III SA/Gd 253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2015 r. nr [..] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 stycznia 2015 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2013 r. (nr [...]), którą organ uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia 4 października 2012 r. i odmówił przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. O. i J. O., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego: M. O., za okres świadczeniowy 2012/2013. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją ostateczną z dnia 4 października 2012 r. (nr [...]) Prezydent Miasta przyznał M. O. oraz J. O. świadczenia z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. w łącznej kwocie 1.000 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. (nr [...]) Prezydent Miasta – powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej zwanej: "k.p.a.", oraz art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b/ i g/ ustawy z dnia 7 września 2007 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) – wznowił z urzędu postępowanie w sprawie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. i J. O. na okres świadczeniowy 2012/2013, ustalonego decyzją ostateczną z dnia 4 października 2012 r. (nr [...]). W dniu 22 października 2013 r. Prezydent Miasta decyzją (nr [...]) uchylił powyższą decyzję z dnia 4 października 2012 r. i odmówił przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2012/2013 na rzecz M. O. i J. O., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego: M. O. (dalej zwaną: "stroną", "skarżącą"), z uwagi na istnienie okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. W podstawie prawnej powołano: art. 2 pkt 2, pkt 10 i pkt 11, art. 9 ust. 1, art. 24 ust. 1 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), art 145 § 1 pkt 5, art 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej zwanej: "k.p.a.". W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, bezskuteczność egzekucji - oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą. Według art. 2 pkt 11 tej ustawy osoba uprawniona oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 2 pkt 10 ustawy organ właściwy wierzyciela - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Artykuł 24 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia. Organ stwierdził, że strona składając w dniu 29 sierpnia 2012 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. O. i J. O. dołączyła informację Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 sierpnia 2012 r., z której wynikało, że podjęła czynności związane z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą poprzez złożenie w Sądzie Okręgowym w G. wniosku o uzyskanie świadczeń alimentacyjnych w trybie Konwencji Nowojorskiej od D. O., zamieszkałego w Belgii. W powyższym zaświadczeniu podano również, że egzekucja alimentów od stycznia 2011 r. do końca lipca 2012 r. była bezskuteczna. Po przyznaniu świadczenia, strona w dniu 7 sierpnia 2013 r. przedłożyła pismo skierowane do niej przez Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 3 kwietnia 2009 r. wraz z kserokopią przekładu pism władz francuskich, z których wynika, iż Publiczny Wydział Federalny Sprawiedliwości, Naczelna Dyrekcja Legislacji i Wolności i Praw Podstawowych, jako organ prowadzący postępowanie dotyczące roszczeń alimentacyjnych od dłużnika przebywającego na terenie Belgii w trybie Konwencji Nowojorskiej z dnia 20 czerwca 1956 r., poinformował Prezesa Sądu Okręgowego w G. o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania alimentów. Wynika z nich, że D. O. przebywał w Belgii do dnia 6 października 2008 r. i otrzymał nakaz opuszczenia terytorium Belgii wraz z doprowadzeniem do granicy, z pozbawieniem wolności i zatrzymaniem w celu wydalenia. Prawdopodobnym jest, że obecnie przebywa on na terenie Polski. Ponadto strona dołączyła pismo Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 września 2012 r., w którym została poinformowana, iż z uwagi na okoliczność powrotu dłużnika do Polski, winna jest ustalić miejsce jego pobytu i złożyć wniosek o wyegzekwowanie świadczeń alimentacyjnych do komornika sądowego w Polsce. Organ stwierdził, że strona po otrzymaniu zwrotu tytułu wykonawczego z Sądu Okręgowego w G. nie złożyła wniosku o egzekucję alimentów u komornika na terenie kraju, a także nie zgłosiła powyższej okoliczności w organie wypłacającym świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W oświadczeniu z dnia 7 sierpnia 2013 r. wskazała, że nie była świadoma konieczności poinformowania o powyższych okolicznościach organu wypłacającego świadczenia z funduszu alimentacyjnego, natomiast wniosek o egzekucję alimentów złożyła u komornika sądowego w Polsce dopiero w sierpniu 2013 r., gdyż wcześnie komornik nie przyjął jej wniosku o egzekucję. Mając powyższe okoliczności na uwadze organ postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie świadczeń przyznanych ww. decyzją z dnia 4 października 2012 r. W toku wznowionego postępowania ustalono, że od dnia 18 września 2012 r. nie była prowadzona egzekucja alimentów na rzecz M. i J. O. od dłużnika alimentacyjnego. Wniosek o egzekucję alimentów został złożony dopiero w sierpniu 2013 r., a egzekucja ta – co wynika z zaświadczenia komornika z dnia 7 października 2013 r. – okazała się bezskuteczna. M. O. złożyła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że kiedy ubiegała się o świadczenia alimentacyjne sprawę prowadził Sąd Okręgowy w G., który powiadomił ją o zakończeniu prowadzenia egzekucji za granicą. Gdy otrzymała takie pismo z Sądu udała się w 2012 r. do komornika, gdzie jej powiedziano, że skoro otrzymuje alimenty z funduszu, to ma przyjść w 2013 r. kiedy będzie zadłużenie. Zrobiła tak, jak było napisane w piśmie z Sądu – udała się do komornika więc nie ma pojęcia w czym zawiniła. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 26 stycznia 2015 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2, pkt 10 i pkt 11, art. 19, art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że przyznanie świadczenia nastąpiło m.in. w oparciu o zaświadczenie Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 sierpnia 2012 r., zgodnie z którym strona podjęła czynności związane z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą. Natomiast po wznowieniu postępowania w sprawie ustalono, że D. O. nigdy nie był zarejestrowany w spisie ludności Belgii, a jego miejsce pobytu pozostaje nieznane. Dłużnik alimentacyjny przebywał na terenie Belgii do dnia 6 października 2008 r. W związku z powyższym Prezes Sądu Okręgowego w G. pismem z dnia 18 września 2012 r. poinformował stronę, że powinna ustalić miejsce pobytu dłużnika i złożyć wniosek o wyegzekwowanie świadczeń alimentacyjnych do komornika sądowego w Polsce. Po otrzymaniu ww. pisma Sądu Okręgowego strona złożyła wniosek o egzekucję alimentów na rzecz osób uprawnionych - w sierpniu 2013 r. Komornik poinformował stronę o tym, że zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji może zostać wydane po upływie dwóch miesięcy. Poza tym pouczył stronę, że z powodu nieprowadzenia postępowania egzekucyjnego, świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres 2012/2013 mogą być świadczeniami nienależnie pobranymi. W piśmie z dnia 17 września 2013 r. komornik przy Sądzie Rejonowym w W. przekazał informację z której wynika, że na wniosek strony z dnia 6 sierpnia 2013 r., wszczęto postępowanie egzekucyjne o sygn. akt [...] na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w G. Wydział II Cywilny Rodzinny z dnia 19 marca 2008 r. zaopatrzony w klauzule wykonalności, o egzekucję zaległych świadczeń alimentacyjnych za okres od dnia 1 października 2008 r. do 31 sierpnia 2013 r. w sumie 58.000 zł oraz alimentów bieżących od dnia 1 września 2013 r w wysokości po 1.000 zł miesięcznie wraz z odsetkami. Kolejnym pismem komornik przekazał informacje odnośnie ustaleń Komendy Powiatowej Policji w W., co do miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego. Mając na uwadze stan prawny i faktyczny sprawy organ odwoławczy uznał za prawidłowe rozstrzygniecie organu niższej instancji, gdyż w jego ocenie niewątpliwie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazał, że po otrzymaniu zwrotu tytułu wykonawczego z Sądu Okręgowego w G., pomimo pouczenia przez Sąd, strona nie złożyła wniosku o egzekucję alimentów u komornika sądowego na terenie kraju ani też nie zgłosiła powyższej okoliczności w organie wypłacającym świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Powyższe zaniechanie skutkowało wznowieniem postępowania i uznaniem, że od dnia 18 września 2012 r. w ogóle nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne w sprawie zasadzonych na rzecz M. i J. O. alimentów. Wniosek o egzekucję roszczeń alimentacyjnych został złożony dopiero 6 sierpnia 2013 r. a zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji alimentów wydane zostało w dniu 7 października 2013 r. Organ odwoławczy podkreślił, że począwszy od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a potem w decyzji przyznającej świadczenia strona została poinformowana o warunkach nabywania praw do tych świadczeń oraz o obowiązkach wynikających z przepisu art. 19 powoływanej wyżej ustawy, w tym o obowiązku informowania o wystąpieniu innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd Okręgowy w G. w piśmie z dnia 18 września 2012 r. pouczył ją o możliwości złożenia wniosku w sprawie wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych do komornika sądowego w Polsce. M. O. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu, a ten przekazał ją organowi odwoławczemu w celu zachowania trybu zaskarżenia. Następnie Kolegium przekazało skargę wraz z aktami sprawy do Sądu. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że okoliczności faktyczne jakie wyszły na jaw, nieznane organowi, miały znamiona istotnych, stanowiąc podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz uznania pobranych świadczeń za okres 2012/2013 za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Uzasadniając skargę wskazała, że sam fakt braku wszczęcia postępowania egzekucyjnego od dnia 18 września 2012 r. nie może być uznany za istotną okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania. Zaznaczyła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny z jej wniosku złożonego w sierpniu 2013 r. doprowadziło do wydania zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Skazała, że dłużnik alimentacyjny – D. O. przebywa obecnie w jednostce penitencjarnej w Polsce, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów, z których istniałaby możliwość dokonywania potrąceń na realizację obowiązku alimentacyjnego. Z informacji posiadanych przez skarżącą wynika, iż taki stan rzeczy istniał również w okresie świadczeniowym 2012/2013, za który według organu skarżąca pobrała świadczenia nienależne. Z okoliczności sprawy wynika więc, że nawet w wypadku prawidłowego złożenia przez skarżącą wniosku o wszczęcie egzekucji po otrzymaniu pisma z Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 września 2012 r., postępowanie egzekucyjne zakończyłoby się wydaniem zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. W niniejszej sprawie skarżąca w każdym czasie uzyskałaby zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji, a w konsekwencji uprawnienie do świadczenia, które w rzeczywistości pobrała. W tej sytuacji nakazanie skarżącej zwrotu pobranego świadczenia wraz z odsetkami stoi w sprzeczności z zasadą poszanowania słusznego interesu obywateli, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych podkreśliła, że nie można zarzucić jej złej wiary - nie uzyskała bowiem żadnych środków od dłużnika alimentacyjnego, nie zataiła przed organem dodatkowych źródeł dochodów, czy okoliczności mogących mieć rzeczywisty wpływ na uprawnienie do otrzymanego świadczenia. Podkreśliła, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń obciąża osobę, która przyjmowała świadczenia ze świadomością, że jej się one nie należały. Obowiązek zwrotu jest więc determinowany uprzednim ustaleniem istnienia takiego stanu świadomości u podmiotu pobierającego świadczenie, co pozwala na skuteczne nałożenie obowiązku zwrotu. Skarżąca przyjmując świadczenia za okres 2012/2013 nie czyniła tego ze świadomością, że się jej nie należały, mając na uwadze brak wiedzy o faktycznym miejscu pobytu dłużnika alimentacyjnego i dotychczasową bezskuteczność podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności. Usprawiedliwione jest zatem jej przekonanie, że ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie wpłynęłoby w żaden sposób na okoliczności warunkujące uprawnienie do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż żadne przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie upoważniają sądu administracyjnego do przekazywania organowi administracji publicznej skargi na jego działanie (względnie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) z jednoczesnym nałożeniem obowiązku udzielenia nań odpowiedzi. Przepisy ww. ustawy statuują pośredni tryb wnoszenia skarg i nie przewidują w tym zakresie jakichkolwiek odstępstw, dlatego przedmiotową skargę – jako wniesioną z naruszeniem przepisanego trybu – należy uznać za niedopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była – wydana po wznowieniu postępowania - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2015 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2013 r. (nr [...]), którą uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 4 października 2012 r. i odmówił przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. O. i J. O., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego: M. O., za okres świadczeniowy 2012/2013. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.". Mając to na uwadze należy wskazać, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 4 października 2012 r. (nr [...]) orzekającą o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną: M. O. i J. O., w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. Wyjaśnić na wstępie należy, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 536). Enumeratywny katalog wad postępowania (przyczyn stanowiących podstawę do weryfikacji decyzji w tym trybie) ustanowiony został w art.145 §1 pkt 1–8 oraz w art.145a i art. 145b k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądnie strony (art. 147 k.p.a.), w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zostało zainicjowane i przeprowadzone w oparciu przyczynę (podstawę) wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z akt sprawy wynika, że w dniu 7 sierpnia 2013 r. M. O. (przedstawiciel ustawowy uprawnionych - małoletnich M. i J. O.) złożyła w organie oświadczenie, w którym wskazała, że w kwietniu 2009 r. otrzymała z Sądu Okręgowego w G. pismo, z którego wynikało, iż dłużnik alimentacyjny – D. O. otrzymał nakaz opuszczenia Belgii. Skarżąca wskazała, że nie wiedziała, że powinna poinformować o tym Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W., myśląc, że tę sprawę będzie nadal prowadził Sąd Okręgowy w G., który cały czas wydawał jej zaświadczenia o niemożności wyegzekwowania alimentów, które następnie były składane wraz z wnioskami o przyznanie świadczeń alimentacyjnych i rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w W. Skarżąca wyjaśniła też, że po otrzymaniu z Sądu Okręgowego w G. pisma z dnia 18 września 2012 r. udała się do Komornika Sądowego w W., który poinformował ją, że "ma przyjść wtedy kiedy już nie będzie miała alimentów z funduszu". W sierpniu 2013 r. udała się ponownie do komornika i złożyła wniosek o egzekucję alimentów uzyskując informację, że zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji będzie mogła otrzymać dopiero po dniu 7 października 2013 r. (tj. po dwóch miesiącach od złożenia wniosku) oraz że świadczenia pobrane z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2012/2013 mogą być świadczeniami nienależnie pobranymi z uwagi na to, że żaden organ nie prowadził egzekucji. Z tego powodu zjawiła się w organie, by wyjaśnić tę kwestię. Do oświadczenia załączyła kopię pisma z Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 września 2012 r. oraz pisma tegoż Sądu z dnia 3 kwietnia 2009 r. wraz z przekazanymi kopiami pism organów belgijskich z 2009 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie prawa do świadczeń alimentacyjnych na rzecz M. i J. O., ustalonych ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 4 października 2012 r. (nr [...]) na okres świadczeniowy 2012/2013. Organ w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że decyzja ta została wydana w oparciu o zaświadczenie Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 sierpnia 2012 r., w którym podano, że skarżąca podjęła czynności związane z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą poprzez złożenie w Sądzie Okręgowym w G. wniosku o uzyskanie od D. O. zamieszkałego w Belgii świadczeń alimentacyjnych w trybie Konwencji Nowojorskiej z dnia 20 czerwca 1956 r. Natomiast w dniu 7 sierpnia 2013 r. skarżąca dostarczyła do organu kopię pisma Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 września 2012 r., w którym informowano, że w związku z powrotem dłużnika alimentacyjnego do Polski winna ustalić miejsce pobytu D. O. i złożyć wniosek o wyegzekwowanie świadczeń alimentacyjnych u komornika sądowego w Polsce. W okolicznościach niniejszej sprawy uzyskanie w sierpniu 2013 r. przez organ informacji dotyczącej pisma Sądu z dnia 18 września 2012 r. mogło stanowić dla organu określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawę wznowienia postępowania rozumianą jako "nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji a nieznany organowi, który wydał decyzję". W konsekwencji należy przyjąć, że Prezydent Miasta miał podstawę do wydania postanowienia z dnia 20 sierpnia 2013 r. i tym samym otwarcia drogi do przeprowadzenia – zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. – weryfikacji ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 października 2012 r. (nr [...]), najpierw co do oceny zaistnienia przyczyn wznowienia, a następnie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W tym kontekście należy stwierdzić, że prowadząc postępowanie wyjaśniające co do przyczyny wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ musi ustalić, czy zachodzą łącznie wszystkie przesłanki w nim określone, tj. czy ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne można uznać za nowe dla sprawy, w tym znaczeniu, że organ uzyskał na ich temat wiedzę po wydaniu decyzji ostatecznej; czy ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne istniały w chwili wydania decyzji ostatecznej; czy ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne są istotne dla rozstrzygnięcia istoty weryfikowanej w postępowaniu wznowieniowym sprawy. Odwołując się do dorobku orzecznictwa sądowoadministracyjnego w kontekście wyjaśnienia przesłanki "nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych sprawy" należy podkreślić, że zarówno dowody te, jak i fakty muszą być nowo odkryte lub też po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu, a więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie, przy czym nie jest istotne czy przyczyną owej "niewiedzy" było zaniedbanie po stronie organu (np. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w pierwotnie prowadzonym postępowaniu) czy też wynikało to z innej przyczyny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10, LEX nr 744959; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 838/13, LEX nr 1407919). Oceniając zatem określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawę wznowieniową pod kątem zaistnienia omawianej przesłanki należy przede wszystkim ustalić, że na dzień wydania ostatecznej decyzji organ nie dysponował wiedzą dotyczącą określonych dowodów czy też okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na zmianę weryfikowanej decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 429/06, LEX nr 348005; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1104/12, LEX nr 1249032). Podkreśla się, że do okoliczności stanowiących podstawę do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, nie należy sama zmiana oceny dowodów, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2154/10, LEX nr 1121209). Błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o danej okoliczności. Również odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Należy więc przyjąć, że dowody na istnienie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji, aby możliwe było na podstawie tych okoliczności wznowienie postępowania. Regułą w postępowaniu administracyjnym jest prowadzenie postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, a nie wydanie decyzji i dopiero w postępowaniu wznowieniowym prowadzenie postępowania dowodowego. W tej sytuacji fakt dokonania nierzetelnej analizy akt sprawy ujawnionej po wydaniu decyzji ostatecznej nie oznacza zatem, że okoliczność wadliwie ustalona, a wynikająca z posiadanego przez organ materiału dowodowego, może być traktowana jako nieznana i stanowić podstawę do wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W takim przypadku nie można przyjmować, że mamy do czynienia z nowymi okolicznościami faktycznymi i nowymi dowodami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09, LEX nr 746308; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 240/13, LEX nr 1390206). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że okoliczność wskazana jako przyczyna wznowienia postępowania, wyczerpywała wszystkie przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i mogła prowadzić do dokonania weryfikacji ostatecznej decyzji przyznającej skarżącej świadczenie alimentacyjne na rzecz M. i J. O., na okres świadczeniowy 2012/2013. Należy wskazać, że skarżąca do złożonego w dniu 29 sierpnia 2012 r. wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletnich dzieci: M. i J. O. – obok wymaganych dokumentów – złożyła pismo Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 sierpnia 2012 r. stanowiące informację wydaną na podstawie art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g/ ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Z treści tego pisma wynikało, że skarżąca podjęła czynności związane z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą poprzez złożenie w Sądzie Okręgowym w G. w trybie Konwencji Nowojorskiej z dnia 20 czerwca 1956 r. wniosku o uzyskanie świadczeń alimentacyjnych od D. O. zamieszkałego w Belgii. Jednocześnie w piśmie tym zaznaczono, że belgijski organ powiadomił Sąd Okręgowy w G., iż przesłuchanie dłużnika było niemożliwe z uwagi na niemożność ustalenia jego adresu, a ponadto również wskazano, że w dniu 6 października 2008 r. D. O. otrzymał nakaz opuszczenia terytorium Belgii z doprowadzeniem do granicy i prawdopodobnie przebywa teraz w Polsce. Sąd wskazał także, że zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia 2 sierpnia 2012 r. w roku 2011 i w okresie od 1 czerwca 2012 r. do 31 lipca 2012 r. nie otrzymywała ona świadczeń alimentacyjnych i egzekucja tych świadczeń od D. O. na rzecz M. i J. O. w kwocie 500 zł na każde dziecko miesięcznie – na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r. (sygn. akt IIC 1843/06) – była bezskuteczna w ww. okresie. Dysponując zatem powyższą wiedzą Prezydent Miasta wydał dnia 4 października 2012 r. decyzję (nr [...]), w której – uznając, że złożony przez skarżącą wniosek jest kompletny i że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące ustalenie prawa do świadczenia alimentacyjnego – orzekł o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że ustawodawca określając zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji zobowiązań alimentacyjnych przyjął, że "bezskuteczność egzekucji" w rozumieniu ustawy oznacza: 1/ egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; ale także 2/ za bezskuteczną egzekucję uważa się niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą (art. 2 pkt 2 ustawy). Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że organ pomimo bezsprzecznie posiadanej - na podstawie pisma Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 sierpnia 2012 r. – wiedzy co do otrzymanego w 2008 r. przez D. O. nakazu opuszczenia terytorium Belgii z doprowadzeniem do granicy i prawdopodobieństwa jego pobytu na terenie Polski, nie podjął przed wydaniem weryfikowanej decyzji jakichkolwiek kroków mających na celu wyjaśnienie tej kwestii - która z uwagi na odmienny reżim prawny rozumienia "bezskuteczności egzekucji" w związku z miejscem pobytu (w kraju czy za granicą) dłużnika alimentacyjnego - mogła mieć znaczenie dla oceny zasadności ustalenia prawa do świadczenia alimentacyjnego na rok 2012/2013 na rzecz M. i J. O. Zaniechanie w opisanych okolicznościach sprawy wyjaśnienia przez Prezydenta Miasta niewątpliwie istniejących i wynikających z treści ww. pisma Sądu wątpliwości (niejednoznaczności) co do tego czy dłużnik alimentacyjny przebywa w kraju czy za granicą świadczy o tym, że organ dokonał oceny tego dowodu, przyjmując, że jest to dowód potwierdzający w istocie istnienie stanu "bezskuteczności egzekucji" spowodowanej niemożnością podjęcia przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą w związku z brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą (art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g/ ustawy). Z tego też względu, jakkolwiek złożone przez skarżącą w sierpniu 2013 r. zeznania oraz przedłożone pismo Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 września 2012 r. (wraz załączonymi pismami organów belgijskich z 2009 r.) mogły wypełniać przesłankę "nowych dowodów", to jednak nie mogły one stanowić źródła informacji o istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych, które byłyby dla organu nowe. Organ miał bowiem już w sierpniu 2012 r. wiedzę o tym, że dłużnik alimentacyjny w 2008 r. otrzymał nakaz opuszczenia Belgii i najprawdopodobniej przebywa w Polsce jednak bez jakiejkolwiek wątpliwości przyjął, że "bezskuteczność egzekucji" w rozumieniu ustawy w tej sytuacji istnieje. Organ uznał bowiem, że owa "bezskuteczność egzekucji" w przypadku skarżącej zachodzi z uwagi na niemożność wszczęcia egzekucji alimentów w stosunku do dłużnika alimentacyjnego (D. O.) przebywającego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a nie z powodu braku możliwości wyegzekwowania (w okresie ostatnich dwóch miesięcy) należności alimentacyjnych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Pismo Sądu Okręgowego w G. z września 2012 r. nie zawiera żadnych innych informacji ponad te, które były organowi znane już w sierpniu 2012 r. i ze świadomością których organ wydał w październiku 2012 r. weryfikowaną decyzję. W tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, że nie może być uznana za nową okoliczność faktyczną (nowy dowód w sprawie) zmiana samej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dotyczącej weryfikowanej decyzji, dokonana przez organ przed jej wydaniem. Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotycząca wyjścia na jaw nowej okoliczności nieznanej organowi w chwili wydania decyzji, nie zostaje spełniona, jeżeli ta nowa okoliczność "wychodzi na jaw" w chwili, gdy organ może ją jeszcze uwzględnić dokonując odmiennej oceny dowodu. W sytuacji zatem, gdy organ zna określoną okoliczność lecz jej nie uwzględnia (dokonuje oceny materiału dowodowego z jej pominięciem), to brak jest podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie wznowieniowym, a wznowienie postępowania na podstawie takich okoliczności uznać należy za naruszenie prawa, które nie powinno być tolerowane z punktu widzenia praworządności. W rozpoznawanej sprawie okoliczność prawdopodobnego nieprzebywania dłużnika alimentacyjnego za granicą istniała w dniu wydania weryfikowanej decyzji, a uwzględniając materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy nie sposób uznać, że była ona okolicznością nową, nieznaną Prezydentowi Miasta w dniu wydania tej decyzji w październiku 2012 r. i została ujawniona po wydaniu tej decyzji, dopiero w sierpniu 2013 r. na skutek złożonych przez skarżącą zeznań wraz z dokumentami m.in. pismem Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 września 2012 r. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę, że z akt sprawy nie wynika, że – tak jak twierdzi Prezydent Miasta a za nim organ odwoławczy – skarżąca otrzymała zwrot tytułu wykonawczego z Sądu Okręgowego w G. oraz kiedy by to miało nastąpić. Z tego też powodu konstatacja organów, że egzekucja alimentacyjna w przypadku skarżącej nie była prowadzona od dnia 18 września 2012 r. jest nieuprawniona. Okoliczności tej nie może też potwierdzać pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. z dnia 17 września 2013 r., z którego wynika, że komornik wszczął w dniu 6 sierpnia 2013 r. postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do świadczeń alimentacyjnych na wniosek przedstawiciela ustawowego małoletnich M. i J. O. – M. O. Z pisma tego wynika również, że wszczęte postępowanie egzekucyjne dotyczy zaległych świadczeń alimentacyjnych za okres od 1 października 2008 r. do 31 sierpnia 2013 r. oraz alimentów bieżących od 1 września 2013 r. Oznacza to zatem, że w istocie w okresie, na który została weryfikowaną decyzją przyznana na rzecz M. i J. O. pomoc w formie świadczenia alimentacyjnego (tj. od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r.) należne alimenty nie były wypłacane uprawnionym przez dłużnika alimentacyjnego, a zatem z perspektywy przyjąć należy, że egzekucja ich w stosunku uprawnionych M. i J. O. na podstawie tytułu wykonawczego (wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt IIC 1843/06) była w istocie bezskuteczna. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu dowody zgromadzone przez organy po wznowieniu postępowania nie mogły również stanowić podstawy do weryfikacji ostatecznej decyzji. W świetle wskazanych okoliczności, w oparciu o dokonaną ocenę uznać należało, że zakażona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność wskazana jako podstawa wznowienia postępowania nie wyczerpywała bowiem znamion przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wobec tego nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej oraz ponownego rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można twierdzić, że nie została spełniona przesłanka "bezskuteczności egzekucji" skoro organ – pomimo braku jednoznacznego wskazania miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego (w Polsce lub za granicą) – dokonał oceny dowodu przyjmując, iż dłużnik przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej a w związku z tym "bezskuteczność egzekucji" zachodzi na skutek niemożności wszczęcia i prowadzenia przeciwko niemu egzekucji alimentów (dając w tym zakresie wiarę pismu Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 sierpnia 2012 r. stanowiącemu informację wydaną na podstawie art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. g/ ustawy). Prowadzone postępowanie wznowieniowe nie wykazało w istocie, by wyszły na jaw nowe i istotne okoliczności faktyczne (dowody) wskazujące na brak wypełnienia przesłanki "bezskuteczności egzekucji" w dniu wydania weryfikowanej decyzji. Z tego powodu, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. – uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. Organy ponownie rozpatrując niniejszą sprawę winny wziąć pod uwagę wyrażoną przez Sąd ocenę prawną i orzec o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. W odniesieniu natomiast do wniosku Kolegium o odrzucenie niniejszej skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na przekazanie skargi organowi przez tut. Sąd na skutek jej wniesienia przez skarżącą bezpośrednio do tut. Sądu, należy wyjaśnić, że choć obowiązujące przepisy p.p.s.a. – jak słusznie zauważa Kolegium - nie przewidują odstępstw od trybu wnoszenia skargi określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a., to jednak wieloletnia praktyka sądowoadministracyjna – znajdująca wsparcie w doktrynie – dopuszcza wykładnię art. 54 § 1 p.p.s.a. polegającą na tym, że zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, iż w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego (lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi), sąd ten (lub organ) powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej, zaś o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (organ) pod adresem właściwego organu administracji publicznej (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 248; por. także: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07, LEX nr 470146; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OZ 303/11, LEX nr 1081207; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 24/13, LEX nr 1298474). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.