III SA/Gd 418/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-02-05

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Alina Dominiak, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu o odwołaniu dyrektora szkoły bez wypowiedzenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, uzasadniona szeregiem nieprawidłowości w działaniu dyrektora, spełnia przesłankę "przypadku szczególnie uzasadnionego"?
Ratio decidendi
Uchwała o odwołaniu dyrektora szkoły bez wypowiedzenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego może być podjęta jedynie w "przypadkach szczególnie uzasadnionych", które muszą mieć charakter wyjątkowy, nadzwyczajny i prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Wskazane w uzasadnieniu uchwały nieprawidłowości, nawet łącznie, nie wyczerpują tej przesłanki, jeśli nie wykazują oczywistej niemożności dalszego sprawowania funkcji kierowniczej z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. Ponadto, organ odwoławczy powinien zapewnić dyrektorowi prawo do wysłuchania przed podjęciem decyzji.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu Wejherowskiego odwołał H. F. ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół bez wypowiedzenia, wskazując na szereg nieprawidłowości w jej działaniu, w tym dotyczące arkusza organizacji szkoły, zatrudnienia, niepoinformowania o nieobecności oraz braku samodzielności. H. F. wniosła skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów Prawa oświatowego, w tym brak przesłanki "przypadku szczególnie uzasadnionego" oraz naruszenie prawa do wysłuchania. Skarżąca podała również, że złożyła rezygnację ze stanowiska, co powinno skutkować odwołaniem w innym trybie.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i zasądzono od Zarządu Powiatu Wejherowskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi H. F. na uchwałę Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 5 czerwca 2025 r., nr VII/217/25 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Powiatu Wejherowskiego na rzecz skarżącej H. F. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Powiatu Wejherowskiego, działając na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 107 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.), uchwałą z dnia 5 czerwca 2025 r., nr VII/217/25, odwołał H. F. ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia. W uzasadnieniu uchwały podano, że zaistniał szereg poważnych nieprawidłowości w działaniu H. F. na stanowisku dyrektora, które łącznie wypełniają przesłankę, "przypadku szczególnie uzasadnionego". W szczególności H. F.: 1. Przygotowała arkusz organizacji szkoły na rok szkolny 2025/2026 z naruszeniem przepisów prawa, nie uwzględniając wytycznych organu prowadzącego, w tym podziału na grupy bez wymaganej zgody organu prowadzącego, co skutkuje znaczącym wzrostem kosztów organizacji pracy szkoły, naruszając zasady racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi, wynikające z art. 44 ust 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.); 2. Zgodnie z danymi w Systemie Informacji Oświatowej, zatrudniła osiem osób niebędących nauczycielami na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy - Prawo oświatowe na czas nieokreślony, co jest decyzją nieuzasadnioną z uwagi na charakter placówki (szkoła feryjna) i brak obowiązku zapewniania pracy w okresach wakacyjnych, co prowadzi do generowania nieadekwatnych kosztów i możliwych nadużyć w zakresie ewidencjonowania i rozliczania czasu pracy; 3. Nie poinformowała organu prowadzącego o swojej nieobecności z powodu zwolnienia lekarskiego, a nieobecność dyrektora została ujawniona przypadkowo, po upływie tygodnia, co w świetle trwających egzaminów maturalnych i zaawansowanych prac nad arkuszem organizacji szkoły, stanowi niedopełnienie obowiązków służbowych i świadczy o rażącej nieodpowiedzialności i braku należytej staranności w kierowaniu placówką. Działaniem tym naruszyła przepisy prawa, w szczególności § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1632); 4. Pomimo powyższych okoliczności, trwających egzaminów maturalnych i zaawansowanych prac nad arkuszem organizacji szkoły, dyrektor zaplanowała urlop wypoczynkowy w dniach 22-30 maja 2025 r., następnie złożyła wniosek o zmianę terminu urlopu wypoczynkowego od 26 maja do 6 czerwca 2025 r., tj. bezpośrednio przed ustawowym terminem zatwierdzenia arkusza organizacji (29 maja 2025 r.); 5. Wykazuje się brakiem samodzielności w podejmowaniu decyzji, co przejawia się w tym, że przed podjęciem decyzji, które leżą w kompetencji dyrektora szkoły, dyrektor zwraca się o wyrażenie stanowiska/zgody na dane działania przez organ prowadzący. Świadczy to o braku kompetencji zarządczych, niezbędnych do zajmowania stanowiska kierowniczego; 6. Arkusz organizacji szkoły na rok szkolny 2025/2026 nie został zatwierdzony przez organ prowadzący w ustawowym terminie, tj. do 29 maja 2025 r., z uwagi na nieprzedłożenie przez dyrektora w odpowiednim czasie arkusza w formie odpowiadającej przepisom prawa. Powyższe działania i zaniechania dyrektora, zdaniem zarządu Powiatu Wejherowskiego, świadczą o systematycznym lekceważeniu obowiązujących przepisów prawa, braku należytej staranności w realizacji obowiązków kierowniczych, braku kompetencji zarządczych niezbędnych do zajmowania stanowiska kierowniczego oraz nieodpowiedzialnym i niegospodarnym zarządzaniu jednostką sektora finansów publicznych, co podważa zaufanie do osoby pełniącej funkcję dyrektora. Według Zarządu Powiatu Wejherowskiego zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania pełnienia funkcji dyrektora ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez H. F., gdyż stwierdzone uchybienia prowadzą do destabilizacji w realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły. Dodano, że biorąc pod uwagę dobro uczniów, pracowników oraz konieczność przywrócenia prawidłowego funkcjonowania szkoły, organ prowadzący uznał za zasadne i konieczne niezwłoczne odwołanie dyrektora ze stanowiska, pomimo negatywnej opinii kuratora oświaty wyrażonej w piśmie z dnia 29 maja 2025 r. Odnotowano, że H. F. w dniu 23 maja 2025 r. złożyła rezygnację z funkcji dyrektora, co jest odrębną przesłanką do odwołania za 3 miesięcznym wypowiedzeniem. Jednak organ prowadzący uznał, że dobro placówki wymaga natychmiastowej zmiany na stanowisku dyrektora. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą uchwałę Zarządu Powiatu Wejherowskiego wniosła, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, H. F., domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: a) art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zarzuty kierowane przez organ przeciwko skarżącej stanowią "przypadek szczególnie uzasadniony", o którym mowa ww. przepisie, w związku z tym uzasadniają odwołanie ją ze stanowiska bez wypowiedzenia; b) art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie ziściła się przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", będąca przesłanką konieczną do odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym; a także zastosowanie ww. przepisu w sytuacji, gdy skarżąca w dniu 23 maja 2025 r., tj. przed podjęciem zaskarżonej uchwały, złożyła organowi prowadzącemu oświadczenie o rezygnacji ze stanowiska kierowniczego, wobec czego organ winien był podjąć uchwałę o odwołaniu skarżącej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1a Prawa oświatowego; c) art. 66 ust. 1 pkt 1a Prawa oświatowego, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca w dniu 23 maja 2025 r. złożyła w Starostwie Powiatowym w Wejherowie oświadczenie o rezygnacji ze stanowiska kierowniczego; d) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez niewysłuchanie skarżącej przed wydaniem przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego uchwały o jej odwołaniu ze stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...], tym samym brak umożliwienia skarżącej odniesienia się do zarzutów przedstawianych jej przez organ prowadzący. W skardze zawarto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów w postaci: a) zawiadomienia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły z dnia 5 czerwca 2025 r.; b) uchwały Zarządu Powiatu Wejherowskiego nr VII/217/25 z dnia 5 czerwca 2025 r. wraz z uzasadnieniem; c) rezygnacji skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły Powiatowego Zespołu Szkół [...] z dnia 23 maja 2025 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia; d) zatrudnienia na podstawie mianowania z dnia 1 września 2006 r.; e) dokumentu powierzenia skarżącej stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] z dnia 26 sierpnia 2016 r.; f) dokumentu powierzenia skarżącej stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] z dnia 28 maja 2021 r.; g) pisma z dnia 22 sierpnia 2016 r.; h) dokumentu powierzenia skarżącej stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] z dnia 1 września 2023 r.; i) zgody na przeniesienie skarżącej na inne stanowisko z dnia 31 sierpnia 2021 r.; j) wniosku o urlop z dnia 7 maja 2025 r.; k) wniosku o przesunięcie urlopu z dnia 20 maja 2025 r.; l) pisma z dnia 21 maja 2025 r.; m) korespondencji SMS pomiędzy skarżącą a K. G. w dniach 8-27 maja 2025 r.; n) wydruku z Internetowego Konta Pacjenta z dnia 10 maja 2025 r.; - z uwagi na fakt, iż dowody te są niezbędne do wyjaśnienia niezasadności zarzutów przedstawionych przez organ w zaskarżonej uchwale i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Pełnomocnik skarżącej w obszernym uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, dokonał interpretacji pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" użytego przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowego. Konstatując, że żadna z przywołanych przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego przesłanek uzasadniających odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora nie stanowi "przyczyny szczególnie uzasadnionej". Pełnomocnik skarżącej ponadto odniósł się do zarzutów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, stwierdzając, że są one bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Powiat Wejherowski, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi. Wskazano, że to, czy zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, należy do wyłącznej kompetencji Zarządu Powiatu wykonującego w tym wypadku funkcję organu prowadzącego. Art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, upoważniając Zarząd Powiatu do podjęcia takiej decyzji, pozostawił też w jego wyłącznej kompetencji ocenę, czy takie szczególne okoliczności zachodzą. Ocena ta i wynikająca z niej decyzja leżą w zakresie pozostawionym do uznania (oceny) Zarządu Powiatu. Ocena ta nie ma charakteru dowolnego. Zarząd swoją decyzję podjął po wszechstronnym rozważeniu wszystkich znanych mu okoliczności, a podjętą uchwałę szeroko uzasadnił na piśmie. W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest jedynie jego legalność czyli zgodność danego aktu z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego jego wydanie. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W takim wypadku kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest uchwała nr VII/217/25 Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 5 czerwca 2025 r. w sprawie odwołania H. F. (skarżącej) ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia (z dniem podjęcia przedmiotowej uchwały). Na wstępie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż akty powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych (por. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96, ONSA 1997/2/48), a zatem poddane w niniejszej sprawie kontroli sądowej uchwała o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., podlegającym, jak zostało powyżej wskazane, kognicji sądów administracyjnych. Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.; dalej jako "u.p.o."), a ściślej przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone m.in. w art. 66 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa. Z kolei zgodnie z art. 66 ust. 1 u.p.o. organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3; 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Mając na uwadze powyższe uregulowania, a w szczególności treść przepisu art. 66 ust. 1 u.p.o. należy podkreślić, że zakres swobody służącej właściwemu organowi przy odwoływaniu z funkcji dyrektora szkoły został przez ustawodawcę ograniczony wyłącznie do przypadków wskazanych w tym przepisie, których z kolei zaistnienie bądź obliguje organ powierzający nauczycielowi stanowisko kierownicze do podjęcia decyzji o jego odwołaniu (art. 66 ust. 1 pkt 1), bądź też daje temu organowi wyłącznie taką możliwość (art. 66 ust. 1 pkt 2). W rozpoznawanej sprawie, co wynika z podstawy prawnej zaskarżonej uchwały, Zarząd Powiatu Wejherowskiego odwołał skarżącą ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., statuujący podstawę fakultatywnego odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże obwarowując to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii Kuratora Oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako zaistnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przesłanka ta, jako pojęcie nieostre wymagała interpretacji, a ta została już wypracowana w procesie stosowania prawa i nie budzi wątpliwości Sądu, co do desygnatów, jakie mieszczą się w tym pojęciu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym - zarówno na gruncie analogicznie brzmiącego i obowiązującego do dnia 1 września 2017 r. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej jako "u.s.o."), jak i art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. - przyjęto bowiem, że przewidziana wskazaną normą prawną instytucja jest instytucją wyjątkową, a zatem ustawodawca dopuszcza jej stosowanie (tj. odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia) tylko w razie zaistnienia sytuacji o takim wyjątkowym, szczególnym czy nadzwyczajnym charakterze ("w przypadkach szczególnie uzasadnionych"). Zatem nie każde naruszenie prawa może powodować odwołanie z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., a tylko tak istotne (poważne, rażące) naruszenie prawa, które można zakwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Akcentuje się przy tym, że skoro ww. przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole, to powinien być interpretowany ściśle. Artykuł 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. stanowi bowiem wyjątek od zasady stabilności zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Wskazuje się przy tym także, że analiza art. 66 ust. 1 u.p.o. pozwala na stwierdzenie, iż odwołanie dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b lub c ust. 1 tego artykułu, tj. w przypadku ustalenia negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 u.p.o. (w zakresie prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki) czyli w zakresie działalności finansowej i administracyjnej szkoły (placówki), jak też w przypadku złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 u.p.o. Muszą to być zatem inne przypadki "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wymienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2021 r., III SA/Gd 115/21). W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że "przypadki szczególnie uzasadnione", o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. (czy uprzednio w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.), to sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, a zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego. Przypadki te dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest jednolite i konsekwentne (por. wyroki: z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14; z dnia 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15; z dnia 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15; z dnia 23 marca 2022 r., III OSK 2784/21; z dnia 2 czerwca 2022 r., III OSK 5073/21). Omawiana przesłanka dotyczy więc sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, gdy naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków kierowniczych przez tę osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działania lub zaniechania) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia musza być tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Chodzi przy tym o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie "w szczególnie uzasadnionym przypadku" powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Innymi słowy, powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz", a nie ze zdarzeń przyszłych i niepewnych. Warto wskazać, że za "przyczyny szczególnie uzasadnione" uznano w orzecznictwie m.in.: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 marca 2015 r., II SA/Bk 1179/14); błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2014 r., IV SA/Gl 970/13); notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2006 r., II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK 365/17). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań w rozpoznawanej sprawie należy zaznaczyć, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały (7 czerwca 2025 r.) skarżąca w dniu 23 maja 2025 r. złożyła na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o. rezygnację ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...]. Okoliczność ta, wbrew zarzutowi skargi, nie obligowała organu do podjęcia uchwały o dowołaniu skarżącej w trybie ww. przepisu u.p.o. Jak podnosi się bowiem w ukształtowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył, ani nie wykluczył trybów odwołania dyrektora. To od organu zależy, który tryb odwołania dyrektora wybierze, w zależności od przesłanek występujących w konkretnej sprawie. Organ nawet w sytuacji, kiedy dyrektor złoży rezygnację na podstawie art.66 ust. 1 lit. a P.o. jest władny zdecydować o innej podstawie odwołania (...)." (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r., III OSK 3003/21 i przywołana w jego uzasadnieniu judykatura). Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wysłuchania skarżącej przed podjęciem uchwały, wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zawraca się uwagę, że brak zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2023 r., II SA/Rz 1025/22) nie oznacza, że organ może w postępowaniu poprzedzającym odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora działać dowolnie, bez jakichkolwiek reguł. Zgodnie bowiem z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie natomiast do art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W postępowaniu o odwołanie z funkcji dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym skarżącej powinny być zapewnione podstawowe gwarancje w postaci prawa do bycia wysłuchanym oraz prawa do odniesienia się do stawianych mu zarzutów. Zdaniem Sądu, tkwią one immanentnie w zasadzie demokratycznego państwa prawnego i nawet bez istnienia szczegółowej regulacji w tym zakresie powinny zostać zastosowane przez organ. Sąd podziela prezentowany w doktrynie pogląd, w świetle którego, zasady prawdy obiektywnej, interesu społecznego, słusznego interesu obywateli, a także zasada wysłuchania wyrażają wartości ogólne dla całego systemu prawa, a zatem wartości, na których opiera się cały porządek prawny, a w rezultacie powinny być realizowane we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez organy administracji publicznej z udziałem podmiotów zewnętrznych. Mając na uwadze powyższe, za zasadne Sąd uznał zarzuty pozbawienia skarżącej prawa do bycia wysłuchanym. Jak już zaznaczono, ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. posłużył się słowem "może", co oznacza, że odwołanie ze stanowiska w tym trybie jest fakultatywne i oparte na uznaniu, które nie może być dowolne i nieuzasadnione. Uznanie nie oznacza dowolności, gdyż organ ograniczony jest koniecznością stosownego wykazania przesłanek uzasadniających odwołanie. Omawiany przepis ma bowiem charakter gwarancyjny a jego celem jest zapewnienie stabilności zatrudnienia i wyłączenie możliwości odwołania dyrektora z błahych powodów. Proces odwołania dyrektora powinien zatem przebiegać w dwóch etapach. Pierwszym etapem winno być sformułowanie przyczyn odwołania, a kolejnym ustalenie, czy przyczyny te wyczerpują znamiona "szczególnie uzasadnionego przypadku". Uchwała o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego wymaga przy tym wyczerpującego uzasadnienia stanowiska zajętego przez organ, gdyż ustalenie znaczenia pojęcia "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" nie może być podejmowane w sposób abstrakcyjny, lecz powinno uwzględniać okoliczności faktyczne, będące podstawą wydania aktu i uzasadniające jego wydanie. W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby przedstawione przez organ okoliczności stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Przyczyny odwołania dyrektora w omawianym trybie powinny mieć z jednej strony charakter odrębny od przypadków objętych regulacją określoną w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b i c u.p.o., a z drugiej strony muszą to być przypadki wyjątkowe, dotyczące takich szczególnych okoliczności leżących po stronie zachowania dyrektora szkoły, których wystąpienie powinno w sposób oczywisty wskazywać na niemożność dalszego sprawowania przez niego funkcji kierowniczej z uwagi na niebezpieczeństwo destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły i wypełnianiu przez nią swoich zadań. Przedstawione przez organ okoliczności wskazujące na nieprawidłowości w działaniu dyrektora szkoły w istocie nie wyczerpują - czy to rozpatrywane każda z osobna, jak i wszystkie ujmowane łącznie - pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", tzn. nie wskazują na takie szczególne i wyjątkowe okoliczności, które by miały doprowadzić do destabilizacji funkcjonowania Powiatowego Zespołu Szkół [...], co by uzasadniało odsunięcie skarżącej z zajmowanego stanowiska w trybie natychmiastowym, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Jak już podniesiono samo sformułowanie: "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" wskazuje, że chodzi o przypadki specyficzne, w jakiś sposób "nadzwyczajne". Bogate i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych przywołane powyżej jednoznacznie wskazuje, że przyczyny odwołania dyrektora w omawianym trybie muszą być: - przypadkami wyjątkowymi, - dotyczącymi szczególnych okoliczności leżących po stronie dyrektora szkoły, których wystąpienie powinno w sposób oczywisty wskazywać na niemożność dalszego sprawowania przez niego funkcji kierowniczej z uwagi na niebezpieczeństwo destabilizacji funkcjonowania szkoły i wypełniania przez nią swoich zadań. W uzasadnieniu kontrolowanej uchwały przedstawiono "szereg poważnych nieprawidłowości", które zdaniem organu łącznie wypełniają omawianą przesłankę - "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przedmiotowe nieprawidłowości zostały ujęte w 6 odrębnych punktach. Jest oczywiste, że każdy z punktów powinien zawierać staranne i szczegółowe uzasadnienie stawianego skarżącej zarzutu (nieprawidłowości), w tym przywołanie naruszonych przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych, które powinny znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale. Zdaniem Sądu, zarzuty ujęte w punktach od 2 do 5 nie wypełniają pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", tzn. nie wskazują na takie szczególne i wyjątkowe okoliczności, które by mogły doprowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły oraz stwarzały sytuację, w której skarżąca nie mogła by kierować szkołą. Podobnie jak zarzuty z punktu 1 i z punktu 6. Zaskarżona uchwała takiego skutku dla funkcjonowania szkoły nie wykazuje. Skarżącej zarzucono: zatrudnienia 8 osób nie będących nauczycielami na czas nieokreślony (punkt 2), niepoinformowanie organu prowadzącego o swojej nieobecności w pracy z powodu zwolnienia lekarskiego (punkt 3), zaplanowanie urlopu wypoczynkowego w czasie trwania egzaminów maturalnych i prac nad arkuszem (punkt 4) oraz brak samodzielności w podejmowaniu decyzji (punkt 5). Odnośnie punktu 2, to w zaskarżonej uchwale nie wyjaśniono, których osób i na jakich stanowiskach dotyczyło zatrudnienie, ale przede wszystkim w jakiej dacie zostały zawarte z nimi umowy o pracę. Czyni to zarzut nie tylko nieprecyzyjnym ale i nieweryfikowalnym. W skardze podniesiono, iż organ nie wyjaśnił jakie koszty są generowane i na czy polega ich nieadekwatność, ale co istotne, że w roku 2025 żadna osoba nie będąca nauczycielem nie została zatrudniona w szkole. Organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do tej okoliczności, jedynie wskazał, że z danych wprowadzonych do Systemu Informacji Oświatowej, wynika według stanu na dzień 14 maja 2025 r. zostało zawartych 8 takich umów. Organ przyznał także, że wnioskiem z dnia 20 maja 2025 r. zwrócił się do Państwowego Inspektora Pracy (Okręgowego Inspektorat Pracy w W.) o przeprowadzenie kontroli legalności zatrudnienia, sposobu ewidencjonowania czasu pracy oraz zasadności utrzymania stosunku pracy, powołując się na powyższą okoliczność (zawarcie 8 umów na czas nieokreślonych). Jednak organ pominął, że Inspektor Pracy w odpowiedzi z dnia 20 czerwca 2025 r. nie znalazł uzasadnionej podstawy do wszczęcia czynności kontrolujących w szkole (vide: - k. 94 - 99 akt sądowych). Zarzut z punktu 3 zaskarżonej uchwały nie określał ani dat ani okresu przebywania skarżącej na zwolnieniu lekarskim. Był więc również niedoprecyzowany. Niemniej w skardze wskazano, że chodziło o okres od 9 do 16 maja 2025 r. Skarżąca nie negowała braku powiadomienia organu nadzorującego, podkreślając, że poinformowała o nieobecności swojego pracodawcę (Powiatowy Zespół Szkół [...]). Wyjaśniła, że w dniu 9 maja 2025 r. powiadomiła telefonicznie specjalistkę od spraw kadrowych (I. W.) zgodnie z praktyką przyjęta w szkole, a także radną K. G. (członek Komisji Rewizyjnej Powiatu Wejherowskiego, która prowadziła w szkole kontrolę), zaś pozostali członkowie komisji zostali powiadomieni przez wicedyrektorów szkoły. Trudno więc mówić o przypadkowym ujawnieniu nieobecności. Podkreślono, że w tym czasie była zastępowana przez trzech wicedyrektorów. Można dodać, że jak wynika z dokumentów załączonych do skargi nieobecność skarżącej wiązała się z ostrym cewkowo-śródmiąższowym zapaleniem nerek. W zaistniałych okolicznościach, brak powiadomienia organu nadzorującego, nie wpisuje się w pojęcie omawianej przesłanki. Punkt 4 dotyczy zarzutu związanego z terminem zaplanowanego wcześniej przez skarżącą urlopu w dniach od 19-30 maja 2025 r. Skarżąca wnioskowała o zmianę urlopu na co organ nadzorujący, jak podniesiono w skardze nie wyraził zgody. Upatrywanie w takim przypadku braku odpowiedzialności za zarządzaną placówkę jest przede wszystkim niezrozumiałe ale i nieuprawnione. Ostatnią uwagę należy również odnieść do nieprawidłowości z punktu 5 o braku kompetencji zarządczych, która nie została szerszej uzasadniona i sprowadza się do zarzutu zwracania się o stanowisko lub o zgodę do organu prowadzącego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że skarżąca pełniła funkcję dyrektora szkoły, poczynając od roku 2016. Natomiast zasadniczy zarzut stawiany skarżącej dotyczył arkuszu organizacji szkoły na rok szkolny 2025/2026. Nieprawidłowości w tym zakresie zostały sformułowane w punkcie 1 i w punkcie 6 zaskarżonej uchwały. Uzasadnione każdego z tych punktów sprowadza się de facto do jednego zdania. Obowiązku sporządzania arkuszy organizacyjnych szkoły należy upatrywać w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 2736 ze zm.) w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, wydanym na podstawie art. 111 u.p.o. według którego arkusz organizacji szkoły podstawowej określa m.in. liczbę nauczycieli ogółem, w tym zajmujących stanowiska kierownicze; imię, nazwisko, stopień awansu zawodowego i kwalifikacje poszczególnych nauczycieli oraz rodzaj prowadzonych przez nich zajęć i liczbę godzin tych zajęć czy liczbę pracowników administracji i obsługi (§ 17 ust. 3 i nast.). Organ prowadzący szkołę lub przedszkole, po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, zatwierdza arkusz organizacji szkoły lub przedszkola w terminie do dnia 29 maja danego roku (§ 17 ust. 9 tego rozporządzenia). Natomiast § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla szkół publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 781) stanowi, że w przypadku oddziałów liczących odpowiednio nie więcej niż 24 uczniów lub nie więcej niż 30 uczniów na zajęciach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, podziału na grupy można dokonywać za zgodą organu prowadzącego szkołę. W punkcie 1 zaskarżonej uchwały zarzucono skarżącej przygotowanie arkusza organizacji szkoły z naruszeniem przepisów prawa, nie uwzględniając wytycznych organu prowadzącego, w tym podziału na grupy bez wymaganej zgody organu prowadzącego, co skutkuje znaczącym wzrostem kosztów organizacji szkoły, naruszając zasady racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi. Natomiast w punkcie 6 zaskarżonej uchwały zarzucono skarżącej, nie przedłożenie "w odpowiednim czasie" arkusza organizacji szkoły co skutkowało nie zatwierdzeniem tego arkusza przez organ prowadzący w ustawowym terminie to jest do 29 maja 2025 r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zaskarżonej uchwały nie wynika w jakiej dacie arkusz organizacji szkoły został przez skarżącą przedłożony organowi prowadzącemu. Posłużenie się pojęciem nieprzedłożenia arkusza "w odpowiednim czasie", jest nie tylko nieprecyzyjne ale pozwala również na uniknięcie podania daty tej czynności. Ponadto, z punktu 6 uzasadnienia uchwały nie można wnioskować czy nie zatwierdzenie w ustawowym terminie arkusza przez organ nadzoru wynikało li tylko z przyczyn leżących po stronie dyrektora szkoły (skarżącej). Odnośnie zarzutu z punktu 1 zaskarżonej uchwały, dotyczącego nieprawidłowości polegającej na przygotowaniu arkuszu organizacji szkoły z naruszeniem przepisów prawa, to oprócz powołania się na fakt dokonania podziału na grupy bez wymaganej zgody organu nadzorującego, organ nie wskazał w ramach tego zarzutu żadnych innych okoliczności ani innych konkretnych "naruszeń przepisów prawa" ani nie uwzględnionych przez dyrektora szkoły wytycznych organu prowadzącego. Nie wskazano żadnych unormowań prawa, odnoszących się bezpośrednio do arkusza organizacji szkoły, a które przedstawiony arkusz naruszał. Ogólne wskazanie na skutek w postaci znaczącego wzrostu kosztów organizacji pracy szkoły i naruszenia zasad racjonalnego gospodarowania, nie spełnia tego wymogu. Jednak, co ważne, zarówno ze skargi, jak i z załączonych dokumentów do odpowiedzi na skargę wynika, że skarżąca przedłożyła organowi prowadzącemu w sumie aż 4 wersje arkusza organizacji szkoły (nie był to więc jeden arkusz). Oznacza to, w realiach rozpatrywanej sprawy, że arkusze organizacji szkoły musiały być poprawiane przez skarżącą stosownie do otrzymanych zaleceń oraz świadczy o współpracy z organem prowadzącym w zakresie ich przygotowania (znajduje to również odzwierciedlenie w pismach organu kierowanych do skarżącej w związku ze składanymi przez nią arkuszami). Można tu zaznaczyć, że były to arkusze: z dnia 17 kwietnia 2025 r., z dnia 24 kwietnia 2025 r., z dnia 6 maja 2025 r. oraz z dnia 27 maja 2025 r. Przy czym, co istotne, arkusz organizacji szkoły z dnia 6 maja 2025 r. został pozytywnie zaopiniowany w tej samej dacie przez Kuratorium Oświaty w Gdańsku (okoliczność poza sporem). Do tej opinii Sąd się jeszcze odniesie w dalszej części uzasadnienia. Nadto, jak wyjaśniła skarżąca we wniesionej skardze, z ostatniej wersji arkusza przesłanej organowi prowadzącemu w dniu 27 maja 2025 r. zostały usunięte wszystkie grupy. Do tego jednak ostatniego twierdzenia organ prowadzący w odpowiedzi na skargę nie odniósł się (poprzestając na piśmie skarżącej z dnia 15 maja 2025 r., w którym mowa jest "o przeoczeniu" zgody organu). Skoro z ostatniej wersji arkusza został wycofany podział, to niezasadnym jest zarzut stawiany skarżącej w tym zakresie w zaskarżonej uchwale. Nadto, z okoliczności podniesionych w skardze wynikało również, że organ prowadzący przed dniem 29 maja 2025 r. dysponował arkuszem organizacji szkoły (złożony w dniu 27 maja 2025 r. przez skarżącą), natomiast zatwierdzenie arkusza miało nastąpić 3 czerwca 2025 r. Na rozprawie sądowej w dniu 5 lutego 2026 r. pełnomocnik organu potwierdził ww. daty (nie mógł jednak odnieść się do podziału na grupy), wskazał przy tym, że arkusz został przekazany do zaopiniowania do Kuratorium. Ostatecznie opóźnienie nie było znaczne (29 maja/3czerwca) i zasadniczo wiązało się z opiniowaniem przez Kuratorium. Nie ulega też wątpliwości, że w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, arkusz organizacji szkoły został przez organ prowadzący zatwierdzony. W powyższym aspekcie sprawy, trzeba odnotować, że "z ustawy Prawo oświatowe nie wynika, aby w ramach wykonywania nadzoru nad działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych organ prowadzący szkołę był upoważniony do wskazywania sposobu wypełniania arkuszy organizacyjnych oraz ujednolicania informacji dla poszczególnych dyrektorów placówek oświatowych. Stosownie do treści art. 57 ust. 1 Prawa oświatowego, organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Przepis art. 58 zd. 1 Prawa oświatowego stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę, a w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej również organ sprawujący nadzór pedagogiczny, mogą ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie. Przepisy prawa oświatowego nie dają organowi wykonawczemu prawa do wydawania jakichkolwiek wytycznych do opracowywania arkusza organizacji szkoły lub przedszkola przez dyrektora szkoły lub przedszkola" (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2024r., II SA/Rz 1769/23). Także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2021 r., III SA/Gl 686/20, stwierdził, że przepisy ustawy "nie dają organowi wykonawczemu prawa do wydawania jakichkolwiek wytycznych do opracowywania arkusza organizacji szkoły lub przedszkola przez dyrektora szkoły lub przedszkola. Czym innym jest sprawowanie nadzoru, czy też zatwierdzenie konkretnych działań (w tym arkuszy organizacji poszczególnych placówek), które zazwyczaj jest czynnością następczą, a czym innym próba uprzedniego narzucenia dyrektorom placówek konkretnych rozwiązań i związania ich wytycznymi - nieznajdującymi oparcia w przepisach prawa. Ustalanie wiążących wytycznych, poprzez określenie sposobu sporządzania arkuszy organizacyjnych wkracza w zakres ustawowych zadań realizowanych przez kierujących nimi dyrektorów. Naruszeniem prawa jest zatem nałożenie na dyrektorów szkół i przedszkoli obowiązku kierowania się założeniami prawno-organizacyjnymi do sporządzenia arkuszy organizacyjnych". Przechodząc dalej, to przy ocenie zaskarżonej uchwały zwrócić należy również uwagę, że akt ten został podjęty pomimo negatywnej opinii z dnia 29 maja 2025 r. wyrażonej przez Pomorskiego Kuratora Oświaty w Gdańsku, w której według organu nadzoru pedagogicznego wykazano brak podstaw do wyrażenia pozytywnej opinii w sprawie odwołania skarżącej bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Podkreślić trzeba, że Pomorski Kurator Oświaty w przedmiotowej opinii podniósł, że w dniu 6 maja 2025 r. przeprowadził analizę arkusza organizacyjnego Powiatowego Zespołu Szkół [...] na rok szkolny 2025/2026 i stwierdził w zakresie podlegającym opiniowaniu jego zgodność z § 17 ust. 3 i 4 ww. rozporządzania MEN, co oznacza że organizacja pracy szkoły pozwala na realizację zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w kolejnym roku szkolnym. Wprawdzie ustawodawca nie przewidział związania organu treścią tej opinii, to jednak nie budzi wątpliwości, że zawarte w niej negatywne stanowisko tym bardziej obligowało organ prowadzący do wyczerpującego uzasadnienia wydawanego aktu (zwłaszcza w odniesieniu do arkuszu organizacji pracy szkoły), a w szczególności do przekonującego umotywowania przesłanek, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego wbrew opinii wydanej w trybie art. 66 ust. 2 u.p.o. Działania lub zaniechania dyrektora, mające potwierdzić zasadność stawianych zarzutów, muszą być każdorazowo dowiedzione w stosownym postępowaniu, poprzedzającym podjęcie aktu. Nadto, przyczyny te nie powinny budzić wątpliwości i zostać szczegółowo przedstawione oraz uargumentowane w uzasadnieniu uchwały. Brak w tym zakresie odpowiedniego uzasadnienia w treści zaskarżonej uchwały nie mógł przy tym zostać konwalidowany późniejszymi wyjaśnieniami organu, zawartymi w odpowiedzi na skargę, w której, w ramach polemiki z zarzutami skargi, przedstawiono pełniejsze uzasadnienie argumentacji zamieszczonej w zaskarżonej uchwale. Zwrócić bowiem należy uwagę, że odpowiedź na skargę jest aktem odrębnym niż akt zaskarżony. Jest pismem procesowym skierowanym do sądu i nie stanowi uzupełnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia ani nie jest środkiem służącym wyjaśnieniu motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu. W związku z tym nie może zastępować uzasadnienia w tym znaczeniu, że rozważania zawarte w odpowiedzi organu nie mogą zostać potraktowane jako element uzasadnienia zaskarżonego aktu i poddane kontroli sądu, zwłaszcza że prawidłowość uzasadnienia zarządzenia w przedmiocie odwołania dyrektora ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. ma doniosłe znaczenie dla oceny tego aktu, gdyż w przeciwnym razie wymykałby się on spod kontroli. Wszystkie istotne ustalenia (okoliczności) powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Sąd administracyjny, co do zasady, nie prowadzi postępowania dowodowego ani nie dokonuje ustaleń w sprawie. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Odnosząc się w tym miejscu do wniosków dowodowych wskazać należy, że wniosek dowodowy zawarty w odpowiedzi na skargę, a dotyczący dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę, w ocenie Sądu, dotyczy dopuszczenia dowodów z dokumentów stanowiących "akta sprawy administracyjnej", na podstawie których to dokumentów Sąd był zobowiązany rozpoznać sprawę. Zatem z dowodami tymi Sąd musiał się zapoznać i dokonać ich oceny bez wniosku organu w tym zakresie. Analogicznie jak z wnioskami dowodowymi zawartymi w skardze. Nadto, w zakresie wniosków dowodowych zawartych w skardze wyjaśnić trzeba, że sądowa kontrola aktów, takich jak zaskarżona uchwała, polega przede wszystkim na zbadaniu, czy wydający je organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, tj. przede wszystkim czy powołał się na właściwą przesłankę prawną ich podjęcia, a następnie szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, opierając je na wskazanym w tym uzasadnieniu materiale dowodowym. Kontrola ta ogranicza się zatem w głównej mierze do zbadania prawidłowości trybu wydania uchwały o odwołaniu ze stanowiska oraz sprawdzeniu, czy twierdzenia organu uzasadniające takie odwołanie mieszczą się w zakresie ustawowych przesłanek i nie są gołosłowne. Szczegółowe badania okoliczności odwołania, a zwłaszcza ocena ich trafności czy prawdziwości, nie mieści się już jednak w ramach tak rozumianej kontroli sądu administracyjnego, gdyż jest to kontrola merytoryczna, która leży przede wszystkim w gestii sądu powszechnego - sądu pracy w toku ewentualnego procesu wynikającego z powództwa, jakie skarżący mógłby wnieść przeciwko byłemu pracodawcy. Reasumując, mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem normy prawa materialnego, gdyż organ nie wykazał, że w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek", o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. stanowiącym podstawę jej podjęcia. Sąd pragnie wskazać, że odwołanie dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia, a zatem ze skutkiem natychmiastowym, będąc środkiem szczególnie dotkliwym, powinno być - czego organ prowadzący zdaje się nie dostrzegać - stosowane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś wskazane w zaskarżonej uchwale powody odwołania dyrektora takiego charakteru nie mają. Nie można w okolicznościach sprawy przyjąć, że waga i znaczenie postawionych skarżącej zarzutów mogły uzasadniać konieczność natychmiastowego odsunięcia skarżącej ze stanowiska, bowiem wskazane naruszenia nie mogły zagrozić funkcjonowaniu szkoły w zakresie realizowanych przez tę placówkę funkcji dydaktycznej, wychowawczej, czy oświatowej. Konstatując, to zdaniem Sądu gdyby nawet zgodzić się z organem, że skarżąca pełniąc funkcję dyrektora szkoły dopuściła się wszystkich zarzucanych jej uchybień, to i tak nie można przyjąć, że którekolwiek z tych naruszeń lub wszystkie łącznie stanowią "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. To nie ilość naruszeń (zdarzeń) konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony ale ich charakter. Jest on rozstrzygający. Organ nie wykazał wystąpienia zdarzeń czy też zachowań skarżącej, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania przez nią funkcji dyrektora szkoły. W reasumpcji powyższych rozważań Sąd uznał, że wydając zaskarżoną uchwałę naruszył art. 67 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie , bowiem przywołane przez organ okoliczności nie wypełniają pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", wskazanego w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej wraz z opłatą skarbową w wysokości 497 zł (punkt drugi sentencji wyroku.). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło