III SA/Gd 424/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-02-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, oparta na art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, została podjęta z naruszeniem prawa z powodu braku wykazania "szczególnie uzasadnionego przypadku"?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu o odwołaniu dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, uznając, że organ nie wykazał zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Przedstawione przez organ zarzuty, mimo ich liczby, nie miały charakteru wyjątkowego ani nadzwyczajnego, nie wykazywały bezpośredniego zagrożenia dla funkcjonowania szkoły i nie uzasadniały zastosowania nadzwyczajnego trybu odwołania w trakcie roku szkolnego. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie prawa do bycia wysłuchanym przez skarżącego przed podjęciem uchwały.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu Wejherowskiego odwołał J. T. ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół bez wypowiedzenia, powołując się na liczne naruszenia prawa, nieprawidłowości w zarządzaniu szkołą oraz odmowę współpracy z organem prowadzącym. Skarżący J. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały, zarzucając m.in. błędną wykładnię i zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego oraz naruszenie prawa do bycia wysłuchanym. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Zarządu Powiatu Wejherowskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. T. na uchwałę Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 17 czerwca 2025 r., nr VII/229/25 w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Powiatu Wejherowskiego na rzecz skarżącego J. T. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Powiatu Wejherowskiego, działając na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 107 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.), uchwałą z dnia 17 czerwca 2025 r., nr VIII/229/25, odwołał J. T. ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia. W uzasadnieniu uchwały podano, że zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony do odwołania J. T. ze stanowiska dyrektora z uwagi na wielokrotne, powtarzające się przypadki naruszania prawa, nieprawidłowości w zarządzaniu szkołą oraz odmowę współpracy z organem prowadzącym i organami Powiatu Wejherowskiego w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, przejawiające następującymi zachowaniami: 1. Utrudnianie przeprowadzenia kontroli Komisji Rewizyjnej zleconej przez Radę Powiatu Wejherowskiego, stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. W trakcie czynności kontrolnych J. T. wielokrotnie odmawiał udostępnienia żądanych dokumentów, udzielenia informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, kwestionował uprawnienia Komisji Rewizyjnej, a nawet wypowiadał publicznie komentarze personalnie dotyczące poszczególnych członków Komisji Rewizyjnej. Powyższe było jawnym lekceważeniem ustawowych uprawnień Rady Powiatu Wejherowskiego jako najwyższego organu Powiatu Wejherowskiego. 2. Liczne nieprawidłowości w organizacji pracy szkoły, w szczególności w zakresie: - niewykonywania obowiązkowych konsultacji i uzgadniania obowiązujących w szkole regulaminów ze wszystkimi istniejącymi na terenie placówki zakładowymi organizacjami związkowymi; - zaniechania wprowadzenia wszystkich zaleceń i zmian w treści wymaganych w szkole regulaminów - zgodnie z stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy; - nieprawidłowości w organizacji pracy szkoły i zarządzania personelem wykazane piśmie Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 15 marca 2024 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w Wejherowie (data wpływu 18 marca 2024 r.), ustalone w wyniku postępowania kontrolnego, zakończonego podpisaniem protokołu w dniu 6 marca 2024 r.; - nieprawidłowości w arkuszu organizacyjnym na rok 2024/2025 (niezgodność z rozporządzeniem Ministra Edukacji z 20 maja 2024 r., Dz. U. z 2024 r., poz. 781, w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół); - nieprawidłowości i zaniechania w zakresie dokonanych remontów i przebudów. Powyższe nieprawidłowości zostały wykazane w protokole z kontroli Komisji Rewizyjnej. 3. Wykonanie w obiekcie szkoły prac budowlanych i remontowych bez dokonania prawnie wymaganych zgłoszeń oraz bez uzyskania wymaganych prawnie pozwoleń na budowę. Powyższe dotyczą przede wszystkim zmiany sposobu użytkowania piwnicy poprzez zorganizowanie w niej strzelnicy wirtualnej oraz przebudowy poddasza. Powyższe prace wymagały dokonania zgłoszenia a nawet uzyskania pozwolenia na budowę, w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U z 2024 r., poz. 725 ze zm.). Budynek szkoły jest wpisany do miejskiej ewidencji zabytków i położony jest na obszarze wpisanym do rejestru zabytków jako układ krajobrazowo-urbanistyczny, co implikuje konieczność uzgodnień z miejskim konserwatorem zabytków. Powyższe zaniedbania mogą narazić Powiat Wejherowski na znaczne szkody z uwagi na konieczność poniesienia ewentualnych opłat legalizacyjnych lub przywrócenia stanu poprzedniego. Dodatkowo powoduje to zagrożenia narażania na odpowiedzialność za dopuszczenie do użytkowania do celów edukacyjnych oraz jako miejsc pracy pomieszczeń przebudowanych niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., znak [...] nakazał wstrzymać prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie pomieszczeń w obrębie sali nr [...] oraz przedłożenie inwentaryzacji wykonanych robót. Następnie decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r., znak [...], nakazał doprowadzenie do stanu poprzedniego części pomieszczeń w budynku Powiatowego Zespołu Szkół [...] na dz. nr [...] obr. [...], poprzez wykonanie rozbiórki ścian działowych w obrębie sali nr [...] na drugim piętrze w/w budynku dzielącej pomieszczenie klasowe na dwie odrębne sale lekcyjne z przedsionkiem. Sprawa jest również przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komendę Wojewódzką Policji w G. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. 4. Naruszenie przepisów dotyczących obowiązkowej współpracy ze związkami zawodowymi w zakresie przyznawania i wydatkowania środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, wykazanych w piśmie Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia 30 stycznia 2025 r., skutkujące skierowaniem zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w W. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 35 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. 5. Nieprawidłowości w regulaminie pracy w zakresie ustalenia prawidłowo norm czasu pracy dla pracowników niebędących nauczycielami, wskazane w wystąpieniu pokontrolnym Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 2 września 2024 r. Liczne naruszenia prawa pracy wskazane w załączonych do niniejszego pisma nakazach i wystąpieniach Państwowej Inspekcji Pracy. 6. Wykorzystanie przez J. T. niezgodnie z przeznaczeniem urządzenia do elektronicznej komunikacji z rodzicami i uczniami - dziennika elektronicznego Librus i wysłanie za jego pośrednictwem pisma do rodziców podważającego działania kontrolne Komisji Rewizyjnej. W szerokim wpisie J. T. wykorzystał dziennik elektroniczny do podważania czynności Komisji Rewizyjnej i antycypowania jej ustaleń, pomimo trwającej kontroli. Nadto J. T. wykorzystał dziennik elektroniczny do celu podważania działań i uprawnień organu prowadzącego i włączył rodziców do swoistego konfliktu z organem prowadzącym, który sam w ten sposób wykreował. Powyższe świadczy nie tylko o braku poważania dla organu prowadzącego i jego uprawnień, ale przede wszystkim jest przejawem skrajnej nielojalności oraz braku chęci współpracy. W sposób niedopuszczalny J. T. wykorzystał dziennik elektroniczny niezgodnie z jego przeznaczeniem i wobec rodziców uczniów szkoły podważył uprawnienia organu prowadzącego a wręcz wszczął kampanię oszczerstw wobec członków Zarządu i Rady Powiatu Wejherowskiego. Wielość i powtarzalność stwierdzonych uchybień, w szczególności w zakresie łamania przepisów prawa pracy oraz postawa J. T. w relacjach z organem prowadzącym pokazuje jednoznacznie, że dla dobra szkoły nie można dalej utrzymywać J. T. na funkcji dyrektora szkoły. J. T. dopuszcza się powtarzających naruszeń prawa, ale nie współpracuje z organem prowadzącym w celu ich eliminacji. Co więcej w sposób niedopuszczalny kreuje sytuacje konfliktowe i sam je eskaluje, samemu ustawiając się w ewidentnej kontrze w stosunku do organu prowadzącego oraz załogi i związków zawodowych. Taki sposób zarządzania szkolą stanowi ewidentne zagrożenia dla prawidłowego przebiegu procesu dydaktycznego i renomy szkoły, co przede wszystkim zagraża dobru uczniów i podważa podstawowy cel placówki oświatowej. Odnotowano, że Pomorski Kurator Oświaty w piśmie z dnia 21 marca 2025 r. wyraził opinię negatywną w sprawie odwołania J. T. ze stanowiska dyrektora bez wypowiedzenia. Dodano, że już po otrzymaniu opinii Kuratora Oświaty odnaleziono pismo Okręgowego Inspektoratu Pracy w G. z dnia 15 marca 2024 r., w którym wskazano na nieprawidłowości w zarządzeniu pracą szkoły w postaci: - organizowaniu zajęć lekcyjnych w pomieszczeniu nieprzystosowanym do prowadzenia takich zajęć; - organizowania zajęć pod nazwą "Edukacja czytelnicza", które faktycznie były zastępstwami za nieobecnych nauczycieli, w warunkach i pomieszczeniach nieprzystosowanych do tego rodzaju zadań (39 uczniów w jednym pomieszczeniu bez odpowiedniej wentylacji i liczby miejsc siedzących); - powierzanie nauczycielowi bibliotekarzowi zastępstw w ramach pensum i z przekroczeniem pensum, co uniemożliwiało prawidłowe realizowanie zadań biblioteki szkolnej; - powierzanie pedagogowi szkolnemu dużej liczby zastępstw za nieobecnych nauczycieli w ramach, obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy, co ograniczało możliwość wykonywania zadań pedagoga szkolnego; - zgłoszenie do organu prowadzącego niezgodnej ze stanem faktycznym informacji, iż A. J. w roku szkolnym 2022/2023 pełniła funkcję pedagoga specjalnego oraz nieprawdziwej informacji w arkuszu organizacyjnym w zakresie liczby godzin przydzielonych specjalistom; - braki dokumentacji dotyczącej szkoły branżowej II stopnia; - realizowanie przed dyrektora zajęć z przedmiotu "Programowanie aplikacji desktopowych" w ramach tzw. doraźnych zastępstw stałych, bez zgody i wiedzy organu prowadzącego; - nieprzydzielanie zastępstw doraźnych za przedmiot "Podstawy przedsiębiorczości" w pierwszej kolejności nauczycielowi posiadającemu odpowiednie kwalifikacje; - zaniechanie działań organizacyjnych dla zabezpieczenia w odpowiedni sposób księgozbiorów biblioteki szkolnej. Powyższe fakty potwierdzają ustalenia zarządu odnośnie nieprawidłowego zarządzenia szkołą, w szczególności w zakresie zarządzania zasobami kadrowymi i czasem pracy, organizacją zajęć, dysponowaniem środkami publicznymi, zapewniania bezpieczeństwa uczniów i pracowników. Nadto wykazują, że nieprawidłowości te powtarzają się od dłuższego czasu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą uchwałę Zarządu Powiatu Wejherowskiego wniósł, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, J. T., domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: a) art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zarzuty kierowane przez organ przeciwko skarżącemu stanowią "przypadek szczególnie uzasadniony", o którym mowa ww. przepisie, w związku z tym uzasadniają odwołanie go ze stanowiska bez wypowiedzenia; b) art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie ziściła się przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", będąca przesłanką konieczną do odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym; c) art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy organ prowadzący nie zwrócił się do Pomorskiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia po "odnalezieniu" pisma Okręgowego Inspektoratu Pracy w G. z dnia 15 marca 2024 r., pomimo tego, że ww. przepis wymaga zasięgnięcia opinii kuratora, a negatywna opinia kuratora oświaty z dnia 21 marca 2025 r. nie obejmowała zarzutów czynionych skarżącemu na podstawie ww. pisma Okręgowego Inspektoratu Pracy w G.; d) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez niewysłuchanie skarżącego przed wydaniem przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego uchwały o jego odwołaniu ze stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...], tym samym brak umożliwienia skarżącemu odniesienia się do zarzutów przedstawianych mu przez organ prowadzący. W skardze zawarto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów w postaci: a) zawiadomienia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły z dnia 17 czerwca 2025 r. - na potwierdzenie faktu odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia, daty odwołania; b) uchwały Zarządu Powiatu Wejherowskiego nr VII/229/25 z dnia 17 czerwca 2025 r. wraz z uzasadnieniem - na potwierdzenie faktu odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły Powiatowego Zespołu Szkół [...], daty odwołania, powodów odwołania, braku podstaw do odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora bez wypowiedzenia, c) umowy o pracę skarżącego z dnia 30 sierpnia 2023 r. - na potwierdzenie przebiegu zatrudnienia skarżącego; d) dokumentu powierzenia skarżącemu stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] z dnia 1 września 2022 r. - na potwierdzenie przebiegu zatrudnienia skarżącego; e) uchwały Zarządu Powiatu Wejherowskiego nr VI/574/22 z dnia 26 lipca 2022 r. - na potwierdzenie przebiegu zatrudnienia skarżącego; f) uchwały Rady Powiatu Wejherowskiego nr VII/III/15/24 z dnia 14 czerwca 2024 r. - na potwierdzenie uprawnień Komisji Rewizyjnej do przeprowadzenia kontroli w Powiatowym Zespole Szkół [...], zakresu tej kontroli i okresu jej przeprowadzenia; g) uchwały Rady Powiatu Wejherowskiego nr VII/VI/46/24 z dnia 18 października 2024 r. - na potwierdzenie uprawnień Komisji Rewizyjnej do przeprowadzenia kontroli w Powiatowym Zespole Szkół [...], zakresu tej kontroli i okresu jej przeprowadzenia; h) uchwały Rady Powiatu Wejherowskiego nr VI/VII/102/19 z dnia 14 czerwca 2019 r. wraz ze statutem Powiatu Wejherowskiego - na potwierdzenie uprawnień Komisji Rewizyjnej do przeprowadzenia kontroli w Powiatowym Zespole Szkół [...], zakresu tej kontroli i okresu jej przeprowadzenia. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przeprowadzenie ww. dowodów z dokumentów jest konieczne wobec nieprzeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego przez organ, który nie zawiadomił skarżącego o toczącym się postępowaniu zakończonym uchwaleniem zaskarżonej uchwały, co za tym idzie skarżącemu uniemożliwiono odniesienie się do zarzutów organu przed powzięciem ww. uchwały, zatem konieczne jest ustosunkowanie się skarżącego do nich na etapie postępowania sądowoadministracyjnego i w tym celu przedłożenie załączonych do skargi dokumentów. W skardze zawarto również wniosek o zobowiązanie Starostwa Powiatowego w Wejherowie do złożenia: a) wniosku skierowanego do Pomorskiego Kuratora Oświaty w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo Oświatowe, w sprawie wydania opinii dotyczącej zamiaru odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia; b) opinii Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 21 marca 2025 r. w sprawie odwołania ze skarżącego stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia; i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie faktu wydania przez Pomorskiego Kuratora Oświaty negatywnej opinii w sprawie zamiaru odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia, odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły z naruszeniem prawa, niezasadności przesłanek odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły bez wypowiedzenia; c) korespondencji pomiędzy dyrekcją Powiatowego Zespołu Szkół [...] a Starostwem Powiatowym w Wejherowie dotyczącej kontroli przeprowadzanej przez Komisję Rewizyjną Rady Powiatu Wejherowskiego w okresie od 17 czerwca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., w szczególności: - pisma dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] do Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej nr [...] z dnia 10 lipca 2024 r.; - pisma dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] do Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej nr [...] z dnia 8 października 2024 r., - pisma dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] do Przewodniczącego Rady Powiatu Wejherowskiego nr [...] z dnia 8 października 2024 r.; i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie powodów i podstaw odmówienia przez skarżącego poddania szkoły kontroli Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu Wejherowskiego w roku 2024, zasadności takiego działania skarżącego. Wskazano, że Zarząd Powiatu Wejherowskiego nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego, nie zawiadamiając skarżącego o toczącym się postępowaniu zakończonym uchwaleniem zaskarżonej uchwały, co za tym idzie skarżącemu uniemożliwiono odniesienie się do zarzutów organu przed powzięciem ww. uchwały. Skarżący nie jest w posiadaniu dokumentów, na które organ powołuje się w uzasadnieniu uchwały nr VII/229/25 z dnia 17 czerwca 2025 r., zatem konieczne jest zobowiązanie go do przedłożenia ww. dokumentów, w celu umożliwienia skarżącemu stosunkowania się do stawianych mu zarzutów i dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Wniesiono także o zobowiązanie Powiatowego Zespołu Szkół [...] do złożenia: a/ wszystkich opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w W. wydanych od dnia 1 września 2022 r. do dnia 30 czerwca 2025 r., z uwzględnieniem opinii nr [...] i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie braku konieczności uzgadniania z Miejskim Konserwatorem Zabytków w W. prac budowlanych i remontów prowadzonych wewnątrz budynku szkoły PZS [...], b) wszystkich pism, postanowień, zaleceń, decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. w okresie od dnia 1 września 2022 r. do dnia 30 czerwca 2025 r. wraz z pismami dyrekcji PZS [...], z uwzględnieniem odwołania dyrektora PZS [...] na decyzję z dnia 6 czerwca 2025 r. nr [...], i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie niezasadności zarzutów wobec skarżącego dotyczących zaniedbań w zakresie prowadzonych prac budowlanych i remontów w PZS [...], c) wystąpienia pokontrolnego Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 2 września 2024 r. i wszystkich pism dyrekcji Powiatowego Zespołu Szkół [...] do ww. organu w odpowiedzi na ww. wystąpienie, i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie niezasadności zarzutów wobec skarżącego dotyczących nieprawidłowości w regulaminie pracy, d) pisma Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia 30 stycznia 2025 r. i wszystkich pism dyrekcji Powiatowego Zespołu Szkół [...] do ww. organu w odpowiedzi na ww. pismo, i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie niezasadności zarzutów wobec skarżącego dotyczących braku współpracy ze związkami zawodowymi, e) pisma Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia 15 marca 2024 r. i wszystkich pism dyrekcji Powiatowego Zespołu Szkół [...] do ww. organu w odpowiedzi na ww. pismo, i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie niezasadności zarzutów wobec skarżącego dotyczących nieprawidłowości w zarządzaniu pracą szkoły, f) wszelkiej dokumentacji związanej z przebudową poddasza oraz zaaranżowaniem piwnicy na strzelnicę wirtualną, i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów - na potwierdzenie posiadania przez Powiatowy Zespół Szkół [...] wszelkich pozwoleń i zgód na realizację ww. przedsięwzięć. Podano, że Zarząd Powiatu Wejherowskiego nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego, nie zawiadamiając skarżącego o toczącym się postępowaniu zakończonym uchwaleniem zaskarżonej uchwały, co za tym idzie skarżącemu uniemożliwiono odniesienie się do zarzutów organu przed powzięciem ww. uchwały. Skarżący nie jest w posiadaniu dokumentów, na które organ powołuje się w uzasadnieniu uchwały nr VII/229/25 z dnia 17 czerwca 2025 r., ani tych, które świadczą o bezzasadności stawianych wobec niego zarzutów, zatem konieczne jest zobowiązanie Powiatowego Zespołu Szkół [...] do przedłożenia ww. dokumentów, w celu umożliwienia skarżącemu stosunkowania się do stawianych mu zarzutów i dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Pełnomocnik skarżącego w obszernym uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, dokonał interpretacji pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" użytego przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowego. Konstatując, że żadna z przywołanych przez Zarząd Powiatu Wejherowskiego przesłanek uzasadniających odwołanie skarżącego ze stanowiska dyrektora nie stanowi "przyczyny szczególnie uzasadnionej". Pełnomocnik skarżącego ponadto odniósł się do zarzutów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, stwierdzając, że są one bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Powiat Wejherowski, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi. Wskazano, że to, czy zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, należy do wyłącznej kompetencji Zarządu Powiatu wykonującego w tym wypadku funkcję organu prowadzącego. Art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, upoważniając Zarząd Powiatu do podjęcia takiej decyzji, pozostawił też w jego wyłącznej kompetencji ocenę, czy takie szczególne okoliczności zachodzą. Ocena ta i wynikająca z niej decyzja leżą w zakresie pozostawionym do uznania (oceny) Zarządu Powiatu. Ocena ta nie ma charakteru dowolnego. Zarząd swoją decyzję podjął po zasięgnięciu wymaganej opinii Pomorskiego Kuratora Oświaty i po wszechstronnym rozważeniu wszystkich znanych mu okoliczności, a podjętą uchwałę szeroko uzasadnił na piśmie. W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę oraz wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków radnych - członków Komisji Rewizyjnej: D. H., K. G. i E. P., - na okoliczność przebiegu kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Komisję Rewizyjną w Powiatowym Zespole Szkół [...], utrudniania pracy komisji przez skarżącego, ustaleń z przeprowadzonej kontroli. Na rozprawie pełnomocnik organu cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków zawartych w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest jedynie jego legalność czyli zgodność danego aktu z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego jego wydanie. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W takim wypadku kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest uchwała nr VII/229/25 Zarządu Powiatu Wejherowskiego z dnia 17 czerwca 2025 r. w sprawie odwołania J. T. (skarżącego) ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół [...] bez wypowiedzenia z dniem podjęcia przedmiotowej uchwały. Na wstępie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż akty powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych (por. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96, ONSA 1997/2/48), a zatem poddane w niniejszej sprawie kontroli sądowej uchwała o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., podlegającym - jak zostało powyżej wskazane - kognicji sądów administracyjnych. Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.; dalej jako "u.p.o."), a ściśle mówiąc przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone m.in. w art. 66 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa. Z kolei zgodnie z art. 66 ust. 1 u.p.o. organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3; 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Mając na uwadze powyższe uregulowania, a w szczególności treść przepisu art. 66 ust. 1 u.p.o. należy podkreślić, że zakres swobody służącej właściwemu organowi przy odwoływaniu z funkcji dyrektora szkoły został przez ustawodawcę ograniczony wyłącznie do przypadków wskazanych w tym przepisie, których z kolei zaistnienie bądź obliguje organ powierzający nauczycielowi stanowisko kierownicze do podjęcia decyzji o jego odwołaniu (art. 66 ust. 1 pkt 1), bądź też daje temu organowi wyłącznie taką możliwość (art. 66 ust. 1 pkt 2). W rozpoznawanej sprawie, co wynika z podstawy prawnej zaskarżonej uchwały, Zarząd Powiatu Wejherowskiego odwołał skarżącego ze stanowiska Dyrektora Powiatowego zespołu Szkół [...] w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., statuujący podstawę fakultatywnego odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże obwarowując to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii Kuratora Oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako zaistnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przesłanka ta, jako pojęcie nieostre wymagała interpretacji, a ta została już wypracowana w procesie stosowania prawa i nie budzi wątpliwości Sądu, co do desygnatów, jakie mieszczą się w tym pojęciu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym - zarówno na gruncie analogicznie brzmiącego i obowiązującego do dnia 1 września 2017 r. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej jako "u.s.o."), jak i art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. - przyjęto bowiem, że przewidziana wskazaną normą prawną instytucja jest instytucją wyjątkową, a zatem ustawodawca dopuszcza jej stosowanie (tj. odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia) tylko w razie zaistnienia sytuacji o takim wyjątkowym, szczególnym czy nadzwyczajnym charakterze ("w przypadkach szczególnie uzasadnionych"). Zatem nie każde naruszenie prawa może powodować odwołanie z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., a tylko tak istotne (poważne, rażące) naruszenie prawa, które można zakwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Akcentuje się przy tym, że skoro ww. przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole, to powinien być interpretowany ściśle. Artykuł 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. stanowi bowiem wyjątek od zasady stabilności zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Wskazuje się przy tym także, że analiza art. 66 ust. 1 u.p.o. pozwala na stwierdzenie, iż odwołanie dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b lub c ust. 1 tego artykułu, tj. w przypadku ustalenia negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 u.p.o. (w zakresie prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki) czyli w zakresie działalności finansowej i administracyjnej szkoły (placówki), jak też w przypadku złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 u.p.o. Muszą to być zatem inne przypadki "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wymienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2021 r., III SA/Gd 115/21). W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że "przypadki szczególnie uzasadnione", o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. (czy uprzednio w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.), to sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, a zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego. Przypadki te dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest jednolite i konsekwentne (por. wyroki: z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14; z dnia 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15; z dnia 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15; z dnia 23 marca 2022 r., III OSK 2784/21; z dnia 2 czerwca 2022 r., III OSK 5073/21). Omawiana przesłanka dotyczy więc sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, gdy naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków kierowniczych przez tę osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działania lub zaniechania) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia musza być tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Chodzi przy tym o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie "w szczególnie uzasadnionym przypadku" powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Innymi słowy, powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz", a nie ze zdarzeń przyszłych i niepewnych. Warto wskazać, że za "przyczyny szczególnie uzasadnione" uznano w orzecznictwie m.in.: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 marca 2015 r., II SA/Bk 1179/14); błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2014 r., IV SA/Gl 970/13); notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2006 r., II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK 365/17). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach. Jak zostało to już powyżej zasygnalizowane ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. posłużył się słowem "może", co oznacza, że odwołanie ze stanowiska w tym trybie jest fakultatywne i oparte na uznaniu, które nie może być dowolne i nieuzasadnione. Uznanie nie oznacza dowolności, gdyż organ ograniczony jest koniecznością stosownego wykazania przesłanek uzasadniających odwołanie. Omawiany przepis ma bowiem charakter gwarancyjny a jego celem jest zapewnienie stabilności zatrudnienia i wyłączenie możliwości odwołania dyrektora z błahych powodów. Proces odwołania dyrektora powinien zatem przebiegać w dwóch etapach. Pierwszym etapem winno być sformułowanie przyczyn odwołania, a kolejnym ustalenie, czy przyczyny te wyczerpują znamiona "szczególnie uzasadnionego przypadku". Zarządzenie o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego wymaga przy tym wyczerpującego uzasadnienia stanowiska zajętego przez organ, gdyż ustalenie znaczenia pojęcia "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" nie może być podejmowane w sposób abstrakcyjny, lecz powinno uwzględniać okoliczności faktyczne, będące podstawą wydania aktu i uzasadniające jego wydanie. W rozpatrywanej sprawie, Zarząd Powiatu Wejherowskiego przed podjęciem zaskarżonej uchwały, zdaniem Sądu, spełnił wymogi w postaci uprzedniego zasięgnięcia opinii kuratora oświaty (opinia Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 21 marca 2025 r.) oraz uzasadnił ją, wskazując w uzasadnieniu motywy, które - w ocenie Zarządu - przemawiały za odwołaniem skarżącego w trybie z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. bez wypowiedzenia. Jednakże - nie przesądzając o zasadności zarzutów i zastrzeżeń formułowanych przez Zarząd Powiatu wobec skarżącego - z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby przedstawione przez organ okoliczności stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Jak wskazano powyżej, przyczyny odwołania dyrektora w omawianym trybie powinny mieć z jednej strony charakter odrębny od przypadków objętych regulacją określoną w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b i c u.p.o., a z drugiej strony muszą to być przypadki wyjątkowe, dotyczące takich szczególnych okoliczności leżących po stronie zachowania dyrektora szkoły, których wystąpienie powinno w sposób oczywisty wskazywać na niemożność dalszego sprawowania przez niego funkcji kierowniczej z uwagi na niebezpieczeństwo destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły i wypełnianiu przez nią swoich zadań. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała zawiera wprawdzie uzasadnienie do poszczególnych zarzutów, niemniej jednak, uzasadnienia tego nie można uznać za wystarczające w świetle art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. i wynikającej z niego konieczności wykazania "szczególnie uzasadnionego przypadku", stanowiącej podstawę do natychmiastowego (bo w trakcie roku szkolnego) odwołania skarżącego z funkcji dyrektora szkoły. Wśród wielu zdarzeń opisanych przez organ brak jest sytuacji odpowiadającej wymaganiom dla wąsko pojmowanej, kwalifikowanej przesłanki, określonej jako "szczególnie uzasadniony przypadek", w której ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w ramach oznaczonych wyżej granic kognicji sądu administracyjnego, rolą Sądu orzekającego nie jest motywowanie rozstrzygnięć organu i poszukiwanie argumentacji przemawiającej za prawidłowością stanowiska prezentowanego w kontrolowanym akcie. To rzeczą organu było wykazanie, iż zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający odwołanie skarżącego z zajmowanego stanowiska w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Takich okoliczności organ jednak nie wykazał. Wymogu tego nie spełniają ogólnikowe stwierdzenia. Organ nie powiązał stawianych zarzutów z opisywanymi zdarzeniami i nie wyjaśnił, jak zarzucane naruszenia mogą aktualnie (na chwilę podjęcia zaskarżonej uchwały) zagrażać realizacji przez placówkę podstawowych jej funkcji dydaktycznych, oświatowych i wychowawczych oraz nie wskazał dlaczego uważa, że opisywane okoliczności kwalifikują się do kategorii uznawanej za "szczególnie uzasadniony przypadek". Zarzuty postawione przez organ skarżącemu jako dyrektorowi szkoły mimo znacznej liczby dają się połączyć w pewne powiązane zagadnienia. W opinii Sądu, większość wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwale uchybień stanowią w istocie zarzuty odnoszące się do kwestii zarzadzania placówką, a zatem administrowania i finansów. Te zaś okoliczności mogą być ewentualnie podstawą rozważań w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.o., dokonana zaś we wcześniejszych rozważaniach Sądu analiza art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. dowodzi, że przyczyny odwołania dyrektora w omawianym trybie powinny mieć z jednej strony charakter odrębny od przypadków objętych regulacją wskazaną w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b i c u.p.o., a z drugiej strony muszą to być przypadki wyjątkowe, dotyczące takich szczególnych okoliczności leżących po stronie zachowania dyrektora szkoły, których wystąpienie powinno w sposób oczywisty wskazywać na niemożność dalszego sprawowania przez niego funkcji kierowniczej z uwagi na niebezpieczeństwo destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły i wypełnianiu przez nią swoich zadań. Rozwijając ten wątek wskazać trzeba, że problematyka ujęta w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, a dotycząca nieprawidłowego zarządzania szkołą, w szczególności zarządzania zasobami kadrowymi i czasem pracy, organizacją zajęć, dysponowaniem środkami publicznymi, zapewnieniem bezpieczeństwa uczniów i pracowników, wpisuje się w zakres art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o. Zapis ten z kolei odsyła do art. 57 ust. 2 u.p.o. Ta zaś regulacja wskazuje na sprawy finansowe i administracyjne, w szczególności prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki. Niewątpliwie kwestie pracownicze, właściwa organizacja pracy jednostki i sprawy gospodarowania środkami pieniężnymi mieszczą się we wskazanym zakresie. Skoro ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt i pkt 2 u.p.o. wyodrębnił podstawy odwołania dyrektora przez organ prowadzący określając odrębne przesłanki dla każdej z nich o odmienne skutki prawne, to nie można zapisów tych stosować zamiennie czy łącznie. Wyraźne odróżnienie komentowanej podstawy odwołania dokonywanego w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" oznacza, że chodzi o dwie różne przesłanki odwołania. Innymi słowy, sama negatywna ocena pracy nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w znaczeniu art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Przy czym, co wymaga stanowczego podkreślenia, Sąd w ramach prowadzonego postępowania nie dokonuje oceny istnienia przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.o. Intencją przeprowadzanej analizy jest wykazanie, że przedstawione przez organ uchybienia skarżącego nie wypełniają przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Tym bardziej, że formułowane w tym zakresie zarzuty odnoszą się w dużej mierze do naruszenia praw pracowniczych i nie wykazują żadnych okoliczności stanowiących zagrożenie dla celów prowadzonej jednostki, tj. misji edukacyjnej, wychowawczej czy oświatowej. Nie wskazano na żadne konkretne zagrożenia, czy niebezpieczeństwo dla funkcjonowania jednostki wynikające z zarzucanego postępowania dyrektora. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przedstawioną wyżej argumentacją nie bagatelizuje uchybień, które zostały stwierdzone w toku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, jednakże zauważa, co wynika z protokołu kontroli dokonanej przez Komisję Rewizyjną, że w Powiatowym Zespole Szkół [...] wprowadzono i zrealizowano większość zaleceń Państwowej Inspekcji Pracy. Niewątpliwie istotne znaczenie dla odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora miała, wskazywana przez organ, kwestia braku współpracy z organem prowadzącym, i jak to ujął organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, co było akcentowane w zarzucie utrudniania przeprowadzenia kontroli Komisji Rewizyjnej zleconej przez Radę Powiatu Wejherowskiego, jawne lekceważenie przez skarżącego ustawowych uprawnień Rady Powiatu Wejherowskiego. Zdaniem Sądu, takie naruszenia nie spełniają przesłanki kwalifikowanej postaci "przypadku" w odwołaniu w trybie natychmiastowym. Wątpliwości budzić może profesjonalizm skarżącego przy wykorzystaniu Librusa do wyrażenia swojej opinii na temat działań i uprawnień organu prowadzącego. Z całą pewnością nie jest to jednak okoliczność, która dawałyby podstawę do zwolnienia dyrektora szkoły w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, że konflikt z organem prowadzącym nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadnia odwołania dyrektora szkoły na tej podstawie (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2022 r., III OSK 6593/21). W tym miejscu ponownie należy wskazać, że odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. stanowi instytucję wyjątkową, co oznacza, że wystąpić musi zdarzenie nadzwyczajne, destabilizujące funkcjonowanie szkoły i wywołujące konieczność natychmiastowego odsunięcia dyrektora od kierowania szkołą. Ewentualne narażenie Powiatu Wejherowskiego na znaczną szkodę z uwagi możliwość poniesienia opłat legalizacyjnych lub przywrócenia stanu poprzedniego, czy ewentualne narażenie na odpowiedzialność za dopuszczenie do użytkowania do celów edukacyjnych oraz jako miejsce pracy pomieszczeń przebudowanych niezgodnie z przepisami prawa, podnoszone w zarzucie dotyczącym wykonywania w obiekcie szkoły prac budowlanych i remontowych bez dokonania prawnie wymaganych zgłoszeń oraz bez uzyskania wymaganych prawnie pozwoleń na budowę, nie stanowi przesłanki do uznania, że na dzień powzięcia uchwały miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający odwołać dyrektor z zajmowanego stanowiska. Podkreślić należy, że działania lub zaniechania dyrektora, mające potwierdzić zasadność stawianego zarzutu, musi być każdorazowo dowiedzione w stosownym postępowaniu, poprzedzającym podjęcie aktu. Brak w tym zakresie odpowiedniego uzasadnienia w treści zaskarżonej uchwały nie mógł przy tym zostać konwalidowany późniejszymi wyjaśnieniami organu, zawartymi w odpowiedzi na skargę, w której przy okazji polemiki z zarzutami skargi przedstawiono pełniejsze uzasadnienie stawianego skarżącemu w tym zakresie zarzutu. Zwrócić należy uwagę, że odpowiedź na skargę jest aktem odrębnym niż akt zaskarżony. Jest pismem procesowym skierowanym do Sądu i nie stanowi uzupełnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia ani nie jest środkiem służącym wyjaśnieniu motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu. W związku z tym nie może zastępować uzasadnienia w tym znaczeniu, że rozważania zawarte w odpowiedzi organu nie mogą zostać potraktowane jako element uzasadnienia zaskarżonego aktu i poddawane kontroli Sądu, zwłaszcza że prawidłowość uzasadnienia uchwały w przedmiocie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. ma doniosłe znaczenie dla oceny tego aktu, co szczegółowo wywiedziono już wyżej, gdyż w przeciwnym razie wymyka się on spod jakiejkolwiek kontroli Sądu albo organu nadzoru. Nadto, odnosząc się do zarzutu naruszenia przez skarżącego przepisów dotyczących obowiązkowej współpracy ze związkami zawodowymi w zakresie przyznawania i wydatkowania środków z Zakładu Funduszu Świadczeń Socjalnych, skutkującego skierowaniem zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w W. o podejrzenie popełnienia przestępstwa, wskazać należy, że do dnia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd, a więc tym bardziej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały nie było pewności, że skarżącemu zarzut popełnienia czynu zabronionego (art. 35 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych) zostanie przedstawiony, tak więc o przypisaniu skarżącemu popełnienia przestępstwa można mówić w kategoriach zdarzenia przyszłego i niepewnego. Podejmowanie przez upoważnione organy czynności sprawdzających celem ustalenia, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego, nie przesądza o zasadności zastosowania wobec osoby zajmującej kierownicze stanowisko w szkole szczególnego trybu odwołania z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt III OSK 4789/21). Stanowisko to odnosi się również do podnoszonej w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały kwestii prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Komendę Wojewódzką Policji w G. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa związanego z wykonanie w obiekcie szkoły prac budowlanych i remontowych bez dokonania prawnie wymaganych zgłoszeń oraz bez uzyskania wymaganych prawnie pozwoleń na budowę. Zdaniem Sądu, w motywach zaskarżonej uchwały w istocie nie wykazano, by ujawnione naruszenia były tego rodzaju i były na tyle istotne, że zachodziła konieczność odwołania dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, a tym samym, że odsunięcie z zajmowanej funkcji musiało być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających, szczególnie, że zarzuty dotyczą sytuacji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały i dokumentów do niej załączonych, które miały miejsce w 2022, 2023 i 2024 roku, natomiast uchwała została podjęta dopiero w czerwcu 2025 r. Wyjaśnić przy tym należy, że to nie ilość zdarzeń konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony, ale ich charakter. Tym samym nawet większa liczba uchybień, dających podstawę do rozważenia przez organ odwołania dyrektora z końcem roku szkolnego, nie daje organowi uprawnień do zastosowania nadzwyczajnego trybu odwołania dyrektora, tj. w trakcie roku szkolnego i bez wypowiedzenia. Odwołanie dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. ze skutkiem natychmiastowym, jako środek szczególnie dotkliwy, powinno być stosowane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Podane w zaskarżonej uchwale powody, w ocenie Sądu, takiego charakteru nie posiadają, jakkolwiek wskazują na pewne uchybienia w zakresie administrowania placówką, to nie sposób uznać aby ich waga i znaczenie mogły uzasadniać konieczność natychmiastowego usunięcia skarżącego ze stanowiska z pominięciem trybów zarezerwowanych dla takiego odwołania dyrektora szkoły przewidzianych w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b i c u.p.o., gwarantujących dyrektorowi określone formy obrony swojego stanowiska i to w sytuacji, gdy w istocie wskazane naruszenia nie miały charakteru zagrażających destabilizacji funkcjonowania szkoły w zakresie realizowanych przez tę placówkę funkcji dydaktycznych. Odnotować należy, że tożsame stanowisko zawarł w swojej opinii Pomorski Kurator Oświaty. Kurator wydając negatywną opinię w sprawie odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora uznał, że waga oraz charakter przyczyn mających stanowić podstawę odwołania skarżącego bez wypowiedzenia świadczą o tym, że nie stanowią one szczególnie uzasadnionych przypadków warunkujących zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Odnosząc się do zarzutu braku wysłuchania skarżącego przed podjęciem uchwały, wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zawraca się uwagę, że brak zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2023 r., II SA/Rz 1025/22) nie oznacza, że organ może w postępowaniu poprzedzającym odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora działać dowolnie, bez jakichkolwiek reguł. Zgodnie bowiem z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie natomiast do art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W postępowaniu o odwołanie z funkcji dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym skarżącemu powinny być zapewnione podstawowe gwarancje w postaci prawa do bycia wysłuchanym oraz prawa do odniesienia się do stawianych mu zarzutów. Zdaniem Sądu, tkwią one immanentnie w zasadzie demokratycznego państwa prawnego i nawet bez istnienia szczegółowej regulacji w tym zakresie powinny zostać zastosowane przez organ. Sąd podziela prezentowany w doktrynie pogląd, w świetle którego, zasady prawdy obiektywnej, interesu społecznego, słusznego interesu obywateli, a także zasada wysłuchania wyrażają wartości ogólne dla całego systemu prawa, a zatem wartości, na których opiera się cały porządek prawny, a w rezultacie powinny być realizowane we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez organy administracji publicznej z udziałem podmiotów zewnętrznych. Mając na uwadze powyższe, za zasadne Sąd uznał zarzuty pozbawienia skarżącego prawa do bycia wysłuchanym. Zaznaczyć jednak należy, że postępowanie określone w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. z istoty rzeczy ma przebiegać szybko, tak aby możliwa była reakcja na sytuację zagrażającą funkcjonowaniu szkoły, dająca podstawę do odwołania dyrektora placówki w czasie trwania roku szkolnego ze skutkiem natychmiastowym. Co, w niniejszej sprawie, jak szeroko omówiono powyżej, nie miało miejsca. Jak wskazano na wstępie, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, nie zostały spełnione materialnoprawne przesłanki zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Odnosząc się w tym miejscu do wniosków dowodowych wskazać należy, że wniosek dowodowy zawarty w odpowiedzi na skargę, a dotyczący dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę, w ocenie Sądu, dotyczy dopuszczenia dowodów z dokumentów stanowiących "akta sprawy administracyjnej", na podstawie których to dokumentów Sąd był zobowiązany rozpoznać sprawę. Zatem z dowodami tymi Sąd musiał się zapoznać i dokonać ich oceny bez wniosku organu w tym zakresie. W zakresie wniosków dowodowych zawartych w skardze wyjaśnić trzeba, że sądowa kontrola aktów, takich jak zaskarżona uchwała, polega przede wszystkim na zbadaniu, czy wydający je organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, tj. przede wszystkim czy powołał się na właściwą przesłankę prawną ich podjęcia, a następnie szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, opierając je na wskazanym w tym uzasadnieniu materiale dowodowym. Kontrola ta ogranicza się zatem w głównej mierze do zbadania prawidłowości trybu wydania uchwały o odwołaniu ze stanowiska oraz sprawdzeniu, czy twierdzenia organu uzasadniające takie odwołanie mieszczą się w zakresie ustawowych przesłanek i nie są gołosłowne. Szczegółowe badania okoliczności odwołania, a zwłaszcza ocena ich trafności czy prawdziwości, nie mieści się już jednak w ramach tak rozumianej kontroli sądu administracyjnego, gdyż jest to kontrola merytoryczna, która leży przede wszystkim w gestii sądu powszechnego - sądu pracy w toku ewentualnego procesu wynikającego z powództwa, jakie skarżący mógłby wnieść przeciwko byłemu pracodawcy. Zatem, przeprowadzenie dowodów, o jakie wnosił skarżący, nie miałoby zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nadto dodać należy, że niektóre dokumenty, tj. wniosek skierowany do Pomorskiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie zamiaru odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora w trakcie roku bez wypowiedzenia oraz opinia Pomorskiego Kuratora Oświaty w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, zostały załączone do odpowiedzi na skargę przez organ i zostały poddane ocenie sądowej. Reasumując, mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem normy prawa materialnego, gdyż organ nie wykazał, że w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek", o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. stanowiącym podstawę jej podjęcia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów składa się wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło