w tym postępowaniu zgłoszonych. (...) Właśnie w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji komunalizacyjnej organ nadzoru ma obowiązek ustalić, czy prawidłowo organ rozstrzygający merytorycznie kwestię komunalizacji w postępowaniu zwykłym ustalił, że dana nieruchomość była dnia 27 maja 1990 r. rzeczywiście własnością Skarbu Państwa (...)". Wyprowadzanie jednak z przedmiotowej tezy ogólnej reguły obowiązującej organy ewidencyjne w postępowaniu rejestrowym jest w świetle poczynionych rozważań nieuprawnione. Konstatując, Sąd zaaprobował stanowisko organów obu instancji oraz przedstawioną przez nie ocenę zebranych w sprawie materiałów. Trzeba ponownie podkreślić szczególny charakter przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań materialnoprawnych mających zastosowanie w sprawie oraz dotyczących toku postępowania. Wobec obowiązku organów dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o udokumentowane zmiany, żądanie skarżących nie mogło zostać uwzględnione, gdyż wniosek wraz z przedłożonymi dokumentami nie mógł wobec poczynionych rozważań stanowić dostatecznych podstaw do jego uwzględnienia. Podobnie, jak i zaoferowane przez skarżących dowody. W tym też aspekcie sprawy należy przypomnieć, że postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego, co bezpośrednio przekłada się na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy dotyczące postępowania dowodowego. W pierwszej bowiem kolejności należy mieć na uwadze przepisy szczególne dotyczące postępowania ewidencyjnego, następnie zaś przepisy k.p.a. Przepisami szczególnymi są przywołane powyżej regulacje ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z których to przepisów m.in. wynika jakie dokumenty mogą być podstawą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 1603/20 podniósł że "należy bowiem mieć na uwadze, że postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków kończące się wydaniem decyzji w tej sprawie, jest postępowaniem administracyjnym, do którego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale tylko w tym zakresie w którym postępowanie to nie jest uregulowane w sposób szczególny (...). Z tych przepisów szczególnych wynika również, że podstawą aktualizacji nie mogą być takie dowody jak wyjaśnienia stron, czy zeznania świadków, przepisy szczególne regulują również zasady i wymogi dotyczące opracowań geodezyjnych w tym opracowań sporządzanych w ramach wznowienia znaków granicznych, to według tych przepisów należy badać, czy dane opracowanie geodezyjne jest sporządzone zgodnie obowiązującymi standardami. Stąd też dla prawidłowego zbadania i ustalenia czy w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania koniecznym było wskazanie tych szczególnych rozwiązań, które w tej sprawie miały zastosowanie (...). Tymczasem jeżeli w danym postępowaniu administracyjnym mają zastosowanie regulacje szczególne, która wprowadzają pewien formalizm do tych postępowań, dotyczący choćby dowodów, zasad i standardów dotyczących oceny tych dowodów, czy też innych rozwiązań, odmiennych od ogólnego postępowania administracyjnego, ocena czy doszło do naruszenia wskazanych wyżej zasad kodeksu postępowania administracyjnego może być dokonana poprzez wykazanie, że naruszone zostały szczególne przepisy postępowania...". Pogląd powyższy należy w pełni podzielić. Tym samym, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym przepisów k.p.a., pominięcie przez organy wniosków dowodowych w postaci dowodu z przesłuchania stron, świadka, oględzin czy akt podatkowych, znajduje oparcie w szczególnym charakterze postępowania rejestrowego. Organy drugiej instancji zasadnie wyjaśnił dlaczego wnioski dowodowe, w tym złożone na etapie postępowania odwoławczego nie mogły zostać uwzględnione. Nadto, odniósł się również do zarzutów odwołania dotyczących akt księgi wieczystej nr [...] i akt podatkowych. Niemniej, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 § 1 k.p.a.) czy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W postępowaniu aktualizacyjnym, toczącym się na podstawie art. 24 ust. 2a i 2b p.g.k. i przepisów ww. rozporządzenia ustawodawca z uwagi na specyfikę i cel postępowania aktualizacyjnego odstąpił od zasady, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 77 § 1 k.p.a.), obowiązującym w ogólnym postępowaniu rozpoznawczym, na rzecz sformalizowanego katalogu dowodów, wymienionych w art. 24 ust. 2a i 2b p.g.k. Nie doszło zatem do naruszenia innych wskazanych w skardze przepisów k.p.a., w tym art. 75 § 1 k.p.a., bowiem organy nie miały obowiązku w postępowaniu aktualizacyjnym dopuścić dowód z oględzin nieruchomości czy słuchania świadka. Organy obu instancji nie naruszyły też zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nadto, zajęte w sprawie stanowisko organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zawierającym wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających zastosowanie w sprawie. Dostrzeżone uchybienie związane z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia 30 sierpnia 2024 r. nie miało wpływu na wynik sprawy. Z sentencji rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że postępowanie toczyło się na wniosek skarżących "po rozpatrzeniu wniosku skarżących Pana J. P. i Pani K. P.", a nie z urzędu (co nie było kwestionowane w sprawie). Jednak, co ważne, w sprawie nie doszło do naruszenia szczególnych rozwiązań przyjętych w przywołanych powyżej unormowaniach, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a które w tej sprawie miały zastosowanie. Trudno też upatrywać w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenia przez organy "konstytucyjnego prawa własności" skarżących. Z powyższych przyczyn zarzuty postawione w skardze naruszenia przepisów postępowania nie mogą zostać uwzględnione. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie dopatrzył się naruszeń prawa, które mogłyby przemawiać za istnieniem wad, pozwalających na jej uchylenie. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Trzeba pamiętać, że nie każde też stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie. Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia, i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali. Mając powyższe na uwadze, Sąd po dokonaniu kontroli doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego, jak i wad kwalifikowanych pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).