III SA/Gd 376/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-08-17
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest przedsiębiorcą i posiada znaczący majątek (nieruchomość, udziały w spółkach, oszczędności), może zostać zwolniony od kosztów sądowych w częściowym zakresie, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej i dochodowej oraz sytuacji majątkowej i dochodowej małżonka?Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący przedsiębiorcą, nie wykazał należytej staranności w przedstawieniu swojej sytuacji majątkowej i dochodowej oraz sytuacji majątkowej i dochodowej małżonka, co uniemożliwiło wszechstronną ocenę jego możliwości płatniczych. Brak pełnej dokumentacji, w tym dotyczącej dochodów małżonka i sposobu obsługi kredytu, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. L. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie z pracy w spółce, a jego żona nie osiąga dochodów. Wskazał na posiadanie domu o dużej wartości, oszczędności, udziały w spółkach oraz zobowiązania kredytowe. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodowej oraz sytuacji jego żony. Wnioskodawca nie wykonał wezwania w pełni, tłumacząc to konfliktem z żoną i nieprzedkładając części wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, określenia długu celnego oraz cła antydumpingowego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący A. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy żądając zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na okoliczność obciążenia go również w innych sprawach kosztami sądowymi, które łącznie z wpisem sądowym ustalonym w niniejszej sprawie, wynoszą 24.864 zł. Wnioskodawca oświadczył, że jedynym jego dochodem jest dochód z pracy na stanowisku prezesa zarządu A Spółki z o.o., której jest również wspólnikiem. Działalność tejże Spółki jest tożsama z prowadzoną uprzednio przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą pod nazwą: B. Wnioskodawca dodał, że jego stan majątkowy nie daje mu możliwości zapłaty wpisu, nie jest bowiem w stanie wygenerować tak wysokiej kwoty. Skarżący oświadczył, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają z nim żona oraz dwoje małoletnich dzieci. Dodał, że ani on, ani jego żona nie osiągają jakiegokolwiek dochodu. Oświadczył jednocześnie, że jest właścicielem domu o pow. 300 m2 o wartości 2.500.000 zł, obciążonego hipoteką z tytułu kredytu, którego miesięczna rata wynosi 3.300 zł. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że posiada 12.000 zł oszczędności w gotówce, a nadto udziały w: A Spółce z o.o. o wartości nominalnej [...] zł oraz C Spółce z o.o. o wartości nominalnej [...] zł. Wnioskodawca podkreślił, że posiada rozdzielność majątkową z żoną. Wskazał również, że ponosi koszty opłat za prąd, światło, wodę, wywóz śmieci, oraz utrzymania rodziny w łącznej wysokości 2.000 zł.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2017 r., wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie następujących dokumentów i oświadczeń:
a) odpisów wszystkich zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego żony za 2016 rok bądź stosownych zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych przez ww. osoby w 2016 r.;
b) zaświadczenia A Spółki z o.o. w K. o wysokości wszystkich dochodów wnioskodawcy uzyskiwanych z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki oraz o wypłaconych dywidendach oraz innych przychodach z tytułu posiadania przez wnioskodawcę udziałów w Spółce, za okres od dnia zarejestrowania Spółki;
c) zaświadczenia C Spółki z o.o. w K. o wysokości wszystkich dochodów wnioskodawcy uzyskiwanych z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki oraz o wypłaconych dywidendach oraz innych przychodach z tytułu posiadania przez wnioskodawcę udziałów w Spółce, za okres od dnia zarejestrowania Spółki;
d) wyciąg z ewidencji przychodów, kosztów, dochodów z działalności gospodarczej pod nazwą B za ostatnie sześć miesięcy, a nadto odpisy deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, ewidencję środków trwałych, podanie ilu wnioskodawca zatrudnia pracowników wraz z wykazaniem wysokości wypłacanych wynagrodzeń; jeżeli wnioskodawca zawiesił lub zaprzestał prowadzenia ww. działalności gospodarczej, podanie kiedy oraz przedłożenie odpis dokumentów o zawieszeniu lub zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej;
e) podanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu żona wnioskodawcy uzyskuje miesięczne dochody, czy posiada ona nieruchomości (jakie, jaka jest ich powierzchnia oraz szacunkowa wartość), oszczędności, papiery wartościowe, inne prawa majątkowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5000 zł;
f) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę rachunków bankowych (w tym rachunków lokat terminowych oraz rachunków dewizowych), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (wszystkie wpłaty i wypłaty) oraz salda tych rachunków w okresie ostatnich sześciu miesięcy, a także rachunku bankowego dla prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą z okresu ostatnich sześciu miesięcy z ww. zestawieniem oraz saldem; jeżeli rachunków bankowych wnioskodawca lub jego żona nie posiadają, oświadczenia w tym zakresie;
g) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego żonę jakichkolwiek pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości);
h) kopii dokumentów obrazujących wysokość wszystkich ponoszonych przez wnioskodawcę i jego żonę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania domu położonego w miejscu zamieszkania przy ul. [...] w miejscowości W. (opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, podatek od nieruchomości, telefon, telewizja, internet, inne) w okresie ostatnich sześciu miesięcy ze wskazaniem w sposób jasny, z jakich środków koszty powyższe są pokrywane;
i) kopii dokumentów wskazujących, jaki tytuł prawny przysługuje wnioskodawcy do nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w K. wraz kopiami dokumentów obrazujących wysokość wszystkich ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania tej nieruchomości (ewentualne opłaty czynszowe lub dzierżawne, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, podatek od nieruchomości, telefon, telewizja, internet, inne) w okresie ostatnich sześciu miesięcy;
j) kopii dokumentów potwierdzających zadeklarowaną w treści formularza urzędowego PPF okoliczność zadłużenia z tytułu kredytu i wskazania w sposób jasny, z jakich środków to zadłużenie w skali miesiąca wnioskodawca obsługuje, przy deklarowanym braku dochodów, a nadto przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego do obsługi tego kredytu za okres ostatnich sześciu miesięcy;
k) oświadczenia, czy wnioskodawca korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej w okresie ostatnich sześciu miesięcy, a jeżeli tak do przedłożenia stosownego zaświadczenia w tym zakresie od właściwego organu pomocy społecznej..
Wnioskodawca w przedłużonym terminie, nie wykonał w sposób pełny ww. zarządzenia. Wraz z pismem datowanym dnia 31 lipca 2017 r. wnioskodawca nie przedłożył odpisów zeznań podatkowych żony, informacji o wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów oraz o jej stanie majątkowym, wyciągów i wykazów z rachunków bankowych przez nią posiadanych, ani też wysokości ponoszonych przez nią kosztów utrzymania domu przy ul. [...] w W., uzasadniając to konfliktem z żoną. Wnioskodawca nie przedłożył nadto wyciągów z własnych rachunków bankowych, ani też oświadczenia, że rachunków takich nie posiada. Nie przedłożył również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zadeklarowaną w formularzu wniosku okoliczność zadłużenia z tytułu kredytu na zakup domu o pow. 300 m2 ze wskazaniem, z jakich środków zadłużenie to obsługuje oraz wyciągiem z rachunku bankowego prowadzonego do obsługi tego kredytu za wskazany w ww. zarządzeniu okres.
Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że nie korzystał w okresie ostatnich sześciu miesięcy z pomocy społecznej. Kredyt, który został zaciągnięty na budynek przy ul. S. [...] w K. spłacany jest przez A Spółkę z o.o. W dniu 16 stycznia 2017 r. nastąpiło przekształcenie działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w Spółkę z o.o. pod firmą A, zaś w okresie ostatnich sześciu miesięcy z tytułu prowadzonej uprzednio indywidualnej działalności gospodarczej nie uzyskano żadnych przychodów, nie wygenerowano kosztów, nie zatrudniano również pracowników. Wszystkie rachunki bankowe działalności gospodarczej B zostały przekształcone na podmiot pod nazwą A Spółkę z o.o. Spółka ta od momentu przekształcenia ponosi również wszystkie koszty utrzymania nieruchomości przy ul. S. [...] w K. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada zarejestrowanych na siebie lub żonę pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca przedłożył akt notarialny umowy sprzedaży na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego działki gruntu wraz z budynkami i urządzeniami oraz wraz z udziałami w prawie współużytkowania wieczystego działek stanowiących drogi dojazdowe, położnych w K. w dzielnicy N. oraz ustanowienia hipotek łącznych na nabytych w ten sposób prawach do nieruchomości.
Nadto wnioskodawca dołączył do ww. pisma:
- deklaracje VAT-7 za miesiące, styczeń, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2017 r. dotyczące prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej, w którym nie wykazano podstawy opodatkowania, ani podatku należnego,
- wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP dotyczący firmy B, ze wskazaniem statusu przedsiębiorcy jako aktywnego,
- oświadczenie, że w firmie B nie zatrudnia pracowników,
- zaświadczenie C Spółki z o.o. w K., że z tytułu pełnienia funkcji prezesa wnioskodawca nie uzyskuje dochodów, nie ma wypłacanych dywidend oraz nie osiąga innych przychodów z tytułu posiadania udziałów w Spółce,
- zaświadczenie A Spółki z o.o. w K., że z tytułu pełnienia funkcji prezesa wnioskodawca nie uzyskuje dochodów, nie ma wypłacanych dywidend oraz nie osiąga innych przychodów z tytułu posiadania udziałów w Spółce, zaś z tytułu zatrudnienia w Spółce od dnia 16 stycznia 2017 r. na czas nieokreślony pobiera wynagrodzenie w wysokości 2.000 zł netto miesięcznie,
- zeznanie podatkowe PIT 36L za 2016 r., w którym wnioskodawca wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] oraz dochód w wysokości [...] zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Użycie w ww. przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, która nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 p.p.s.a. uzupełniających to oświadczenie dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń.
Sytuacja, o jakiej mowa w ww. art. 255 p.p.s.a., wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem oświadczenia skarżącego zawarte w formularzu urzędowym PPF były niewystarczające i budziły wątpliwości. Skarżący oświadczył bowiem, że wraz żoną nie osiągają żadnego dochodu, a jednocześnie ponoszą koszty utrzymania siebie i rodziny w wysokości 2.000 zł miesięcznie oraz spłaty raty kredytu na zakup/budowę domu przy ul. [...] w W. w wysokości 3.300 zł. Wnioskodawca dodał, że jest właścicielem ww. domu, którego wartość oszacował na 2.500.000 zł, przy czym nieruchomość ta obciążona jest hipoteką na rzecz banku z tytułu ww. kredytu. Oświadczył również, że posiada oszczędności w gotówce w wysokości 12.000 zł, jak również udziały w spółkach prawa handlowego wskazując na ich wartość nominalną. Z powyższych względów niezbędnym było w szczególności dokonanie oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych żony wnioskodawcy, jak również rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy w związku z zadeklarowanymi wydatkami na utrzymanie domu oraz zobowiązaniami kredytowymi. Odpowiedź wnioskodawcy na wezwanie referendarza sądowego powstałych wątpliwości nie usunęła, albowiem – poza przedstawieniem opisanych wyżej oświadczeń i dokumentów - wyjaśnienia wnioskodawcy pozostają niekompletne.
W szczególności wyjaśnić należy wnioskodawcy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego czy prowadzą czy też nie wspólne gospodarstwo domowe. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, natomiast nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Zatem samo tylko powołanie się we wniosku o przyznanie prawa pomocy na rozdzielność majątkową, jak to uczynił wnioskodawca w niniejszej sprawie, nie jest wystarczające dla pominięcia oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych żony wnioskodawcy i w konsekwencji uwzględnienia wniosku jedynie w oparciu o ocenę stanu majątkowego wnioskodawcy. Wnioskodawca nie przedstawiając zatem sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych małżonki, uniemożliwił dokonanie wszechstronnej oceny zasadności rozpoznawanego wniosku.
Wyjaśnić należy, że akcentowana przez wnioskodawcę okoliczność konfliktu z żoną nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku. Przy ocenie możliwości płatniczych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie podlega ocenie rodzaj relacji łączących stronę z członkami jej rodziny, którzy prowadzą z nią wspólne gospodarstwo domowe. W przypadku badania przesłanek przyznania prawa pomocy obiektywnego uwzględnienia wymaga całokształt sytuacji wnioskodawcy, na którą wpływ mogą mieć także inne osoby. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 104/13, LEX nr 1299412). Wnioskodawca był zobowiązany do przedstawienia sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych żony, albowiem informacje te były istotne w celu ustalenia, jakimi funduszami, środkami pieniężnymi dysponuje miesięcznie rodzina wnioskodawcy i czy osoba ta może w jakiejś części bądź w całości wspomóc wnioskodawcę w uiszczeniu kosztów sądowych. W związku z brakiem oświadczenia w tej kwestii, jak również brakiem przedłożenia odpowiednich dokumentów w tym zakresie, okoliczność powyższa pozostała nieustalona.
Ponadto wnioskodawca, nie wykonując w sposób rzetelny wezwania z dnia 14 czerwca 2017 r., uniemożliwił dokonanie pełnej oceny wysokości stale ponoszonych przez wnioskodawcę i osoby wspólnie z nim gospodarujące kosztów utrzymania, na które składają się koszty utrzymania domu oraz zobowiązanie z tytułu kredytu na zakup/budowę tego domu. Wnioskodawca nie przedłożył bowiem dokumentów obrazujących wysokość opłat za utrzymanie domu, ani też dokumentów obrazujących okoliczność ponoszenia we wskazanym w wezwaniu okresie kosztów spłaty kredytu. Pozostało zatem niewyjaśnione, z jakich środków wnioskodawca dokonuje spłaty rat ww. kredytu w wysokości 3.300 zł miesięcznie. W datowanym w dniu 31 lipca 2017 r. piśmie wyjaśnił jedynie okoliczność spłacania przez A Spółkę z o.o. kredytu na zakup nieruchomości położonej w K., N., przy ul. S. [...]. W odpowiedzi na wezwanie zabrakło również przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla wnioskodawcy, jak również jego oświadczenia o ewentualnym braku takiego rachunku.
Jednocześnie z przedłożonego przez wnioskodawcę zeznania podatkowego
PIT-36L wynika, że w 2016 r. wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł. Okoliczność osiągniecia dochodu we wskazanej wysokości, która ponad dwudziestokrotnie przekracza wysokość kosztów sądowych obciążających wnioskodawcę we wszystkich sprawach zawisłych obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, a zainicjowanych przez wnioskodawcę, nie może pozostawać bez wpływu na aktualną sytuację materialną wnioskodawcy. Mimo bowiem deklarowanego zaprzestania prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej i braku podstawy opodatkowania podatkiem VAT w miesiącach styczeń oraz marzec-czerwiec 2017 r. (załączone deklaracje VAT-7), przyjąć należy, że wnioskodawca był w stanie z osiągniętego w 2016 r. dochodu poczynić oszczędności na poczet kosztów ewentualnych przyszłych postępowań sądowych związanych z należnościami określonymi w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24 maja 2016 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 lutego 2017 r. Nie można pomijać okoliczności, że postępowanie zakończone ww. decyzją rozpoczęło się w oparciu o postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 23 lutego 2016 r. o wszczęciu postępowania, zaś obowiązkiem wnioskodawcy, jako przedsiębiorcy, było uwzględnienie ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. także ryzyka prowadzenia sporów sądowych. W orzecznictwie przyjął się pogląd, że koszty prowadzenia postępowań sądowych należy traktować jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, z dnia 13marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12, z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 532/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W odniesieniu do przedsiębiorców powyższy wymóg obowiązuje w szczególności od daty wszczęcia postępowań kontrolnych, czy też podatkowych, celnych, jak to miało miejsce w przypadku wnioskodawcy, gdzie postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego, w zakresie pochodzenia towarów, zastosowanej stawki celnej, stawki cła antydumpingowego oraz określenia należności celnych, zostało wszczęte z początkiem 2016 r.
Dodatkowo przyjąć należało, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych pochodzący od osoby, która jak wnioskodawca posiada udziały w spółkach prawa handlowego o nominalnej łącznej wartości [...] zł, przy jednoczesnym braku przedstawienia przez wnioskodawcę jakichkolwiek okoliczności, z których wynikałby ewentualny zakaz zbycia tychże zasobów.
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy skarżący nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że spełnia przesłanki do przyznania tego prawa. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić złożonego wniosku, jako że w orzecznictwie za dominujący uznano pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony i jej rodziny, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I GZ 18/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Z uwagi na powyższe referendarz sądowy, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło