III SA/Gd 518/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na pismo Burmistrza Miasta Kościerzyny z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr SM.7231.10.2025 w przedmiocie dodatkowej opłaty za postój w strefie płatnego parkowania postanawia: 1.odrzucić skargę; 2.zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Pismem z dnia 24 września 2025 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na pismo Burmistrza Miasta Kościerzyny z dnia 25 sierpnia 2025 r. w przedmiocie dodatkowej opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Organ podkreślił, że zaskarżone pismo nie stanowi decyzji lub postanowienia ani też aktu, który dotyczy uprawień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a., wobec czego sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w tym katalogu (bądź przepisach szczególnych) nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaskarżone pismo organu z dnia 25 sierpnia 2025 r. w przedmiocie dodatkowej opłaty za postój w strefie płatnego parkowania nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W szczególności nie jest ono decyzją administracyjną ani "innym aktem lub czynnością", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Podobnie poza kontrolą sądu administracyjnego pozostaje również wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu parkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Otóż, zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 320, dalej: "u.d.p.") korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p. opłatę powyższą pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). Zgodnie z art. 40d ust. 2 u.d.p. opłata podlega – wraz z odsetkami za zwłokę – przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tak ukształtowanym stanie prawnym stwierdzić należy, że żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie przewiduje możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na stanowisko organu nieuwzględniające wniosku o rozpatrzenie sprawy ustalenia opłaty dodatkowej z tytułu parkowania w strefie płatnego parkowania. Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie nie zapada w formie decyzji administracyjnej, postanowienia, czy innego aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., który podlegałby kontroli na drodze postępowania sądowego. Podkreślić zatem należy, że pismo, w którym organ informuje o braku przesłanek do odstąpienia od naliczenia opłaty objętej wezwaniem, nie jest aktem rozstrzygającym w sposób władczy o sytuacji prawnej zobowiązanego. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z mocy prawa – nie podlega zatem konkretyzacji w drodze aktu o charakterze indywidualnym (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 grudnia 2021 r., II GSK 2246/21, 14 grudnia 2017 r., II GSK 767/16; 22 czerwca 2017 r., II GSK 2783/15, 16 stycznia 2014 r., II GSK 1816/12). Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują odrębnego postępowania, w wyniku którego organ dokonywałby wymiaru opłaty dodatkowej. Jak wskazano, stosownie do treści art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W orzecznictwie akcentuje się, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, to przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 października 2021 r.; I GSK 416/21, 16 września 2021 r.; II GSK 1012/21, 14 grudnia 2017 r.; II GSK 767/16, 4 listopada 2016 r.; I OSK 1556/16, 18 listopada 2016 r.; I OSK 1978/16, uchwała SN z dnia 19 listopada 2010 r., III CZP 88/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2016 r.; II SA/Bd 1013/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2020 r.; III SA/Kr 1158/19). To organ egzekucyjny jest więc zobowiązany, w przypadku wniesienia zarzutów, do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. Dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego niezbędne jest ustalenie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, oczywiście w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku. Swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, natomiast ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. postanowień, wydanych w tym postępowaniu. Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje więc dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego (zob. w tej materii T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Konkludując, wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia obowiązującej opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia skargi na stanowisko organu rozpatrujące wniosek o anulowanie takiej opłaty, a zatem skarga podlega odrzuceniu. Zaskarżone pismo organu z dnia 25 sierpnia 2025 r. ma jedynie charakter informacyjny, co oznacza, że nie mogło ono stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 października 2008 r.; sygn. I OSK 1012/08, 5 czerwca 2014 r.; sygn. I OSK 1196/14). Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi (pkt 2 sentencji).